Hoofdstuk 1

‘Mijn god, wat is dit een vreselijke bende…,’ fluistert Chris zachtjes in zichzelf en hij kijkt ondertussen nog altijd hevig geschokt om zich heen, al weet hij niet eens precies waar hij moet kijken. Voorzichtig probeert hij te slikken, maar zijn droge keel maakt dat haast onmogelijk.

Voor zover hij het nu kan overzien, ligt er alleen maar rommel en puin. Huisraad, afval, omgewaaide palmbomen en ook nog wat kapot tuinmeubilair. Verderop nog enkele gehavende witte wc-potten, kledingstukken, kinderschoentjes en zelfs nog een stapel fotoboeken waarvan de gescheurde bladzijden onrustig in de wind heen en weer bewegen. Het is een troosteloze aanblik.

Zijn oog blijft gericht op de restanten van wat vast ooit een prachtige zeilboot moet zijn geweest. De twee hardhouten masten lijken eenvoudig te zijn afgeknakt, de majestueuze kajuit is voor de helft verdwenen. Luxueuze crèmekleurige leren bekleding, gescheurde kussens en zittingen, niets is meer heel. Een zware, ijzeren ketting met daaraan het grote anker ligt bijna tien meter verder dan het schip zelf, dat over de voormalige huizen moet zijn geblazen door de extreem sterke wind. Ontdaan probeert Chris de omgeving te overzien om zichzelf zo een beeld te vormen. De ravage is echter zo massaal en de aanblik zo overweldigend dat zijn hersenen niet alles kunnen registreren.

Het lijkt alsof er een atoombom is ontploft, flitst het door zijn gedachten en hij zucht nog eens diep. Geëmotioneerd knippert hij een paar keer met zijn ogen. Een hinderlijk pluisje zit in de weg.

Geen enkel huis of bouwwerk staat meer overeind op dit deel van het ooit zo idyllische plaatsje Marsh Harbor, centraal gelegen op het tropische eiland Great Abaco, net binnen de beruchte Bermudadriehoek in de Atlantische Oceaan. Slechts een paar dagen geleden trok de allesverwoestende orkaan Dorian over het gebied en liet op dit deel van de Bahama’s een spoor van totale vernietiging en een desolate ellende achter. Juist hier, in de achterstandswijken, die lokaal bekendstaan als shanty towns, is er weinig tot niets meer over van de vele tientallen eenvoudig gebouwde woningen. Vaak bestonden deze huisjes slechts uit wat restanten hout, golfplaten als dakbedekking of ander simpel en vooral goedkoop en eenvoudig te verkrijgen materiaal. Juist hier woonden tot voor kort de arme dagloners met hun gezinnen en families, veelal de ongedocumenteerde Haïtianen die hier jarenlang gedoogd en uitsluitend ingehuurd werden om het vaak zware en vuile werk te doen waar niemand anders voor te strikken was. De overige bewoners van dit tropische eiland, vooral de gefortuneerde Amerikanen en een enkele Europeaan, hadden kennelijk op tijd hun riante huizen kunnen verlaten en waren massaal vertrokken naar de relatieve veiligheid van het vasteland of het nabijgelegen Nassau; hun dure villa’s met bijbehorende plezierboten achterlatend in een van de vele jachthavens.

Chris slaakt opnieuw een diepe zucht, laat zijn schouders hangen en staart nog steeds ontroerd en zichtbaar aangeslagen voor zich uit. Ondertussen probeert hij nog altijd om alle indrukken te verwerken. De doodse stilte maakt het slagveld waar hij middenin staat nog indrukwekkender. Vanuit zijn ooghoeken ziet hij iets verderop een totaal vernielde rode pick-up liggen. Over de kop geslagen en midden op de weg, althans, daar waar ooit een weg gelegen heeft, veronderstelt hij. Door de ravage en overal aanwezige rommel is dat niet meer te onderscheiden. Kledingstukken hangen hoog in de takken van enkele gehavende maar wonderbaarlijk genoeg nog overeind staande kale bomen. In de verte, op ruim honderd meter vanaf de kuststrook lijkt nog een grote boot te liggen, onlogisch en op een opmerkelijke plek, denkt Chris en hij laat moedeloos zijn hoofd zakken en staart lichtelijk verslagen naar de grond.

Veel tijd om tot zichzelf te komen krijgt hij niet. Een plastic pop, waarvan het hoofd ontbreekt, ligt hulpeloos voor zijn voeten op de grond en half in de modder getrapt. Tranen wellen op in zijn ogen. Snel knippert hij met zijn ogen en probeert ze weg te slikken. Zachtjes haalt hij een paar keer zijn neus op.

Treurig staart hij nog altijd naar het stukje kinderspeelgoed en realiseert zich opeens dat sinds ze hier slechts een paar uur geleden op het eiland zijn aangekomen, hij nog geen enkel levend kind heeft zien rondlopen.

Verward en hoofdschuddend heft hij zijn hoofd op. Hij kijkt nogmaals rond en vraagt zich af of hij überhaupt wel een levende eilandbewoner heeft gezien sinds ze hier voet aan wal hebben gezet. De beperkt aanwezige hulpverleners bij de haven zijn immers allemaal later pas ingevlogen of ingevaren. De meesten zullen afkomstig zijn vanuit het naburige Nassau en hebben hier waarschijnlijk vrienden of familieleden verloren, bedenkt hij bedroefd.

Pas dan merkt hij de geur weer op die al een tijdje en slechts in vlagen, maar wel duidelijk waarneembaar, aanwezig is. Met een voorzichtige maar ook diepe teug ademt hij in door zijn neus en probeert vast te stellen waar de specifieke geur vandaan komt. Zoekend draait hij langzaam zijn hoofd, steekt zijn neus een beetje omhoog en probeert zo de wind op te vangen. De geur is nu sterker geworden, vooral vanuit de richting van de iets verderop gelegen berg met puin en steen, die vermoedelijk ooit een woning moet zijn geweest. Hij kijkt er gefascineerd naar.

