Afscheid

De bevuilde glazen waren afgeruimd
Het nachtelijk feest van gebabbel en gegons
Lag nu bevroren in een cachet van geluidloos dons
Gedachten krioelden voortdurend door mijn hoofd
Ik kon niet tegenhouden dat ze naar Schotland leidden
Want liefde wordt niet zomaar gedoofd

In de hoek zat ik in een waas van het verleden
Als iemand die zijn historie kust
Een imaginair paleis, vervreemd van het heden
Vier klokslagen onderbraken mijn ademloze rust

De bezinning verviel abrupt in scherven
En werd besloten met een allerlaatste ‘dag!’
Zij zal morgen chronisch sterven
En vervallen in hernieuwd gedrag

Lord of Glencoe

Hoofdstuk 1

Vandaag is het een zonnige dag. De stralen schieten door de met rijp bedekte takken, laag over het dun beboste enigszins saaie stadspark. Een wandeling als deze is een van de weinige zaken die zijn overgebleven van de routine die ons afgelopen halfjaar enig houvast hadden gegeven binnen de overvloed aan onmacht die het universum de aarde en met haar al haar levens bombardeerde.

We spreken over de novembermaand in 2020, na een ellendig jaar vol quarantaine, angst en psychisch verzet tegen de boycot van menselijke warmte, eindigde met een grote verandering in ons – zelfs in coronatijd – best wel stabiele leventje. Ach, we waren al die jaren weliswaar ongewenst kinderloos gebleven, maar die wens van mij was nooit een eis gebleken. Samen maakten we er jaar op jaar iets moois van, zelfs in het jaar dat de hel van het noodlot vanuit de Chinese draak zijn vuur over moeder aarde had uitgeworpen. Maar na die ene novembermaand in 2020 was het anders geworden.

Ik zeg: ‘we’, maar er is feitelijk geen ‘we’ meer. Niet voor mij. Met diepe ademteugen probeer ik mijn duistere gemoed verfrissend op te beuren en dat lijkt aan de oppervlakte wel te lukken (mijn neus voelt verfrist aan), maar mijn continue hoofdpijn doordringt me van het feit dat de diepere laag van schimmel en verval in mijn ziel het schone schouwspel overschaduwt. Soms is het de kunst om niet te denken, omdat je van gedachten soms niet van tevoren weet of ze een positieve wending gaan nemen, dan wel een negatieve. Voordat je het weet, verval je in gepieker of in tomeloos navelstaren. Dat kan niet de bedoeling zijn van deze mooie wandeling. Je moet leren om anders te kijken, maar kijken doe je altijd vanuit je eigen inborst. Ben je verslagen, dan zie je verslagenheid in dingen. Ben je verliefd, dan is elke tak verliefd. En toch probeer ik elke dag weer anders naar de wereld te kijken, hoe vermoeiend deze interventie ook is.

Over het wittig uitgeslagen groene grasveld dribbelt een gestreepte kat, met een sierlijkheid als van een danseres in Carré. Waarschijnlijk is hij onderweg naar die ene vensterbank boven de centrale verwarming van het enige echte thuis van zijn baasje: die heerlijk verwarmde plek die hem nog een aangename middag kan brengen.

Geleidelijk raak ik in cadans met mijn eigen benen en laat ik het los om me van elke stap bewust te zijn. Het voelt fijn om even te schuilen in het automatische ritme van mijn onderstel. Het altijd ‘aan’ staan is niet altijd even fijn. Als je altijd aan staat, moet je ook overal wat van vinden. Het is even tijd voor het níets, de cadans van de locomotief onder me afgewisseld met de stoomfluit van elke twee seconden, die ene zich herhalende ademteug, net iets dieper en net iets rustiger dan normaal.

Als ik ontwaak uit mijn eigen trance, weet ik niet hoelang mijn wandeling heeft geduurd en waarheen ze me allemaal heeft gevoerd, maar nu ik terug ben en bij mijn eigen voordeur sta, voel ik me beter dan ervoor. Niet dat er een goede reden is om me beter te voelen, maar ik voel me zelfverzekerd en sterk, en aan beide had ik de afgelopen maanden geregeld gebrek.

