De Relatieschatkist

De elf sleutels voor een gelukkige partnerrelatie

Lyona Rose

Onvoorwaardelijke liefde bevindt zich in de schatkist der relaties. Om die te openen zijn 11 sleutels essentieel.

*

Lyona Rose

Inhoud

Voorwoord

Inleiding

SLEUTEL 1 Vertrouwen 11a>

SLEUTEL 2 Geven en nemen

SLEUTEL 3 Kindpijn verwerken

SLEUTEL 4 Intimiteit

SLEUTEL 5 Respect

SLEUTEL 6 Onderhoud

SLEUTEL 7 Vergeven

SLEUTEL 8 Communicatie

SLEUTEL 9 Samenwonen

SLEUTEL 10 Verantwoordelijkheid

SLEUTEL 11 Empathie

Nawoord

Voorwoord

In de Nederlandse samenleving bevinden zich vandaag de dag vele mensen in een partnerrelatie of zijn ernaar op zoek. Hoewel met de komst van social media en vele dating apps mensen nu kieskeuriger zijn geworden en een grotere waarde hechten aan iemands uiterlijk voorkomen, kiezen velen er uiteindelijk toch voor om een partnerrelatie aan te gaan. Het ideaal van een gelukkig leven verschuift maar is nog steeds voor veel mensen te koppelen aan het algemeen bekende streven naar ‘settelen’, met een partner oftewel huisje boompje beestje. Er wordt veel aandacht besteed om de juiste partner aan te trekken en binnen te halen maar wat gebeurt er eigenlijk als je eenmaal iemand hebt gevonden en je in een serieuze partnerrelatie terecht komt?

Op school leren we verscheidene vakken die ons ondersteunen om als volwassenen zelfstandig te kunnen functioneren en een goede baan te vinden, maar het relatie concept blijft tot de dag van vandaag nog steeds een raadsel. Wat eigenlijk best vreemd is aangezien een relatie met een geliefde veel invloed uitoefent op onze lichamelijke en geestelijke gezondheid. De scheidingspercentages liegen er niet om. Vele relaties en huwelijken stranden of monden uit in een vechtscheiding waar ex-partners en helaas ook veel kinderen jaarlijks gedupeerd door raken.

Het is tijd voor verandering !

Dit bracht mij als sociaal pedagogisch hulpverlener op het idee om een boek te schrijven voor iedereen die een gezonde partnerrelatie wil aangaan of zijn relatie/huwelijk wil verbeteren en behouden. Ik bundelde mijn werkervaring in gezinnen samen met mijn achttien jaar persoonlijke ervaring en ontwikkelde zo de elf sleutels die de Relatieschatkist kunnen openen naar een solide en gelukkige partnerrelatie.

De relatieschatkist is een algemeen hulpboek voor iedereen en kan als een toegankelijke handleiding worden gezien voor alle koppels, jong en oud ongeacht cultuur, leeftijd en sociale klasse. De Relatieschatkist staat voor een gezonde relatie en om die te kunnen openen zijn elf sleutels essentieel. Deze sleutels vertellen ons wat wij nodig hebben om een harmonieuze en gezonde relatie te kunnen aangaan en behouden om zo de schatkist te kunnen openen naar een langdurige solide partnerrelatie. Een handig boek boek over partnerrelaties, voor de Nederlander van nu.

Inleiding

De meeste mensen zoeken hun leven lang naar hun soulmate. Heel soms vinden ze die, maar vaak is de zoektocht tevergeefs. Zoeken we wel goed? En wat zoeken we dan precies? Door de vele romantische films en boeken met een romantisch einde kan onze visie op wat liefde in werkelijkheid is, vertroebeld zijn. Want wat gebeurt er eigenlijk wanneer je denkt dat je iemand hebt gevonden die bij je past, en je jezelf daadwerkelijk in een relatie terugvindt? Is met het vinden van je soulmate het zoeken klaar, afgerond, of... is er nog iets te ontdekken?

In dit boek brengt de auteur een nieuwe zienswijze op relaties door de elf sleutels van de relatieschatkist toe te lichten. De relatieschatkist staat symbool voor een gelukkige en gezonde relatie. De elf sleutels zijn als het ware de elementen die ervoor zorgen dat de schatkist opengaat, zodat de relatie zich positief en op een goede basis kan ontplooien.

