30 DAGEN

wraak en moord in Gent

BERT BERGS

Die zint op wraak, houdt zijn eigen wonden open.

Francis Bacon (Engelse filosoof)

Is het niet verwonderlijk dat de mensen zo gaarne

voor de godsdienst vechten en zo ongaarne

volgens de voorschriften ervan leven?

Georg Christoph Lichtenberg

(Duitse schrijver en fysicus)

Voorwoord

Auteur in gesprek

Het Waterhuis aan de Bierkant in Gent, laat in de avond. Er stonden drie verschillende bierglazen op een tafeltje nabij de Leuvense stoof. Bij gebrek aan Leffe was het een La Trappe blond voor Marc Ackein. Een Koninckske of Bolleke paste bij Frans De Nolf die zijn Antwerpse roots nooit zou verloochenen. Om mijn chauvinisme in de kijker te zetten, had ik een Gentse tripel besteld.

‘Het is welletjes geweest. Waarom mag Marc altijd het onderzoek voeren en moet ik uiteindelijk de boel opruimen,’ gooide hoofdinspecteur De Nolf van het Gentse team Geweld op tafel.

‘Ja, Frans, je moet begrijpen dat Marc als onderzoeks-journalist veel flexibeler is. Hij is freelancer en hoeft aan niemand verantwoording af te leggen. Ook niet wanneer hij naar het buitenland trekt. En daar speelt het verhaal zich dikwijls af,’ antwoordde ik voorzichtig.

‘Het is toch waar, hè Marc?’ vroeg ik hem nog toen ik een vaag instemmende blik zag.

‘Ja, Bert, hoewel je mij in Het duivelse recept toch maar in België hebt laten rondsnuffelen. Ik mocht alleen naar Brussel, terwijl de echt interessante dingen zich afspeelden in Egypte, Libië en Tunesië.’

‘Ho, ho, Marc. Je hebt in het verhaal een snoepreisje naar Kos gekregen, of ben je dat al vergeten?’

‘Och, twee weekjes zuurverdiende vakantie in Kos. Moet ik je hiervoor trakteren, Bert?’

‘Marc, je bent ondankbaar! In Cirkel Twaalf heb je in Sofia rondgestruind.’

‘Vier daagjes Sofia. Bert, wees eens ernstig, hè.’

‘En je reisjes naar Duitsland in Het Pi-algoritme? Berlijn en Leipzig. Ik heb die steden zelf niet eens gezien!’

Marc schudde zijn hoofd en lachte. ‘Bert, wees toch eens redelijk. Het ging altijd maar over een paar dagen in Europa, terwijl de grootste misdadiger naar Japan mocht vliegen. Ik vind dat …’

‘Stop, stop, genoeg! Bert, je hebt mijn vraag nog altijd niet beantwoord,’ onderbrak De Nolf, die de discussie over reizen beu was. ‘Nogmaals, waarom moet ik altijd de boel opruimen?’

‘Ach, Frans, ik houd jou op de achtergrond omdat ik moet bekennen dat ik te weinig weet over de Gentse politie.’

‘Wel Bert, hier heb je een kaartje van Manu Gomes, de woordvoerder van de politie in Gent. Bel hem op met mijn complimenten.’

‘Ja, maar Frans …’

‘Tuttut, laat mij dit keer eens uit de schaduw komen.’

‘Dat gaat niet, Frans. Jij en Marc zijn geen hecht team. Ik wil niet voortdurend kat-en-hondgevechten in het verhaal.’

‘Maar denk toch eens na, man. Dat is verdomme precies wat de lezers willen!’

Ik zat tussen drie vuren: mijn eigen fantasie, mijn koppige hoofdinspecteur en de Leuvense stoof.

‘Goed, ik zal het proberen. Maar sta klaar, het zal er hard aan toegaan.’

‘Prima,’ antwoordden beide tafelgenoten in koor.

‘Eén voorwaarde, Marc, jij blijft in Gent.’

‘Hoezo?’

‘Ik heb geen geld voor reisjes. Mijn boeken brengen te weinig op.’

Het was even stil.

‘Goed, maar bezorg me een vriendin. Ik ben het beu de avonden alleen door te brengen.’

‘Ik zal het overwegen.’

Ik stond op, liep naar de toog en betaalde de consumpties. Ik liep nog langs het tafeltje met twee personages en drie verschillende bierglazen. ‘Jongens, ik zie jullie wel aan het werk in het verhaal.’

Proloog

Zondag 11 juni 1978

Breedsmoelkikker of breedbekkikker, zo noemden de vrienden zijn nieuwe auto. De bleekgroene kleur leek zelfs van ver niet op die van het werkelijke beest. Deze spotnaam was vooral ingegeven door het verchroomde rooster aan de voorkant van de wagen. Herman Tavernier bekeek zijn auto in ieder geval niet als een amfibie. Het brede rooster met verticale stijlen van de Buick Super Convertibel uit 1953 had hem sympathiek en verleidelijk toegelachen. De blinkende Amerikaan had hem zo bekoord dat hij het niet eens nodig had gevonden om op de prijs af te dingen. Zonder verpinken had hij tweehonderdduizend frank neergeteld, de prijs van een middelgrote nieuwe wagen. De vijfentwintig jaar oude classic car was bovendien in perfecte staat. De verkoper had zelfs de zijkanten van de banden wit geschilderd zodat de wagen eruitzag als in de good old days.