Met een zwiep open ik de deur iets te wild, waardoor het houten gevaarte met een knal tegen de muur van de gang kaatst. Mijn ogen worden getrokken naar een dikke enveloppe op de mat.

Aan Lord Mark Gneffels

Met mijn worstige vingertjes open ik onhandig de enveloppe al voordat ik de eettafel in de keuken heb bereikt en haal het pakket met documenten eruit tevoorschijn.

‘Yes!’ prevel ik iets te hard, zonder dat er iemand luistert, ‘de documenten!’

‘Yes, ik ben een Lord! Ik heb een titel, wat dat dan ook mag betekenen…’

Hoe graag had ik in mijn leven niet een titel gekregen: een bewijs dat ik iets voorstel in deze maatschappij. Ingenieur, baron, doctorandus of desnoods ridder in de orde van Oranje-Nassau.

Elke vorm van eerherstel aan het idee dat ik eigenlijk niets voorstelde in dit leven, werd me te allen tijde bespaard, zo niet ontnomen, als je ervan uitgaat dat ieder mens sowieso een titel verdient, gewoon omdat hij bij aanvang van zijn leven, alle jaren op aarde zal moeten doormaken en doorstaan. Dat op zichzelf is toch al een eretitel waard. Van adel was ik ook al niet. Sommige mensen hebben dat gevoel van eigenwaarde als een natuurlijke eigenschap al van zichzelf ingebakken in de genen.

Ik niet. Ik voelde me ondergesneeuwd, weggekeken, soms gedoogd, slechts een enkele keer echt op waarde geschat, zoals die ene keer dat ik Pascâle uit haar benarde leventje wist te bevrijden. Die waarde vond ikzelf er een van onbetaalbare grootte, dus aan waarde voor mezelf heb ik nooit gebrek gehad. Wel miste ik de erkenning voor mijn algehele bestaan. Deze keer had ik met één muisklik mezelf in ieder geval een titel kunnen toebedelen: gewoon die ene toevoeging aan die saaie korte eenlettergreepsklank: Mark. Nooit eerder in mijn leven bleek ik slim genoeg om ook maar één titel door een bijzondere prestatie te bemachtigen: die felbegeerde titel die mijn naam zou moeten omlijsten en brengen naar de plaats waar hij thuishoort. Tussen de elite.

‘Lord Mark Gneffels of Glencoe!’ herhaal ik trots mijn eerdere woorden in de stille stoffige bedompte ruimte van mijn verloederde appartement.

Even later zit ik achter de computer om online mijn reis te bevestigen: de DFDS-veerboottrip in de richting van Newcastle die me daarna verder zou brengen in de richting van Edinburgh. Drie muisklikken scheiden me nog van de reis die me rust zal moeten geven en daarmee ook een plaatsje in mijn grijze verstarde brei aan hersenen voor het al zo schreeuwend lang afwezig zijn van Pascâle, mijn lieve Pascâle…

‘Waar ben je nou?’ hoor ik via de echo van de muur mezelf praten, ‘waarom ben ik niet met je meegegaan?’

Met een zucht loop ik naar boven, open het bureau, haal foto’s van ons samen tevoorschijn en bekijk trouw al onze vakanties, waarbij jij me, lang voordat de selfie haar intrede had gemaakt, verliefd aankijkt. Vast en zeker geschoten door een of andere ober, die nog niet had gezien hoeveel fooi hij zou krijgen.

Wij deden niet aan fooien. Jij was daar heel stellig in. ‘Als ze te weinig verdienen, dan moet de prijs van dat drankje maar omhoog.’ Ik hoor het je nog zeggen. Die fotoshootservice van die lachende barman in Lanzarote beschouwde jij als onderdeel van zijn werk. We hebben daar ’s avonds in het hotel nog ruzie over gehad, best wel een heftige. Je wilde je gelijk halen door mij te weigeren als minnaar voor die paar resterende nachten. Ach, wat zit ik nu te zeveren met negatieve gedachten? We hadden het eigenlijk bijna altijd goed samen. Ik mis je… enorm. En nu zit ik al die mooie momenten te bezoedelen met herinneringen aan zogenaamde ruzietjes. Iedereen heeft toch weleens ruzie? Waarom kan ik je niet gewoon missen, zonder er altijd weer wat negatiefs bij te halen? Ik zou je willen bellen, maar je telefoon geeft geen gehoor, ligt waarschijnlijk op de bodem van de Noordzee.

