10 april 1994

Norbert

Ze was gekleed in een kort zomerjurkje van spijkerstof, aan haar voeten witte ballerina’s. Toen ze mijn voetstappen op het grind hoorde, draaide ze zich naar me om. Haar spijkerjurkje werd aan de voorkant door een rij drukknopen bijeengehouden. Ze droeg haar donkerbruine haar in een slordige paardenstaart, die haar slanke, zongebruinde nek en schouders vrijliet.

Nog voordat ze een woord gezegd had, wist ik dat ik haar wilde bezitten. Dat ik in één haal die drukknopen wilde openrukken en haar gladde huid wilde strelen. Liefkozen. Maar ook straffen. Voor haar uitstraling van onbevangenheid en welvaart. Zorgeloosheid. Iets waar ik zelf al zo veel jaren wanhopig naar verlangde.

Toen ik dichterbij kwam, zag ik dat ze over een vogel gebogen zat, een jonge merel zo te zien. Onwillekeurig keek ik omhoog om te zoeken naar het nest waar hij uit gevallen moest zijn, maar ik zag alleen maar bladeren.

Het meisje keek me aan, felgroene ogen in een zongebruind gezicht, haar blik brandde zich een weg tot diep in mijn binnenste, veroorzaakte kortsluiting in mijn hersenen.

‘Meneer?’

Haar heldere stem bracht me weer bij zinnen.

‘Deze arme merel is uit z’n nest gevallen. Ik wil hem graag mee naar huis nemen en verzorgen, totdat hij groot genoeg is. Heeft u misschien iets waar ik hem in kan zetten?’

Jezus, wat een onzin. Met die vogel was niets aan de hand. Het beest moest gewoon nog leren vliegen. Als zij zich er niet mee had bemoeid, zat ie waarschijnlijk inmiddels al lang onder een struik van de insecten te smullen die pa en ma merel voor hem hadden gevangen.

Ik boog me over haar heen. Onder haar jurkje droeg ze een wit hemdje met een smal kanten randje. Geen bh. Nergens voor nodig ook nog. Ik schatte haar een jaar of vijftien, maar ze had de onschuld van een kind.

‘Weet je wat we doen?’ stelde ik voor. ‘Ik woon hier vlakbij. We leggen je fiets in mijn auto, en dan rijden we naar mijn huis. We zoeken een mooi doosje voor jouw merel, met een lekker zacht dekentje erin, en wat water en vogelzaad, en dan breng ik je daarna naar huis. Is dat een idee?’ Ik glimlachte mijn meest vaderlijke en vertrouwenwekkende glimlach, terwijl ik razendsnel bedacht waar ik haar mee naartoe zou kunnen nemen.

Het meisje aarzelde. Ik zag dat ze dolgraag op mijn aanbod wilde ingaan, maar ze had ongetwijfeld haar hele jeugd ingeprent gekregen dat ze nooit en te nimmer met vreemde mannen mocht meegaan.

‘Ik denk dat oma thuis ook wel een geschikt doosje heeft, ze bewaart altijd van alles…’

Stomme meid. Ik moest me bedwingen om niet mijn geduld te verliezen. Agressie welde in me op. Ik zou haar bij een arm willen grijpen en dat jurkje van haar lijf willen scheuren, en daarna haar meisjesondergoed, zodat ze naakt voor me stond. Dan zou ik haar een flink pak rammel geven, totdat haar prachtige ronde billen gloeiden. Ik voelde hoe mijn pik zich in mijn broek bewoog, zich probeerde op te richten. Ik kon nauwelijks meer helder denken, maar ik moest me nog even inhouden.

‘Heeft je oma ook vogelzaad?’ informeerde ik op afgemeten toon. Intussen keek ik om me heen. Niemand te zien. Mijn auto stond op nog geen twintig meter afstand. Als ze niet zou toehappen, zou ik haar simpelweg beetgrijpen en in mijn auto sleuren. Er was geen denken aan dat ze nu nog kon ontsnappen. Ik stond al weken droog, ik had zo langzamerhand wel weer eens een verzetje verdiend.

‘Nou?’ vroeg ik zo opgewekt mogelijk, ‘gaan we naar mijn huis, of naar je oma?’

24 december 2016

Ellen

Als ik het bos uit kom, wordt mijn aandacht meteen getrokken door twee mannen die bij het informatiebord aan het begin van de wandelroute rondhangen. Er staan daar regelmatig mensen. Wandelaars die verderop hun auto geparkeerd hebben en een van de gemarkeerde routes willen gaan lopen. Of toeristen die op nauwelijks twee kilometer afstand van hun camping het gevoel hebben hopeloos verdwaald te zijn, en proberen vast te stellen waar ze zich bevinden.

Maar deze mannen zijn geen wandelaars of toeristen. Ze lijken op geen enkele manier in het landschap te passen, hoewel ik niet zou kunnen zeggen waar hem dat in zit. Iets in hun houding geeft me een onbehaaglijk gevoel. Ik roep de honden. Famke en Isca komen meteen enthousiast aanrennen, Lara kijkt niet op of om, maar sjokt onverstoorbaar voor me uit. Lara is mijn eerste Drentsche Patrijshond, inmiddels bijna twaalf jaar oud en zo goed als doof. De laatste weken kwakkelt ze met haar gezondheid. Het zal niet zo heel lang meer duren voordat ik afscheid van haar moet nemen. Maar daar wil ik vandaag niet aan denken. Vandaag wil ik genieten.

Straks komt Rogier, mijn ex, om voor ons tweeën een uitgebreid kerstdiner te bereiden. Daar verheug ik me op. Het klinkt misschien raar, maar ons besluit, twee jaar geleden, om na een huwelijk van zeven jaar uit elkaar te gaan, heeft onze relatie doen opbloeien. Tijdens ons huwelijk voelde ik me vaak tekortschieten. Rogier is een stadsmens. Hij houdt van luxe en van de gezelligheid en de drukte van het stadsleven. Hij is dol op zijn appartement in het centrum van Den Bosch, dat hij modern en smaakvol heeft ingericht, en waarin rommel en modderige hondenpoten uit den boze zijn. Rogier houdt van schoon en opgeruimd en overzichtelijk, ik hecht daar veel minder waarde aan.