De betekenis van Amerikaanse slee kwam bij dit voertuig tot zijn volste recht. De auto wiegde over de wegen. De vering was in staat om alle schokken en trillingen van kasseiwegen zodanig op te vangen dat die nauwelijks voelbaar waren. Maar gas geven moest voorzichtig gebeuren. De bijna tweehonderd pk was in staat de banden surplace enkele tienden millimeter te verdunnen, waarbij een rookwolk ontstond die de geur van verbrand rubber verspreidde. De portemonnee kon ook niet goed tegen een zware voet. Het gemiddelde verbruik van twaalf liter per honderd kilometer steeg dan gemakkelijk tot twintig liter, terwijl de brandstofprijzen de pan begonnen uit te swingen. Maar de uitbundige rijstijl die in Amerikaanse films zo uitvoerig werd gedemonstreerd, interesseerde Herman niet. Nee, de wagen moest een pronkstuk zijn, een praalwagen die bij iedereen zou opvallen als hij langzaam passeerde.

Tijdens zonnige weekends reed hij dan met Els naar Oostende, waar hij met zijn Buick traag langs de Visserskaai en de Zeedijk paradeerde zoals een koningspaar bij hun Blijde Intrede in de Koningin der Badsteden. Hij verkoos Oostende omdat hij in het mondaine Knokke te veel concurrentie had van opvallende Mercedessen, BMW’s, Porsches, Jaguars en een gamma dure Italiaanse koerspaarden. Zijn wagen viel in Oostende meer op. Men kon niet naast de verchroomde muil kijken die schitterde in de namiddagzon. Op die zonovergoten zondagmiddag stond een nieuwe show gepland.

§

Terwijl Herman op de oprit de laatste matte vlekjes op het koetswerk met een wollen doek behoedzaam verwijderde, verscheen Els in de voordeur. Ze droeg een smalle, korte beige rok, die afstak tegen haar mooie, door de lentezon gebruinde benen. Daarboven droeg ze een roze topje dat in combinatie met een push-upbeha de nodige rondingen liet zien. Herman bekeek haar met een tevreden blik. Els was immers ook een pronkstuk waarmee hij graag uitpakte.

‘Je gaat het dak toch dichtdoen?’ vroeg ze.

‘Waarom? Het blijft zonnig en er is nauwelijks wind.’

‘Nee, we rijden niet in een open auto met Gus in zijn reiswieg op de achterbank.’

‘Maar als we hem …’

‘Nee, nee en nog eens nee,’ onderbrak Els kordaat.

‘Dat jouw ouders nu ook precies vandaag hun vrienden moeten bezoeken.’

‘Ze kunnen voor één keer niet op Gus passen. Dat is toch geen ramp? Trouwens, het zijn altijd mijn ouders die voor de opvang zorgen.’

‘Kan ik er wat aan doen dat ik geen ouders meer heb?’

Herman vloekte binnensmonds. Stel je voor, rondrijden bij dit heerlijke weer in een gesloten cabriolet. Onder het waakzame oog van Els rukte hij de drukknopen van het afdekzeil los, gooide het op de achterbank en trok het beige dak omhoog. Hij ging in de auto zitten en klikte het dak vast aan de bovenkant van de voorruit. Hij stapte uit de wagen en bekeek het geheel en vloekte weer.

Het dakzeil, dat qua tint zijn beste tijd had gehad, ontsierde de auto. De geplande praalstoet dreigde te mislukken. Tenzij ... Eens aangekomen in Oostende zou hij, met de belofte heel langzaam te rijden, Els wel kunnen overtuigen het dak te verwijderen. Zij was immers ook niet wars van enige pronkzucht en zou wel inzien dat men niet paradeert met een vaatdoek op een mooie, blinkende Amerikaan. Afwachten dus.

‘Ik ga de kleine halen,’ riep Els. Na enkele ogenblikken kwam ze weer naar buiten met een reismand en een tas. Ze sloot de voordeur af en deponeerde alles op de achterbank. De zes maanden oude Gus lag te slapen. Zijn fopspeen maakte af en toe een dansje in zijn mondje.

‘Alles mee?’ was de standaardvraag van Herman, waarmee hij wilde weten of alle attributen nodig voor de verzorging van de baby in de tas zaten - een permanente uiting van zijn grote organisatietalent, terwijl hij nooit een poot uitstak.

Els knikte droogjes.

‘We zullen via de binnenweg rijden, want ik verwacht druk verkeer op de E5.’

‘Weet ik nog zo niet. Het is nu examenperiode.’

‘Laat ons toch maar het zekere voor het onzekere nemen.’

‘Jij rijdt, jij beslist.’

Herman had geen zin om met dat vuile dakzeil op de snelweg op te vallen. Hij startte de auto en zette de hendel aan het stuur in drive. De Buick veerde de oprit af en reed langzaam door de Groenestaakstraat in Mariakerke.

Op de N9 probeerde Herman vijftig mijl per uur aan te houden, ongeveer tachtig kilometer per uur. Maar door het hevige verlangen om zo snel mogelijk van dat vieze dak verlost te zijn, drukte hij onbewust het gaspedaal heel langzaam verder in.