En toch blijf ik het raar vinden dat ze nooit iets van je gevonden hebben. Misschien is het logisch, maar voor mij voelt dat niet zo. Je bent wellicht een lekker hapje geweest voor een hongerige haai, maar dat ze niks hebben teruggevonden, nog geen stuk hout van dat zeewaardige jacht van je vader, dat is toch opzienbarend? Nog niet eens een scherf! Is je boot wel vergaan? Ben je niet gewoon met de noorderzon vertrokken, op weg naar IJsland, Groenland of Amerika? Ben je niet, net zoals ons hondje Petrus, uit eigen wil uit ons leven verdwenen? Ook ons lieve keffertje heb ik nooit meer teruggezien, nadat ik de voordeur per ongeluk open had laten staan, zo’n vijf jaar geleden. Hij was ons kindje. Hij bracht ons de liefde, die onze pijn door de kinderloosheid kon smoren in een glimlach met de traan van liefde. Opeens was hij weg en hij bleef weg, alle zoektochten en acties op Facebook ten spijt.

Nu ben jij ook nog weg, Pascâle. Alleen je ziel en je blik van hangende ogen zijn in mijn hart achtergebleven. Je keek altijd blij, maar desondanks hingen je ogen: ze hadden altijd een droevige ondertoon gehad. En toch zag ik je als een vrolijk mens, genoot ik intens van je overstelpende liefde, alsof je bij me hoorde en altijd daarvoor al mijn echtgenote was. Je gaf me warmte en veiligheid. Oké, ons liefdesleven miste soms wat spanning.

Ben je daarom weggegaan, vertrokken naar een plaats die ik niet ken?

Ben je misschien een nieuw leven begonnen, omdat je mij toch niet zo leuk vond als hoe het voor een buitenstaander en voor mij leek, wanneer je me met je zachte ogen doorboorde?

Na drie maanden onderling mailverkeer had de politie na een lange zoektocht me bezocht in de vorm van een aardig uitziende slanke politieagente met kort haar: Karin. Ze lachte en keek met een blik zoals ik die vaker had gezien, vol medeleven, maar met een vrolijk tintje. Ze ging zitten op de bank en zei de eerste tien seconden niets. Ze bleef me maar aankijken. Ik probeerde in een sneltreinvaart in haar ogen te scannen of er misschien toch goed nieuws was, bijna tegen beter weten in. Ik kuchte. Ze kuchte terug alsof ze mijn vraag-en-antwoordspelletje onbewust begreep.

‘En…?’ vroeg ik met haperende stem.

‘Er is geen spoor van haar te vinden. Niets… nada! Het spijt ons, maar we verwachten niet dat ze ooit nog ergens zal opduiken. Het stormde, hè? En niet zo’n beetje ook!’

‘Hoe dan?’

‘Wat bedoel je?’

‘Waarom is er niets van de boot gevonden?’

‘Dat gebeurt soms.’

‘Ja, in boeken…,’ zei ik met zachte snik.

‘Ga door met je leven, Mark. Eeuwig wachten heeft geen zin. Dat zou zij toch ook nooit gewild hebben, Mark?’

‘Hoe weet jij dat? Je kende haar niet.’

‘Zou jij dat willen?’

Ik verdwaalde in gedachten. Zou ik gemist willen worden? Jazeker. Zou ik willen dat mensen om mijn afwezigheid huilden? Jazeker. Mijn eerzuchtige karakter heeft altijd verlangd naar erkenning en hoe groot kan die erkenning niet getoond worden, door haar te blijven zoeken. Zolang ik maar bleef zoeken, erkende ik haar, gaf ik haar de plaats in mijn leven zoals ze die verdiend had. Maar wat als ze nu echt nooit meer terug zou komen? Dan moest ik niet meer zoeken maar rouwen. Zou Pascâle ooit gewild hebben dat ik dusdanig de weg kwijt was? Ik weet het niet.