Op datzelfde moment steekt de wind wat op. Afval waait omhoog en Chris haalt nogmaals diep adem. Zijn neus begint ervan te prikkelen, en op hetzelfde moment dat hij zich realiseert waar de lucht vandaan komt, wordt hij onpasselijk. De indringende en weeïge lucht lijkt nu plotseling nog meer te overheersen. Hij begint te kuchen, slikt een paar keer geforceerd, maar zijn keel blijft kurkdroog.

‘Tja, dat is nou de bekende lijkenlucht’, hoort Chris een van de twee militairen roepen die vlak achter hem bij de auto zijn blijven staan. Het is Van Opdam, een van zijn maatjes die hij heeft leren kennen tijdens de laatste opleiding voordat ze een paar weken geleden vertrokken uit Den Helder.

‘En die ga je vanaf nu je hele leven nooit meer vergeten,’ klinkt het weemoedig door Pieters, een door de wol geverfde collega die wel vaker op een humanitaire missie naar het buitenland is geweest.

Enigszins geschrokken draait Chris zijn hoofd snel om en kijkt vragend naar zijn twee collega’s die nog altijd vlak naast het geparkeerde voertuig staan en emotieloos en zwijgend voor zich uit staren. Ze negeren Chris’ blik volkomen. Er is op dit moment geen tijd voor flauwe grappen of stoere mannenpraat. Een ongemakkelijke rilling verplaatst zich over zijn rug.

Er is nu geen tijd voor emotie, schiet het weer door zijn hoofd en hij probeert zich ondertussen zo snel mogelijk te vermannen.

Het besef dat hier nog overal lichamen van dode mannen, vrouwen en misschien ook wel kinderen onder het puin moeten liggen, in combinatie met het feit dat ze hen hier geen hulp meer kunnen bieden, hakt er bij de drie mannen aardig in. Hun opdracht voor nu is niet het opruimen van de lichamen van de overledenen of het herstellen van de gehavende infrastructuur, maar het leveren van noodhulp aan wie dat nodig heeft.

Geen van de drie militairen durft op dit moment meer iets te zeggen, alle indrukken veroorzaakt door de onwerkelijke chaos die ze hier nu aantreffen, komen keihard binnen en eenieder probeert het op z’n eigen manier te verwerken of zo mogelijk een plekje te geven.

Sinds ze uit de auto zijn gestapt, is het doodstil. Geen vogel te zien, geen spelende kinderen in de buurt en zelfs het geblaf van honden is nergens te horen. Onbeweeglijk staan de drie Nederlandse militairen voor zich uit te staren, eenieder verzonken in zijn eigen gedachten, kijkend naar de restanten van wat eens een druk bewoond gedeelte van de stad moet zijn geweest. Chris tuurt even naar de lucht, in de hoop daar ergens tussen de wolken nog een verdwaalde meeuw of andere vogel te vinden. Helaas, ook boven Marsh Harbor lijkt er na de overtrekkende orkaan vrijwel geen leven meer te zijn en zijn alle vogels door de enorme kracht weggeblazen.

‘Zien jullie die hond daar? Rechts, op drie uur en een meter of honderd?’ zegt een van de andere militairen zachtjes en doorbreekt hiermee de ijzige stilte.

Chris speurt direct de omgeving af. Zijn ogen blijven vanzelf gefocust op een afgebroken en grijskleurig stuk beton met daarnaast een gehavende witte wc-pot. Half ondersteboven, nog hangend in wat waarschijnlijk ooit een bloeiende struik met prachtige bloemen moet zijn geweest, ziet hij de overblijfselen van een grote bruinkleurige hond die hij eerder nog niet had opgemerkt. Het voorste deel van de hond lijkt nog aardig intact, en hangt met kop en open bek naar beneden gericht. Zijn tong hangt half uit zijn bek. Het achterste deel van het dier is verdwenen en het lijkt alsof dat ruw is afgescheurd of afgebeten door een groot wild dier. Inmiddels rottende ingewanden hangen vanuit het kadaver zichtbaar op de grond. Zelfs op deze afstand ziet hij de vliegen die er massaal omheen zwermen.

Chris huivert ervan. Nog nooit eerder heeft hij zo direct de gevolgen gezien van wat de verwoestende kracht van een orkaan kan doen met mens en dier. Een spiertrilling doet zijn rug sidderen. Snel slaat hij zijn armen over elkaar, alsof hij zichzelf wil beschermen.

Onwillekeurig dwalen zijn gedachten weer af en denkt hij aan de opdracht die hij straks moet gaan uitvoeren zodra ze hier weg zijn. Hij slaakt een diepe zucht. Al sinds het moment dat ‘zij’ contact met hem hebben opgenomen, is hij met niets anders dan dat bezig – hij heeft er inmiddels zelfs slapeloze nachten van. Het baart hem vooral zorgen hoe hij daar straks ongeschonden of zelfs levend uit zal komen. Het liefst had hij alles aan Hans en aan zijn ouders verteld, maar hij durft het nog steeds niet. Hij is te bang dat ze erachter komen en wraak zullen nemen. Onder de druk van de bedreigingen die ze tegen hem hebben geuit, is hij uiteindelijk gezwicht; hij is bereid alles te riskeren om haar veilig terug te krijgen. Hij heeft ook geen keus en wil vol overgave zijn toekomst, zijn baan en zelfs zijn leven riskeren om haar veilig en wel terug te krijgen. Hij kan niet anders, voor haar doet hij alles.

Lang duren deze wanhopige en angstige opwellingen gelukkig niet. De trieste omstandigheden dwingen hem direct weer om met beide benen op de grond te staan, juist hier op Abaco.

Schichtig – bijna angstig – kijkt Chris vlug achterom en is met zijn gedachten snel weer terug in deze huidige en schokkende werkelijkheid. Niemand van zijn collega’s mag dit geheim weten, alleen hij draagt deze grote last op zijn schouders. Het voelt voor hem bijna als verraad, omdat hij weet dat zijn collega’s hem dit nooit zullen vergeven. Vertrouwen en respect, dat is er bij de opleiding immers al snel ingestampt.