Ze waren net voorbij Lovendegem toen Gus plots begon te huilen. Els draaide zich om en leunde over haar stoel om de fopspeen terug in Gus’ mondje te stoppen. Maar die floepte er telkens weer uit terwijl de huilbui maar bleef aanhouden. Ondertussen gaf de wijzer van de snelheidsmeter zestig mijl per uur aan. Normaal was Herman al lang door Els op de vingers getikt voor de overdreven snelheid, maar het kind slorpte volledig haar aandacht op.

Vijfenzestig mijl per uur.

Het huilconcert bleef maar doorgaan.

‘Kan je dat kind niet doen zwijgen, verdomme?’

‘Ten eerste, dat kind heet Gus en ten tweede, ik doe mijn best,’ antwoordde Els, die nog steeds geknield op de stoel zat. Dit vermanende antwoord maakte Herman nog nerveuzer.

Zeventig mijl per uur. Gus bleef maar huilen.

Herman draaide zijn hoofd en keek of hij niet met een mannelijke tussenkomst het huilprobleem kon oplossen. Nog voordat hij weer voor zich uitkeek, kreeg de auto een schok. De wagen schoot naar het midden van de weg. Herman trachtte nog snel te corrigeren door bij te sturen en instinctief wat gas te geven. Toen hij ondervond dat hij de auto niet meer onder controle kreeg, ging hij bruusk remmen. En net dat mag je niet doen bij dit soort auto’s. De Buick ging nog meer dwarsliggen, tolde twee keer om zijn lengteas en schoof vervolgens ondersteboven verder tot hij tegen een boom aan de overkant van de weg knalde. Uiteindelijk belandde het zwaar toegetakelde vehikel in de greppel.

De auto lag schuin, het linkervoorwiel omhoog. Langzaam kwam het tot stilstand, een symbool voor het stilvallen van het leven van de Taverniers.

1

Bijna vier decennia later, maandag 10 oktober

‘Goedemiddag, chef. Daar is de bewuste slaapkamer,’ zei inspecteur Bert Verstraete toen Frans De Nolf op de eerste verdieping arriveerde.

‘Lieve hemel,’ was het enige wat de verbijsterde hoofdinspecteur kon uitbrengen. Hij zag een volledig met bloed besmeurde kamer. De rode strepen op de muren waren in verticale baantjes uitgelopen en leken op reuze haarkammen. Er lag een man op zijn buik dwars over het bed. Zijn hoofd en armen hingen omlaag achter het bed alsof hij daar een boek lag te lezen. De Nolf zag nog net de kale kruin die geen bloedsporen vertoonde. De dode man was gekleed in een donkergrijze broek en een bleekblauw hemd, waarop slechts enkele bloedspatjes te zien waren. Het viel op dat zijn lederen schoenzolen nog weinig waren belopen.

De Nolf scande nauwgezet de ruime slaapkamer. Twee nachtkastjes en een commode waren verder het enige meubilair. ‘Wat is dit hier voor een spektakel?’ vroeg hij met een klemtoon op elke lettergreep. Zonder hierop te antwoorden riep Verstraete:

‘De witte brigade komt eraan.’

Drie mannen in witte kunststoffen pakken, elk met een metalen koffertje, kwamen de trap op. De chef knikte vriendelijk naar beide inspecteurs en keek door de deuropening.

‘Haal een vijftal vlonders,’ riep hij naar het laatste witpak.

‘Willen we het bloed op de grond niet overal verder verspreiden dan hebben we vlonders nodig om de kamer te bestuderen,’ verduidelijkte hij tegen De Nolf, die met gesloten ogen kort knikte als teken dat hij het allang had begrepen.

Vanuit de deuropening maakte een tweede witpak foto’s van de slachtkamer. Enkele minuten later kwam het derde witpak naar boven met enkele aluminium vlonders, gevolgd door Adriaan Van Dooren.

‘Dag heren. Waar is het feestje?’ hijgde deze laatste.

‘Daar, Adrie. De technische recherche gaat nu het eerste grove werk doen. Dat wordt een hele klus,’ zei De Nolf.

‘Weet ik. Ze hebben mij al gemeld dat het een kleurrijk tafereel is.’ Hij wierp een blik in de kamer. ‘Mooi, charmant decor … Allez, doorwerken, jongens, en van mijn vriendje daar afblijven,’ riep hij naar de mannen van de forensische recherche, terwijl zijn wijsvinger snel horizontaal heen en weer bewoog.

De uitlatingen van de patholoog waren soms een tikkeltje ironisch of sarcastisch, zelfs op het randje van welvoeglijkheid en werden meestal niet au sérieux genomen. De Nolf wist dat die lompe reacties van Van Dooren een middel waren om zichzelf te beschermen tegen de gruwel waarmee hij regelmatig werd geconfronteerd. Weinigen hielden het vak dertig jaar vol.

‘Het slachtoffer is Gerard Godefroit, vierenvijftig jaar, professor aan de universiteit hier in Gent,’ zei Verstraete.

‘Wie heeft het lichaam gevonden?’ vroeg De Nolf.

‘Zijn vriendin. Ze zit beneden.’