Voorafgegaan door een zucht schudde ik vertwijfeld mijn hoofd.

‘Nee…!’ fluisterde ik zachtjes.

‘Ondanks dat we haar niet gevonden hebben… beschouw haar als dood, overleden! Ze kan die februaristorm onmogelijk hebben overleefd. Zelfs een van de grote veerboten heeft het niet gered. En … anders had ze zich toch wel bij je gemeld? Jullie hadden toch geen ruzie?’

Ik heb onze tactvolle politiekneus Karin nadrukkelijk met één gebaar de deur gewezen, nu drie weken geleden…

Met een afkeurend wegwerpgebaar smijt ik de foto’s van Pascâle weer in de bureaulade.

Ik loop de trap af, de woonkamer in en open de vitrinekast. Daar staat het gevaarte, althans een model van 1 op 50 van haar prachtige authentieke zeilschip. Ik veeg het stof met een korte vluchtige veeg eraf. Had ik dit model niet vorige week ook al schoongeveegd, of was dat alweer een paar maanden geleden? Wanneer je in rouw bent heb je geen benul van tijd. Met twee handen pak ik het houten, door haar vader nagebouwde gevaarte op en bekijk het van alle kanten. Wat een schoonheid en wat bijzonder vaardig van je vader. Dat hij dit met eigen handen kon namaken.

Toen ik voor het eerst tegen haar zei hoe knap ik dat van haar vader vond, dat hij dit allemaal zo prachtig zelf met zijn eigen handen kon maken, was ze toch ineens heel boos geworden.

‘Mijn vader is een lul! Hij heeft zomaar met me gebroken, vanwege een nieuw vriendinnetje. Mark, je kunt je toch niet voorstellen dat je je bloedeigen dochter in de steek laat om een nieuwe liefde?’

‘Ik heb geen kinderen, dus ik weet dat niet!’ had ik droog gezegd.

‘Nou, bij wijze van spreken dan?’ vroeg ze kribbig.

‘Je hebt gelijk, schat.’

Mijn gedachten dwalen weer verder af, van een vrouw die ik van afstand beschouw naar de vrouw die ik toespreek, alsof ze in mijn gedachten kan kijken na al die lange maanden: mijn meisje!

Mijn gedachten vloeien alsof ik met haar in gesprek was, alsof ik mijn leven met haar doornam, mijn leven zonder haar.

En toch… die zorgzame tijd dat je met je vader op de boot de zeeën rondvoer, dat heeft je gevormd. Dat wilde je afgelopen februari afsluiten met de reis, een soort van psychologische afsluiting van tegenstrijdige gedachten: de constante interne strijd tussen je gelukkige jeugd en dat moment dat hij je nooit meer wilde zien. Wat was je blij dat juist jíj en niet zijn nieuwe heks zijn jacht mocht erven. Wat wilde je er graag weer mee de wereld over varen, later ook met mij, maar nu eerst even in je eentje, één met de elementen. Afgezien van een proefvaart op het Gooimeer heb ik je nooit mogen zien zeilen. O, wat was je in je element, alsof de van jou afgepakte jeugd in één keer terug was. En dan hebben we het slechts over een pleziertochtje op de randmeren. Jij was gemaakt voor tochten over de woeste oceanen, als schipper, als Amazone onder de amazones. Eindelijk was er een goede reden om de zee op te trekken. Je moest de dood van je vader verwerken… in je eentje. Logisch, toch? Het had je sprong naar vrijheid moeten zijn. Het had je los moeten maken van de kwellende gedachten dat je vader ooit definitief met je gebroken had: je ultieme reis met het schip uit je jeugd, terug naar het gevoel van klotsende golven, stampende horizonnen en onbeschrijflijke sterrenhemels. Ik mocht écht niet mee, hoe graag ik je ook wilde steunen.

Je moest en zóu terug naar de ziel van je overleden vader, in de geest van zijn boot, die ook een beetje jouw boot was, zeker nu! Die boot was alles van je vroegere leven: zelfs hoe jij ooit je vader als meisje van drie jaar liefkozend noemde stond als een teken des tijds in de boot gegraveerd.

Babba!

