Aad Goedhart

Ontferm u over ons

Ontwerp omslag en binnenwerk: vandijk ontwerpt, Eindhoven

Beeld omslag: BONNINSTUDIO / Stocksy.com

© 2018 Uitgeverij Palmslag | Aad Goedhart

www.palmslag.nl

info@palmslag.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit boek mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, internet, fotokopie, microfilm of op welke andere (digitale) wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

No part of this book may be reproduced in any form by print, internet, photoprint, microfilm or any other (digital) means without written permission from the publisher.

isbn 978 94 930 5902 3

nur 305

Lam Gods,

Dat de zonden van de wereld wegneemt,

Geef ons vrede, ontferm U over ons.

Agnus Dei,

Qui tollis peccata mundi

Dona nobis pacem, miserere nobis.

PROLOOG

In het begin vroeg Djonnie nog aan iedereen hoelang hij in De Molenwiek moest blijven, maar niemand wist het. Zodra hij erover begon, haalde Kimmie, zijn zusje, haar schoudertjes op en de andere kinderen keken weg. In de groep werd niet over zoiets gepraat. Soms ging er een kind weg en soms kwam er eentje bij. Dat was hoe het ging. Na een tijdje probeerde Djonnie er niet meer aan te denken en elke dag lukte dat een beetje beter. Toen het zomer werd, waren er zelfs dagen dat hij helemaal niet aan papa en mama dacht.

Het was op zo’n dag dat ze na de corvee nog een uurtje naar buiten mochten. Het was warm en zelfs Bertrand, de strengste van alle groepsleiders, vond het goed dat de kinderen nog even buiten gingen spelen. Terwijl de andere kinderen op het plein tikkertje deden, liet Djonnie zich door Kimmie overhalen om stiekem naar hun geheime speelhuis te gaan. Eigenlijk vond hij het niet zo’n goed idee, want hij had zijn favoriete T-shirt aan en Kimmie droeg haar witte zomerjurkje en bij hun speelhuis werden ze vast vies, maar zijn zusje bleef net zolang drammen tot hij overstag ging. Zo deed ze ook al toen ze nog bij mama woonden. Wat dat betreft was er weinig veranderd.

Op het moment dat Bertrand bij de wipkippen Cisca op haar kop gaf omdat ze Evelien aan haar haren had getrokken, staken hij en Kimmie vlug de weg over. Hand in hand wandelden ze het bos in. De wind kriebelde in zijn haar en de avondzon prikte in zijn ogen. De grond was kurkdroog. Om de beurt schopten ze in het losse zand, waardoor er langzaam een grijze rups van stof achter hen aan kroop. Bij het vennetje bleven ze even staan. Kimmie probeerde steentjes op het water te laten stuiteren, maar ze verdwenen een voor een naar de bodem. Djonnie had geen zin het voor te doen.

‘Schiet op!’ zei hij. ‘We kunnen maar even, anders krijgt Bertrand door dat we van het terrein af zijn.’

‘Ja, ja,’ zei Kimmie, en ze staakte haar pogingen.

Aan de rand van het bos stond een groot hek met een gat waar ze gelukkig precies doorheen pasten. Ze liepen verder over het slingerpad door de duinen totdat ze bij een grote duinpan kwamen. Daar lag hun speelhuis, half verborgen onder het zand. Het had dikke stenen muren en geen ramen. De roestige deur stond op een kier en was niet in beweging te krijgen. Daarachter lag hun woonkamer. Het rook een beetje naar pies en het was er schemerig, maar dat was juist spannend. Er stonden twee lege kratten, hun stoelen, en een echte tafel van metaal. Een oude matras in de hoek was hun bed. Ze hadden ook een paar metalen bekers en een gedeukte olielamp. Het was net een echt huis. Er was zelfs een stenen trap naar beneden, al durfden ze die niet af te gaan omdat het daar erg donker was.

Djonnie moest al een tijdje plassen, maar hun speelhuis had geen wc. Hij kon het natuurlijk buiten doen, maar hij was bang dat Kimmie hem dan achterna zou komen. Ze wilde altijd kijken hoe hij een plas deed en dan zei ze dat hij maar een kleintje had. Dat was niet leuk. Hij kon het maar beter nog even ophouden.

‘Wat zullen we spelen?’ vroeg hij, en hij keek zijn zusje afwachtend aan.

‘Vadertje en moedertje,’ zei Kimmie, terwijl ze op een kratstoel ging zitten.

‘Alweer? Dat wil ik niet.’ Hij had geen zin in ruzie, maar nog minder zin in vadertje en moedertje.

‘Kinderhuisje dan?’ stelde Kimmie voor. ‘Dan ben ik Cisca en jij Bertrand. Dan ga jij koffie zetten en breng je daarna de kinderen naar bed.’

‘Dat is goed.’

De echte Bertrand had veel meer te doen, dacht Djonnie. In groep 3 waren ze met elf kinderen. Hij liep naar de donkerste hoek van hun huis, de keuken, en vulde twee gedeukte mokken met zand. Kimmie speelde Cisca. Ze zat op haar krat en zong ‘Hoofd, schouders, knie en teen’. Dat was het enige liedje dat ze helemaal kende. Djonnie moest altijd aan mama denken als Kimmie dat liedje zong. Toen de koffie klaar was, gaf hij haar een mok. Ze probeerde haar koffie voorzichtig op te drinken, maar toch stroomde het duinzand over haar jurkje.

Na de zandkoffie moesten de kinderen van De Molenwiek naar bed, maar eerst werd er nog voorgelezen. De boeken in hun speelhuis leken niet op die in De Molenwiek. Het waren kreukelige folders en blaadjes die gewoon op de grond lagen, tussen lege flesjes en blikjes. Bertrand pakte een verfrommeld boekje waarin foto’s stonden van mannen en vrouwen zonder kleren. De mannen hadden allemaal heel grote piemels. Er was zelfs een foto van een piemel waar druppels plas aanhingen en een vrouw die haar hoofd eronder hield en haar tong uitstak. Getsie. Hij hield het boek zo dat Cisca er niet in kon kijken.

‘Er was eens een prinses in een ver land,’ las Bertrand, ‘ze was heel verdrietig want ze had geen prins.’

Terwijl Bertrand zogenaamd voorlas, keek Djonnie naar de foto’s. Een vrouw zat zonder kleren boven op een man en keek alsof ze buikpijn had. Het was best lastig, twee dingen tegelijk doen. Het werd snel donker in hun kinderhuis. Omdat hij al bijna acht was, een jaar ouder dan Kimmie, mocht hij wat later naar bed. Toch was het beter om op tijd terug te zijn, want Bertrand kon heel boos worden.

‘Kimmie,’ zei hij na een tijdje, ‘we moeten terug, het wordt donker.’

Maar Kimmie schudde haar hoofd: ‘Het is alleen hierbinnen donker. Buiten nog niet. In de zomer wordt het later acht uur,’ zei ze.

‘Nou, dan ga ik alleen terug. Als Bertrand merkt dat we weg zijn, krijgen we straf en mogen we nooit meer naar papa en mama.’ Voor altijd in De Molenwiek blijven was het ergste van de hele wereld.

Het werkte: Kimmie stond op en klopte het grijze zand van haar jurkje. Djonnie perste zich snel door de kier van de deur en Kimmie volgde schoorvoetend.

Buiten was de blauwe lucht ondertussen verdwenen. Er hing een grijze nevel over de duinen. Het rook naar zee en gek genoeg ook naar de kerstboom die papa afgelopen winter naast de kachel had gezet. De duinen zagen er ineens een stuk onvriendelijker uit; overal waren donkere schaduwen. Het was vast al laat.

Op een drafje gingen ze in de richting van De Molenwiek, Djonnie voorop, zijn zusje vlak achter hem aan. Maar aan de rand van de duinen, net voor de overgang naar het bos, stond hij plotseling stil.

Kimmie botste tegen hem op en slaakte een gilletje.

‘Sstt,’ siste hij.

Een stukje verderop stonden twee grote mannen met zwarte laarzen en een dikke stok in hun hand. Twee honden renden om hen heen en sprongen telkens omhoog. De ene hond kreeg de stok te pakken en liet hem niet meer los, zelfs niet toen de man de stok met hond en al omhooghield. Dat was een gek gezicht. Het waren vast bijthonden. Mama had eens gezegd dat zo’n hond je nooit meer losliet als hij je eenmaal te pakken had, zelfs niet als hij door de politie werd doodgeschoten. Dat leek Djonnie niet leuk, voor altijd een dode hond aan je been.

‘We kunnen er niet langs,’ fluisterde hij.

‘Waarom niet?’ vroeg Kimmie.

‘Omdat die honden daar zijn. Ik vind ze eng.’

‘Ja, ik ook.’

Djonnie deed voorzichtig een paar stappen vooruit. Wat nu? Als ze doorliepen, werden ze vast een lekker hapje.

‘We gaan terug en lopen over het strand naar de groep,’ zei hij.

‘Over het strand?’ Kimmie keek alsof ze niet wist wat een strand was.

‘Ja, we lopen gewoon langs de zee.’

‘Zit er aan die kant dan ook een gat in het hek?’

Dat was een slimme vraag van Kimmie. Daar had hij niet aan gedacht.