Chris zucht nog eens diep, kijkt nog een keer naar de gehavende pop die half vertrapt in de modder ligt, draait zich langzaam om naar de andere mannen en knikt zonder hen aan te kijken.

Deze jongens zullen hem hoe dan ook altijd helpen en beschermen als het eropaan komt. Ze vertrouwen hem voor de volle honderd procent, tot het tegendeel blijkt. En dat gebeurt misschien wel eerder dan hij zelf zou willen, denkt Chris zuchtend en hij draait zijn hoofd weer even kort terug in de richting van de gehavende hond.

‘Maar dat is altijd nog beter dan te moeten eindigen zoals jij,’ zegt hij zachtjes zonder dat de anderen het kunnen horen.

Voor de laatste keer kijkt hij nog een keer de omgeving rond, zuchtend draait hij zich om en loopt langzaam terug naar de auto.

Kort daarna rijden de drie Nederlandse militairen langzaam door de onwerkelijke puinhopen weer terug in de richting van het hospitaal aan de andere kant van de stad.

Hoofdstuk 2

Enkele maanden eerder...

‘Opschieten matroos Siegers!’ brult de jonge sportofficier terwijl Chris nog altijd zuchtend en kreunend aan het stuntelen is op de hindernisbaan van de marinebasis.

Klungelig probeert hij zijn vermoeide lichaam over het stenen muurtje te werpen, maar het houten geweer dat als extra ballast dient en altijd mee moet over de hindernisbaan, zit hem dusdanig in de weg dat hij net zo snel weer achterover – en met een keiharde klap – naar beneden valt in de zorgvuldige aangelegde bak met grind.

‘Kom op, zo wordt het niets met jou,’ klinkt het weer sarcastisch vanaf de zijkant.

‘Nog een keer, gewoon doorgaan! Opgeven is geen optie Siegers!’

Licht minachtend strekt Chris zijn nek en kijkt hij naar de brullende sportinstructeur. Hij voelt direct hoe het zoute zweet vanaf zijn voorhoofd prikkelend in zijn ogen druppelt. Knipperend met zijn ogen probeert hij onmiddellijk met zijn rechterhand het nog aanwezige zweet van zijn voorhoofd af te vegen, maar vergeet hierbij dat er zand aan zijn smerige handen was blijven plakken.

Vloekend probeert Chris op te staan en zoekt met gesloten ogen de veilige zijkant van de hindernisbaan op, en maakt ruimte om de snel naderende collega’s achter hem ongehinderd doorgang te verlenen.

Maar tevergeefs: een van zijn medecursisten wijst hem er tactisch op dat hij niet snel genoeg had gehandeld. Met een enorme klap tegen zijn rug valt Chris hard naar voren en knalt met zijn metalen helm tegen de bakstenen muur.

‘Ga aan de kant eikel! Je blokkeert de weg voor ons,’ schreeuwt een van de andere cursisten hem nog toe, maar Chris ziet al niet eens meer wie het is.

Het zand in combinatie met het prikkelende zoute zweet zorgt voor pijnlijke en geïrriteerde ogen, de klap tegen de muur maakt dat hij versuft, hijgend en vloekend naast de hindernisbaan in het dauwnatte gras neerploft. Veel tijd om bij te komen wordt hem echter niet gegund.

‘Nou, opstaan Siegers en nog een keer opnieuw proberen,’ brult dezelfde instructeur hem weer luidkeels toe terwijl die slechts op twee meter afstand van hem staat.

‘Of wil je ermee stoppen? Dat kan ook hé!’ klinkt de stem van iemand boven op het muurtje waar inmiddels ook een van de andere sportinstructeurs er rustig bij is gaan zitten en glimlachend naar de spartelende cursist blijft kijken.

Kreunend van vermoeidheid probeert Chris zichzelf weer bij elkaar te rapen en pakt het houten geweer van de grond op. Na een diepe zucht zet hij zijn helm weer recht op zijn hoofd en neemt een aanloop naar de stenen muur. Met een oerkreet – die klaarblijkelijk vanuit zijn tenen moet komen – bestormt hij de muur en probeert hij uit alle macht om er dit keer wel overheen te komen. Chris voelt dat alle ogen op hem gericht zijn en dat sommige collega’s lachend naar hem staan te kijken.

Als hij er dit keer niet overheen komt, zal hij voor de rest van de opleiding de pispaal blijven. Het kost hem weliswaar ook nu weer veel moeite, hij voelt alle spieren in zijn armen en benen verzuren maar hij weigert om op te geven. Nog een laatste kreet en het lukt hem uiteindelijk zijn rechterbeen over het muurtje te krijgen en hij voelt tot zijn verbazing dat zijn gewicht er dit keer wel gemakkelijker overheen komt. Met een enorme zwaai laat hij zich over het muurtje vallen. Een doffe klap is hoorbaar en Chris is met zijn gezicht in het grind terechtgekomen. Gedurende een paar seconden blijft hij roerloos liggen.

‘Alles goed Siegers?’ klinkt het vanaf de andere kant van de muur waar een instructeur nonchalant over het muurtje hangt.

Het enige dat Chris op dat moment kan doen, is kreunen en met zijn vrije linkerhand maakt hij met zijn duim een teken dat alles in orde is. De instructeur loopt alweer vrolijk door naar de volgende hindernis en schreeuwt naar Chris dat hij hem snel moet volgen.

‘Als ik de hele dag hindernissen had willen nemen, dan was ik wel bij de landmacht gegaan,’ mompelt Chris terwijl hij probeert zichzelf bij elkaar te rapen om vervolgens naar de volgende hindernis te strompelen.

Het is nu alweer een paar maanden geleden dat Chris alle keuringen van Defensie met goed gevolg heeft afgerond en direct daarna begonnen is met de opleiding bij de Koninklijke Marine in Den Helder.

Dit was altijd al zijn droom geweest; op immens grote marineschepen de machtige wereldzeeën bevaren en op avontuur gaan naar het grote onbekende. Tropische bountyeilanden bezoeken, de woeste witte ijsschotsen van de Zuidpool voorbij zien komen drijven of varen langs het bekende ‘Kaap de Goede Hoop’. Of zoals hij al eens in een tijdschrift gelezen had, ‘Kaap Hoorn ronden’.