Toen we nog bij elkaar waren, ergerde Rogier zich er groen en geel aan dat er altijd wel hondenharen op zijn nette pakken zaten, of erger nog, kwijlvlekken. Ik loste het probleem meestal in een handomdraai op met een kleerborstel of een vochtig washandje, maar mijn laconieke houding maakte Rogier alleen maar bozer. Natuurlijk waren vieze hondenpoten niet het enige waar we over van mening verschilden. Hetzelfde gold voor een heleboel andere, belangrijkere zaken. Het was voor ons beiden een enorme opluchting toen we eindelijk de knoop doorhakten en besloten uit elkaar te gaan. Rogier verliet onze prachtige oude boerderij, en kocht zijn huidige appartement in Den Bosch. Lekker praktisch op loopafstand van het gerechtshof, waar hij als raadsheer werkzaam is.

Hij wordt zowel door zijn collega’s als door veel advocaten geprezen om zijn toewijding en integriteit. Vooral dat laatste is best bijzonder, want wederzijds begrip en respect tussen rechters en advocaten is soms ver te zoeken. Tussen advocaten onderling overigens ook, dat is een van de redenen waarom ik zelf de toga na mijn eerste lustrum in de advocatuur aan de wilgen heb gehangen en voor mijn honden heb gekozen. En voor mezelf. Een keuze waar Rogier destijds weinig begrip voor had. Rogier is erg ambitieus. Hij wil altijd vooruit. Meer bereiken, meer geld verdienen. Meer geld uitgeven ook. Rogier heeft een dure smaak.

Hij verweet me dat ik me gedroeg als een verwend rijkeluiskindje. Dat ik onvoldoende ambitie had en dat ik mijn opleiding en talent vergooide. Dat was misschien ook wel zo.

Mijn ouders hebben altijd in de hotelbranche gewerkt. In dertig jaar tijd hebben ze het sfeervolle familiehotelletje, dat mijn opa na de oorlog in een klein dorpje op de Veluwe heeft geopend, laten uitgroeien tot een bescheiden keten van luxehotels in diverse Europese landen. Dat heeft ze geen windeieren gelegd. De naam Groenenboom is tegenwoordig een begrip in de hotelwereld, en staat garant voor sfeer en comfort.

Nadat onze ouders tien jaar geleden bij een auto-ongeluk om het leven kwamen, waren mijn tweelingzus Eveline en ik ineens de eigenaren van Groenenboom Hotels. Het feit dat ik dankzij de erfenis van mijn ouders niet noodzakelijkerwijs hoefde te werken om in mijn levensonderhoud te kunnen voorzien, had het natuurlijk wat gemakkelijker gemaakt om de advocatuur de rug toe te keren.

Maar ik wist dat ik de juiste beslissing had genomen. En hoewel het waarschijnlijk mede de oorzaak is geweest van het stuklopen van mijn huwelijk, heb ik er nog geen dag spijt van gehad. Ik hou van de rust van mijn leven op de oude hoeve. Van de stilte die wonen in het bos met zich meebrengt. Ik vind het heerlijk om samen met mijn honden door het bos te struinen, alleen met mijn gedachten, zonder hectiek of drukte aan mijn hoofd.

Op de een of andere manier krijg ik in gezelschap van veel mensen altijd het gevoel dat ik uit de toon val, of tekortschiet. Ik weet zelf niet waar dat gevoel vandaan komt. Mijn ouders gedijden juist altijd uitstekend in gezelschap, en ook mijn tweelingzus Eveline kan niet lang zonder mensen om zich heen.

Famke en Isca volgen me op de voet, terwijl ik in stevig tempo verderloop om zo snel mogelijk thuis te zijn. Normaal word ik, telkens als ik op dit punt van de wandeling in de verte de boerderij zie liggen, vervuld met trots en blijdschap dat ik op die fantastische plek woon.

De oude hoeve stond al een aantal jaren leeg toen Rogier en ik haar kochten, en er is een flinke verbouwing voor nodig geweest om haar weer bewoonbaar te maken. Het is geen heel mooi gebouw, daarvoor is het pand te log van vorm. Toch heeft de boerderij, met haar witgekalkte muren en oranje dakpannen, een vriendelijke uitstraling. Rogier en ik hebben weinig veranderd aan het buitenaanzicht, en ook binnen hebben we zo veel mogelijk oorspronkelijke elementen, zoals de eeuwenoude balkenstructuur, intact gelaten. We hebben geprobeerd hedendaags comfort te combineren met de sfeer en uitstraling van vroeger, en dat is ons, vind ik zelf, uitstekend gelukt.

Op dit moment heb ik weinig oog voor mijn mooie woning. Voorovergebogen, met mijn handen diep in de zakken van mijn winterjas, loop ik haastig door. Het is nog maar een paar honderd meter. Ik baal ervan dat ik me zo laat opjagen door die twee kerels. De heren in kwestie lijken inmiddels in een heftige discussie verwikkeld, ze hebben nauwelijks oog voor mij. Waarom krijg ik dan toch zo de kriebels van ze?

Norbert

Ik weet niet waarom ik meteen een onbehaaglijk gevoel krijg als mijn zoon ineens zijn hoofd om de deur van mijn werkkamer steekt en zegt dat hij nog even een boodschap moet doen. Ik stond net op het punt een cliënt te bellen om een bezichtiging in te plannen voor direct na de kerstdagen, maar ik leg de hoorn meteen weer neer.

Ik heb ook geen idee waarom ik impulsief besluit om hem te volgen, maar ik weet dat mijn unheimische voorgevoel terecht is als Marcel koers zet naar Montfort, en bij het begin van het dorp zonder enige aarzeling de zandweg naar het bos in rijdt, het pad naar de monumentale boerderij van Ellen Groenenboom. Hoe vaak heeft hij deze route de afgelopen weken al gereden? En waarom? Wat is hij van plan?

De voorbije weken moeten moeilijk zijn geweest voor Marcel. Volkomen onverwacht geconfronteerd met een verleden waarvan hij het bestaan niet vermoedde, zag ik hem worstelen met zichzelf. Ineens bracht hij de weekenden thuis door, in plaats van op zijn studentenflat in Nijmegen. Tijdens die weekenden hadden we nauwelijks contact met elkaar. Marcel was vaak weg, en als hij thuis was, bracht hij al zijn tijd met een verbeten gezicht achter de computer door. Soms voelde ik de aandrang om een arm om hem heen te slaan, maar dat gevoel was zo vreemd en nieuw voor me dat ik ervan schrok. Mijn zoon en ik zijn niet bepaald close.