‘Dat weet ik niet. Staat er aan die kant wel een hek? Wou je langs die mannen dan?’

‘Ik loop liever langs die mannen dan dat Bertrand boos wordt,’ zei Kimmie, ‘maar die honden vind ik veels te eng.’

Dat was duidelijk. ‘Dan gaan we over het strand,’ besloot Djonnie.

Maar hij had het nog niet gezegd of de mannen kwamen hun kant op! Djonnie holde voor zijn zusje uit terug naar de duinen, langs hun speelhuis en sloeg een smal pad in vol stekelige, overhangende struiken en scherp helmgras. Hij liep zo snel hij kon. Achter zich hoorde hij gekraak en gehijg. De honden komen eraan! dacht hij, en hij voelde dat zijn kruis nat werd. Hij probeerde nog harder te rennen. Als Kimmie die hondentanden maar niet in haar been kreeg.

Ineens stond hij voor een hek, met prikkeldraad en veel roestiger dan het andere. En er zat nergens een gat. Ze konden er niet doorheen. Djonnie leunde hijgend tegen het hek en slikte krampachtig zijn tranen weg. Gelukkig kwam Kimmie er al aan.

‘Niet zo snel, sto-stommerd,’ zei ze. Haar lange blonde haar zat in de war en er stonden tranen in haar ogen. Op haar rechterknie zat een grote schaafplek die langzaam rood kleurde. ‘Ik ben gevallen! Het is jouw schuld.’

‘Er is hier geen gat,’ zei Djonnie. ‘We moeten er overheen klimmen.’

Kimmie schudde haar hoofd. ‘Dat durf ik niet.’

‘Je moet! De honden komen eraan. Ik geef je een kontje.’ Hij duwde zijn zusje tegen het roestige hek.

Morrend klauwde Kimmie haar vingers door het raster, klom tegen het hek op en zwaaide haar been erover. ‘Au au, het prikt!’ jammerde ze. Toch ging ze moedig door. Ze boog een stuk draad weg en sprong met een kreet aan de andere kant op de grond. ‘Nu jij.’

Hij klom snel omhoog. De honden konden nu elk moment tegen het hek opspringen. Haastig tilde hij zijn been over het prikkeldraad. ‘Au.’ Met een schreeuw liet hij het hek los en tuimelde naar beneden. Er zat een lelijke haal in zijn been, maar de honden kwamen eraan. ‘Snel!’ riep hij. Hij greep Kimmie bij haar arm. Het kon niet ver meer zijn. Bij het laatste duin gleden ze op hun kont naar beneden en renden hijgend het strand op.

Het strand was verlaten. Djonnie kon de zee door de mist nauwelijks zien. Gelukkig hoorde hij de honden niet meer. Ze begonnen langs de vloedlijn te lopen. Dat was makkelijker dan door het rulle zand.

‘We krijgen vreselijk op ons do-donder,’ zei hij even later. Hij deed zijn best om stoer te doen.

‘Loop niet zo hard,’ zei Kimmie.

‘Het wordt donker. We moeten opschieten, anders vinden we de weg niet meer.’

De andere kinderen staan vast allang onder de douche, dacht hij, terwijl hij stevig doorliep. Na een poosje merkte hij dat Kimmie hem niet kon bijbenen. Hij stopte en keek om. Op het strand hing nu zoveel mist dat hij Kimmie bijna niet meer zag, maar hij hoorde wel dat ze met haar tanden klapperde.

‘Djonnie, lo-lopen we zo goed?’ klonk het uit de mist.

‘Ja hoor, we moeten die kant op,’ en hij wees op goed geluk in een bepaalde richting. Hij deed zijn best niet te laten merken dat zijn been voelde alsof een van de honden het alsnog te pakken had gekregen. De Molenwiek was vast nog ver.

Ineens voelde hij water in zijn schoenen lopen. Ze liepen de zee in!

Op dat moment greep Kimmie zijn hand. ‘We gaan verkeerd!’

‘Ik zie helemaal niks meer!’ zei hij.

‘We gaan verkeerd!’ Kimmies stem sloeg over. ‘We lopen de zee in!’

Djonnie keek om zich heen. De duinen waren verdwenen. Hij zag alleen maar mist.

‘We moeten de andere kant op,’ zei Kimmie. ‘We lopen verkeerd!’ Ze begon te huilen. ‘We moeten terug.’

Soms was Kimmie echt stom, dacht hij. Als ze wist dat ze de andere kant op moesten, waarom was ze die kant dan niet opgegaan? Dat deed ze vast met opzet. Dan kon ze hem de schuld geven als ze straks verdronken waren.

‘Zullen we hier blijven tot er iemand komt? De duinen zijn weg. Ik zie niks.’

‘We moeten die kant op,’ huilde Kimmie, en ze stak haar arm uit. ‘Ik wil naar mama!’

Voordat zijn zusje in de mist kon verdwijnen, vloog Djonnie achter haar aan. Hij hield zijn ogen strak op haar smoezelige jurkje en haar kletsnatte blonde haren gericht. Hij had de grootste moeite om haar bij te houden. ‘Stop!’ gilde hij ineens. Het water kwam nu tot zijn knieën. ‘Het wordt dieper!’

‘We gaan do-dood,’ snikte Kimmie.

Djonnie dacht dat doodgaan best weleens zo eng als dit zou kunnen zijn. ‘We proberen die kant,’ en hij pakte zijn zusje bij de arm, maar hij stapte in een kuil en bleef slechts met moeite overeind. Het zoute water beet gemeen in zijn been. ‘Help!’ riep hij. ‘We gaan verdrinken!’ De zee bruiste als priklimonade om hem heen.

Voorzichtig liepen ze verder. Gelukkig werd het niet dieper en even later klotste het water nog maar een klein beetje over zijn schoenen. Al gauw hadden ze weer stevig zand onder hun voeten.

Ze gingen goed, want even later dook de pier uit de mist op. In de verte zagen ze twinkelende lichtjes. Die waren vast van de vissers die daar altijd stonden. Opgelucht renden ze het laatste stukje. Djonnie dacht niet meer aan de pijn in zijn been en Kimmie had geen last meer van haar knie. Voorzichtig klommen ze tegen de gladde zwarte basaltblokken op.

Boven op de pier stonden inderdaad een paar vissers. Eentje had een enge baard. Djonnie had een hekel aan baarden, maar dat was nu niet van belang.

‘Meneer,’ zei hij tegen de visser met de baard, ‘we gingen bijna verdrinken en we weten niet hoe we terug moeten!’

De visser keek de kinderen aan en schudde zijn hoofd. Er glinsterden waterdruppels in zijn baard. ‘Kinderen toch. Met mist is het levensgevaarlijk op het strand. Jullie komen zeker uit het kindertehuis?’ De stem van de visser kraakte nog erger dan de radio in de leefgroep.

Kimmie knikte en begon weer zachtjes te snikken.

‘Nou, ze zoeken jullie. Verderop staat een mevrouw met iemand te praten. Ze kwam zonet vragen of we twee kinderen hadden gezien. Jullie hebben iets doms gedaan, dat is zeker.’

‘Het spijt me, meneer,’ zei Djonnie, ‘we zullen het nooit meer doen.’

‘Daar ga ik niet over,’ zei de visser. ‘Neel, pas jij even op mijn hengels? Dan breng ik deze koters naar die mevrouw.’

De andere visser zei niets, wat kennelijk ja betekende, want de visser begon de pier af te lopen. Voordat zijn schaduw in de mist verdween, volgden Djonnie en Kimmie hem. En ja hoor, aan het einde van de pier stond Marit. Er hing een traan aan het puntje van haar neus.

‘O, gelukkig!’ zei ze toen ze Djonnie en Kimmie met de visser zag aankomen, en ze drukte de kinderen stevig tegen zich aan.

Met haar neus tussen Marits zachte borsten snikte Kimmie erop los en ook Djonnie was blij dat Marit daar stond. Marit was de liefste groepsleidster van de wereld. Ze knuffelde altijd met iedereen en was nooit lang boos.

‘Lieverds,’ zei Marit, ‘we waren zo ongerust. Willen jullie dat nooit meer doen! Bertrand belde me of ik wilde helpen zoeken. Ik kon hem eerst niet eens verstaan, zo snel sprak hij. Hij zei dat jullie al heel lang weg waren. Cisca had gezien dat jullie van het terrein af gingen.’

‘We gi-gingen nog even spelen en zijn de weg kwijtgeraakt,’ snikte Kimmie. ‘We zullen het nooit meer doen.’

‘Dat mag ik hopen,’ zei Marit. ‘Jullie hebben me op mijn vrije avond de schrik van mijn leven bezorgd. Ik zal Bertrand meteen bellen dat hij de politie niet hoeft te waarschuwen. Hij zal wel waanzinnig bezorgd zijn.’ Ze voegde de daad bij het woord en pakte haar mobiel.

Marit is de liefste groepsleidster van de wereld, maar ze had het mis dat Bertrand bezorgd om hen was, dacht Djonnie. Misschien was verdrinken toch beter geweest.