‘Sporen van inbraak?’

‘Op het eerste gezicht niet.’

‘Buurtonderzoek?’

‘Geert en Sara zijn ermee bezig.’

‘Er heeft zich blijkbaar in die kamer een soort van ceremonie afgespeeld. Overal bloed, maar nauwelijks op zijn kleren.’

‘Klopt, chef. Het lijkt inderdaad niet op een roofmoord.’

‘Waarom al dat bloed? Rituele wraak?’

‘De muurschilderingen druipen van de spiritualiteit,’ voegde Van Dooren er laconiek aan toe.

Na een tijd kwamen de witpakken uit de kamer.

‘Het is aan u, mijnheer de wetsgeneesheer,’ zei de chef met een geforceerde glimlach.

‘Geneesheer? Er valt daarbinnen weinig te genezen, dacht ik zo.’

Van Dooren deed dunne latex handschoenen aan, trok plastic hoesjes over zijn schoenen en liep zo goed als hij kon over de vlonders. Hij keek nieuwsgierig achter het bed.

‘En?’ vroeg De Nolf, die geen zin had in evenwichtsoefeningen en in de deuropening bleef staan.

‘Er ligt hier een grote plas bloed. De keel is netjes doorgesneden. De man is gewoon leeggelopen als een varken. Letterlijk een slacht-offer.’

Hij betastte de nek, de armen en de rug van de dode. ‘De rigor mortis is nog maar net begonnen. Voorlopige schatting van het overlijden: twee à drie uur geleden.’

‘Hij is dus in de loop van de voormiddag vermoord,’ besloot Verstraete, die vanuit de deuropening meekeek.

Van Dooren keek op zijn horloge en dan naar Verstraete. ‘Dertien min drie is inderdaad tien, nietwaar?’

Verstraete sloeg de ogen omhoog en dacht: ja, ja, het is al goed, mijnheer de wetsdokter.

‘Bertje, neus even rond in het huis terwijl ik de vriendin ondervraag. Let vooral op bloedsporen of op kledij met bloedvlekken,’ beval De Nolf.

De hoofdinspecteur was een grote man, een vijftiger met een ovaal gezicht, waarop het jarenlang achter de misdaad aanlopen duidelijk zijn sporen had nagelaten. Hij noemde zijn jonge inspecteur altijd ‘Bertje’ omdat die met zijn een meter zestig een hele kop kleiner was. Aanvankelijk vond Verstraete dat vervelend, maar hij had er zich uiteindelijk bij neergelegd. In het korps noemde men het duo De Nolf-Verstraete dan ook de grote en de kleine in navolging van de dikke en de dunne.

De Nolf klopte op de matglazen deur van de woonkamer en opende die zonder een antwoord af te wachten. Een jonge vrouw lag languit op de sofa. De Nolf schatte haar rond de vijfendertig jaar, een flink stuk jonger dan het slachtoffer. Ongetwijfeld opgescharreld tijdens zijn midlifecrisis, schoot hem door het hoofd. Het pikzwarte haar van de vrouw stak schril af tegen haar bleke gezicht. Haar bloeddoorlopen ogen staarden wezenloos naar het plafond. In de fauteuil zat een man, een veertiger, die opveerde en vroeg:

‘Wie bent u?’

‘Hoofdinspecteur Frans De Nolf. Ik had graag enkele routinevragen gesteld aan mevrouw.’

‘Dat zal moeilijk gaan. Zij is in shock. Ik heb haar een spuitje gegeven.’

‘En u bent?’

‘Haar huisarts en pleegbroer van Gerard.’

‘Zo, zo. Waar was u deze morgen?’

‘In mijn praktijk. Ik had de hele ochtend spreekuur.’

‘En waar is uw praktijk?’

‘In Destelbergen. Word ik hier beschuldigd?’

‘Nee, ik wil u uitsluiten.’

‘Heeft mevrouw behalve over de ontdekking van het lichaam nog iets bijzonders gezegd?’ vroeg De Nolf verder.

‘Nee. Ze is rond de middag hiernaartoe gekomen. Nadat ze dat hallucinante schouwspel boven had ontdekt, heeft zij mij in paniek opgebeld. Zij heeft verder niets zinnigs meer gezegd. Kunt u zich voorstellen wat zoiets doet met een mens? Ik raad u aan om haar de eerste dagen met rust te laten.’

‘En als ik u zeg dat de informatie, die we tijdens de eerste dagen kunnen verzamelen, van cruciaal belang is, wat dan? Of hebt u liever dat de moordenaar vrijuit gaat?’ vroeg De Nolf bits met een zijdelingse blik.

‘Nee, maar …’

‘Geef de gegevens van mevrouw aan een van mijn collega’s. Ik zal haar morgen ondervragen.’

De Nolf draaide zich om, keek nog even snel in het rond en verliet de woonkamer zonder de man te groeten. In de vestibule riep hij Verstraete.

‘Iets interessants gevonden?’

‘Nope. Geen bebloede kledij in de inloopkast of in de wasmand. Badkamer clean.’

‘Kom, we doorzoeken eerst zijn werkkamer terwijl ze daarboven nog bezig zijn.’