Ik rij de zandweg voorbij en parkeer mijn auto aan de rand van de woonwijk. De straat is verlaten. Ik schiet de trui aan die ik thuis in mijn haast heb meegegrist. Het blijkt een sweatshirt van Marcel te zijn. Ik kijk om me heen om er zeker van te zijn dat niemand me ziet. Dan trek ik de ruime capuchon over mijn ogen, trek mijn jas aan over de trui, en loop haastig het bos in.

Als het smalle pad een bocht maakt, zie ik Marcel. Hij loopt zo’n tweehonderd meter voor me uit. Het verbaast me nauwelijks als ik zie dat hij in de richting van de oude hoeve loopt. Ik huiver. Ik weet zelf niet of het van de kou of van nervositeit is.

Bij de parkeerplaats aan het begin van de diverse wandelroutes door het gebied blijft Marcel staan. Vanuit de andere richting komen twee honden aanrennen. Dan zie ik haar. Ellen.

Ik heb haar na die ene dag, zo veel jaren geleden, nooit meer gezien. Ben haar niet eens toevallig tegengekomen bij de bakker of de slager, terwijl ze inmiddels alweer jaren in deze regio woont. Vanuit de verte ziet ze er hetzelfde uit als toen. Dezelfde meisjesachtige paardenstaart, dezelfde jeugdige uitstraling. Binnen in me roert zich iets. Ik vervloek mezelf en richt mijn aandacht op mijn zoon, die iets uit zijn zak haalt. Het lijkt wel een pistool. Onmogelijk. Waar zou die jongen een pistool vandaan moeten halen?

Marcel staat nonchalant tegen de zijkant van het informatiebord geleund. Handen weer in zijn zakken, een been opgetrokken, zijn voet steunend tegen de dikke ronde paal links van het bord. Hij is een knappe man geworden, schiet door me heen, en een onwaarschijnlijk moment voel ik me trots. Mijn zoon.

Dan realiseer ik me in welke bizarre situatie we ons bevinden. Zo kalm mogelijk loop ik naar hem toe. Als ik bijna bij hem ben, roep ik zacht zijn naam.

Hij kijkt om, nauwelijks verbaasd. Seconden gaan voorbij. Ik weet niet wat ik zeggen moet. Marcel heeft zijn handen nog steeds in zijn zakken, het is onmogelijk om te zien of hij wel of niet een pistool verborgen houdt.

‘Wat doe je hier?’ vraagt hij ten slotte.

Ik haal mijn schouders op. ‘Ik ben achter je aan gereden. Ik weet zelf niet waarom.’

Marcel lacht, een onnatuurlijk en nerveus lachje. ‘Je kunt beter weggaan.’

‘Ik wil graag dat je met me meegaat.’

Weer dat lachje. Ik word er zenuwachtig van.

‘Kom,’ zeg ik, ‘laten we gaan.’

‘Ik ben nog niet klaar hier.’

Ellen komt dichterbij. Ik zie dat ze naar ons kijkt en dan bewust haar blik afwendt. Ze roept haar honden. Eentje blijft onverstoorbaar voor haar uit sjokken, de andere twee voegen zich bij haar.

‘Kom,’ probeer ik opnieuw, ‘laten we naar huis gaan en een borrel inschenken. Praten.’

Marcel lacht spottend, terwijl hij Ellen geen moment uit het oog verliest.

‘Praten? Is het daar niet een beetje laat voor? Had je dat niet vijftien jaar geleden moeten doen?’

Hij draait zich half om en kijkt me aan. Zijn blik is die van een waanzinnige. Koolzwarte ogen die dwars door me heen lijken te kijken. Het maakt me bang. Ik herken die blik. Ik weet hoe je je voelt als je zo kijkt. En ik weet waartoe je dan in staat bent. Het is dezelfde blik die mijn uitverkorenen zien, net voordat ik ze aan me onderwerp. Net voordat hun leven in een hel verandert.

‘Ga weg,’ fluistert mijn zoon. Hij haalt zijn rechterhand uit zijn zak. Ik had het goed gezien. Hij heeft een pistool. Ik blijf bewegingloos staan. Wat nu?

‘Marcel…’ Ik veracht mezelf om de smekende toon in mijn stem. Ik probeer mijn zoon bij zijn jas te grijpen.

‘Ga weg,’ schreeuwt hij opnieuw. ‘Ga weg!’ Dan gaat alles heel snel.

Ellen

Als ik dichterbij kom, zie ik dat een van de mannen nog erg jong is, hooguit een jaar of vijfentwintig. Hij draagt een spijkerbroek met daarop een grijs winterjack met bontkraag. Zijn ravenzwarte haar is aan de zijkanten kort geknipt, maar bovenop wat langer en met veel gel naar achteren gekamd. Hij heeft een knap, bijna té knap uiterlijk. Hij komt me bekend voor, maar ik kan hem niet plaatsen. Hij praat op geagiteerde toon en lacht daarbij op een nerveuze manier, wat in schril contrast staat met zijn stoere uiterlijk. Het bezorgt me de rillingen. Zijn metgezel lijkt een stuk ouder, maar is eveneens gekleed in een spijkerbroek met daarboven een kort leren jack. Verder draagt hij een hoodie, waarvan hij de capuchon ver over zijn ogen heeft getrokken waardoor zijn gezicht nauwelijks te zien is.

Als ik bijna bij Lara ben, haal ik een van de hondenriemen tevoorschijn die ik om mijn nek heb hangen. Tegelijkertijd draait de jongen met het zwarte haar zich in mijn richting, terwijl hij iets onverstaanbaars roept. Heeft hij het tegen mij? De oudere man probeert hem bij zijn arm te grijpen, maar wordt ruw door zijn kompaan aan de kant geduwd. Op dat moment raak ik in paniek.

Mijn stem slaat over als ik probeer Lara bij me te roepen. Ik ren naar haar toe, en ben nog maar een meter of twee bij haar vandaan als een oorverdovende knal weerklinkt. Het geluid dreunt hard na in mijn oren. Ik hoor iemand gillen als Lara aan mijn voeten ineenzakt. Dan realiseer ik me dat ik dat zelf ben. Het is alsof ik naar een onbegrijpelijke voorstelling zit te kijken. Alsof ik vanaf de eerste rij in het theater precies kan zien wat er op het podium gebeurt, maar ik de gebeurtenissen op de een of andere manier niet in de juiste context weet te plaatsen. Omdat het niet waar kan zijn.