De elf sleutels bieden de oplossingen voor relatieobstakels en antwoorden op relatievragen. Ze reiken inzicht en praktische handvaten aan om partnerrelaties te verbeteren.

In willekeurige volgorde worden de sleutels stuk voor stuk behandeld en uitgediept. Je kunt de sleutels opeenvolgend van nummer één tot nummer elf lezen, maar ook gerust door elkaar.

SLEUTEL 1
Vertrouwen

Vertrouwen is een van de belangrijkste bouwstenen van een gezonde partnerrelatie. Toch is het niet altijd duidelijk wat er nu precies voor nodig is om vertrouwen te ontwikkelen in een relatie. In dit hoofdstuk worden de drie aspecten die essentieel zijn in de opbouw van een vertrouwensband uitgelicht. Tevens worden er andere topics rond vertrouwen behandeld. Ook zal duidelijk worden wat ervoor nodig is om vertrouwen te herstellen wanneer er sprake is geweest van bedrog en het vertrouwen is beschadigd.

De drie aspecten van vertrouwen

In elke gezonde partnerrelatie is het wederzijds vertrouwen in elkaar de grondslag. Vertrouwen zorgt ervoor dat jullie je veilig voelen in de relatie, dat jullie weten wat jullie aan elkaar hebben. Het vertrouwen in elkaar biedt rust en stabiliteit, waardoor jullie elkaar op gezette tijden makkelijk los kunnen laten zonder dat dit voor onenigheid zorgt.

Dat vertrouwen is echter niet van de ene op de andere dag aanwezig tussen twee mensen. Vertrouwen zal eerst opgebouwd moeten worden. Die opbouw gaat gepaard met een investering in tijd en de wilskracht om vertrouwen te ontwikkelen. Maar hoe bouw je vertrouwen op met je partner? Het is van essentieel belang om een drietal belangrijke zaken in acht te nemen:

Afspraken maken en naleven.

Eerlijk zijn naar jezelf en de ander.

In voor- en tegenspoed.

Afspraken maken en naleven

Om elkaar te leren vertrouwen is het onontbeerlijk dat jullie samen afspraken maken en die ook naleven. Het is van belang om je te realiseren dat alle afspraken – en het nakomen ervan – tussen jullie invloed hebben op het vertrouwen. Of het nu gaat om een afspraak over het doen of opruimen van de wekelijkse boodschappen of om een afspraak om op zaterdagmiddag samen iets leuks te gaan doen.

Wanneer je samen afspraken maakt en die naleeft, bouw je zogezegd een geruststelling bij de ander op. Je laat elkaar zien dat de ander er gerust op kan zijn dat jij je afspraken nakomt. Uiteindelijk zal deze geruststelling omgezet kunnen worden in vertrouwen. De consistentie in het maken van afspraken en het naleven daarvan is bepalend of vertrouwen daadwerkelijk de kans krijgt om te groeien tussen jullie, zodat het als fundering van jullie relatie kan dienen.

De ene week de afspraken wel nakomen en de andere week niet is verwarrend en onveilig voor de ander.

Eerlijk zijn naar jezelf en de ander

Het klinkt bijna vanzelfsprekend dat eerlijkheid naar elkaar belangrijk en zelfs onmisbaar is in een gezonde partnerrelatie. Eerlijkheid schept een bepaalde zekerheid in elkaar die nodig is voor het ontwikkelen van een vertrouwensband.

Om te beginnen is het belangrijk om eerlijk te zijn naar jezelf. Stel jezelf de volgende kritische vragen:

Vind ik mijn partner een leuk persoon?

Heb ik romantische gevoelens voor mijn partner?

Voel ik mij op mijn gemak bij mijn partner?

Durf ik open en eerlijk te zijn naar mijn partner?