De Nolf trok dunne handschoenen aan en opende de eiken deur tegenover de woonkamer. Hij zag een ruime kamer met een groot raam aan de straatkant. In het midden van de kamer stond een antiek bureaumeubel. Daarop lagen enkele stapels papieren. Verder stond er een computer. De wand achter de hoge bureaustoel werd volledig bedekt door een eiken bibliotheekkast die reikte tot aan het plafond. Over de hele breedte van de wand was een houten roede bevestigd waaraan een laddertje haakte waarmee je makkelijk de hoogste planken kon bereiken.

‘Blader alle boeken door en kijk of er iets interessants tussenzit.’

‘Allemaal?’ vroeg Verstraete en keek bedenkelijk naar de bibliotheek.

‘Begin alvast hier,’ zei De Nolf, terwijl hij het middenvak aanwees. Zelf bekeek hij het bureau. Er lag een stapel masterscripties van studenten. Hij las:

Verkennende studie van het ascetisme en de strafcultuur bij semireligieuze gemeenschappen in de late middeleeuwen.

Nieuwsgierig bekeek hij het volgende manuscript:

Enkele facetten van de religieuze identiteit van de ridders in de Zuidelijke Nederlanden tijdens de middeleeuwen.

De Nolf ging op de bureaustoel zitten en inspecteerde een voor een de laden. Die bevatten alle mogelijke bureaubenodigdheden, maar verder niets wat de aandacht trok. Hij schoof achteruit en wilde de middelste lade openen, maar die was op slot.’

‘Bertje, er hangt een colbert aan de kapstok in de gang. Kijk eens of er sleutels in de zakken zitten.’

Na een kleine minuut kwam Verstraete binnen, maakte met zijn rechterhand een belletjesbeweging en riep: ‘Zaten in zijn overjas.’

De Nolf nam de sleutelbos aan, vond een antiek messing sleuteltje en opende de lade.

Er lag een zwarte agenda met daarop het jaartal in gouden cijfers. De Nolf keek onmiddellijk op 10 oktober. Die bladzijde was onbeschreven.

Nieuwsgierig bladerde hij terug in de tijd. Er stonden allerlei professionele afspraken in: vergaderingen van de faculteit, van de vakgroep, samenkomsten in de Koninklijke Academie, voordrachtavonden, ontmoetingen met mensen op diverse universitaire locaties, kortom afspraken die duidelijk in de lijn van zijn beroep lagen. Het viel hem op dat op iedere tweede woensdag van de maand de initialen A.S. stonden geschreven. In juli en augustus stond er niets, maar wel weer op 14 september en 12 oktober. Hij keek naar latere data en zag A.S. ook op 9 november en 14 december staan.

Wie of wat is A.S. en waarom die regelmatige afspraken telkens op woensdag?

Er werd op de openstaande deur geklopt.

‘Aha, Adrie. En?’

‘Zoals ik al zei, de dood is simpelweg het gevolg van de doorgesneden keel. Volgens de temperatuur en de rigor mortis is de dood ingetreden tussen tien en elf uur. Maar er is meer aan de hand … of letterlijk gesproken net niet.’

‘Ja? En dat is?’

‘Die Pipo had geen bloed op zijn handpalmen.’

‘En dat betekent?’

‘Dat hij niet instinctief naar zijn keel heeft gegrepen. Dit zou erop kunnen wijzen dat hij was vastgebonden of verdoofd of verlamd was.’

‘… of al overleden.’

‘Nee, dan zou er niet zoveel bloed zijn gevloeid. Het hart moet nog een korte tijd het bloed hebben gestuwd.’

‘Dat is interessant.’

‘En dat is nog niet alles. Zijn tong is deels weg.’

‘Zijn tong?’

‘Ja, het voorste deel van de tong is afgesneden, hoogstwaarschijnlijk post mortem. De moordenaar moet het hebben meegenomen.

‘Ach, zo.’

‘Ik heb ook mijn twijfels bij de hoeveelheid bloed in die kamer. Ik schat dat er voor deze artistieke decoratie toch wel meer bloed werd gebruikt dan een lichaam bevat.’

‘Wie brengt er nu in godsnaam bloed mee naar een moordpartij?’ vroeg Verstraete verbaasd.

‘De analyses van de bloedstalen zullen meer vertellen. Frans, ik stuur je de resultaten van de lijkschouwing zo snel mogelijk door.’

‘Dat is goed, Adrie. Ik hoor het wel. Tot binnenkort.’

Toen De Nolf de lade wilde dichtschuiven, zag hij een dubbelgevouwen blad liggen. Hij plooide het vel open. ‘Bertje, stop maar met zoeken. Kijk eens hier.’

Verstraete kwam de ladder af, bekeek de brief en floot zachtjes. In grote drukletters stond:

NOG 30 DAGEN

en daaronder in een kleiner lettergrootte:

IN BLOED ZULT GIJ STERVEN.

‘De moord was dus vooraf gepland.’

‘Juist. En de laatste zin verklaart de sinistere enscenering,’ voegde De Nolf eraan toe.