Hoofdstuk 2

Het is maandagochtend. Buiten woedt nog het laatste restantje van een herfststorm, zoals deze in dit jaargetijde wel vaker voorkomen. Vanochtend was ik al vroeg wakker, eerder dan nodig was. Meestal is vroeg opstaan zinloos, nu ook! Want wat had ik nu feitelijk te doen om 06:00?

Wellicht was het aanhoudende windgeruis aanleiding geweest voor mijn vroeg ontwaken. Of was het een droom waaruit ik wilde ontwaken? Ik herinner me nog dat ik heb gedroomd. Wát… weet ik niet meer, maar nog wel dat het vrij heftig was. Ik droom de laatste tijd vaker heftig, maar na mijn nachtelijk plasje weet ik dan meestal, na zo’n plotselinge interruptie, weer rustiger dan voorheen door te slapen. Er is vandaag geen enkele reden om vroeg wakker te zijn. Mijn curiosawinkeltje gaat volgens de website pas om 10:00 open en langer dan een kwartier heb ik niet nodig om mijn winkeltje voor te bereiden op de verkoop. Er komen de laatste tijd sowieso weinig klanten, dus waar doe ik het überhaupt voor? Voor die zeldzame eenling met een klein beetje smaak? Het lijkt net alsof, met het ingeschakelde overlevingsmechanisme in coronatijd, mensen hun geschiedenis en klassieke antieke spullen niet meer nodig vinden. Ze geven liever hun geld uit aan goedkope reizen naar Turkije om met hun witte reet en bast zichzelf te wentelen in hun ontbeerde mediterrane zon. Nu kan het weer!

Armoedzaaiers! Kunnen deze cultuurbarbaren dan niet zien wat voor een immense schoonheid er rust in klassieke alledaagse voorwerpen? Ik verbaas me erover, maar dat heeft misschien te maken met de manier hoe ikzelf in elkaar steek. Voorwerpen hebben een aura, zeker kleine snuisterijen met geschiedenis: alsof alle zaken en gebeurtenissen waar ze deelgenoot van zijn geweest, hun vibratie en uitstraling hebben achtergelaten in de aloude materie. Soms wordt het gevoel dat een voorwerp oproept gewoon veroorzaakt door de vorm, of de gedachte erachter, een andere keer is het voor mij niet te verklaren. Maar ik blijf bij mijn stellige mening: als je de historie en uitstraling van een bepaald kunstzinnig voorwerp niet kunt voelen, dan ben je voor mij een arme sloeber. Pascâle snapte me altijd heel goed. Zij had dat ook. Zij is degene geweest die me aanspoorde om mijn baan als muziektherapeut op te geven en mijn eigen curiosawinkeltje te beginnen, of was het meer omdat ze een hekel had aan alle rommel thuis?

‘Als dit echt is wat je wilt, dan moet je het gewoon doen!’ had ze tegen me gezegd.

Goh wat mis ik haar. Wat had ik haar graag willen vertellen over die vrouw van zeventig die afgelopen vrijdag een beeldje bij me kocht en direct, nadat ze het had afgerekend, het beeldje liet vallen. En ze was er niet eens boos of gefrustreerd over. Ze veegde de scherven bijeen en kocht een ander beeldje.

‘Dan heeft het gewoon niet zo moeten zijn,’ zei ze lachend. Zo denk ik er ook over. Als mens wil je je leven vaak naar je hand zetten, en als er iets misgaat, dan worden veel mensen boos. Zelf denk ik in zo’n geval dan ook dat het niet meant-to-be was. Meer dan je best doen kun je ook niet en de dingen die echt goed lukken, lijken achteraf ook te zijn komen aanwaaien. Niets is wat het lijkt en dat brengt verwondering. Maar maakt juist die verwondering niet het leven de moeite waard?