Wanneer je bij het beantwoorden van deze vragen meer neigt naar een ‘nee’ dan zul je eerlijk moeten zijn naar jezelf en je partner. Wanneer je elkaar eigenlijk niet meer ziet zitten, dan zullen jullie geneigd zijn om steeds minder rekening te houden met elkaars gevoelens. Het kan ook zijn dat jullie je onvoldoende op je gemak voelen bij elkaar, of dat er zelfs sprake is van angst voor de gevoelens en/of reactie van de ander. Uiteraard hoort angst voor elkaar niet thuis in een gezonde partnerrelatie. Aangezien een relatie voornamelijk gebaseerd is op gevoel, en het gevoel fijn hoort te zijn, is het essentieel om gevoelens nooit te negeren. Niet die van jou, en niet die van je partner.

Mochten jullie elkaar leuk vinden op een romantische manier, dan is het belangrijk om dieper in te gaan op het opbouwen van een vertrouwensband.

Houden partners informatie achter voor elkaar, dan is dat vaak vanwege de angst om de ander kwijt te raken, of om een conflict te vermijden. Toch is het noodzakelijk om je partner altijd de waarheid te vertellen. Een relatie is immers gebaseerd op vertrouwen. Zonder eerlijkheid en openheid krijgt vertrouwen niet de kans om zich te ontwikkelen, terwijl vertrouwen nu juist de solide basis moet zijn.

Bedenk altijd als je iets doet, wat het ook is, hoe je partner zich zou voelen. Of hoe jij je zou voelen, als jouw partner hetzelfde zou doen als jij nu. Door eerlijk en transparant te zijn – hoe moeilijk het ook kan zijn om te vertellen hoe je je voelt, of waar je aan denkt of waar je mee bezig bent – geef je jullie relatie de kans om zich te ontplooien. Dat legt de basis voor een fijne vertrouwensband. Denk je weleens: ach, ik vertel het hem of haar later wel? Weet dan dat pas achteraf de waarheid vertellen ook het vertrouwen schaadt.

In voor- en tegenspoed

In ‘voor- en tegenspoed’ is een bekende gelofte. Je hoort hem vaak wanneer twee mensen trouwen. De uitdrukking is een belangrijk aspect voor elke gezonde partnerrelatie, gehuwd of niet. Wanneer je van elkaar houdt en graag bij elkaar wilt blijven, dan is het belangrijk om je er af en toe van bewust te zijn dat het leven onvoorspelbaar is. Er zullen ooit onverwachte tegenslagen komen, die jullie zowel lichamelijk als geestelijk uit balans kunnen brengen. Wanneer die onverwachte tegenslag een gezamenlijke crisis betreft, dan is het van belang dat jullie elkaar emotioneel steunen en op praktisch gebied samen een balans creëren, in de nieuwe situatie. Op het moment dat er sprake is van een individuele crisis, bijvoorbeeld als een van beide partners te maken krijgt met verlies, ziekte of depressie, dan is het van belang dat de andere partner emotionele steun biedt en op dat moment de eigen behoeftes (tijdelijk) wat meer op de achtergrond plaatst, zodat de focus op de partner komt te liggen die het op dat moment zwaar heeft.

Daarbij is het wel belangrijk dat de partner die de steun verleent, ook de kans krijgt om af en toe op te laden, zodat deze partner niet zelf overspannen of uitgeput raakt. Om namelijk voor een ander te kunnen zorgen, dien je ook tijd voor jezelf te nemen.

Wanneer jullie elkaar in goede en slechte tijden blijven steunen, zal het vertrouwen zich steeds sterker ontwikkelen en uiteindelijk een solide basis vormen voor jullie relatie.

Een leugentje om bestwil

Wellicht komt deze uitspraak je bekend voor. Het is een gezegde dat gaat over het achterhouden of verdraaien van de waarheid om een bepaald doel te bereiken, of om consequenties te voorkomen. Het is belangrijk om wat langer bij deze bekende uitspraak stil te staan. Want kan een ogenschijnlijk simpel of misschien klein ‘leugentje om bestwil’ het vertrouwen tussen partners schaden? Het antwoord is ‘ja’, om de eenvoudige reden dat de waarheid niet wordt verteld. Toegegeven, het kan soms lastig zijn om tegen de ander te zeggen dat die ovenschotel van vanavond, die met veel liefde is klaargemaakt, toch echt niet voor herhaling vatbaar is. Het is ook moeilijk om je partner te vertellen dat je je vanavond een beetje ongemakkelijk voelde bij je schoonmoeder. Maar toch is het belangrijk om eerlijk te zijn naar elkaar in een relatie. Dat geldt voor zowel kleine als grote zaken. Wanneer je je partner namelijk pas een week later vertelt dat bijvoorbeeld de ovenschotel toch niet zo lekker was, dan is je partner mogelijk niet per se gekwetst om het feit dat jij het eten niet lekker vond, maar wel dat je hierover niet eerlijk bent geweest.