2

Donderdag 13 oktober (dag 1)

Marc Ackein parkeerde de Volvo break aan de parkzijde van het Paul de Smet de Naeyerplein, een buurt in Gent waar hij weinig kwam. Hij stapte uit en keek met belangstelling naar de talrijke herenhuizen in zeer uiteenlopende stijlen. Hij wist dat al die luxueuze stadspaleizen in de tweede helft van het interbellum waren gebouwd, nadat in 1927 de gronden van de Wereldtentoonstelling van 1913 waren verkaveld. Door al die architecturale weelde was het geen wonder dat deze wijk aan de stadsrand het Miljoenenkwartier werd genoemd.

Marc stak de straat over en liep naar een groot herenhuis in rode baksteen, afgezoomd met arduin. Op de oprit stond een donkergrijze Lexus met JAN op de nummerplaat. Dat was waarschijnlijk een toeval. Serruys had blijkbaar geen geld willen neertellen voor een gepersonaliseerde plaat met TOM .

Marc drukte op de bel aan een van de hekstijlen. Boven een cameraoog floepte een lichtje aan en uit een luidsprekertje weerklonk een vrouwenstem:

‘Hallo.’

‘Marc Ackein. Ik heb een afspraak.’

‘Komt u binnen.’

Zoemend sprong het hek open.

Marc liep enkele treden op naar de voordeur. Een jonge, aantrekkelijke vrouw verscheen. Ze bekeek Marc van top tot teen en zei met zachte stem:

‘Ik ben Olga, mijn vader verwacht u.’

Ze liet Marc binnen in de ruime vestibule en ging hem voor naar een deur die ze zonder kloppen opende. ‘Papa, mijnheer Ackein is hier.’

‘Kom binnen,’ riep Tom Serruys, terwijl Olga de kamer verliet. Hij gaf Marc een stevige handdruk, wees naar een stoel en zei vriendelijk: ‘Ga zitten.’

Serruys was een kleine gezette man met een wat kalend rond hoofd en licht blozende wangen.

‘U hebt mij blijkbaar dringend nodig. Wat kan ik voor u doen?’ vroeg Ackein. Hij liet zijn blik snel doorheen het rustieke kantoor gaan. Alles lag er piekfijn op orde.

Zonder woorden legde Serruys een foto op het bureau. Marc zag twee kinderen ongemakkelijk in de lens kijken. ‘Dat ben jij met mijn dochter Olga,’ zei Serruys.

‘Ben ik dat?!’

‘Jawel, je was toen een kereltje van zeven en Olga was zes.’ Serruys tutoyeerde hem alsof hij tegen de kleine Marc sprak.

‘Nu u het zegt.’ Marc herkende de kleine krullenbol, die hij zo dikwijls had gezien in het fotoalbum van zijn moeder. ‘Waar is die foto genomen?’

‘In Bobbejaanland, tijdens een paasvakantie.’

‘Ach, juist. Serruys. Jullie waren goede vrienden van mijn ouders.’

‘Inderdaad. En ik was ook een goede klant van je vader. Later zijn we in Delft gaan wonen, waar ik meer dan twintig jaar zaken heb gedaan.’

‘Het is allemaal zo lang geleden.’

’Hoe gaat het met je moeder?’

‘Nog altijd in goede gezondheid.’

‘Woont ze nog in Antwerpen?’

‘Ja, nog steeds in Deurne, maar nu in een flat.’

‘Ik heb haar niet meer gezien sinds de begrafenis van je vader. Dat was in 1988, net voor we zijn verhuisd.’

‘Ja, de tijd gaat snel,’ zei Marc traag, terwijl hij even terugdacht aan zijn vader.

‘En ik ben al sinds 2010 weduwnaar.’

Dat is spijtig, dacht Marc, maar Serruys was bij hem aan het verkeerde adres. Hij was geen koppelaar.

‘Bon. Ik heb je nodig. Ik volg je bijdragen in diverse kranten en tijdschriften en ken je reputatie als onderzoeksjournalist. Ik weet dat je een uitstekende speurneus bent,’ zei Serruys vleiend en met een korte toonverheffing bij ‘uitstekende’. Hij haalde vervolgens een blad papier uit een lade en legde het ostentatief op het bureau voor Marc.

‘Wat denk je hiervan?’ vroeg hij, terwijl hij hem nauwkeurig observeerde.

‘Een bedreiging?’

‘Ja, en dodelijk.’

‘Waarom nog dertig dagen?’

‘Dat weet ik niet. Misschien om mij gedurende een maand met de daver op het lijf te laten rondlopen vooraleer ik in vuur zal sterven.’

‘Is dit de eerste dreigbrief?’

‘Ja. Zat vanmorgen in de brievenbus. Ik heb vroeger wel eens doodsbedreigingen gekregen, nadat ik een werknemer had ontslagen. Maar dat was telefonisch en de man werd snel opgespoord.’

‘Wat voor een bedrijf hebt u?’

‘Ik verkoop allerhande profielen in uiteenlopende materialen en in alle vormen, maten en gewichten,’ zei hij met een standaardzin die hij ongetwijfeld altijd gebruikte om zichzelf voor te stellen.

‘En dit hier? Hebt u iemand iets misdaan of iets in de weg gelegd? Neemt u dit ernstig?’

‘Ja, zeker wel. Bekijk dit maar eens.’ Hij haalde De Gentenaar boven en tikte op een artikel.

Marc herkende de bijdrage over de moord op professor Godefroit.