Hij zag het al helemaal zitten! Maar niemand had hem verteld dat daartoe ook de basisbeginselen van het militair spelen behoren. En al helemaal niet dat het een verplicht nummer is om ook de militaire hindernisbaan binnen een bepaald tijdsbestek te moeten afleggen met als extra ballast een houten geweer dat alleen maar dood gewicht is en altijd in de weg zit.

Het kost, de toch al niet erg atletisch gebouwde, donkerblonde Chris veel moeite om binnen de gestelde eisen uiteindelijk de eindstreep te bereiken. Het voelt alsof hij zojuist een marathon heeft uitgelopen, zo uitgeput ploft hij direct na de laatste hindernis neer op de grond.

Veel tijd om te herstellen krijgt hij niet, de sportinstructeur schreeuwt al naar alle aspirant-militairen om op te gaan staan en de nodige cooling-downoefeningen uit te voeren. Kreunend pakt Chris zijn boeltje weer bij elkaar en begint met lichte tegenzin aan de verplichte oefeningen. In zijn eigen tempo, dat dan weer wel.

‘Pffff, eindelijk een koud biertje, dat gaat er wel in,’ zegt Chris en ploft neer op een van de comfortabele banken die in de kantine van de kazerne staan. Snel neemt hij een slok van het bier.

‘Proost jongens,’ roept een van de andere militairen boven het geroezemoes uit en ondertussen worden er glazen omhooggehouden en er wordt getoost op het succesvol afronden van dit deel van de militaire opleiding.

‘Proost, en op naar ons eerste echte avontuur op zee!’ roept weer een andere militair, direct gevolgd door klinkende glazen en eenstemmig gejuich van de overige mannen.

Er wordt gejoeld en gelachen, het is een feeststemming en er wordt genoeg bier geschonken en gedronken. Iedereen is blij, sommigen zelfs opgelucht, dat er weer een verplichte opleidingsfase is afgesloten.

‘Eindelijk hiervan verlost Siegers, nu zijn we er echt klaar voor!’ roept een van zijn maatjes tegen een inmiddels al lichtelijk aangeschoten Chris.

‘Nu gaan we voor het echte werk!’

Glimlachend leunt Chris met zijn hoofd achterover op de bank en neemt ondertussen nog een slok van het koude bier. In zijn gedachten zit hij al op een van de parelwitte stranden van het tropische Sint-Maarten, een van de tussenstops die ze binnenkort gaan maken tijdens de overtocht via de Atlantische Oceaan. Deze lichting nieuwe zeesoldaten heeft het geluk dat ze al direct meegaan op het grootste amfibisch marineschip, voor een internationale oefening in het noorden van het Caribisch gebied. Eindelijk de kans om de volle zee op te gaan en dan direct mee te mogen doen met een oefening in het kader van de nood- en humanitaire hulpverlening na het passeren van een orkaan waarbij veel schade is veroorzaakt. Samen met Franse en Engelse militairen, die daar ook in de regio gestationeerd zijn, oefenen om zo veel mogelijk drinkwater en goederen aan land zien te krijgen, het bouwen van een noodziekenhuis en herstellen van de beschadigde infrastructuur. Chris weet inmiddels al elk detail van deze oefening, nou ja, voor zover hij het dat kan weten.

Een van de leukste dingen aan deze oefening is natuurlijk dat het grootste deel hiervan zal plaatsvinden in de omgeving van het vakantieparadijs Sint-Maarten, en uiteraard horen daar ook enkele verlofdagen op het mooie tropische eiland bij. Op de terugweg naar Nederland zal het schip eerst nog via Curaçao varen, waar ook nog eens de mogelijkheid bestaat om een paar dagen op het eiland te verblijven en te genieten van al dat moois. Wie wil dat niet?

Samen met een aantal van zijn maten van de opleiding, met wie hij langere tijd heeft opgetrokken en mettertijd dikke vrienden van hem zijn geworden, gaan ze daar nog eens flink de bloemetjes buiten zetten. Glimlachend neemt hij nog een grote slok van zijn bier en kijkt ondertussen tevreden de kantine rond. Een aantal van zijn collega’s is inmiddels al aardig aangeschoten en vertrekt richting de slaapverblijven.

‘Nog eentje Siegers?’ wordt er ergens vandaan geroepen. Voordat hij het goed en wel beseft en antwoord kan geven, heeft Chris twee volle glazen bier gekregen en hij knikt goedkeurend naar Hans, de blonde jongen die hem dit zojuist heeft aanreikt. Met een plof valt Hans naast hem op de bank, waarna ze glimlachend en klinkend proosten en allebei in een teug hun glas leegdrinken.

Hans Donders is inmiddels zijn vaste buddy geworden, zeg maar een soort van eretitel voor een vriend die altijd voor je klaar zal staan wanneer dat nodig is. Die je er doorheen trekt als je het even moeilijk hebt en met wie je lief en leed kunt delen, onvoorwaardelijk en zonder een waardeoordeel te geven.

Ze hebben elkaar bij de eerste militaire keuring leren kennen en hebben sindsdien samen opgetrokken, de hele opleiding door. Ook privé zien ze elkaar met enige regelmaat en hebben inmiddels al een hechte vertrouwensband opgebouwd.

De lotsverbondenheid en de wederzijdse steun tijdens de militaire opleiding hebben ertoe bijgedragen dat beide jongens het volste vertrouwen in elkaar hebben. Of zoals Hans het laatst een keer spottend zei tegen een meisje die ze samen in de bar hadden ontmoet: ‘Ik zal mijn leven geven voor Chris, omdat ik weet dat hij precies hetzelfde zal doen voor mij.’

Buddy’s voor het leven, vrienden tot aan de dood. Zo zien de jongens dat en niets staat dat in de weg.

Aan het eind van de avond waggelen de twee dan ook gezamenlijk naar het verderop gelegen slaapgebouw, elkaar half ondersteunend en giechelend over elk willekeurig klein dingetje. Als twee giebelende schoolmeisjes lopen ze in de richting van het gebouw. Vlak voor de buitendeur naar de gang met kamers blijft Hans opeens stilstaan en wordt ineens serieus.