Vertrouwen herstellen

Wanneer het vertrouwen is geschaad door leugens en bedrog kan dit gelijk het einde van de relatie betekenen. Wanneer de partners ervoor kiezen om na een beschadiging in het vertrouwen de relatie voort te zetten, dan is het van belang om het vertrouwen eerst weer te helen. Realiseer je allebei goed dat dit een lang proces kan zijn. Er kunnen maanden en soms wel jaren overheen gaan voordat het vertrouwen weer voldoende is ontwikkeld. Wat er gebeurd is zal altijd een litteken blijven, en het vertrouwen zal hoogstwaarschijnlijk een lange tijd gevoelig liggen. Nu begrijp je ook dat de relatie na het vertellen van leugens, of na bedrog, nooit meer helemaal hetzelfde zal zijn, ook al herstelt het vertrouwen zich op den duur.

Wat is er precies voor nodig om het vertrouwen te kunnen herstellen in een relatie? De volgende aspecten zijn daarbij belangrijk:

Heling

Openheid

Tijd

Heling

Wanneer het vertrouwen binnen een partnerrelatie is beschadigd door bijvoorbeeld leugens of bedrog, dan kan het vertrouwen zelfs een tijdlang helemaal ontbreken. Het is belangrijk om de partner tegen wie gelogen is of die bedrogen is de tijd te geven om de pijn te verwerken. Wanneer een partner bijvoorbeeld is vreemdgegaan en dit op een gegeven moment vertelt aan de ander, dan is na het vertellen van de waarheid niet gelijk het probleem opgelost. De partner die bedrogen heeft zal zich moeten realiseren dat er bij de ander een verwerkingsproces zal gaan starten. Bij het verwerken van pijn horen verschillende fases waar jullie allebei doorheen moeten gaan voordat het vertrouwen is hersteld en jullie weer op een fijne manier kunnen samenzijn.

Als het vertrouwen ruimschoots aanwezig is en het vervolgens onverwacht wordt geschaad, dan kan dit flink traumatiserend zijn. In het begin zal de gedupeerde partner de pijn misschien willen wegstoppen of ontkennen voor zichzelf en de omgeving. Dit is de eerste fase. Vervolgens ontstaat er vaak woede richting de partner die het bedrog heeft gepleegd. Dat is de tweede fase. Het is hierbij aan te raden om een time-out te nemen waarin de gedupeerde partner de mogelijkheid krijgt om tot rust te komen, en niet continu geconfronteerd wordt met de pijn. Tijdelijk bij familie of vrienden logeren zorgt er in deze fase voor dat de situatie niet escaleert. Wanneer deze eerste twee fases zijn doorlopen, zullen het verdriet, de pijn en de teleurstelling centraal staan in een derde fase. Het besef van wat er nu echt is gebeurd zal nu pas echt doordringen. Ook in deze derde fase doet de gedupeerde partner er goed aan om tijd te nemen voor zichzelf, bijvoorbeeld door het ondernemen van leuke activiteiten. Deze fase is nodig om uiteindelijk bij de vierde en laatste fase te komen: loslaten.

Het loslaten betreft de laatste fase van heling. Dit zal gepaard gaan met persoonlijke groei en een verandering. In de laatste fase kan de gedupeerde partner ervoor kiezen om verder te gaan met de relatie, maar het kan ook zo zijn dat de partner de relatie niet wil voortzetten. De heling periode bestaat dus uit de volgende fases:

Ontkenning (wegstoppen van de pijn, schaamte)

Woede (projectie op zichzelf, op anderen of op partner)

Verdriet (besef wat er is gebeurd)

Loslaten (inzicht in verdriet en verder gaan met of zonder partner)