Jammerend zak ik op mijn knieën bij mijn geliefde hond. Er zit een klein rood gaatje in haar borst waar wat bloed uit opwelt, niet eens zoveel. Even lijkt het alsof de oude Drent me geruststellend aankijkt, alsof ze wil zeggen dat het allemaal wel meevalt, dat ze alleen even op adem wil komen. Dan zie ik hoe het licht in haar ogen dooft.

Liesbeth

Ik realiseer me pas wat er is gebeurd als ik beneden bij het parkeerplaatsje Ellen zie, die zich krijsend bij het dode lichaam van een van haar honden op de grond laat vallen.

Ik heb het schot wel gehoord, ik fietste toen net het bos in, maar ik heb er nauwelijks aandacht aan besteed. Ik ging ervan uit dat er nog ergens in de bossen een jager rondzwierf in de hoop op de valreep nog een haas of fazant te verschalken.

Met een onhandige beweging spring ik van mijn fiets, die daardoor opzij valt. Ik grijp naar het stuur, maar het is al te laat. Ik hoor de prachtige nagerechtjes die ik voor Ellen heb gemaakt met een harde tik in de tas tegen elkaar knallen als mijn fiets op de grond valt. Het kan haast niet anders of mijn elegante toetjes zijn veranderd in een onooglijke tiramisu-smurrie. Maar dat is niet mijn grootste zorg.

Terwijl ik bezorgd overweeg of ik me in de situatie op de parkeerplaats moet mengen, vliegt Ellen plotseling overeind en werpt zich als een furie op de zwartharige jongen, die met een pistool in zijn hand midden op het bospad staat. Die is daar niet op bedacht en gaat onderuit. Ellen wankelt, maar weet zich staande te houden. Woedend trapt ze op haar belager in, die zich nauwelijks verweert. Ik kijk ademloos toe.

Net zo onverwacht als Ellen haar aanval heeft ingezet, houdt ze er ook weer mee op. Alsof iemand een knop heeft omgedraaid. Ze loopt bij de jongen vandaan en hurkt neer bij het lichaam van de hond. Voorzichtig, teder haast, tilt ze het dier op. Met de hond in haar armen, en de twee andere Drenten achter haar aan, loopt ze weg. Ze kijkt niet eenmaal om. Met een vaag gevoel van bewondering kijk ik haar na.

Haar slachtoffer ligt op het zandpad en verroert zich niet. Ellen heeft hem flink geraakt. Zijn pistool ligt een paar meter bij hem vandaan in het gras. Ik tast naar mijn telefoon om de politie te bellen, maar bedenk me dan. Ik kan beter eerst even kijken of de man hulp nodig heeft. Hij zal me vast niet neerschieten.

De jongeman op de grond kreunt, en probeert overeind te komen. Dan pas herken ik hem. Een intense haat vlamt in me op. Woede en verdriet van vele jaren vechten zich een weg naar buiten. Ik kijk om me heen. Er is geen levend wezen te bekennen. Ellen is al uit het zicht verdwenen. Aarzelend loop ik in de richting van de figuur op de grond. Ik heb de vreemde gewaarwording dat mijn lichaam en geest los van elkaar functioneren. Alsof mijn verstand vanaf een afstandje toekijkt en geen idee heeft wat mijn lijf van plan is.

Ik nader hem van achteren. Hij ziet me pas als ik me buk om het pistool op te rapen. Hij begint onsamenhangend te stamelen om hulp, maar zwijgt abrupt als ik het wapen op hem richt. Eén moment kijken we elkaar recht in de ogen. Ik zie dat hij weet wie ik ben. Zijn gezichtsuitdrukking verandert razendsnel van de oorspronkelijke opluchting in ongeloof, en daarna in doodsangst. Ik kan een glimlach niet onderdrukken. Dan haal ik de trekker over.

Ellen

Hoewel het nog nauwelijks gevroren heeft, kost het me moeite om een fatsoenlijk graf te graven voor Lara.

Even overweeg ik om te wachten tot Rogier er is, maar dat idee verwerp ik meteen weer. Het lijkt me beter om hem niets te vertellen. Hij zal waarschijnlijk op zoek willen gaan naar die jongen, of aangifte willen doen, maar wat heeft dat voor zin? Bovendien zal ik dan ook mijn aandeel in de gebeurtenissen moeten opbiechten, en dat lijkt me niet verstandig. Met een beetje pech word ik als dader beschouwd, in plaats van als slachtoffer. Ik zou er niet eens van opkijken. Ik heb geen flauw idee of ik die klootzak daadwerkelijk letsel heb toegebracht. Na mijn ondoordachte aanval heb ik hem geen blik meer waardig gekeurd. Er flitsen beelden door mijn hoofd van krantenkoppen: ‘Onbekende man overlijdt na daad van zinloos geweld’ of: ‘Politie op zoek naar laffe moordenaar’. Dan verman ik mezelf. Wat een onzin. Alsof ik in staat ben om iemand met mijn blote vuisten te doden. Was het maar waar!

Dus zwoeg ik in mijn eentje, totdat ik een gat heb gegraven dat diep genoeg is. Dan spreid ik Lara’s deken uit in de kuil, en leg de hond erop. Ik dek haar toe en schep daarna, verblind door tranen, de kuil weer dicht. Ik haal een oude pallet uit de schuur en leg die op het verse graf, om te voorkomen dat de andere honden op deze plek gaan graven. Ik neem me voor om de pallet na de kerst te vervangen door een iets subtielere aanduiding van Lara’s laatste rustplaats.

Nadat ik een lange, hete douche heb genomen, voel ik me wat beter. Alsof ik de gebeurtenissen in het bos van me heb afgespoeld.

Op mijn telefoon knippert een blauw lichtje. Als het maar niet Rogier is, die zich om de een of andere reden op het laatste moment verontschuldigt. Dat is in het verleden meer dan eens voorgekomen. Hoewel ik dat nooit prettig vond, haalde ik meestal maar gewoon mijn schouders op en dacht er niet verder over na. Zo is Rogier nu eenmaal. Maar vandaag zou ik het niet kunnen verdragen. Gelukkig is het een appje van Liesbeth, mijn vriendin: Helaas geen tijd gehad om toetjes te maken. 1000x sorry. Fijne kerst. X.

Snel typ ik een berichtje terug: Komt goed, we zullen vast niet verhongeren! Jullie ook fijne feestdagen. XE.