‘Kom, snel naar mijn auto, dan breng ik jullie terug,’ zei Marit terwijl ze haar mobiel dichtklapte. Ze nam de kinderen bij de hand en wilde gaan lopen, maar Kimmie zette zich schrap en weigerde als een koppig strandezeltje om ook maar één stap te verzetten.

‘Ik wil niet, we krijgen heel erge straf van Bertrand.’

‘Dat verdienen jullie ook. Zomaar weglopen. Hoe komen jullie erbij?’

‘We gingen verdrinken,’ zei Kimmie. ‘We waren de weg kwijt, maar ik wil liever verdrinken dan straf van Bertrand.’

Soms was het net of Kimmie zijn gedachten kon raden, dacht Djonnie. ‘Ik ga ook niet mee,’ zei hij. ‘We zijn liever dood dan dat we straf krijgen van Bertrand.’

‘Jullie doen zwaar overdreven over Bertrand,’ zei Marit. ‘Dat verdient hij niet. Maar ik weet het goed gemaakt. Bertrand is nu toch druk bezig met de andere kinderen in bed te stoppen, dus ik blijf wel even om jullie schoon te poetsen. Oké?’

Daar durfde Djonnie niets tegenin te brengen. Kimmie simde nog even, maar staakte daarna ook haar verzet.

In de kleine auto van Marit (er stond zelfs mini op) was het knus. Djonnie zat tegen zijn zusje gedrukt op de achterbank. Marit reed eerst naar het dorp.

‘Door jullie avontuur heb ik nog niet gegeten,’ zei ze terwijl ze bij de cafetaria stopte. ‘Willen jullie ook een kroketje?’

Dat wilde Djonnie wel, en Kimmie ook. Met een kroket in de hand op de achterbank gingen ze op weg naar De Molenwiek. Djonnie kletste alweer honderduit, maar Kimmie was wat stiller. Toen ze bij De Molenwiek aankwamen, was Bertrand gelukkig nog met de andere kinderen boven bij de douches. Marit at gauw haar kroketje en patatje oorlog op en nam Djonnie en Kimmie daarna mee naar de badkamer op de begane grond. Ze trok hun kleren uit, deed zeep in het bad en liet het toen vollopen, zodat er een dikke laag schuim op het water kwam.

In het warme water vergat Djonnie al snel de bijthonden en de mist en de koude zee. Hij blies in het schuim en lachte om de bellen. Kimmie was nog steeds stilletjes.

Marit glimlachte lief. Ze deed shampoo in hun haren en waste al het zand eruit. Toen ze weer schoon waren, zei ze: ‘Blijven jullie nog maar even in bad zitten totdat jullie weer helemaal opgewarmd zijn. Het was vast erg koud op het strand.’

Dat was waar.

‘Roep maar als jullie eruit willen,’ en ze liep de badkamer uit.

Djonnie keek naar zijn zusje; haar knie met de rode plek stak boven de dikke laag schuim uit. ‘Doet het nog pijn?’ vroeg hij.

Kimmie schudde haar hoofd. ‘En bij jou?’

Hij was de schram in zijn been al haast vergeten, en wilde nee schudden, maar toen ging de badkamerdeur weer open. Bertrand kwam binnen, in zijn badjas. Zijn warrige haar stond overeind en hij had rode wangen, alsof hij had gesport.

‘Zo, kinderen, ik heb Marit maar weer naar huis gestuurd.’

Tot zijn opluchting zag Djonnie dat Bertrand probeerde te glimlachen.

‘Ik stel voor dat we het er niet meer over hebben. Jullie zullen zelf wel het ergste geschrokken zijn, denk ik zo.’

Djonnie knikte.

‘Mooi zo,’ fluisterde Bertrand, ‘omdat de andere kinderen toch al in bed liggen, stap ik even bij jullie in bad. Ik ben namelijk ook nogal van jullie avontuur geschrokken. Goed?’

Djonnie zei niets en Kimmie ook niet, maar Bertrand deed gewoon zijn badjas uit en stapte over de rand. Er was niet veel ruimte, maar dat vond hij kennelijk niet erg.

Djonnie keek met grote ogen naar de enorme piemel van Bertrand die schuin omhoog stond en heen en weer bewoog. De rode punt kwam haast tegen zijn wang. Hij wist niet waar hij kijken moest.

Bertrand lachte. ‘Wees maar niet bang hoor,’ zei hij, ‘die van jou wordt later net zo.’

Dat kon Djonnie zich niet voorstellen.

‘Wil je er misschien even aan likken? Net als Kim? Die wil dat altijd, hè Kimmie?’

Djonnie schudde zijn hoofd.

‘Dat is leuk. Vraag maar aan Kimmie.’

‘Nee,’ zei Djonnie. ‘Ik hoef niet.’

‘Nou, da’s jammer, want het is een geheim spelletje. Dat mag niemand weten. Daarom is Kimmie zo lief, je kunt geheime spelletjes met haar spelen. En het is belangrijk dat je lief bent als je hier woont. Je weet toch waarom?’ Bertrand hield zijn hoofd een beetje schuin en knipoogde.

‘Er zit zeep op,’ zei Djonnie.

‘Ach ja, dat is waar ook. Kijk, dat spoelen we er zo af. Zie je wel?’

Bertrand lachte, maar het klonk helemaal niet vrolijk.

Opnieuw schudde Djonnie zijn hoofd.

‘Nou, jij je zin,’ zei Bertrand, ‘kijk maar goed hoe Kimmie het doet. Die vindt het wel leuk. Voorlopig mogen jullie niet naar huis, dus zullen jullie het met mij moeten doen. Nietwaar Kimmie?’

Bertrand greep Kimmies hoofdje vast en duwde het naar zijn grote piemel. Kimmie opende haar mond en Djonnie zag hoe de rode punt helemaal in Kimmies mond verdween. Er kwam een dikke bobbel op haar wang. Dat was een gek gezicht. En ook Kimmies ogen stonden raar, alsof ze dwars door iedereen heen keek, helemaal tot het einde van de wereld. Djonnie begreep er niets van.

Hoofdstuk 1

Rots en water, Yildiz, Ellen de Hoer en Mr. Oostblok

SATUDARAH

Motherfucker had me aangeraden om nu toch eindelijk eens met iemand te gaan lullen, want door mijn depressieve kop liep de klandizie achteruit. Ik heb hem zijn zin gegeven. Een week geleden trok ik de stoute schoenen aan. Pumps om precies te zijn, met voor mijn doen iets te hoge hakken, en mijn sneeuwwitte jurkje met spaghettibandjes. Vol verwachting ging ik naar mijn eerste afspraak toe, maar de psycholoog, zo’n geitenwollensokkentype, veegde direct al mijn klachten van tafel.

Het gesprek had vanaf het begin iets ongemakkelijks. De man luisterde nauwelijks en onderbrak me telkens. Mijn zorgvuldig geconstrueerde betoog viel dan ook compleet in het water.

Op een gegeven moment stond hij op. ‘Het spijt me,’ zei hij met een stem waarin laatdunkendheid doorklonk, ‘maar je bent gewoon wat onzeker. Meer niet’. Hij pakte een foldertje met de titel Rots en Water van zijn bureau en gooide dat nonchalant op het onbenullige tafeltje dat bij het onbenullige stoeltje hoorde waarop ik in mijn jurkje zat te rillen als een juffershondje. Door het gladde tafelblad gleed het foldertje door en viel op de grond, precies tussen mijn benen.

Ik bukte om het op te rapen. Toen ik opkeek, zag ik hoe zijn ogen begerig van mijn borsten naar mijn kruis gingen. Hij kwam akelig dicht bij me staan, ik kon zijn scherpe aftershave ruiken, een goedkoop geurtje dat me deed denken aan een schoongeboend toilet, en zei: ‘Voor je eigen bestwil, zet het uit je hoofd. Ik denk dat Rots en Water meer iets voor je is. Het is in ieder geval beter dan geld uitgeven aan een dure jurk waarin je er zo goedkoop uitziet dat sommige mannen hun handen nu eenmaal niet kúnnen thuishouden.’

Op dat moment herkende ik hem.

Niet eens aan zijn kromme neus of zijn kille roofvisogen, en al helemaal niet aan zijn ringbaardje. Nee, ik herkende hem aan de begerigheid die hij uitstraalde: een niet te controleren zinnelijke lust.

Het eerste wat ik dacht was: hij moet dood!

Als kind ben ik uithuisgeplaatst en sindsdien voel ik me nergens thuis. Zelfs niet in mijn eigen vel. En dat is zijn schuld. Onder andere. Dat juist de man bij wie ik na zoveel jaren mijn hart uitstort één van mijn vroegere misbruikers blijkt te zijn, is onverdraaglijk. Het was alsof er iets in mijn hoofd explodeerde. Het werd hoog tijd dat ik wat terugdeed. Met droge mond keek ik naar zijn verschrikkelijke gezicht, maar voor ik het wist was de intake voorbij.

Toen ik weer buiten stond, begon mijn huid verschrikkelijk te jeuken. Mijn vel is mijn barometer voor ellende. Iedereen ziet meteen dat je beter uit mijn buurt kan blijven. Dat was al zo toen ik klein was. Nagestaard door de mensen op straat wankelde ik terug naar huis en kroop ontsteld in bed.