‘Enkele dagen geleden is een van mijn beste vrienden op gruwelijke wijze omgebracht. Ik vrees dat ik de volgende ben,’ zei Serruys, terwijl hij ernstig voor zich uitkeek en Marcs blik ontweek.

‘Waarom vreest u hetzelfde lot te ondergaan?’

‘Omdat wij allebei deel uitmaken van een genootschap, een soort denktank die zich bezighoudt met een bepaald onderwerp.’

‘En welk onderwerp is dat?’

‘Wel, dat is nu juist het moeilijke aan deze zaak. Ik mag je hier niets over vertellen omdat het een geheim genootschap is. Dat is de reden waarom ik nu met jou praat en niet met de politie.’

‘Maar hoe kan ik in godsnaam een bedreiging onderzoeken als ik niets mag weten over de context?’

‘Het spijt me, maar het is nu eenmaal zo. Ik kan niet uit de biecht klappen. Ik heb mijn erewoord gegeven, een eed afgelegd, waaraan ik mij tot aan mijn dood zal houden.’

‘Ja, sorry, maar onder die voorwaarde kan ik u niet helpen.’

‘Jawel,’ zei hij uitdrukkelijk met een diepe stem. ‘Jij bent snugger genoeg om een en ander uit te vlooien zonder dat ik mijn zwijgplicht hoef te verbreken.’

Marc schudde een paar keer zijn hoofd, keek bedenkelijk en zuchtte. ‘Hebt u de enveloppe nog?’

Serruys tastte in zijn lade en legde de enveloppe op het bureau. Marc bekeek die aandachtig. Ongefrankeerd, naam en adres waren geprint, vanzelfsprekend geen afzender,

‘Kan ik deze brief en de enveloppe meenemen?’

‘De enveloppe wel. Ik kopieer de brief.’ Hij nam het blad, legde het onder het deksel van een Canon en drukte op een toets. Het toestel trilde en spuwde de kopie uit.

‘Voilà. Ik hoop dat je mijn moord kan verijdelen’ zei Serruys droog, alsof hij het over een doodgewone zakendeal had.

‘Dertig dagen,’ zei Marc, terwijl hij de brief nog eens bekeek.

‘Vrijdag 11 november. Ironisch genoeg op de dag van Wapenstilstand,’ vulde Serruys aan. Hij stond op.

‘Ik zal zien wat ik kan doen,’ zei Marc en hij stond eveneens op. Serruys begeleidde hem naar de voordeur en zei mijmerend:

‘Het is een moeilijke zaak. Ja, het is een moeilijke zaak.’ Wat verward gaf hij Marc een hand en liet hem uit.

Marc arriveerde aan het hek dat opensprong en trok het achter zich dicht.

Wat een rare kwast is dat, dacht Marc. Hij laat zich nog liever vermoorden dan dat hij geheimen prijsgeeft. Welke indoctrinatie zit daarachter?

In de auto nam Marc zijn smartphone en drukte op het eerste nummer bij contacten.

‘Dag, moeke. Ik ben het. Alles goed?’

‘Jawel. Heb je nieuws?’

‘Ik heb hier in Gent een vriend van vake ontmoet, ene Serruys.’

‘Ach, ja, Tom Serruys. Hij was inderdaad een goede vriend en een vaste klant van Maurice.’

‘Wat verkocht vake hem dan?’

‘Kunststoffen profielen die op bestelling werden gespoten. Waarom wil je dat allemaal weten?’

‘Zomaar. Ik heb hem vandaag ontmoet in het kader van een onderzoek.’

‘Als je hem nog eens ziet, doe hem en zijn vrouw de groeten van me.’

‘Doe ik, maar zijn vrouw is al een tijd overleden.’

‘Oei. Dat wist ik niet. Ik heb met hen geen contact meer gehad sinds ze naar Nederland zijn verhuisd.’

‘Wat voor iemand is hij?’

‘Een beminnelijk man. We zijn trouwens een keertje samen met hem en zijn vrouw op reis geweest.’

‘Oh, ja? Beviel dat?’

‘Hij was wel een pietje-precies. Alles moest voor hem altijd keurig vooraf gepland zijn. Hij was ook zeer vroom katholiek. Wij sloegen op vakantie weleens een zondagsmis over, maar hij moest per se naar de kerk.’

‘Was dat zo?’

‘Ja, maar voor de rest waren er nooit gesprekken of discussies over het geloof.’

‘Goed, moeke, ik ga ophangen. Kusjes. Tot later.’

Marc startte de Volvo, verliet het Miljoenenkwartier en reed naar Portus Ganda, waar in zijn studio nog een hoop redactioneel werk op hem lag te wachten.

§

De Nolf opende de deur van het briefinglokaal. Zijn barometer stond vandaag niet op storm, maar op orkaan. Hij had die morgen de moord besproken met Jean Ghesquière, die hem in niet mis te verstane bewoordingen had opgedragen om de zaak van die vermoorde professor zo snel en zo efficiënt mogelijk op te lossen. Nochtans was het niet de gewoonte van de commissaris om zo tegen hem tekeer te gaan. Integendeel. Ghesquière was een minzaam man, die veel respect had voor De Nolf en hem altijd carte blanche gaf bij zijn onderzoek. De Nolf vermoedde dat de commissaris op zijn beurt dwingende instructies had gekregen. En die druk zou, zoals bij de Wet van Pascal, zich onmiddellijk voortplanten naar alle lagere echelons. Dat zouden de medewerkers in het briefinglokaal zodadelijk ook ondervinden. Bert Verstraete, Geert Standaert en Sara Vits keken hem gespannen en afwachtend aan.