Liesbeth is een van mijn dierbaarste vriendinnen. Of beter gezegd, mijn enige echte vriendin. Er zijn wel wat voormalige collega’s, en enkele bevriende Drentenfokkers, maar Liesbeth is de enige bij wie ik midden in de nacht zou durven aanbellen en om hulp vragen.

Ze is een stuk ouder dan ik: ik ben zesendertig, Liesbeth is afgelopen zomer vijftig geworden. Ze is al ruim vijfentwintig jaar getrouwd met haar jeugdliefde Rick. Ze hebben samen een volwassen dochter, Suzy, een schat van een meid, die regelmatig mijn honden verzorgt als ik er niet ben, en twee tienerzonen, Jasper en Michiel.

Rick zit voor zijn werk veel in het buitenland, waardoor hij vaak wekenlang van huis is. Ik heb geen flauw idee wat hij precies doet. Iets met computers en automatisering. Liesbeth werkt een paar uurtjes per week bij de slager in het dorp. Haar kinderen zijn haar alles, vooral de jongens kunnen een potje bij haar breken.

Ze heeft voor morgen een groots kerstdiner voor haar gezin voorbereid, en ze had me beloofd een paar extra toetjes te maken en langs te brengen, maar blijkbaar heeft ze zichzelf overschat.

Liesbeth is zorgzaam en attent, misschien een tikkeltje dwingerig, maar ze kan met bijna iedereen goed opschieten. Bij haar vergeleken voel ik me soms een contactgestoorde kluizenaar. Ik maak niet zo snel vrienden. Eerder vijanden, denk ik wrang. De gedachte aan de anonieme e-mails die ik sinds een paar weken ontvang dringt zich op, maar ik duw ze snel weer weg. Niet aan denken nu.

De batterij van mijn telefoon is bijna leeg, ik leg het toestel aan de oplader. Daarna vul ik de mand naast de open haard met houtblokken, steek kaarsjes aan, en haal twee flessen rode wijn uit de kelder, zodat de drank alvast op temperatuur kan komen.

Het is inmiddels bijna half zes, Rogier heeft beloofd er om vier uur te zijn. Waar blijft hij?

Norbert

Het was alsof de leegte van de voorgaande jaren van Monique afviel, toen ik destijds met de baby thuiskwam. Ze straalde. Ze was ineens weer de vrouw op wie ik verliefd was geworden. Aan wie ik me als een drenkeling had vastgeklampt in de hoop dat zij, met haar sprankelende blauwe ogen en haar glanzende blonde haren, me kon redden.

Ik ben opgegroeid als enig kind in een liefdeloos gezin. Mijn vader was een werkloze alcoholist die er een bijna dagelijkse gewoonte van had gemaakt zijn gevoelens voor mijn moeder op gewelddadige wijze te uiten. Mijn moeder was op geen enkele manier tegen hem opgewassen. Elke dag deed ze haar uiterste best mijn vaders ongenoegen te voorkomen, en elke dag mislukte dat jammerlijk.

Ik verstopte me altijd onder de keukentafel als het weer eens zover was. Toen ik nog klein was, zat ik daar dan stilletjes te huilen terwijl mijn vader mijn moeder ervanlangs gaf. Toen ik ouder werd, raakte ik gaandeweg vervuld van een haat, zo intens dat ik soms banger voor mezelf was dan voor mijn vader.

Op een dag, niet lang na mijn tiende verjaardag, waagde ik het om het voor mijn moeder op te nemen. Het resultaat van mijn dapperheid was een blauw oog, een gebroken arm, en een vermanende preek van mijn moeder. Sinds die dag was mijn minachting voor haar groter dan de haat voor mijn vader. Soms voelde ik haast zelf het verlangen om die voortdurend angstige, behoedzame blik van haar gezicht te slaan. Het maakte me bang.

Kort na mijn zestiende verjaardag raakte ik voor het eerst betrokken bij een uiterst vervelend incident. Op een verjaardagsfeest bij een klasgenoot thuis leerde ik een meisje kennen dat haar interesse in mij niet onder stoelen of banken stak. Nadat ik me ruimschoots moed had ingedronken, stelde ik voor om samen een wandelingetje te maken. Daar ging ze maar al te graag op in.

We liepen samen de straat uit, naar het parkje dat zich achter de huizenrijen bevond. Ik herinner me dat ze me kuste, en dat ze op enig moment aan mijn gulp begon te sjorren. Ik zie ook nog steeds voor me hoe ze daar in het gras lag, haar blonde haren als een gouden waaier naast haar hoofd, haar rokje zo ver omhooggeschoven dat een lichtblauw kanten slipje zichtbaar was, haar blanke benen uitdagend uiteen. Ze wist precies hoe ze me volledig buiten zinnen moest krijgen, die kleine heks.

Wat er daarna gebeurd is, heb ik nooit helemaal kunnen reconstrueren. In mijn hoofd is het een onoverzichtelijke wirwar van gegil en geschreeuw en een hele hoop getrek en geduw, waarbij zelfs rake klappen vielen.

Het meisje beweerde later dat ik degene was geweest die haar zo hard in het gezicht had geslagen dat ze er een gebroken neus en een gekneusde oogkas aan had overgehouden, en dat ik geprobeerd had haar te verkrachten. Ik kon me daar niets van herinneren.

Omdat het slachtoffer stomdronken was, en verder niemand iets had gezien, liep de boel met een sisser af, maar ik had wel iets geleerd over mezelf.

Al had ik de herinnering aan wat er gebeurd was onmiddellijk verdrongen, diep in mijn hart wist ik dat mijn grootste nachtmerrie waarheid was geworden. Binnen in mij hield mijn vader zich schuil. Mijn persoonlijke Mr. Hyde. Als ik ooit iets wilde bereiken in het leven, moest ik ervoor zorgen dat die persoon voor altijd verborgen bleef.

Op mijn achttiende ging ik op kamers wonen en verbrak elk contact met mijn ouders. Ik werkte keihard en slaagde erin mijn verleden achter me te laten. Ik vond een baan op een gerenommeerd makelaarskantoor en leerde Monique kennen. Een prachtige vrouw, dochter van een alom gerespecteerd kinderarts, die zijn vrouw en enig kind op handen droeg. We trouwden toen ik vijfentwintig was. Ik kon mijn geluk niet op. Vanaf nu zou ik niet meer worden gekweld door duistere dromen en verlangens, dat wist ik zeker. Ik zou nooit meer bij nacht en ontij op pad hoeven gaan in een poging het inktzwarte gedeelte van mijn ziel te bevredigen op de enige manier die ik kende. Met wreedheid en geweld.