Tuurlijk ben ik ook weleens boos en gefrustreerd. Waarom moest mijn stabiele – weliswaar saaie – leventje met Pascâle ineens zo plotseling eindigen? Het vervelendste was eigenlijk nog wel de onzekerheid. Want was ons leven samen wel geëindigd? Van de ene dag op de andere was ze er niet meer, gewoon met de noorderzon vertrokken. Ze wilde haar gedachten op een rij zetten over haar overleden vader, nog één keer die reis maken met de boot, waar ze ooit met hem de wereldzeeën bevoer, op weg naar haar favoriete land… ONS favoriete land, Schotland. Wie had kunnen weten dat haar boot zou vergaan? Babba heeft haar niet verder willen brengen. En zelfs dat is niet zeker. Wat wel zeker is dat ik tot op heden nooit meer iets van haar heb vernomen.

Het is halfzeven in de ochtend en ik heb al zeker drie dubbele espresso’s op, waardoor mijn maag een beetje naar boven trekt. Geen prettig gevoel. Echter, een andere methode om goed wakker te worden heb ik niet, zeker niet nadat ik ben gestopt met het roken van sigaren. Een paar jaar geleden zou ik nog als eerste actie van de dag, staande in de opening van de voordeur, mijn met tabak gevulde bladeren over mijn longen geïnhaleerd hebben. Dat voelde altijd zo lekker. Als Pascâle er niet zo’n hekel aan had gehad, dan zou ik ook zeker niet gestopt zijn.

Ze wilde me steeds minder vaak zoenen en juist dát was iets wat ik in een relatie heel belangrijk vond, nog steeds eigenlijk. Na lang doorvragen kwam de aap uit de mouw. Mijn mond stonk naar sigaren. Vroeger had ze daar nooit problemen mee gehad, maar naarmate een relatie vordert met de tijd wordt het eisenpatroon van partners, doorgaans steeds scherper. Ik ging mee in haar vraag en ik stopte. Van de ene op de andere dag. Ons seks- en zoenleven werd tijdelijk beter, maar zakte daarna langzaamaan weer iets in.

En toch waren we gelukkig. We zorgden voor ons hondje ‘Petrus’, een witte maltezer met een zwarte vlek rondom zijn linkeroog. Hij was ons kindje. Samen zorgden we voor hem. Beurtelings liepen we rondjes door het Muzenpark, hier in Almere, soms wel zes keer per dag. We liepen echter nooit meer samen.

Ik weet nog goed dat Petrus kwam. Gekocht hebben we hem niet. Al maanden waren we van plan om een hond te nemen en aarzelden we of we het zouden doen of niet, tot het moment dat wij gingen wandelen in het Baarnse Bos. Het was een zonnige dag. We waren jong en vrolijk en huppelden achter elkaar aan zoals een kat krols kan worden bij het krieken van de lente. Staande aan de kleine kom van een grote vijver in het midden van het bos, keken we uit over het zonrijke groen. Spelend met een bal, waren er vele wandelaars die dit gedrag niet vonden passen bij onze leeftijd. In een mum van tijd hadden we tientallen afkeurende blikken gescoord. Niet dat het ons iets kon interesseren, want wat hadden al deze mensen nu over ons te vertellen? Niets en dat was maar goed ook.

Op een gegeven moment word je geacht om belegen uit je ogen te kijken, en je ernaar te gedragen. Dat vond ik nu zo leuk aan je, Pascâle: je was altijd ontwapenend, bijna kinderlijk. Met die houding ontnam je me vaak een heleboel stress. We waren net uitgespeeld met de bal en gingen naast elkaar in het zonnetje zitten, de eerste lentestralen absorberend. En toen was er ineens dat kleine puppyhondje dat vanuit het niets op mijn schoot lag. Kort daarna kwam er een oudere dame met lang grijs haar, met strenge blik, doch met een onverzorgd uiterlijk naar ons toe. Ze sprak ons aan.

‘Petrus heeft jullie uitgekozen.’

‘Is dit hondje van u?’ vroeg ik met enige stemverheffing, vrij resoluut erna.

‘Dit hondje is van mij, maar ik kan er niet meer voor zorgen. Binnenkort word ik uit mijn huis gezet. Na mijn scheiding kan ik de rekeningen niet meer betalen.’

‘U bent serieus?’

‘Zeker. Ik zie wat een liefde jullie uitstralen. U mag dit hondje hebben.’

‘Hoe oud is ie?’ vroeg Pascâle geïnteresseerd.

‘Negen weken. Zijn moeder is afgelopen week ook nog eens onder een bus gelopen.’