‘Hé Siegers,’ klinkt het met een dubbele tong.

‘Joo Donders,’ antwoordt Chris lachend terug.

‘We gaan goed op elkaar passen hé?’ en pakt ondertussen met beide handen de schouders van Chris stevig vast terwijl hij recht voor hem probeert stil te staan.

‘Natuurlijk gaan we dat doen!’ zegt Chris.

‘Beloofd?’

‘Beloofd maatje!’ zegt Chris serieus genoeg om net niet te hoeven lachen en omhelst zijn buddy. Gedurende een paar seconden blijven de jongens zo staan. Daarna draait Hans zich om en loopt door de deur naar zijn eigen kamer, aan het eind van de gang.

Chris blijft nog even kort buiten staan en kijkt hem na. De frisse avondlucht in combinatie met de serene rust maken zijn geest weer helder. Het doet hem goed om te weten dat hij een echte vriend heeft die er in goede en slechte tijden voor hem zal zijn. Chris glimlacht en loopt naar zijn eigen kamer waar hij kort na binnenkomst op zijn bed in slaap valt.

‘Wanneer vertrek je ook alweer?’ vraagt zijn vader geïnteresseerd maar tegelijkertijd ook bezorgd wanneer Chris het weekeind weer eens op bezoek is bij zijn ouders thuis in Zwolle.

‘Over bijna twee weken vertrekken we vanaf Den Helder pa,’ en tegelijkertijd schuift hij met zijn voeten de grote zwarte tas met wasgoed over de plavuizen vloer in de richting van de bijkeuken. Het is bijna een vast ritueel geworden, voor het weekeind weer thuiskomen en moeder die meestal dan de was voor hem draait.

‘Nog maar een paar weken en dan begint het echt. Op naar de tropen,’ roept Chris luid en een grote glimlach verschijnt weer op zijn gezicht. ’Beetje bijkleuren en lekker feesten!’

‘Dan zul je waarschijnlijk net je zus missen die dan weer terugkomt jongen,’ zegt zijn vader enigszins een beetje teleurgesteld tegen zijn oudste kind.

‘Kun je haar nog opzoeken als jullie daar met het schip misschien iets eerder aankomen?’

‘Pa, Jeanette zit voor haar stage op Curaçao. Dat is bijna duizend kilometer van Sint-Maarten vandaan. En trouwens, volgens mij is zij eerder thuis dan dat ik daar ben, dus helaas,’ antwoordt Chris terwijl hij ondertussen zelf de vuile was in de machine stopt.

‘Ma, op hoeveel graden moet die was ook alweer?’ roept hij luid in de richting van de woonkamer.

’Vijfenveertig graden. Als het weer die blauwe militaire kleding van jou is, dan mag het ook iets minder!’

Ondertussen staat vader nog steeds in de deuropening van de bijkeuken tegen de muur aangeleund en kijkt naar zijn zoon terwijl die de wasmachine vult.

‘Stel dat je er dan iets eerder bent, kun je dan toch niet even bij haar op bezoek? Desnoods met het vliegtuig? Dat zal ze wel leuk vinden nu ze daar al meer dan vier maanden zit!’

‘Pa, dat zal niet gaan en dat weet ze ook wel. En dan nog, als dat wel zou lukken dan denk ik dat ze druk genoeg is met die nieuwe vriend van haar,’ zegt Chris en knipoogt lachend naar zijn vader.

Met een enigszins bezorgde en ongemakkelijk blik op zijn gezicht draait vader zich snel om en loopt terug naar de woonkamer, waar hij naast zijn vrouw op de bank gaat zitten.

‘Ik zal blij zijn als ze allebei weer terug zijn hier in Zwolle,’ bromt hij meer in het algemeen dan direct tegen haar.

Over haar leesbril heen kijkt de moeder van Chris even kort op naar haar man. Ze twijfelt om hem aan te spreken, maar ziet dat hij bezorgd door het raam naar buiten blijft kijken.

‘Stop nou toch eens met dat piekeren’, zegt ze terwijl ze haar puzzelboekje met een resoluut gebaar naast zich op de bank legt.

‘Ze zijn allebei oud en wijs genoeg om hun eigen keuzes te maken, en ze lopen echt niet in zeven sloten tegelijk.’

Vanaf de bank is slechts een diepe zucht te horen. Vader houdt verder wijselijk zijn mond en weet dat na een huwelijk van meer dan vijfentwintig jaar dat het niet al te veel zin heeft om tegen zijn vrouw in te gaan.

‘Ik ga. Ik heb met Hans afgesproken in de stad en het zal wel weer laat worden vanavond; dus jullie hoeven niet te wachten, doei,’ en zonder een reactie af te wachten verlaat Chris snel het ouderlijk huis om zich samen met zijn vrienden weer onder te dompelen in het uitgaansleven van Zwolle.

Het weekeind verloopt zoals altijd, zeker zoals de laatste maanden nu Chris gedurende de week intern in de opleiding bij de marine zit. Lange avonden stappen, plezier maken en doorzakken, daarna uitslapen bij zijn ouders thuis in Zwolle om vervolgens snel weer met de schone was terug te keren naar de Nieuwe Haven in Den Helder.

Het gaat allemaal veel te snel. Voordat Chris er goed en wel erg in heeft, worden zijn armen hardhandig achter z’n rug vastgehouden om daarna vastgebonden te worden met een stuk touw. Zijn schouders worden op een pijnlijke manier naar achteren getrokken, hij kreunt het uit van de pijn en het ongemak, schreeuwt het uit alsof zijn leven ervan afhangt. Maar het heeft weinig zin. Tegelijkertijd wordt er snel een kussensloop over zijn hoofd getrokken en voelt hij hoe twee andere personen hem onderuit trekken, optillen en meenemen de gang op. En dat allemaal in een tijdsbestek van slechts een paar luttele seconden.