En nu, een week later, lig ik nog steeds in mijn bed. Van werken kan geen sprake zijn. Ik voel de gevolgen van het misbruik alsof het gisteren gebeurd is. Het plafond is intussen het meest vertrouwde plekje op aarde geworden. De hele tijd heb ik het beeld van een lijk met een gebarsten huid voor ogen. Gelukkig word ik even uit deze nachtmerrie bevrijd doordat mijn mobiel overgaat. Saved by the bell. Het is Motherfucker.

‘Hé Mo, hoe is-ie?’

‘Sat, ik ben het onderhand spuugzat. Dat begrijp je zeker wel? Gisteren waren er vier die speciaal om jou vroegen. Pijpen én anaal. Jezus, Sat, als je niet snel aan het werk gaat, gaan we failliet.’

Dat zal wel meevallen, denk ik. In Huize Monique wonen en werken twaalf meiden. Zijn inkomen staat heus niet op de tocht doordat ik een weekje niet gewerkt heb. En goed beschouwd is het zijn eigen schuld. Dat ik met iemand moest gaan praten was immers zijn idee.

‘Had die zielenknijper nog iets zinnigs te zeggen, Sat?’

‘Nou nee, het was alleen een intake. Er is een wachtlijst.’

‘O. Nou, kap er dan maar weer mee. Het is toch een kwestie van mindset. Tenminste, zo denk ik erover. Jezus, Sat, zo’n beetje iedereen hier is vroeger misbruikt. Daardoor zijn ze goed in wat ze doen, toch? Je moet er gewoon niet zo zwaar aan tillen.’

Dat kan hij nou wel zeggen, denk ik, maar hij weet niet dat Mister Roofvis vroeger dreigde met dat ik nooit meer naar mama mocht als ik niet zou meewerken. En ook al was mijn moeder als klein meisje op haar hoofd gevallen, ze was altijd lief voor mij. Daarbij, elk kind wil graag naar huis. Mo weet ook niet hoe vreselijk bang ik iedere keer was dat ik een keer zou stikken door die grote pik in mijn mond. Hij weet niet hoe het was om regelmatig uit de klas gestuurd te worden omdat ik niet stil kon zitten. Hij weet niet hoe het is om je altijd vies te voelen en te denken dat het allemaal je eigen schuld is. Eigenlijk weet Mo van niets.

‘Ik verwacht dat je vanavond weer aan het werk gaat,’ zegt Motherfucker.

‘Ik kijk wel,’ zeg ik, en ik hang op voor hij iets terug kan zeggen.

Na zijn telefoontje hijs ik me uit bed. Dat valt vies tegen, maar ik moet nu toch echt in actie komen, een daad stellen. Verbeten strompel ik naar de badkamer aan het eind van de gang. In de spiegel staar ik naar een bleek gezicht. Ben ik er werkelijk toe in staat? De gedachte dat hij dood moet was stom. Zo ben ik helemaal niet. Maar waarom denk ik het dan? Mijn hoofd is tegenwoordig net een snelkookpan. De gedachten komen te snel en ze vliegen vervolgens uit de bocht. Dat is het.

Met mascara en de pot haargel probeer ik het volgende halfuur mijn onzekerheid te camoufleren door me het onverschrokken uiterlijk van een held uit een mangastrip aan te meten. Niet gemakkelijk, maar na enige tijd is het resultaat acceptabel. Nu de rest nog.

Ik ga terug naar mijn kamer. Mijn kledingkast staat vlak naast mijn nog altijd dampende bed. De rechterschuifdeur is, net als mijn leven, uit de rail gelopen en staat werkeloos tegen de muur. De inhoud laat zich het best omschrijven als een slagveld van kledingstukken. Op de bodem ligt een berg kleding waarboven mijn witte jurkje eenzaam aan een knaapje hangt.

Niet aan denken!

Ik steek mijn hand in de berg. Na enig gewroet hangt er een lichtblauw T-shirt aan mijn vingers. Hijgend wurm ik me erin. Als ik het aanheb, begin ik er zin in te krijgen. Ach, zelfs al ben ik er niet daadwerkelijk toe in staat, het angstzweet op zijn voorhoofd, de overtuiging dat zijn laatste ogenblik is aangebroken, dat telt ook. Ik hurk opnieuw en diep een slipje en kort leren rokje uit de berg op. Het slipje heb ik zo aan, maar het rokje vereist opnieuw de nodige inspanning. Nu nog een zwarte panty. Niet te vinden. Shit. Ik zit zonder panty’s. Even aankloppen bij Francisca dan maar, of bij een van de andere meiden? Nee, die slapen allemaal tot laat in de middag. Bovendien wil ik niet de kans lopen dat iemand vraagt waar ik heen ga. Ik haal mijn schouders op en prop mijn blote voeten in mijn zwarte laarsjes. Geen gezicht, die witte benen, maar het is niet anders. Ik weet er zo gauw geen oplossing voor en ik moet opschieten. Een dag is zo voorbij.

Een dag die Mr. Roofvis zal heugen.

Om te verhullen dat ik eigenlijk een schijtlijster ben, trek ik ten slotte mijn stoere zwartleren motorjack aan. De schouders en ellebogen zijn verstevigd en op de rug staat de afbeelding van een indiaan met erboven satudarah. Ik heb het jack een paar maanden geleden op Marktplaats gescoord. Eigenlijk ben ik niet zo van de motorclubs, maar Motherfucker was onmiddellijk enthousiast. ‘Sat,’ zei hij, ‘zo’n gers jassie is om meerdere redenen goed voor de business. En hij kreeg gelijk. Als ik aan het werk ben, is dat jack vaak het enige wat ik aanhoud. Veel klanten kicken erop. Bovendien heb ik nu een goede bijnaam.

Ik haal mijn rugzak uit de kast en sluip de trap af. Motherfucker is nergens te bekennen. In de kast onder de trap staat een gereedschapskist. Er zit niet veel in, maar ik vind een stanleymes en een verroeste handbijl. Dat is beter dan niets. In het keukentje haal ik de helblonde pruik voor klanten met speciale wensen uit de la en een paar gele huishoudhandschoenen. Snel prop ik ze bij de andere spullen in de rugzak. Voorzichtig open ik de voordeur en loop de ’s-Gravendijkwal op.

Het verkeer raast door de traverse heen en weer. De drukte zorgt er hopelijk voor dat ik niet te veel opval. Helaas, na een paar stappen weet ik beter. Een klein zonnetje beschijnt verveeld twee pubers die wat staan te hangen. En ja hoor, die gasten zijn minder onschuldig dan ze eruitzien. Ze verdraaien hun nekken tot het kraakt. Mijn stevige kont kan zich ternauwernood schuilhouden onder mijn rokje, maar waarschijnlijker is dat ze verlekkerd naar mijn rugzak kijken. In Rotterdam word je eerder door hangjongeren overvallen dan door een regenbui.

‘Hé zus, ik zou het gips er maar af halen als ik jou was. Anders gaan ze je dissen!’

Daar heb je het al. Ik loop stug door in de richting van metrostation Binnenweg. Ik val te veel op met die witte benen en ik had die pruik moeten opzetten. Mensen zullen zich mij herinneren. Het is nu te laat om daar iets aan te doen.

Vlak bij het metrostation wordt het menens. Ineens sist iemand: ‘Denk je nu werkelijk dat afrekenen met Mister Roofvis je van ons zal bevrijden? Vergeet het maar. Daar is meer voor nodig. Veel meer.’

Gejaagd kijk ik om me heen. Achter een venster in een gevel van beroete steen beweegt een gordijn.

Ik hoor opnieuw een stem: ‘Ze moeten er allemaal aan. Je moet een lijst opstellen. Het is niet anders.’

Ik kijk weer naar het venster. Niemand. Ik kijk over mijn linkerschouder. Dan over mijn rechter. Ik draai om mijn as, terwijl ik met mijn hand mijn rokje in bedwang houd, maar ik zie nergens iemand die dit gezegd zou kunnen hebben.

FRANK

De deuren van de verschillende spreekkamers zijn in felle kleuren geschilderd. Er is een rode spreekkamer (1), een blauwe (2) en een groene (3). Volgens enkele haatsites moeten de kindvriendelijke kleuren verhullen wat er werkelijk bij jeugdzorg gebeurt. Ik zit in spreekkamer 3, met mijn collega Ellen Hartman. Mijn teamleider had me de opdracht gegeven om een overdracht te regelen en was daarna overhaast vertrokken. Gevolg: ik was de pineut. Dus tikte ik een paar minuten geleden op de flexplek Ellen op haar schouder. Ik ging ervan uit dat ze het niet erg zou vinden om door Frank Maes gestoord te worden, want ik ben niet alleen een van de weinige mannen, maar met mijn 45 jaar ook de meest ervaren hulpverlener die bij Bureau Jeugdzorg rondloopt. Maar Ellen was totaal niet onder de indruk van mijn poging tot contact en zei: ‘Frank, rot op, ik zit met een pva.’