Openheid

Als jullie er allebei voor kiezen om samen te blijven op het moment dat het vertrouwen nog is beschadigd of nog helemaal ontbreekt, dan is het cruciaal om vanaf dat moment volledig open en eerlijk te zijn over jullie gevoelens. Vaak ligt de echte oorzaak van bedrog en leugens diep onder water: de echte oorzaak is niet het puntje van de drijvende ijsberg, het is de enorme ijsmassa die zich onder het wateroppervlak bevindt. De echte oorzaak is niet direct zichtbaar en wordt meestal ook niet op voorhand aangegeven. Toch is het belangrijk dat jullie als partners met elkaar in gesprek blijven over jullie gevoelens en de echte, onderliggende oorzaak gaan onderzoeken. Wat heeft nu echt tot het bedrog, de leugens of het overspel geleid? Uiteraard valt liegen en bedriegen nooit goed te praten, maar het is wel van essentieel belang om er samen dieper op in te gaan, zodat het in de toekomst niet meer zal gebeuren. Openheid is uiteraard belangrijk in een partnerrelatie en die mag zeker na een beschadiging in het vertrouwen niet meer ontbreken.

Iemands gedrag komt vrijwel altijd voort uit een combinatie van gedachten en gevoelens. Ook opgekropte, onzichtbare gevoelens die niet zijn geuit kunnen leiden tot verkeerde keuzes die niet stroken met de gedachten. Het is goed om er samen achter te komen hoe het precies zit met jullie diepere, vaak verborgen gevoelens.

Deze vragen kunnen helpen bij het onderzoeken van jullie gevoelens in de relatie:

Voel ik mij gesteund door mijn partner?

Waarom wel/niet?

Kan ik mijn verhaal kwijt bij mijn partner?

Waarom wel/niet?

Voel ik mij gewaardeerd door mijn partner?

Waarom wel/niet?

Tijd

Het besef dat er tijd nodig is om over pijn en verdriet heen te komen is van wezenlijk belang in het herstelproces. Jullie zullen elkaar als partners tijd moeten gunnen om de wond te laten helen. Dit betekent niet dat jullie elkaar in deze periode zo weinig mogelijk moeten zien of spreken. Integendeel, zou ik willen zeggen. Plan een vast moment op de dag of een vaste dag in de week in, waarop jullie samen het gesprek aangaan om over jullie gevoelens en gedachten te praten. Regelmaat is daar zeker bij aan te raden. Het klinkt misschien een beetje suf, praten op afspraak, maar jullie krijgen daarmee meer inzicht in elkaar, en kunnen daarom ook meer rekening houden met de ander. Door deze gesprekjes werken jullie aan een gezamenlijke groei als partners.

Neem ook eens wat tijd voor jezelf en onderneem activiteiten zonder je partner, zodat je weer lekker in je vel komt te zitten. Sporten, therapie of een hobby kunnen een positieve bijdrage leveren aan het herstelproces. Ook schrijven kan een uitlaatklep zijn. Schrijf je gevoelens en gedachten per dag op in een dagboek of op je mobiel en hou op die manier je persoonlijke groeiproces bij. Geef jezelf helemaal over aan het proces om te herstellen en wees je bewust van het feit dat het een lang proces kan zijn en dat alleen jij jezelf kunt helpen.

Men zegt dat tijd alle wonden heelt en ergens klopt dit wel, maar de manier waarop jij je wonden laat helen ligt helemaal bij jezelf. Wil je de pijn niet voelen en gooi je je wond gelijk maar dicht met het eerste wat je tegenkomt? Dit betekent in de praktijk bijvoorbeeld dat je een toevlucht zoekt in verdoving, in de vorm van vluchten in alcohol of drugs, in de vorm van extreme jaloezie, in de vorm van enorme boosheid en wraak of in andere tijdelijke toevluchten. Deze coping strategieën zijn niet gezond en op langere termijn zelfdestructief. Bovendien heelt het je wond niet echt, je gooit er alleen iets overheen zodat je de pijn maar niet hoeft te voelen. De wond heelt niet echt op deze manieren.