Niet wetend hoe we moesten kijken: blij dat ons deze puppy werd aangeboden of geschokt dat de moederhond onder de bus is gelopen, probeerde ik met ernstige toon.

‘Dat is verschrikkelijk!’

‘Het is verschrikkelijk, maar deze pup kan dat verlies wel te boven komen, zeker als hij zulke enthousiaste baasjes als jullie heeft.’

‘Weet u het zeker? U kent ons niet.’

‘Ik weet het zeker.’

‘Wat moet hij kosten?’ vroeg ik met een iets zakelijker toon.

‘Niets! Als jullie hier beloven altijd voor hem te zorgen, dan ben ik al helemaal blij.’

‘En u dan? U geeft aan geld nodig te hebben omdat u de rekeningen niet meer kunt betalen…’

‘Ik? Nou, ik red me wel. Er is geen plaats zo duister of er zal ooit weer licht schijnen.’

Nog enkele minuten praatten we door over koetjes en kalfjes. Petrus leek de boodschap begrepen te hebben, want hij dartelde om ons heen alsof we altijd al bij hem hadden gehoord. Ik gooide een iel takje naar voren en hij huppelde er als een ree op de Veluwe naartoe. Op het moment dat hij het in zijn bekje wilde pakken, sloeg hij over de kop, draaide zich om en kwam weer vlak voor mijn voeten terecht. We moesten lachen.

Algauw stonden we een uur met de vrouw te kletsen, maar we wilden toch weer verder wandelen. Onze magen knorden en we wilden wat gaan drinken op het terras bij eetcafé De Generaal. We bedankten de vrouw met de woorden:

‘Als er ooit iets is wat we voor u kunnen doen, dan horen we het graag.’

‘U kunt voor elkaar zorgen… en voor Petrus. Dat is genoeg voor mij…’

Met een vriendelijke knik namen wij afscheid. Resoluut liep ze weg. Petrus bleef zitten. Vanaf de eerste minuut zijn we door het harige schepsel volledig geaccepteerd. Elke minuut die volgde liep Petrus met ons mee. Samen hebben we op het terras gezeten en voor onze nieuwe aanwinst een bak water laten aanrukken, zo groot als waar hijzelf in zou kunnen verdwijnen.

Hij hoorde nu echt bij ons: ons kindje.

En wat een houvast en wat voor een bron van emotionele warmte en liefde bracht deze kleine rakker. Onafscheidelijk waren we, alle drie. En toch veranderde er al snel iets in onze relatie. Petrus kwam op de eerste plaats en niet ik, hetzelfde gold voor Pascâle. Soms vergat ik haar, want Petrus was de nummer één. Er was geen moment dat ik het erg vond, want ik genoot van mijn samenzijn met Petrus.

Pascâle gebruikte de wandelingen met ons gewenste handenbindertje om even alleen te zijn met haar eigen gedachten. Zelf deed ik dat ook: gewoon dat momentje onontbeerlijke klaagzang aan gedachten, de frisse buitenlucht in ventileren opdat de grassprieten en bomen in het park tijdens hun bestaan in ieder geval getuige zijn van alle tragische dingen die ons als mensheid overkomen.

Vergeleken bij vele andere levens valt het misschien allemaal wel mee, maar het feit dat het ons niet lukte om samen een kind op de wereld te zetten, was iets wat een schaduw wierp op ons verder best wel positieve leventje, want eigenlijk was ons bestaan samen helemáál niet zo slecht. Achteraf kun je dat vaak pas het beste vaststellen. Iets dat je waardeert ontdek je pas echt, wanneer je het mist.

Je bent nu al zeker negen maanden bij me weg en ik weet me geen raad. Ik mis je niet om onze innige liefdesrelatie, niet om de vrijpartijen, want die waren eigenlijk best wel schaars de laatste tijd. Ik mis gewoon je aanwezigheid als steun in het leven, de vastigheid, het burgerlijke samenzijn, zoals het kijken naar het ochtendjournaal op de tv of het maken van de puzzeltjes in de krant. Ook al lijken dat normaliter de bezigheden te zijn van bejaarde mensen, ik hechtte er toch waarde aan. Als jij er nog was geweest, dan had ik nu al twee versgebakken croissantjes achter de kiezen, nu drink ik alleen maar vele sloten koffie… gewoon omdat ik te lui en lamlendig ben om een ontbijt voor mezelf te maken. Wat waren die croissantjes lekker en wat was het fijn wanneer jij zinloze koetjes en kalfjes tegen me aan kakelde!