Ellen Hartman met haar donkere kunstig ingevlochten haar en een huid als een latte macchiato is een van de vele meiden die via de sph haar weg naar jeugdzorg heeft gevonden. Haar modieuze Dolce & Gabbana-bril lijkt altijd een beetje scheef op haar neus te staan. Ellen is nog maar kort in dienst, maar ze heeft al geleerd dat een gezinsvoogd zich niet een-twee-drie door een cliënt moet laten verjagen. ‘Gedwongen hulp’ is een van de kerntaken van jeugdzorg. Ik ben echter geen cliënt maar een collega die zich voor het karretje van onze teamleider heeft laten spannen. Dus zei ik tegen Ellen dat haar ‘plan van aanpak’ echt even moest wachten omdat ze, voor zover ik het kon bekijken, nogal in de shit zat en ik verzocht haar dringend om met me mee te komen. Tegen haar zin stond ze op en liep achter me aan naar spreekkamer 3, de enige beschikbare plek om te ontsnappen aan onze barracudacollega’s die likkebaardend achter de flinterdunne muren van ons flexkantoor op de loer lagen.

Het is maandag en de wachtkamer van Bureau Jeugdzorg zit vol. Heel veel vrouwen en één man. Een normaal beeld. Sinds jaar en dag bestaat het overgrote deel van onze cliënten uit gediskwalificeerde moeders. En het aantal cliënten neemt elk jaar toe. Ouders kunnen hun kroost kennelijk steeds moeilijker de baas of hebben geen idee meer hoe ze moeten opvoeden. Of allebei. Dat het op maandag al zo druk is, komt volgens mij omdat er bij jeugdzorg voornamelijk jonge vrouwen werken die zelf net een gezin hebben gesticht en daarom liever niet op woensdag- en vrijdagmiddag werken. Bovendien hebben we maandagochtend teamvergadering en op donderdag zitten we de hele dag aan de computer gekluisterd vanwege de benodigde maatschappelijke verantwoording. Het gevolg is dat veel cliënten zich al op maandag realiseren dat ze zich moeten haasten als ze nog iemand willen spreken. Ik heb het dan over de cliënten die willen samenwerken. De cliënten die dat niet willen of kunnen, beginnen de week gewoon met oorlogvoeren.

De enige man in de wachtkamer is Mehmet Yildiz, een stevige man, compleet met borstelige snor, donkere ogen en zwart haar, en hij is duidelijk op oorlogspad. Hij kijkt getergd in het rond en maakt met zijn enorme handen strijdlustige gebaren. Af en toe draait hij verontwaardigd aan zijn snor. Toen ik net langsliep, hoorde ik hem roepen: ‘Heb ik net die lui van de Raad voor de Kinderbeschadiging overleefd, krijg ik met dit zootje te maken. Het maakt me niks uit, al duurt het nog een uur, zo gemakkelijk komen ze niet van me af!’ Gelukkig kreeg hij geen bijval van de vrouwen in de wachtkamer. Ze kijken wel uit, voor je het weet gooi je je eigen glazen in.

Mehmet Yildiz heeft een afspraak met Ellen Hartman, maar ze weten allebei nog niet dat die afspraak niet doorgaat. Het is aan mij hun dit zo dadelijk te vertellen. Zo te zien is Yildiz nog steeds laaiend. Enkele moeders van in hun ontwikkeling bedreigde kinderen schuiven daardoor onzeker op de felgroene bank heen en weer.

Ik besluit om met de deur in huis te vallen. ‘Het spijt me, Ellen, maar Patrick heeft je uit een zaak gezet. Ik moet Yildiz van je overnemen. Ik zit er ook niet op te wachten, maar ik ben bang dat we allebei weinig in te brengen hebben.’

Als de mededeling is geland, kijkt Ellen me een tijdje strak aan. Vervolgens zet ze haar bril recht, hoewel die nooit echt scheef staat, wel zijn haar glazen altijd beduimeld omdat ze er zo vaak aan frunnikt.

‘Ik had al zo’n idee dat er iets gaande was,’ zegt ze. ‘Ordinaire stemmingmakerij, dat is wat het is. Die wijven kletsen de hele dag over mij en daar slaat Patrick op aan. Wat heb ik volgens hem nu weer fout gedaan?’

Ze klinkt wel stoer en onverzettelijk, maar dat is ze niet. Plotseling ziet Ellen er moe uit en als ik goed kijk, zie ik een traan op haar wang.

‘Dit is allemaal… zo oneerlijk van Patrick,’ mompelt ze.

Patrick de Waal is onze teamleider en hij heeft er een handje van om anderen zijn lastige zaakjes op te laten knappen. En vandaag ben ik de sjaak. Daar kan ik slecht tegen. Het bezorgt me stress. En als ik gestrest ben, krijg ik last van tics. Zo ook nu, ik gris mijn balpen van de tafel en stop hem tussen mijn kiezen. Ter gelegenheid van mijn twintigjarig jubileum heb ik onlangs een metalen pen van mijn collega’s gekregen. Waarschijnlijk omdat ik die niet kapot kan kauwen, want door de talloze vermalen Bics heb ik vermoedelijk meer plastic in mijn maag dan de gemiddelde stadsmeeuw.

‘Ellen, Patrick vindt dat je de uithuisplaatsing van de Yildiz-kids verkloot hebt. Hij wil per se dat ik die zaak overneem.’

Ellen is even stil. Dan zegt ze: ‘Waarom zegt Patrick me dat zelf niet?’

Ik steek mijn handen een beetje sullig in de lucht. Opzettelijk, want het is mijn bedoeling dat Patrick overkomt als een slappe zak.

‘Ons opperhoofd moest dringend weg, hij zei dat hij een belangrijke afspraak had.’

‘Pff, je wilt niet weten wat voor belangrijks ík allemaal te doen heb,’ zegt Ellen, en ze steekt haar tong uit naar het plafond, ongeveer in de richting van het kantoor van Patrick de Waal. Tegelijkertijd zoekt ze met haar blik de wachtkamer af totdat ze Yildiz ontwaart, die er inmiddels uitziet alsof hij ieder moment kan ontploffen. Vervolgens steekt Ellen haar middelvinger op, waarschijnlijk in de veronderstelling dat hij haar niet kan zien.

Ik heb de pogingen van Yildiz om een revolutie in de wachtkamer te starten al wat langer gadegeslagen, en om Ellen van de ernst daarvan te doordringen zeg ik: ‘Weet je, Yildiz wil oorlog. Hij zit al een hele tijd te wachten.’

Ellen haalt haar schouders op. ‘Die vent is een uur te vroeg en dat weet hij duvels goed. Hij moet niet denken dat ik me iets van hem aantrek.’

‘Dat zal allemaal wel, maar volgens Patrick hebben wij, dat wil zeggen jeugdzorg, wel degelijk een probleem. Door de manier waarop de uithuisplaatsing van de kinderen Yildiz is verlopen, hebben we nu ruzie met de politie. Daarbij zijn we ook nog eens geschoffeerd door de officier. Iedereen windt zich erover op en heeft er last van, alleen jij huppelt vrolijk door het pand alsof er niets is gebeurd. Heel in het kort is dat hoe Patrick de zaak ziet. Volgens hem heb jij de boel verkloot. Daarom wil hij jou eruit en mij erin hebben.’

Na deze korte samenvatting van de ‘visie’ van Patrick haal ik mijn pen uit mijn mond en leg hem voor me op tafel. Het is leuk, zo’n cadeau, maar niet voor mijn vullingen.

Ellen verbergt haar gezicht achter haar handen en er verschijnen wat rode vlekken in haar nek. Dan klinkt er een gedempt gesnik. Het laatste wat ik wil is een ondergelopen spreekkamer. Misschien moet ik het wat afzwakken, een dam opwerpen.

‘Ellen, dit is hoe Patrick tegen de zaak aankijkt. Vertel me eerst eens wat er echt gebeurd is. Niet alleen omdat ik nu eenmaal verder met deze zaak moet, maar gewoon – als collega.’

Dat helpt. Ze stopt met snikken en vertelt me dat ik de eerste ben die aan haar vraagt wat er is gebeurd. Alle andere collega’s hebben haar bij voorbaat al veroordeeld. Die mogen doodvallen. Roddelende slettenbakken zijn het, anders niet. In een poging om zich tegen het haar aangedane onrecht te verweren steekt ze opnieuw haar middelvinger omhoog. Deze keer in de richting van de eerste verdieping, waar zich ongetwijfeld een aantal van die slettenbakken schuilhouden. Een mooie uiting van woede, maar ik houd mijn adem in, bang dat Yildiz haar vanuit de wachtkamer ziet gebaren.

‘Ze denken dat ik een koude kikker ben. Maar aan mij vragen wat er werkelijk gebeurd is of hoe ik me eronder voel, vergeet het maar. Door hun geroddel maken ze het verhaal steeds groter.’

Vervolgens kijkt ze me peinzend aan, alsof ze nog niet helemaal zeker weet tot welk kamp ik behoor. Dan slaat ze haar lange benen over elkaar en vertelt.

Drie weken geleden, toen ze ergens op huisbezoek zat, was ze door de inhoudelijk manager gebeld dat er in het gezin Yildiz signalen waren die wezen op kindermishandeling en dat alle drie de kinderen onmiddellijk uithuisgeplaatst moesten worden. Ze had nog niet eerder een spoeduithuisplaatsing gedaan, dus was ze snel terug naar kantoor gegaan. Daar was iedereen al aan het bellen om plaatsen voor de kinderen te zoeken. Zij ging dus ook maar bellen en hop, in een wip had ze twee plekjes in de crisisopvang in Uddel bemachtigd. Een collega vond zowaar een pleeggezin voor de kleinste Yildiz-telg. Na het bijstellen van het plan van aanpak en het versturen van drie spoedverzoekschriften kreeg ze van de rechtbank toestemming om in te grijpen.