‘Stop, houd op! Wat is dit? Laat me gaan,’ maar verder komt Chris niet meer nu iemand hem voorzichtig met twee handen duidelijk probeert te maken dat hij zijn mond moet houden.

Hevig spartelend probeert Chris los te komen, niet wetende wat hem nu overkomt. Het zweet breekt hem uit, het onbekende – ook al hoopt hij eigenlijk dat er alleen maar collega’s bij hem zijn – maakt het des te angstiger. Snuivend haalt hij adem door zijn neus, draait driftig met zijn hoofd heen en weer, maar het heeft weinig zin.

Ondertussen probeert hij angstvallig na te gaan hoeveel personen erbij betrokken zijn. Twee personen tillen hem op, dan loopt er nog eentje naast hem die zijn mond probeert dicht te houden en dan hoort Chris nog het geluid en gemompel van een paar anderen die niet ver weg zijn.

Al snel schiet het door zijn hoofd dat hij mogelijk het slachtoffer is van een ontgroeningsritueel. Hij weet dat hij zich in een militair legeringsgebouw en op militair terrein bevindt en dat er in principe alleen maar collega’s in de buurt kunnen zijn. Maar ondanks die betrekkelijke zekerheid maakt het onbekende hem toch wel angstig. Zelfs paniekerig, na het zien van verschillende speelfilms waarbij de hoofdrolspelers flink werden aangepakt en soms zelfs werden mishandeld.

Juist dat maakt dat Chris nog wat nerveuzer wordt, zijn hartslag versnelt ondertussen in een rap tempo en de adrenaline giert inmiddels al door zijn lichaam. Hij probeert uit alle macht om zijn hoofd erbij te houden en goed na te denken, maar dat wordt steeds lastiger nu ze hem steeds steviger vasthouden.

In de verte hoort hij nog meer geschreeuw, kennelijk worden er meer collega’s verrast en overvallen voor dit ritueel. Chris luistert ondertussen en probeert na te gaan waar ze naartoe lopen. Hij hoort het openen en sluiten van de gangdeuren en voelt aan de temperatuur dat ze inmiddels buiten het gebouw moeten zijn.

Dan raakt hij gedesoriënteerd en weet niet meer waar ze nu naartoe gaan. De anderen die hem dragen, fluisteren af en toe met elkaar, maar voor Chris is dit niet te verstaan. Er is zelfs zachtjes gegniffel te horen, kennelijk weten ze wat hem te wachten staat en is bij hen de voorpret al begonnen.

Chris laat het nu maar allemaal over zich heenkomen, hij merkt dat de eerste schok voorbij is en probeert nu om zijn hartslag weer onder controle te krijgen. Hij spartelt niet meer zo heftig tegen als in het begin. Aandachtig blijft hij luisteren en probeert nog steeds vast te stellen waar hij is. Eén ding is zeker, aan het rumoer te oordelen zijn er minstens twee anderen die tegen hun wil worden meegenomen en waarschijnlijk lopen ze allemaal in dezelfde richting als waar Chris naartoe wordt gedragen.

Het gesleep met hem duurt slechts een paar minuten. Dan wordt hij voorzichtig door de anderen op de grond gezet en iemand met een verdraaide stem hem commandeert dat hij moet blijven zitten waar hij zit.

Op z’n knieën, handen op de rug gebonden en met een kussensloop over zijn hoofd, blijft Chris een paar minuten zo stil mogelijk zitten.

Ondertussen hoort hij dat rechts naast hem iemand wordt neergezet en dan kort daarna nog iemand. Afgaand op wat Chris heeft gehoord, zijn ze nu met z’n drieën hier naartoe gebracht.

Het duurt een paar minuten voordat het kussensloop van zijn hoofd wordt gehaald, waarna hij vervolgens snel om zich heen kijkt om zich te oriënteren. Het is buiten al donker en het is niet goed te zien wie er allemaal tegenover hem staan. Zaklantaarns schijnen continu en hinderlijk in zijn gezicht. Ondertussen ziet hij wel dat er toch nog vier collega’s naast hem op de grond zijn neergezet. Hij herkent ze allemaal nu de kussenslopen zijn verwijderd, het zijn de jongens met wie hij de eerste opleiding heeft gevolgd en samen met hem binnenkort op hun eerste echte missie zullen vertrekken. In ieder geval zit zijn maatje Hans er ook bij. De jongens kijken elkaar even aan en knikken geruststellend. Nu ze weten dat ze allebei in hetzelfde schuitje zitten, voelen ze zich iets geruster, iets veiliger. Al blijft Chris het spannend vinden.

In eerste instantie kijken de drie andere jongens verschrikt rond, maar al snel verdwijnt ook bij hen de ergste spanning en onzekerheid nu ze in de gaten hebben dat ze hier niet meer alleen zijn.

Chris herkende deze plek onmiddellijk, het is het stuk gras naast een van de blusvijvers op het terrein waar hij samen met Hans heeft geprobeerd om de vissen eruit te vangen. Voorzichtig slaakt hij een zucht van opluchting nu hij weet dat ze nog steeds op de kazerne zijn.

Inmiddels heeft hij in de gaten wat er gaat gebeuren, deze jongens zullen net als hij ritueel worden gedoopt om als echte matrozen straks veilig te kunnen beginnen aan hun eerste echte zeereis richting de Atlantische Oceaan en de Caribische Zee.

Wat dan volgt is echter geen gewone doop, maar een gebruik waarbij ze door de andere aanwezige collega’s van top tot teen met modder worden ingesmeerd. Gierend en brullend van het lachen kieperen de anderen emmers vol stinkende modder uit de sloot over hun gewillige slachtoffers heen. Natuurlijk wordt de troep ook nog eens goed ingesmeerd, vooral in de oren, in de haren en bij sommigen ook in de neusgaten.

De grondlucht die hier vanaf komt is werkelijk niet te harden, zo erg als deze modder stinkt. Dan volgt er nog een speech van een van de jongens, een heel verhaal over de komende reis en het uiteindelijk behoren tot deze groep nieuwe collega’s. Chris hoort het maar half aan. Zijn oren zitten vol jeukende en stinkende troep, het enige wat hij nu nog wil is douchen, lekker met veel warm water en zeep.