‘Hoe ver staan we?’ vroeg De Nolf nors.

‘Het voorlopige verslag van de wetsdokter is binnen, chef,’ antwoordde Bert voorzichtig.

‘En?’ vroeg De Nolf en knipte een paar keer snel met zijn vingers.

‘Het meeste wisten we al: doorgesneden keel en deels weggesneden tong,’ zei Bert, terwijl hij de map aan De Nolf overhandigde. ‘Er zaten sporen van een narcoticum in zijn bloed.’

‘Dus het slachtoffer werd eerst bedwelmd.’

‘Daar lijkt het op.’

‘En het bloed in de kamer?’

‘Twee verschillende bloedgroepen: A van het slachtoffer en O van een onbekende.’

‘Zo, zo. De moordscène was dus nog eens met extra bloed overgoten.’

‘En Geert, buurtonderzoek heeft zeker ook niets opgeleverd?’ vroeg De Nolf op een toon die boekdelen sprak.

‘Er valt inderdaad weinig te melden,’ antwoordde Sara kordaat in Geerts plaats. Zij was de enige die de orkaan durfde trotseren. Ze wist dat De Nolf, bijna vijftig en gescheiden, eerder onwennig was in het gezelschap van jonge vrouwen en vooral wanneer ze een diploma criminologie op zak hadden. ‘We zijn gisteravond nog eens langsgegaan bij diegenen die voordien niet thuis waren. De rechtstreekse buren kenden de professor oppervlakkig, maar niemand had echt contact met hem. Ze vonden hem hautain. Hij zei amper goedendag. Er kon hoogstens een knikje af,’

‘Bertje, en op de universiteit? Zijn daar bruikbare aanwijzingen?’

‘Nee, chef. Er heerst algemene verslagenheid in het Instituut voor Middeleeuwse Geschiedenis. Volgens de directeur en de aanwezigen was er niets dat erop wees dat hij vijanden had, of wat dan ook dat een moord zou kunnen uitlokken.’

‘De verklaringen van zijn vriendin waren ook niet veel soeps,’ vulde De Nolf aan. ‘Ze heet Claire Duprez en is afdelingshoofd in de universitaire bibliotheek. Ze had een latrelatie met Godefroit. Soms overnachtte ze daar, maar meestal verbleef ze in haar flat in de François Bernardstraat. Omdat hij die morgen thuis werkte, was ze ‘s middags naar hem toegegaan zodat ze samen konden gaan lunchen Verder wist ze nagenoeg niets over zijn handel en wandel,’ zei De Nolf. ‘Ze kon mij alleen vertellen dat Godefroit een eminente specialist was in middeleeuwse geschiedenis en dat zij de uitzonderlijke kans had gehad om bij hem te promoveren,’ voegde hij er ietwat sarcastisch aan toe.

Hij nam een stift en schreef heftig A.S.? naast de foto van het slachtoffer op het bord.

‘De initialen A S in zijn agenda zeiden haar niets. Ze wist ook niets over de dreigbrief,’ vervolgde De Nolf. ‘Hoe zit het met de familie?’

Bert opende zijn notitieboekje. ‘Godefroit had geen naaste familie. Zijn beide ouders zijn al een tijd overleden. Hij was hun enig kind. Zijn vrouw is in 1999 aan een longontsteking gestorven en zij hadden geen kinderen.’

‘En die pleegbroer dan?’

‘Patrick Coene was de zoon van een bevriend koppel dat in 1977 in een opstand in Shaba werd vermoord. De baby werd door Franse soldaten gered en daarna door de ouders van Godefroit opgevoed.’

‘We staan dus nog nergens,’ zei De Nolf geërgerd.

‘Nee, maar we moeten het technisch rapport nog krijgen,’ probeerde Bert te sussen.

‘Ik verwacht niet veel heil van het technisch rapport. Het eventuele DNA van de dader zal wel gecontamineerd zijn door al dat bloed. Bovendien vermoed ik dat de dader in deze omstandigheden wel een volledig gesloten overall zal hebben gedragen.’ Hij noemde dat altijd schertsend een full body condoom, maar nu was hij duidelijk niet in de stemming.

Het was even stil in de kamer. De Nolf dacht na. Plots ratelde het bevelen.

‘Sara, jij met je universitaire antecedenten, zoek op het internet alles wat je kunt vinden over onze professor. Neus ook eens rond op de universiteit en tracht wat inside information te verzamelen.

‘Ja, maar ik ken voornamelijk mensen van de faculteit Rechten. Godefroit zat bij de faculteit Letteren en Wijsbegeerte.’

‘Ach, de universiteit is één pot nat,’ zei De Nolf, terwijl hij met zijn hand in een fictieve pot roerde.

‘Ik doe mijn best.’

‘Geert, tracht meer te weten te komen over die vriendin en haar omgeving.’

‘Oké, patron.’