Ik had van Patrick al gehoord hoe de shit ongeveer ontstaan was, maar uit Ellens mond klinkt het veel waarachtiger. In tegenstelling tot Patrick is haar non-verbale communicatie wél in overeenstemming met wat ze zegt. Met een verbeten gezicht houdt ze haar handen krampachtig om de zitting van de stoel geklemd, alsof ze bang is om eraf te vallen. Haar blik scant me voortdurend, waarschijnlijk om te checken hoe haar relaas bij mij valt. Ondertussen praktiseer ik mijn uitgestreken smoelwerk. Na een carrière van twintig jaar in de jeugdhulpverlening weet ik onderhand wel hoe dat moet.

Nadat Ellen toestemming van de rechter had gekregen om de kinderen Yildiz uit huis te plaatsen, had Patrick haar gevraagd of ze dacht dat die Turk haar zomaar zou binnenlaten. Ze dacht van niet en volgens Patrick had ze dus een bevel van binnentreding nodig. Dit betekende opnieuw een belletje met het om. Toen de jeugdofficier vroeg of er wapens in huize Yildiz aanwezig waren, had ze grote ogen opgezet. ‘Natuurlijk niet,’ had ze gezegd, ‘het idee alleen al.’ Daarna was ze met een paar collega’s en een peloton politieagenten op pad gegaan.

Ellen zit inmiddels helemaal in haar verhaal, maar voor mij is het enige spannende dat Ellens rokje steeds verder opkruipt.

Bij Yildiz aangekomen waren ze met zijn allen naar binnen gestormd, dit zeer tegen de zin van de Turk. In een ultieme poging om te voorkomen dat ze zijn kinderen zouden meenemen, had hij woedend een van de twee kromzwaarden, die als wandversiering onder een tekst over Allah de Erbarmer hingen, van de muur getrokken. Daarop loste een van de drie agenten, volgens Ellens beschrijving iemand even jong en onervaren als zijzelf, een waarschuwingsschot.

‘Als je het mij vraagt,’ zeg ik, ‘heeft Yildiz het ingrijpen van de kinderbescherming en dit wapengekletter geheel aan zichzelf te wijten.’ En ik denk er achteraan dat ‘de kinderbescherming’ lekker neutraal klinkt. Alsof ik daar niets mee van doen heb.

‘Nou, zo zien zij het niet,’ zegt Ellen. ‘Ze houden mij verantwoordelijk voor die escalatie en dat ondoordachte pistoolschot. Ze schuiven de schuld helemaal op mij af. Ik had moeten vertellen dat er wapens in huis waren. De agent die geschoten heeft zit overspannen in de ziektewet en ze zijn bang dat Yildiz een aanklacht indient wegens onnodig politiegeweld. De jeugdofficier schijnt tegen Patrick gezegd te hebben dat hij zijn manschappen nooit meer aan zo’n onverantwoorde actie zal laten deelnemen en dat hij me, als ik nog een keer zo’n situatie veroorzaak, persoonlijk van de… eh…’

‘Erasmusbrug zal mieteren,’ vul ik Ellen aan, omdat ik zie dat ze volschiet. Dat van die brug had ik namelijk al gehoord. In gedachten zie ik Ellen in haar h&m-rokje en lamswollen jumper al over de reling van de Erasmusbrug verdwijnen.

Het blijft even stil. Dan knikt ze. Moeizaam. Alsof het nu pas tot haar doordringt dat Patrick haar in de controverse tussen jeugdzorg enerzijds en de politie en het om anderzijds zonder meer opoffert. Ik begrijp dat Ellen hierdoor geschokt is. En ik heb met haar te doen. Dat zouden ze mij eens moeten flikken.

‘Luister, je werkt hier net. Echt, jou valt niets te verwijten.’

‘Dank je,’ zegt Ellen, en ze plukte timide aan haar rokje.

‘Geen dank, maar bedenk wel dat Patrick er heel anders over denkt. Hij staat erop dat ik jouw afspraak met Yildiz onmiddellijk van je overneem.’

Dat is een tegenvaller voor Ellen. Dat Patrick haar uit de zaak Yildiz zet, is één ding. Dat hij dat op stel en sprong doet, is iets heel anders. Ze slikt haar tranen weg.

‘Jij moet de zaak onmiddellijk overnemen? Vanmiddag al?’ Vol ongeloof schudt ze haar hoofd. ‘Tering, waar is Patrick bang voor?’

Ik haal mijn schouders op. ‘Weet je, het zou me niet verbazen als Patrick op dit moment bij zowel de politie als het parket mooi weer speelt met het verhaal dat hij inmiddels intern orde op zaken heeft gesteld. Die shit waait heus wel weer over, maar dat neemt niet weg dat jij je de komende tijd beter gedeisd kunt houden. Zal ik Yildiz maar meteen vertellen dat ik vanaf nu zijn gezinsvoogd ben?’

‘Heb ik een keus?’

‘Nee. Tenzij je oorlog met Patrick wilt.’

Ellen schudt traag haar hoofd.

‘Oké, dan ga ik zo naar Yildiz toe. En als ik jou was, zou ik een tijdje uit zijn gezichtsveld blijven.’

‘Ja,’ zucht Ellen, ‘anders springt hij direct op mijn nek.’ Ze staat op, buigt zich voorover en woelt even door mijn haar. ‘Bedankt dat je naar me hebt geluisterd, Frank. Je had er ook voor kunnen kiezen om alleen te zeggen dat ik van deze zaak gehaald ben. Laten we hopen dat jij er niet in vastloopt.’

Ze tikt tegen mijn wang en loopt naar de deur van spreekkamer nummer 3 en opent hem voorzichtig. Als de kust veilig lijkt, trekt ze een sprintje naar de lift.

Ik kijk haar na met gemengde gevoelens. Door dit geintje ziet mijn dag er ineens anders uit. Ik moet op stel en sprong tijd vrijmaken voor Yildiz, terwijl ik anders mijn achterstallige administratie had kunnen doen. En ik moet mijn moeder nog bellen. Vanwege de naderende herfst had ik gisteren op verzoek van mijn vader een loodzware verwarmingsradiator naar beneden gesjouwd. Helaas had ik een iets te strakke spijkerbroek aan en de portemonnee in mijn zak beperkte mijn bewegingsvrijheid nog meer. Zodoende had ik mijn portemonnee op het tafeltje in de hal gelegd en hem natuurlijk prompt vergeten. Nu zit ik dus zonder geld en zonder bankpasjes. En dat is meer dan alleen lastig, want mijn vader, een onprettige man, heeft de neiging alles te confisqueren wat op zijn weg komt. Bovendien is hij niet alleen gierig, maar ook ziekelijk achterdochtig. Daarom is het beter mijn moeder te vragen om mijn portemonnee even veilig op te bergen. Niet dat ik kan voorkomen dat mijn vader ergens een complot in ziet, maar toch… Ik had het belletje naar mijn moeder graag zo snel mogelijk gedaan, maar nu moet het maar even wachten tot het einde van de middag. Vulkaan Yildiz kan namelijk elk moment uitbarsten, en ook dat is geen lolletje.

Vanuit spreekkamer 3 zie ik Yildiz als een grimmige grizzly heen en weer lopen in de wachtkamer. Het lijkt me niet verstandig hem nog langer te laten wachten. De zaak ziet er voor ons al vrij hopeloos uit en een razende Yildiz zal het alleen maar erger maken. Want binnen veertien dagen na de uithuisplaatsing van de kinderen had de rechter besloten dat de jongste twee weer terug naar huis moesten. De verdenking van mishandeling en verwaarlozing kon niet hardgemaakt worden. Yildiz had tegenover de rechter de vermoorde onschuld gespeeld en zijn oudste dochter, die op school geklaagd had over mishandeling door haar vader en daarmee de zaak aan het rollen had gebracht, wist ineens van niets. Desondanks had de rechter het niet aangedurfd om alle drie de kinderen terug naar huis te sturen. Zodoende zit de puberdochter nog steeds in een gesticht in Uddel en heeft papa nog iets om voor te strijden. En de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat hij met 2-0 (zo niet meer) voorstaat.

‘Mijnheer Yildiz? Mehmet Yildiz? U hebt, geloof ik, een afspraak met Ellen Hartman?’

Yildiz veert op.

‘Dat klopt,’ zegt hij, en hij werpt een blik op zijn horloge, een opzichtige namaak Omega Seamaster. ‘Ik heb inderdaad een afspraak met mevrouw Ellen. Met mevrouw Ellen de Hoer om precies te zijn.’ Zijn donkere ogen fonkelen provocerend.

Ik laat even een stilte vallen, al verwacht ik niet dat hierdoor de druk van de ketel gaat.

‘Nou,’ zeg ik, ‘zo heet ze niet en dat weet u best.’