Vanaf nu hoorde ik erbij, was ik onderdeel van de beschaafde samenleving. Samen met Monique zou ik stralen. We zouden ons eigen gezin stichten, en lang en gelukkig leven.

Maar zo ging het helaas niet. In plaats daarvan hadden we elkaar steeds verder de afgrond in getrokken, toen het kind waarnaar mijn vrouw zo vurig verlangde op zich liet wachten. In Monique doofde de sprankelende levenslust die me zo in haar had aangetrokken, ikzelf werd weer geplaagd door mijn duistere behoeftes, die ik in onze beginjaren meestal op afstand had weten te houden.

De baby bracht ons opnieuw tot elkaar, vormde twee verloren zielen moeiteloos om tot een gezin. We waren de koning te rijk. We waren gelukkig.

Dat het uitgerekend mijn donkere kant is geweest die ons dit kind heeft gebracht, weet niemand. Ikzelf heb uit alle macht geprobeerd dat te vergeten.

Liesbeth

Hij is dood, daar is geen twijfel over mogelijk. Hij ligt op zijn rug en staart met lege ogen in het niets. Onder hem vormt zich een flinke plas bloed. Ik heb de neiging om de politie te bellen, maar ik begrijp meteen dat dat niet kan. Dit is niet iets wat je even kunt uitleggen. Ik kan er niet omheen. Ik heb een medemens gedood. Niet met voorbedachten rade, maar wel met opzet. Dat is strafbaar.

Tot mijn eigen grote verbazing voel ik me uiterst kalm. De adrenaline jaagt door mijn lijf, dat wel, maar het maakt dat ik me helder en geconcentreerd voel. Ik stop het pistool in mijn tas, en kniel neer bij de dode man. Haastig doorzoek ik zijn zakken. In een van de jaszakken tref ik zijn autosleutels aan. Ik moet nu even heel goed nadenken en snel handelen. Wat zijn mijn mogelijkheden?

Ik zou natuurlijk kunnen doen alsof er niets gebeurd is. Dan zal waarschijnlijk vandaag nog een wandelaar het lichaam vinden en de politie bellen. Er zal een grootscheeps onderzoek worden opgestart. Ik heb geen flauw idee hoe gemakkelijk het voor de politie zal zijn om sporen te vinden die in mijn richting leiden. In films is zoiets een fluitje van een cent, de werkelijkheid zal waarschijnlijk anders zijn. Maar ik kan het risico niet nemen. Er zit maar één ding op. Het lijk moet verdwijnen.

Ellen

Als Rogier binnenkomt, heb ik juist een fles wijn opengemaakt en mezelf een royaal glas ingeschonken.

‘Waar kom jij vandaan? Kijk nou wat een modderige schoenen je hebt!’

Rogier kijkt naar zijn besmeurde schoeisel en grijnst schaapachtig.

‘Dat komt ervan als je midden in het bos woont,’ verontschuldigt hij zich, ‘ik zal ze zo meteen schoonmaken. Geef me eerst eens een kus.’

Hij loopt op me toe en smoort me haast in zijn omhelzing, terwijl ik me onwillekeurig afvraag waar Rogier voldoende modder heeft gevonden om zulke vieze schoenen te krijgen. Het heeft in geen weken geregend. Waar is hij geweest? Dan zet ik die zinloze gedachten van me af. Het gaat me niet aan waar hij vandaan komt. Hij is nu hier, dat is wat telt. En hij is oprecht blij me te zien, constateer ik tevreden. Ook Famke en Isca begroet hij alsof hij ze gemist heeft.

Dan, alsof hij de bui al ziet hangen, vraagt hij zacht: ‘Waar is Lara?’

Onmiddellijk rollen de tranen over mijn wangen. In één stap is Rogier weer bij me en drukt me stevig tegen zich aan. ‘Ach lieverd, was het dan toch al haar tijd? Wanneer heb je haar laten inslapen?’

‘Vanmorgen…’ snik ik. ‘Ik heb haar in het weitje naast de schuur begraven, onder de oude appelboom.’

‘Arme schat,’ mompelt Rogier in mijn haren, en hij wiegt me zachtjes alsof ik een baby ben. Het is me niet duidelijk of hij mij of de hond bedoelt, maar dat maakt niet uit. Ik koester me in zijn troostrijke omhelzing, die wat mij betreft de rest van de avond mag duren.

‘Hoe gaat het met Kimberley?’ informeer ik later die avond, als we met een glas rode wijn onderuitgezakt naast elkaar op de bank zitten. We hebben verrukkelijk gegeten, de kachel brandt, het is behaaglijk in huis. Ik ben een beetje aangeschoten, maar dat voelt eigenlijk wel plezierig. Het maakt dat ik niet voortdurend aan Lara hoef te denken.

Kimberley is een van de nieuwe griffiers bij het hof. ‘Ach…’ begint Rogier, en hij zucht diep. Ik moet lachen. Als Rogier in een goede bui is, is hij de meest geestige en charmante man die je je maar kunt wensen. Vandaag is hij bijzonder goed gehumeurd, en met zijn heerlijke gerechten en enthousiaste verhalen weet hij mijn aandacht vakkundig af te leiden van de afschuwelijke gebeurtenissen van vanochtend. En van alles waar ik me de laatste weken zorgen over heb gemaakt.

Sinds we uit elkaar zijn, heeft Rogier diverse vriendinnetjes gehad, van wie er niet één ouder dan dertig was. Zelf is Rogier vierenveertig, maar dat is hem niet aan te zien. Hij heeft een goed figuur en een jongensachtige uitstraling. Zijn inmiddels ietwat grijzende haar doet daar niets aan af, integendeel. Ik heb me wel eens afgevraagd of ik ook zo om zijn liefdesperikelen zal kunnen lachen als het menens wordt, als Rogier echt verliefd op iemand wordt. Tot nu toe lijkt dat echter niet aan de orde, dus geniet ik van zijn verhalen en de hechte band die we nog steeds hebben.

Liesbeth meent dat ik mezelf tekort doe, door op de huidige vrijblijvende basis met Rogier te blijven omgaan. ‘Je schiet er niets mee op, en je houdt elke potentiële aanbidder op afstand,’ foetert ze regelmatig. Maar Liesbeth heeft makkelijk praten. Haar Rick lijkt na vijfentwintig jaar huwelijk nog steeds de grond te aanbidden waarover ze loopt. Hoewel ik de laatste tijd af en toe wat haarscheurtjes meen te bespeuren in hun relatie, maar dat is natuurlijk onvermijdelijk als je al zo lang samen bent.