Een strategie die beter werkt, waar je van groeit en die ook nog eens duurzamer is: neem de tijd om het verwerkingsproces in te gaan en durf je pijn onder ogen te komen. Leer te begrijpen door therapie of zelfreflectie, door te praten en door eerlijk te zijn naar jezelf. Deze manier van helen is effectiever, heelt de wond op een gezonde manier en dient uiteindelijk als een leerervaring waar je de rest van je leven wat aan hebt.

Advies voor partners die zijn vreemdgegaan: verbreek of minimaliseer het contact met je minnaar of minnares

Ben jij de partner die is vreemdgegaan? Dan zullen er emoties bij je spelen die wellicht lastig zijn, bijvoorbeeld schaamte, schuld en spijt van de ontrouw. Wanneer je ervoor kiest om ondanks je misstap met een ander bij je eigen partner te blijven, en jouw partner wil jullie relatie ook herstellen, dan is het belangrijk om het contact met de minnaar of minnares volledig te verbreken.

Het heeft namelijk geen enkele zin om je relatie te willen redden en tegelijkertijd contact te blijven houden met de persoon met wie je overspel hebt gepleegd. Loop je de kans om jouw ex-minnaar of -minnares nog tegen te komen in het dagelijks leven, bijvoorbeeld op het werk, dan is het essentieel om zeer duidelijk te communiceren en te vertellen dat je alleen nog zakelijk met hem of haar in contact wil staan. Vertel duidelijk dat je volledig toegewijd bent aan de relatie met je vaste partner. Het is belangrijk om je uit te spreken en duidelijk te zijn over het feit dat het gebeurd is, maar dat het nooit meer mag gebeuren. Hou het contact met je ex-minnaar of -minnares dus strikt professioneel. Stel je partner gerust over jouw aanpak en afspraken en laat hem of haar weten dat jouw affaire is afgesloten.

Eerlijkheid en transparantie jegens je partner

Eerder werd al benoemd dat het belangrijk is om vanaf het moment dat het overspel aan het licht is gekomen open en eerlijk te zijn naar je partner, en geen informatie meer achter te houden. Mogelijk wil je partner gelijk ook alles weten over de affaire, maar het kan ook zijn dat de emoties eerst nog te hoog zitten en dat je partner pas later (na een aantal weken of maanden) bij je komt om de details te horen. Ga ervan uit dat je partner niet zomaar nieuwsgierig is en zeg ook niet dat het hem of haar niets aangaat, maar begrijp dat hij of zij deze informatie wil horen om het bedrog te kunnen verwerken en het een plek te geven.

Het is belangrijk dat je de ervaring en jouw gevoel voor jezelf opschrijft, zodat je je partner alles kunt vertellen wanneer de tijd daar rijp voor is. Ga de affaire niet verbloemen en hou geen informatie achter. Dit kan lastig zijn omdat je de kwestie eigenlijk niet opnieuw wilt oprakelen, en het er liever niet meer over wilt hebben, maar verplaats je in je partner en wees volledig transparant over de affaire, zodat je partner het geschonden vertrouwen weer rustig kan proberen te herstellen. Schrijf je niets op, en weet je daardoor bepaalde informatie niet meer tegen de tijd dat je partner vragen heeft waardoor jij daar geen antwoord op kunt geven, dan kan dat het wantrouwen van jouw partner weer versterken. ‘Hoezo weet jij niets meer van die affaire die er bijna voor heeft gezorgd dat onze relatie klapte? Hoezo weet je niets meer van toen, waarom weet je niet meer waar je was die en die avond, hoe kan het dat je niet weet hoe vaak je bij die ander was,’ zijn dingen die je te horen kunt krijgen. Antwoorden op dit soort vragen zijn van cruciaal belang voor je partner. Zeg dus nooit dat je het niet meer precies weet en dat het niet belangrijk is hoe vaak je bij die ander was. Het is juist heel erg belangrijk. Vertel je dit allemaal niet, dan kan je partner weer, of nog meer aan je gaan twijfelen en denken dat je informatie achterhoudt. Misschien is er wel veel meer gebeurt, en was dit niet eens de eerste keer dat je vreemdging, dat is wat jouw partner kan denken wanneer jij niet duidelijk bent over wat er is gebeurd. Wees daarom eerlijk en open, en geef duidelijke informatie over de details van de affaire.

Toon empathie voor het verdriet van je partner