‘Ze is een hoer, dus noem ik haar zo,’ zegt Yildiz, terwijl hij met zijn enorme hand een onverschillig gebaar maakt. ‘Maar wat hebt u daarmee te maken?’

‘Mijn naam is Frank Maes. Ik ben een collega van Ellen. Men heeft mij gevraagd om de afspraak over te nemen.’ Het is mijn bedoeling dat dit onschuldig klinkt, maar ik faal jammerlijk. Ik hoor zelf de achterbakse ondertoon waarmee ik onmiddellijk de aandacht trek van de twee vrouwen die nog in de wachtkamer zitten. Zij weten allang dat niets onschuldig is als je met jeugdzorg te maken hebt. Ik voel hun argwaan en aangezien ik een opstootje wil voorkomen, is het van belang dat ik Yildiz zo snel mogelijk op sleeptouw neem.

‘Men? Wie zijn die men die jou dat hebben gevraagd?’ roept Yildiz. ‘Míj heeft niemand iets gevraagd. Zeker die hoer niet. Het is al een schande dat ik mijn privézaken met een hoer moet bespreken en nu krijg ik ook nog een zwerver op mijn dak.’

Zoals zo vaak ben ik er niet aan toegekomen om naar de kapper te gaan en mijn haar zal er wel weer uitzien alsof het ontploft is, maar dat Yildiz onmiddellijk op deze manier toeslaat voorspelt niet veel goeds. ‘Loopt u met me mee?’ zeg ik vlug.

Ik draai me om en doe enkele passen in de richting van de spreekkamer. Als de man slim is, blijft hij nu boos zitten, want dan scoort hij nog meer punten. Gelukkig durft hij dat niet aan. Zonder verder commentaar komt hij overeind. Ik ga hem voor naar de spreekkamer 3, dezelfde spreekkamer waar ik zojuist met Ellen heb gezeten, want de andere kamers zijn nog steeds bezet. Ik ruik flauw de geur van Ellens eau de toilette en hoop dat Yildiz daar niet dol van wordt, want deze hedendaagse Djenghiz Khan kan me ongetwijfeld zonder noemenswaardige fysieke inspanning de baas.

Yildiz laat zich mopperend in een stoel vallen. Vervolgens komt er uit zijn mond een tirade die er in het kort op neerkomt dat hij zich al meer dan twintig jaar voor dit verdomde land inzet, maar dat enig respect ver te zoeken is. Yildiz bezit genoeg munitie voor een herfstoffensief jeugdzorg verketteren. Nadat hij een lange lijst met clichés als ‘kantoren vol kinderontvoerders’ en de overeenkomst tussen jeugdzorg en de SS heeft opgedreund, eindigt hij met de vraag: ‘Waar hangt die hoer uit? Durft ze niet meer?’

‘Meneer Yildiz,’ zeg ik, ‘mijn teamleider heeft mij gevraagd om de taken van Ellen per direct over te nemen.’ Het hoge woord kan er maar uit zijn. Ik neem me voor het onderwerp ‘Ellen’ zo snel mogelijk af te ronden. Yildiz blijkt daar echter anders over te denken.

‘Kijk aan,’ schampert hij, ‘zojuist ging het nog alleen over de afspraak van vanmiddag en nu heeft mevrouw Ellen de Hoer ineens definitief het veld geruimd. Ik krijg niet eens de kans om een vinger naar haar uit te steken.’ Zijn verontwaardiging uit zich in kleine belletjes speeksel in zijn mondhoeken.

Zoals veel cliënten van jeugdzorg gaat ook Yildiz graag de strijd aan. Oorlogvoeren is voor het merendeel van de cliënten een heilloze weg, maar hier ligt het anders. Yildiz staat voor op punten, wij hebben op de rechtbank bakzeil gehaald. Het is dus van groot belang dat er iets van samenwerking ontstaat. En dat kan ik alleen bereiken door begrip op te brengen en empathie te tonen. Ik zeg dus dat ik heel goed begrijp dat hij boos is dat een instantie zijn kinderen bij hem heeft weggehaald en dat hij iedereen het liefst zou kielhalen, in het bijzonder alle medewerkers van jeugdzorg, maar dat dit helaas niets oplost. Sterker nog, zijn oudste dochter komt daardoor niet eerder thuis. Maar als hij openstaat voor mijn hulp, ligt dat misschien anders. Wat ik kan doen, is uitleggen waarom de kinderbescherming zijn kinderen uithuisgeplaatst heeft en dan samen met hem bekijken wat ons te doen staat. Met opzet gebruik ik het woord ‘ons’ om zo bij Yildiz de indruk te wekken dat ik eigenlijk niet over de uithuisplaatsing van zijn dochter ga, laat staan dat ik er verantwoordelijk voor ben.

‘Uit-huis-geplaatst?’, roept Yildiz. ‘Jullie hebben mijn kinderen ontvoerd! Met hulp van de politie.’

Nu scoort Yildiz belangrijke punten. Ik krijg het er benauwd van. Ik weet beter dan wie ook dat de kinderbescherming soms kort door de bocht kan zijn. Door alle aandacht in de media voelen veel collega’s zich de laatste tijd onder druk gezet en naar mijn idee grijpen ze soms dan ook te fors in. Zoals bij Yildiz. Niet dat er geen aanleiding was om zich met het gezin Yildiz te bemoeien. Integendeel, de oudste van de drie kinderen Yildiz (Bulak, een jochie van vier, Ayla, een meisje van negen en Hatice, een meisje van vijftien) had op school allerlei nare verhalen opgehangen. Haar moeder deed nooit iets in het huishouden, lag altijd lui op de bank en bemoeide zich nauwelijks met haar kinderen. En het enige wat haar vader deed, was erop los slaan. Toen Hatice dit op een dag in geuren en kleuren aan de schoolmaatschappelijk werkster had verteld, waren alle seinen op rood gesprongen. Hatice zag hoeveel aandacht mogelijke kindermishandeling genereerde en kwam met een vervolgverhaal over de stevige sancties die in huize Yildiz aan de orde van de dag waren. Minimaal een uur detentie op het balkon, ongeacht regen of vrieskou, of er werd een mes op het fornuis verhit en op haar tong gelegd om te benadrukken dat over sommige zaken niet gepraat mocht worden. Dat had ze dus wel gedaan en dat bleek voldoende voor een melding bij de Raad voor de Kinderbescherming, met als uiteindelijk gevolg het wildwesttafereel dat Ellen de kop had gekost en vader Yildiz razend had gemaakt. Maar hoe zorgelijk de signalen ook waren, daarmee was nog niet gezegd dat Hatice de waarheid had gesproken.

‘Meneer Yildiz, ik zal voor alle duidelijkheid uw woorden gebruiken: wij hebben uw kinderen met hulp van de politie ontvoerd, omdat Hatice op school verteld heeft dat ze thuis geslagen wordt. Dat is in het kort de reden van de uithuisplaatsing. Onze behoefte onschuldige kinderen te kidnappen heeft daar niets mee van doen. En al schreeuwt u nog zo hard, zo is het en niet anders.’

Yildiz houdt zijn hoofd schuin en er verschijnt een rimpel tussen zijn wenkbrauwen. Dat is hoopvol. Het is een teken dat hij luistert. Al laat hij zich niet gemakkelijk ompraten.

‘Wat een onzin, alles wat Hatice heeft gezegd is pure fantasie. De fantasie van een kind!’

‘Dat kan zijn,’ zeg ik, ‘maar Hatice had het ook over andere straffen. Het waren serieuze beschuldigingen. Daarom konden we niet anders dan uw kinderen uithuisplaatsen!’

‘Jullie wilden niet anders! Die uithuisplaatsing was onterecht. De rechter heeft mij gelijk gegeven. Hatice is door vriendinnen opgestookt om rare dingen te zeggen in de hoop dat ze in een internaat terecht zou komen. Die pubers denken dat je alles mag als je in een internaat woont. Dáárom heeft ze die verhalen verzonnen.’ Yildiz balt zijn vuisten om zijn woorden kracht bij te zetten. ‘Vanwege onnozele kinderleugens hebben jullie mijn gezin met pistolen bedreigd! Politiegeweld op basis van etnische profilering. Dat was het.’

Ai. Daar heb je het al. Yildiz heeft zich verdiept in de materie.

‘Ho-ho,’ zeg ik, ‘het gerucht gaat dat u als eerste met een soort wapen begon te zwaaien.’

‘Onzin, ik ben aangevallen en bedreigd en ik heb gelijk gekregen bij de kinderrechter, want Bulak en Ayla zijn weer thuis. En ik zal niet rusten totdat Hatice ook thuis is!’

Met een zware en harde stem maakt Yildiz me nogmaals duidelijk dat hij ervan uitgaat dat zijn dochter door haar westerse vriendinnen opgestookt is om sprookjes over thuis te vertellen en omdat Nederlanders het idee hebben dat moslima’s niks mogen, hebben wij haar verhaal als zoete koek geslikt. En daarom ben ik volgens hem nu verantwoordelijk voor haar veiligheid, want het is niet ondenkbaar dat zijn dochter op dit moment in de crisisopvang in Uddel omringd wordt door een groep likkebaardende jongens.