Ik vraag me wel eens af of ik het zelf zou kunnen, een duurzame relatie als die van Liesbeth en Rick in stand houden. Natuurlijk, Rogier en ik zijn ook jarenlang samen geweest, maar ik weet dat hij me al die jaren bedrogen heeft, zelfs nog voordat we getrouwd waren. En hoewel ik hem dat veelvuldig heb verweten, moet ik bekennen dat ik het diep in mijn hart misschien wel best vond. Door zijn ontrouw heb ik altijd een stukje afstand kunnen houden, heb ik me nooit volledig aan hem hoeven geven. Iets in mij heeft er moeite mee om zich helemaal te laten gaan, zich volledig over te geven. Het argeloze en onbevangen vertrouwen dat ik als kind altijd in mensen had, is lang voordat ik Rogier ontmoette wreed verwoest.

Liesbeth

Later die middag is er van mijn oorspronkelijke euforie weinig meer over. Ik heb geen spijt van mijn daad, zeker niet, maar ik ben wel doodsbang voor de gevolgen. Ik probeer mijn gedachten te ordenen, en de chaos van emoties in mijn hoofd de baas te blijven, maar dat lukt nauwelijks. Levendige doemscenario’s dringen zich op. Ik zie voor me hoe ik geboeid door de politie word afgevoerd, terwijl mijn gezin totaal overrompeld toekijkt. Ik zie mezelf uit het raam van mijn cel naar een hemelsblauwe lucht staren, zonder ooit nog naar buiten te kunnen. Hoe vaak zijn we niet langs dat sombere gevangenisgebouw in Roermond gereden, als we op een mooie zondagmiddag gingen wandelen in het nabijgelegen natuurgebied? Moet ik me er nu op voorbereiden daar mijn dagen te slijten? Ondenkbaar!

Ik voel een enorme behoefte om met iemand van gedachten te wisselen, te overleggen, maar dat is natuurlijk onmogelijk.

Vanuit het slaapkamerraam op de eerste verdieping staar ik naar de bedrijvigheid op straat. De aanblik van al die mensen die zich als mieren in een kolonie door de straten en winkels haasten, op zoek naar dat ene laatste kerstcadeau, maakt me zenuwachtig. Ze moesten eens weten dat ze worden gadegeslagen door een moordenaar. Moordenaar. Een woord uit een spannend boek, of een krantenartikel. Ik kan het op geen enkele manier in verband brengen met mezelf, en toch is het zo. Ik heb iemand vermoord.

De jongens zitten op hun kamer, waarschijnlijk verdiept in een computerspel. Als ik naar beneden loop, hoor ik door de gesloten deur hun opgewonden kreten. Rick zit in de studeerkamer. Hij moest nog gauw een paar e-mails versturen, zei hij een uur geleden, voordat de kerst kon beginnen. Normaal zou ik me daar aan ergeren, dat hij zowat totdat het eerste gerecht op tafel staat, zit te werken. Nu ben ik blij dat ik de keuken voor mezelf heb.

Ik maak een kop sterke koffie. Ik moet me vermannen. Ik ben echtgenote, moeder. Ik heb een gezin dat van mij houdt en dat me nodig heeft, en ik hou van mijn gezin. Ik ga door het vuur voor mijn gezin. Ik moord voor mijn gezin. Maar er kan geen sprake zijn van een arrestatie of gevangenisstraf. Wat vandaag gebeurd is, had al jaren eerder moeten gebeuren. Een daad van gerechtigheid, dát is het. Dat heeft met moord helemaal niets te maken, al zal de maatschappij daar misschien anders over denken.

Ik neem een slok van mijn koffie. De hete vloeistof verspreidt een aangename warmte door mijn lijf. Het sterkt me. Ik moet me niet zo laten meeslepen door mijn eigen doemgedachten. Ik richt mijn aandacht op het kerstdiner van vanavond, en constateer dat ik geen druppel melk meer in huis heb. Ik kijk op mijn horloge. Tien over vier. Gauw nog even naar de winkel. Kan ik meteen nog een zakje van die heerlijke bonbons halen bij de chocolatier. Lekker voor straks bij de koffie.

Ik voel me een stuk beter als ik tien minuten later de voordeur achter me dichttrek.

Ellen

‘Nou,’ dring ik aan, ‘Kimberley dus…’

‘Tja,’ begint mijn ex, maar ineens springen Famke en Isca luidkeels blaffend overeind en rennen naar de deur.

‘Wat is dat nou?’ vraagt Rogier verbaasd.

‘Een auto,’ fluister ik, ‘iemand startte een auto.’

Rogier kijkt me ongelovig aan. ‘Waarom fluister je? Ik hoorde niks.’

‘Ik weet het zeker.’ Een onbehaaglijk gevoel bekruipt me. Is het mogelijk dat de jongen met het pistool uit is op wraak, en nu rond de boerderij doolt, wachtend op een geschikt moment om verhaal te halen? Onwillekeurig huiver ik.

Rogier staat op en loopt naar de hal. Een seconde later baadt het terras en het pad naar de boerderij in licht. Geen auto. Geen rode achterlichten die in de verte verdwijnen. Helemaal niks. Ik weet zeker dat ik een auto hoorde, wil ik zeggen, maar een auto kan hier niet ongezien wegrijden. Onmogelijk. Dus ik zwijg.

‘Goed, Kimberley dus…’ hervat Rogier zijn verhaal. ‘Ze wil dat ik morgen met haar meega naar haar ouders. Ze vindt dat het traditionele kerstdiner de ultieme gelegenheid voor me is om haar familie te ontmoeten. Ze heeft drie broers en twee zussen, die in totaal twaalf kinderen hebben. Twáálf kinderen in de leeftijd van nul tot zestien jaar.’

‘Gezellig,’ gniffel ik.

Dat is het enige waar Rogier en ik het vanaf het begin van onze relatie over eens waren. Géén kinderen. Waarom eigenlijk niet, denk ik ineens. Was dat soms ook om niet volledig met elkaar verbonden te geraken? Een vage herinnering schiet door me heen. Een zonovergoten dag. Voetstappen op het grind. Stemmen die van ver lijken te komen. Bezorgd. Paniekerig. Wanneer was dat? Het beeld vervaagt en verdwijnt weer. Niet over nadenken nu, wijs ik mezelf opnieuw terecht. Genieten.