Als ik nu eens voor mezelf een echt lekker ontbijt zou maken, dan zou dat als verraad voelen, want de vraag die zich keer op keer aan me opdient is: ‘Mag ik wel echt gelukkig zijn zonder jou?’

Het is inmiddels halfnegen en ik moet me klaar gaan maken om naar Haarlem te vertrekken, naar mijn pittoreske curiosawinkeltje. Ik heb nu al acht bakken dubbele espresso op en mijn maag draait nu echt om. Om het bittere gevoel van kramp in mijn maag te stelpen, eet ik drie liga-tienuurtjes.

Gelukkig zakt het nare gevoel snel. Voordat ik het in de gaten heb, zit ik met een goed humeur achter mijn stuur in mijn Volvo Amazone richting de plaats van bestemming: ‘Marks Curiosa And More’.

Als ik in Haarlem uit mijn auto stap, voel ik de eerste stralen van een herfstzonnetje. De wind is duidelijk gaan liggen. Ik rek me uit en gaap mijn slaaptekort de verse lucht in, in de hoop dat de energieke stralen van de dag mij willen absorberen in hun alertheid en hun frisse blik. Met mijn verroeste sleutel open ik de met glas-in-loodramen voorziene voordeur. Met een rappe graai pak ik de bezem naast de deur en veeg de eerste paar vierkante meters van het oude vervallen winkelstraatje voor mijn winkeltje. Daarna open ik de binnengekomen dozen met nieuwe producten die ik via eBay besteld had. Het zijn veel no-nonsenseproducten die een saaie doorzonwoning kunnen opleuken, maar soms zitten er echte pareltjes bij. Zo had ik vorige maand nog een heel mooie oude zilveren bestekset in een houten kist op de kop getikt. Deze staat nog steeds vol trots te prijken in de etalage en kijkt, als het klassieke gezag, uit over de enigszins verloederde winkelstraat.

Als laatste voorbereiding op de werkdag die gaat komen, ga ik zitten op het kleine Spaanse houten krukje met drie poten. Ik adem drie keer diep in en diep uit. Ik voel de nog koude lucht mijn neusgaten binnendringen. Het maakt me rustig. Tegelijkertijd realiseer ik me dat het voor de verkoop beter zou zijn als de kachel wat meer warmte zou geven. Ik loop naar de oudbakken rammelpit, achter in de winkel. Ik zie het waakvlammetje flakkeren. Gelukkig! Hij staat nog wel aan. Ik draai de bakelieten knop naar rechts. De kachel springt aan. Door de goudgele gloed gaan mijn wangen licht blozen. Daarna loop ik langs de diverse prullaria; het meeste kitsch, een enkele keer kunst. Eigenlijk deerde het me ook niet of iets als kunst dan wel kitsch gezien werd. Mensen vragen het vaak wel. Dan antwoord ik vaak iets in de trant van: ‘Als het uw gemoed verandert, dan beschouw ik het zelf als kunst! Alles dat u een beter gevoel, of dieper bewustzijn geeft, dat is op zich toch al een wonder? … en wat mij betreft daarmee ook kunst!’ Hoe vaak had ik een dergelijke zin al niet uitgesproken?!

Terwijl de eerste zonnestralen de winkelruiten binnenvallen, glijdt de ochtend langzaam zonder noemenswaardigheden voorbij. In een pand iets verderop is iemand zijn huis of winkel aan het verbouwen. Elke minuut hoor ik het geluid van een elektrische boormachine. Af en toe hoor ik een busje door de winkelstraat langszij komen, waarschijnlijk om een winkel te bevoorraden.

Na een klein halfuur de omgeving met oog en oor geobserveerd te hebben, voel ik mezelf indutten.

Ik hijs mezelf uit de stoel en veer krachtiger op dan dat ik me voel.