Kennelijk is de speech al voorbij als Chris opschrikt wanneer hij als eerste van de slachtoffers weer wordt opgetild. Twee andere jongens houden hem horizontaal vast aan zijn voeten en de inmiddels losgemaakte handen en beginnen hem te jonassen. De toeschouwers langs de kant beginnen te joelen en te schreeuwen, waarbij ze allemaal beginnen af te tellen. Vijf, vier, drie, twee, een en dan slingeren ze Chris met een grote zwaai de vijver in. Met zijn hoofd naar beneden belandt Chris in de modderige vijver, waarna hij al snel proestend weer boven water komt, met het kroos op zijn nog altijd vieze gezicht. Dan volgen de andere jongens een voor een en het duurt niet lang voordat alle nieuwe matrozen in het vieze water van de blusvijver liggen. Hilariteit alom aan de zijkant van het water wanneer de zogenoemde slachtoffers, nog gedeeltelijk onder de vieze modder, met hun gezichten boven het water uitkomen en beteuterd naar elkaar kijken.

Lang duurt ook dit niet, de jongens worden welkom geheten door de rest van de groep en er worden enkele kratjes bier in hun midden gezet. Onder eendrachtig gejoel worden de flesjes bier verdeeld onder alle aanwezigen, er wordt gelachen en getoost op een aantal zeesoldaten die hebben voldaan aan een van de vele tradities die nog zullen volgen. Een trotse maar doorweekte Chris loopt naar Hans en ondertussen worden de nodige flesjes bier hard tegen elkaar aan getikt.

‘Proost maatje, op naar het avontuur!’

‘Proost kerel, op een goede reis en een veilige terugkeer,’ roept Chris en na een brede glimlach drinken de jongens in een keer hun flesje leeg.

Hoofdstuk 3

‘Vanavond is voorlopig onze enige kans,’ fluistert Rafaely zachtjes tegen zijn drie jaar jongere zus zodra ze binnen gehoorsafstand tegenover hem staat. Behoedzaam kijkt hij om zich heen, kennelijk nog altijd angstig dat de Venezolaanse geheime dienst overal zijn spionnen geplaatst heeft en met hen meeluistert.

‘Het is nu of nooit, anders zitten ze vol en kunnen we eindeloos wachten tot er weer plek voor ons is. Als dat ooit nog eens gebeurt.’

Sharina wordt zichtbaar nerveus van de laatste opmerking van haar oudere broer die haar met zijn donkere ogen doordringend aankijkt. Ze knikt bijna onzichtbaar naar hem en sluit heel even haar ogen. Meer hoeft ze op dit moment niet te weten, zachtjes en opgelucht zucht ze.

Ze weet namelijk onmiddellijk waarover dit gaat en begrijpt dat het nu dan echt zover is. Eindelijk is er plek in een van de bootjes die aan het begin van de avond vanuit de vlakbij gelegen haven, La Vela de Coro, zal vertrekken naar de gewilde bestemming aan de overkant van de zee.

Ze hebben er ook flink voor moeten betalen, omgerekend zo’n vijftienhonderd Amerikaanse dollars per persoon om mee te kunnen varen met een van de vele yola’s, een soort houten boot met meerdere snelle buitenboordmotoren, waarmee smokkelaars dagelijks vele gelukzoekende Venezolanen en hun handelswaar naar de overkant van de zee proberen te brengen.

Al zijn ze in het geheim al maanden met de voorbereiding bezig, de boodschap van haar broer komt toch nog onverwachts binnen. Ze moet nu dan toch echt snel afscheid gaan nemen van haar lieve ouders en haar eigen kleine baby. Uitstellen lukt nu niet meer, de enige mogelijkheid om nu nog geld te verdienen, een bestaan op te bouwen om hiermee haar ouders en kind financieel te kunnen onderhouden, breekt nu eindelijk aan. Er is geen weg meer terug. Hier blijven betekent alleen maar ellende, en ze vreest dan ook voor het leven van haar ouders als er niet snel verandering in komt. De medicatie voor haar vader is simpelweg niet meer te betalen en Sharina heeft hem er al meerdere malen op betrapt dat hij zijn dagelijkse dosis niet innam om zo veel mogelijk te besparen op de kosten van de door de cardioloog voorgeschreven pillen.

Voor Rafaely is het vandaag de derde keer dat hij illegaal naar Curaçao probeert af te reizen. Hij weet nu precies welke wegen hij moet bewandelen om daar te komen én heeft de juiste contacten om op het eiland geld te kunnen verdienen. Dat was voor zijn zus ook precies de reden om juist dit keer wel met hem mee te gaan; ze wilde daar een tijdje geld verdienen dat ze zou opsturen naar haar ouders die hier met haar zoontje zullen achterblijven. Weliswaar is Rafaely al tot twee keer door de lokale vreemdelingenpolitie aangehouden en tot aan zijn daadwerkelijke uitzetting tijdelijk in de vreemdelingenbarakken van de lokale gevangenis gestopt, maar dat weerhoudt haar er nog steeds niet van om mee te gaan. Een alternatief heeft ze in haar ogen simpelweg niet, nu haar ouders de noodzakelijke medicijnen niet meer kunnen betalen en ze haar kindje onvoldoende te eten kan geven.

De verhalen over het goede leven op Curaçao zijn van oudsher al lang en algemeen bekend binnen de arme bevolking in deze regio van Venezuela. Sinds de huidige president Maduro nog meer verregaande maatregelen heeft genomen, is de toch al wankele economie volledig ingestort en zijn de grenzen met zowel Colombia als de Nederlandse eilanden compleet gesloten. Het is officieel helemaal niet meer mogelijk om handel te drijven met deze regio en zeker niet op deze eilanden. De hele regio onderhoudt al eeuwenlang banden met voornamelijk Aruba en Curaçao. Tot voor kort vertrokken er dagelijks vele barkjes – een vierkantig model bootje – vol geladen met verse soorten fruit en groenten, waarmee de handelaren daar goede zaken deden. Voor de terugweg werden er dan ter plaatse weer andere goederen ingekocht die in Venezuela niet of nauwelijks verkrijgbaar zijn, waardoor iedereen weer gelukkig was.