‘Vorige week heb ik haar na de kerstborrel naar huis gebracht. Ze woont in een piepklein appartement in de binnenstad. De volgende ochtend…’

‘De volgende ochtend?’

‘Nou ja, Ellen, ik ben ook maar een mens. Dus ja, de volgende ochtend. Ik lag me net af te vragen of het me zou lukken om onopgemerkt ertussenuit te knijpen, toen ze tegen me aan kroop en zei dat ze me met kerst aan haar familie wilde voorstellen.’

‘En nu? Ga je dus morgen je schoonouders ontmoeten?’

Rogier haalt zijn schouders op. ‘Even een nieuwe fles wijn openmaken.’ Hij verdwijnt naar de keuken, de honden achter hem aan. Ik hoor hem zachtjes tegen ze praten terwijl hij de wijn ontkurkt, en een golf van genegenheid overspoelt me. Wat een heerlijke man. Mijn man. En wat ben ik blij dat hij vanavond bij me is. Ik zou er niet aan moeten denken om nu alleen te zijn. De gedachte aan Rogier en Kimberley in haar piepkleine appartement druk ik weg. Zoals ik dat al zo vaak heb gedaan.

Ik leg nog een houtblok op het vuur. Stel je voor, mijmer ik, dat Rogier een gezin sticht met een andere vrouw, of zelfs maar een serieuze relatie met iemand aangaat. Dan is het gedaan met onze genoeglijke avondjes. Ik kan me niet voorstellen dat een nieuwe vriendin het zal goedkeuren dat hij zo nu en dan nog een avond of nacht met zijn ex doorbrengt. Eigenlijk snap ik niet eens waarom ik het zelf accepteer, deze vrijblijvende relatie met Rogier. En waarom we nooit daadwerkelijk gescheiden zijn. Is het mijn angst hem definitief te verliezen? Omdat we nog steeds van elkaar houden?

Ik moet ineens aan David denken, met wie ik de afgelopen weken een paar keer heb geluncht. Genoeglijke uren, waarin we niet uitgepraat leken te raken en genoten van elkaars gezelschap. David is al langer een goede vriend, maar sinds hij en zijn vrouw gescheiden zijn, is er een bepaalde spanning tussen ons ontstaan die ik niet kan definiëren. Ik heb geen flauw idee of David hetzelfde ervaart. Ik wil er ook niet over nadenken. Ik hou immers van Rogier. Toch? Hou ik nog steeds van Rogier? En Rogier, houdt hij van mij? Alleen van mij? Ik huiver opnieuw.

‘Heb je het koud?’ vraagt Rogier bezorgd, terwijl hij onze glazen opnieuw volschenkt.

Hij slaat een arm om me heen, en streelt met zijn duim mijn bovenarm.

‘Mag ik bij je blijven vannacht?’ vraagt hij met zijn lippen bij mijn oor.

Ondanks mijn kritische gedachten van daarnet geniet ik van zijn aanraking.

‘En Kimberley dan?’ vraag ik aarzelend.

‘Kom op Ellen, doe niet zo raar,’ reageert Rogier geïrriteerd, ‘Kimberley is tijdverdrijf, een flirt. Meer niet.’ De vraag wat ónze relatie voor hem betekent ligt op mijn lippen, maar ik spreek haar niet uit.

25 december 2016

Norbert

Marcel is niet thuisgekomen.

Ik heb gisteravond tot negen uur gewacht met eten. Toen heb ik de biefstukken die ons kerstdiner hadden moeten zijn, met een ui en wat champignons in kruidenboter gebakken, met wat brood erbij opgegeten en weggespoeld met een fles uitstekende rode wijn. Daarna ben ik op de bank in slaap gevallen, totdat ik om drie uur vannacht wakker werd omdat het koud was in huis.

Tegen beter weten in heb ik in Marcels kamer gekeken, om te controleren of hij niet onopgemerkt was binnengekomen en meteen naar bed was gegaan, maar dat was niet het geval.

Ik pieker me suf over wat ik daaruit moet concluderen. Toen ik zaterdagmiddag thuiskwam, heb ik meteen geprobeerd hem te bellen, maar ik hoorde het toestel ergens in huis overgaan. Ik belde nog een keer en vond de telefoon naast zijn bed op de grond. Was hij hem vergeten mee te nemen? Heeft hij hem bewust thuisgelaten? Omdat hij niet via zijn mobiel getraceerd wil worden? Wist hij gisterochtend al dat hij niet meer thuis zou komen?

Ik was me rot geschrokken toen ik zag dat hij een pistool bij zich had. Het was geen bewuste beslissing om me uit de voeten te maken toen hij zonder enige aanleiding die oude hond doodschoot. Dat was pure paniek.

Ik was al bijna terug bij mijn auto toen ik een tweede schot hoorde. Of meende te horen. Ik luisterde ingespannen of ik iemand hoorde schreeuwen of gillen, maar het bleef angstaanjagend stil. Ik durfde niet terug te gaan om te kijken wat er gebeurd was. Wat die jongen ook heeft aangericht, ik wil er niet bij betrokken raken. Er was geen mens op straat, met een beetje mazzel heeft niemand me gezien. Behalve Ellen natuurlijk, maar het lijkt me zeer onwaarschijnlijk dat ze me herkend heeft. Als ze nog leeft.

Ellen

Ik word wakker van Rogiers stem, die op overredende toon iets zegt. Even denk ik dat hij tegen een van de honden praat, dan besef ik dat hij aan het bellen is.

‘Noem me geen schat,’ hoor ik hem zeggen, daarna volgt iets onverstaanbaars.

Ik schiet snel in een oude spijkerbroek en trui, en trek dikke sokken aan. Rogier is normaliter niet iemand die ’s ochtends nog uren blijft hangen, maar als ik nu snel de honden uitlaat, kunnen we misschien nog samen ontbijten. Als ik de keuken binnenkom, komen Famke en Isca me kwispelend tegemoet. Geen Lara. Met mijn mouw veeg ik de tranen weg, die meteen rijkelijk vloeien. Het volgende moment zijn Rogiers armen om me heen. Hij ruikt heerlijk fris, heeft hij al gedoucht? Daar heb ik niets van gemerkt.

‘Je lag nog zo lekker te slapen toen ik wakker werd, dat ik maar onder de douche ben gesprongen en een ochtendwandelingetje heb gemaakt met de honden. Het heeft flink gesneeuwd vannacht.’