Echter, die tijd is voorbij. Behalve door de verregaande maatregelen van de president zijn door alle internationale sancties tegen Maduro de schappen van de lokale winkels leeg; is er een chronisch tekort aan medicijnen en hebben de meeste Venezolanen geen werk en dus geen inkomen meer en ontbreekt het aan goede vooruitzichten. Even gloorde er hoop toen voormalig parlementsvoorzitter en oppositieleider Juan Guaidó zichzelf uitriep tot nieuwe president van Venezuela, maar met de steun van zowel China als Rusland lijkt het alsof Maduro stevig in het zadel blijft zitten. En ondertussen leven steeds meer inwoners onder erbarmelijke omstandigheden en houden ze met moeite het hoofd boven water.

Sharina heeft lang getwijfeld of ze haar kindje wel moest achterlaten bij haar vader en moeder, die al aardig op leeftijd raken. Doordat zij steeds vaker werd geconfronteerd met de lege schappen in de winkels en nu de uitwerkingen van het dictatoriaal bewind van Maduro dagelijks steeds zichtbaarder worden, heeft ze de keus uiteindelijk toch gemaakt. Het liefst had ze gewild dat er genoeg geld was om de hele familie mee te nemen naar Curaçao, maar dat is er domweg niet. En op de financiële steun van de vader van haar zoontje hoeft ze al helemaal niet te rekenen, die heeft zich – tot grote woede van Sharina maar ook die van haar ouders – na de geboorte niet meer laten zien.

Om in een van de yola’s mee te kunnen gaan, heeft ze al haar spaargeld en dat van haar ouders bij elkaar gelegd, werd er met baantjes zo veel mogelijk verdiend en geld geleend bij de rest van de familie totdat het voldoende bleek te zijn.

En nu is het zover, het onvermijdelijke moment van afscheid nemen van haar eigen kind en haar dierbare ouders komt op deze manier wel heel dichtbij.

Opgewonden en tegelijkertijd bezorgd over de mogelijk emotionele reactie van haar ouders over het aanstaande moment van vertrek, loopt Sharina in de richting van het huis, slechts een paar straten hier vandaan. Vlak bij de voordeur blijft ze nog even staan, kijkt zenuwachtig om zich heen en fatsoeneert haar lange donkere haren een beetje. Terwijl ze zucht, zakken haar schouders zichtbaar. Gedurende slechts een paar seconden staat de jonge vrouw zwijgend voor de woning van haar ouders.

Met een brok in haar keel opent ze dan de eenvoudige houten voordeur en loopt ze langzaam naar binnen.

‘Hola querida, como estas, dag liefje hoe gaat het?’ vraagt de oude man haar liefdevol zodra hij zijn dochter ziet binnenkomen.

Maar een snelle blik op haar bedroefde gezicht zegt hem al voldoende, dit moment stond hen al lang te wachten. Verdrietig kijkt hij in de donkergroene ogen van zijn jongste kind en tevens enige dochter, de moeder van zijn eerste kleinkind, en knikt dan langzaam en tegelijkertijd instemmend.

‘Waar is mama?’ vraagt ze zachtjes terwijl ze haar best doet om niet direct in tranen uit te barsten.

Het enige wat de oude man kan doen, is voorzichtig met zijn hoofd wijzen in de richting van de verderop gelegen keuken, waarna Sharina zich omdraait en na een voorzichtige aanraking van haar vaders hand zachtjes ernaartoe loopt.

Kort daarna volgt het verdrietige gehuil en gejammer van een treurige moeder en haar dochter die elkaar omarmen en knuffelen. Het is een dubbel gevoel dat overheerst, het vertrek van haar enige dochter natuurlijk, maar ook de kansen die ze krijgt om voor de familie geld te verdienen en de hoop om een beter leven te krijgen.

Sharina probeert het afscheid met haar ouders zo kort mogelijk te houden en loopt direct door naar het kamertje waar haar jonge baby heerlijk ligt te slapen. Voorzichtig tilt ze hem op uit zijn bedje en begint hem zachtjes te knuffelen en kusjes te geven. Heel langzaam opent hij een oogje en kijkt door het spleetje even naar zijn moeder. Alsof hij voelt dat het goed is, glimlacht hij tevreden en nestelt zich tegen haar aan.

‘Hasta pronto, ik zie je snel weer,’ fluistert Sharina liefdevol in zijn oortje en kust hem dan voorzichtig op het voorhoofd.

‘Té amo, ik hou van je,’ en zachtjes legt ze hem weer terug in zijn bedje waar hij gewoon weer verder slaapt. Een dikke traan rolt langzaam over haar wang, maar ze veegt die snel weg. Geruisloos verdwijnt ze weer uit het kamertje en doet de deur zachtjes dicht, maar voordat ze hem helemaal sluit werpt ze nog vlug een blik op haar kindje.

Bij de voordeur aangekomen staat de oude man al ongeduldig en nerveus op zijn dochter te wachten.

‘Doe je broer de groeten,’ is het enige dat hij met verstikte stem zegt en zijn twee gerimpelde handen pakken voorzichtig het hoofd van Sharina vast. Terwijl ze haar ogen sluit, geeft hij zijn dochter liefdevol een kus op haar voorhoofd.

‘Tot gauw,’ zegt hij geëmotioneerd waarna hij zich snel omdraait en wegloopt.

‘Opschieten zus, anders zijn we te laat,’ zegt een gespannen Rafaely tegen zijn zus terwijl hij haar aan de arm met zich meetrekt over de slecht onderhouden houten pier naar een van de achteraan gelegen boten.

Met slechts een kleine tas in de hand volgt ze snel haar broer, ze moeten vlug aan boord zien te komen en vertrekken, voordat de Venezolaanse geheime dienst of de kustwacht hen ontdekt en weer terugstuurt. Of nog erger, dat ze worden aangehouden en in een van de overvolle gevangenissen terecht komen.