Dit is zo’n beetje de kern van wat Yildiz me verwijt en ik moet toegeven dat hij met dat laatste best gelijk kan hebben. Ik kan alleen maar hopen dat de jongens in Uddel hun broek dichthouden. Dat zeg ik natuurlijk niet, want daarmee maak ik Yildiz nog kwader en de kinderbescherming kent voor instellingen nu eenmaal alleen ‘code groen’. In instellingen zijn kinderen per definitie veilig. Intussen bliksemt het diep in Yildiz’ donkere ogen en hij schudt zijn vierkante kop ontstemd heen en weer.

‘Nogmaals, ik begrijp dat u boos bent, maar Ellen Hartman heeft die verhalen niet verzonnen en ik ook niet. Daarvoor moet u toch echt bij uw dochter zijn. Als het klopt wat u zegt, dat Hatice door haar vriendinnen is opgestookt om al die vreselijke dingen over thuis te vertellen, dan helpt het als ze dat toegeeft. Dan ligt de oplossing van dit ellendige probleem binnen handbereik. Ik ben best bereid uw dochter zo spoedig mogelijk in Uddel te bezoeken om er met haar over te praten, maar dan verwacht ik van u wel een beetje medewerking.’

‘Medewerking?’ bromt Yildiz. ‘Dan moet ik haar zeker alsnog slaan, zodat jullie niet totaal voor lul staan?’

‘Ik ben al tevreden als u niemand meer bedreigt en accepteert dat ik deze zaak doe. En dat u toestaat dat ik bij u thuiskom om te kijken hoe het met de andere kinderen gaat.’

‘Ik heb niemand bedreigd. Ik heb tegen mevrouw Ellen gezegd dat ik haar kop van haar romp ging trekken. Dat nam ik me voor. Het was geen bedreiging.’

Dit gesprek is nog steeds geen vriendelijk onderonsje, maar ik zie een kans en die moet ik grijpen. Als ik nu een einde aan dit onderhoud maak, ontstaat er een status quo en dat biedt enige kans om dit conflict later definitief te beslechten.

‘Zolang u de daad niet bij het woord voegt en Ellen verder met rust laat, kan ik leven met wat u zich in uw boosheid had voorgenomen. Ik stel voor dat wij elkaar weer zien na mijn bezoek aan Hatice.’

‘U doet maar wat u niet laten kunt.’

‘Goed, dan is dit voorlopig het plan.’

Ik bereid me voor op wat laatste protesten, maar tot mijn tevredenheid blijven die uit. Mehmet Yildiz heeft er kennelijk genoeg van. En dat komt goed uit. Ik ook.

SOPHIE

Het is de laatste tijd erg druk. Ik word belegerd door telefoontjes en ook vanmiddag zit de wachtkamer al weer vol met gefrustreerde moeders en een enkele gefrustreerde vader. De meeste cliënten van Bureau Jeugdzorg ken ik zo langzamerhand wel. Ik weet vaak waar de schoen wringt, want ik krijg ze boos aan de lijn of ze storten na hun afspraak hun hart bij me uit. Kennelijk zien de cliënten mij niet als een verlengstuk van… ja van wat?

De opvoedpolitie?

Ik heb net mijn lunch achter mijn kiezen als de deur van spreekkamer 3 opengaat. Met Frank in zijn kielzog verschijnt Yildiz in de deuropening. Als enige man had hij de hele morgen al de boventoon in de wachtkamer gevoerd. Hij was als laatste aan de beurt, iets waarvan hij duidelijk niet gediend was. Met wilde ogen stormt hij langs me heen naar buiten. Automatisch volg ik hem met mijn blik. Ondanks de drukte lukt het hem om zonder ongelukken de straat over te steken, maar dan loopt hij woest een meisje omver. Yildiz buigt zich over haar heen en steekt zijn hand uit. Dat valt me van hem mee, die hoffelijkheid. Niet dat het op prijs gesteld wordt, want het meisje, geheel gekleed in zwart leer, kijkt omhoog en uit zo te zien een ferme verwensing. En Yildiz grijnst zowaar. Kennelijk bejegent het meisje hem op een manier die hij gewend is en die hij apprecieert.

Ik vraag me wel af wat Yildiz met mijn geliefde moest? Voor zover ik weet is hij een cliënt van Ellen Hartman. Ik zie ook dat het antwoord hierop niet lang op zich zal laten wachten, want Frank komt mijn richting op. Hij ziet er moe uit. Zijn donkerblonde haar staat alle kanten op en zijn voorhoofd rimpelt als een strand bij laagtij. Misschien zijn het de naweeën van gisteren.

Gisteravond hadden we, zoals bijna elke avond, heerlijk gevreeën. We zijn verliefd, dus alles is net een sprookje. Gewoonlijk vallen we daarna al gauw in elkaars armen in slaap, maar vlak nadat Frank was klaargekomen, begon hij over Jurgen Hoogenboom. Jurgen is mijn ex. Frank zuchtte in mijn oor dat hij zich goed kon voorstellen dat het voor Jurgen even slikken was toen ik besloot hem te verlaten. Een smakeloze opmerking met een beroerde timing, na de nodige discussie lagen we de hele nacht wakker. Waarom? Jurgen accepteert niet dat ik nu met Frank ben en hij valt ons voortdurend lastig. Mijn relatie met Jurgen heeft zowat twintig jaar geduurd en al waren dat grotendeels jaren van niet klagen maar dragen, ik ben er niet een-twee-drie los van. Bovendien dreigt Jurgen ons iets aan te doen. En ik, meer dan Frank, vind dat we dat serieus moeten nemen, want Jurgen Hoogenboom is zowel een mislukte kunstenaar met een agressieve inslag als een alcoholist met een kwade dronk. Dat weet ik al jaren, maar kennelijk had ik een prins op een wit paard nodig om de knoop door te hakken en Jurgen definitief te verlaten.

Dat lijkt allemaal romantisch, en misschien is het dat ook wel. Tegelijkertijd is onze situatie behoorlijk kut. Het gestalk en gedreig van Jurgen en het verdriet van Franks vrouw en dochters raken ook ons. Ook al heeft Frank Saskia Vervoort inmiddels verlaten en ben ik bij hem ingetrokken. Dat laatste was overigens geen vooropgezet plan. Ik had al maanden een oogje op Frank, maar hij was getrouwd, voor mij dus een no-goarea. Dat wil zeggen: tot die kus.

Op de eerste verdieping van ons kantoor staat een koffiemachine, naast een nis waarin de server is weggestopt. Het is mijn taak om na kantoortijd een back-up van alle data te maken. Frank zou me daar wel even bij helpen, maar tijdens het inlezen van de bestanden raakten we ineens verzeild in een innige kus. Zomaar, als vanzelf. Franks handen waren overal. Als ik toen mijn mond had gehouden, was het vast allemaal anders gelopen, maar ik zei zoiets als: ‘Lieve schat, ik ben nu heel erg nat.’ Vanaf die tijd kon je de hunkering van Franks gezicht scheppen en zat ik dronken van verliefdheid achter de balie.

Intussen heeft Frank de afstand tussen de spreekkamer en de balie overbrugd en hij buigt zich quasinonchalant maar langdurig over de kantooragenda om zijn afspraken voor vanmiddag en voor de rest van de week te noteren. Van mij mag hij meteen zijn afspraken voor de rest van het jaar opschrijven. Alles voor een paar minuten met Frank in mijn buurt. Als hij klaar is duwt hij het smalle deurtje naast de balie open.

Achter de receptie is niet veel ruimte, maar Frank sjort me enthousiast overeind uit mijn stoel. De vermoeidheid in zijn bruine ogen heeft plaatsgemaakt voor een hitsige blik. Bij ieder ander zou ik op de alarmknop drukken, maar voor Frank gelden andere regels. Gelukkig zijn er even geen cliënten en ook de telefoon zwijgt nog steeds.

‘Zag je dat?’ zegt Frank. ‘Onze Djenghiz Khan zag je niet eens staan.’ Hij grinnikt zachtjes om zijn eigen rijm, een warme, ronde lach die precies op maat is, en trekt me verlangend tegen zich aan.

‘Dat kan zijn,’ zeg ik, maar dat wil niet zeggen dat Hassan straks ook niets ziet.’

‘Hassan?’

‘Ja, die zit nog met een cliënt in spreekkamer 2. Je weet dat je niet achter de balie mag komen.’

‘Ach, Hassan is altijd lang van stof.’

Demonstratief steekt Frank zijn hand onder mijn blouse. Daarna glijden zijn vingers onder mijn bh. Zijn geruststelling raakt kant noch wal; je kunt van tevoren nooit zeggen hoelang een gesprek precies duurt, maar ik ga maar al te graag mee in zijn achteloosheid. Ik voel mijn tepels hard worden en ik duw mijn neus in zijn nek. De houtachtige geur van zijn haar, de vibratie in zijn stem, zo dichtbij en vertrouwd. Het werk, het kantoor of het weer buiten, het doet er allemaal ineens weinig meer toe. Ik wil maar al te graag geloven dat Hassan en zijn cliënt even niet meer bestaan.

‘Sophie Achterberg, ik ben gek op je. Nu nog meer dan toen ik aan mijn zin begon.’

Dat is typisch Frank, zijn devotie heeft iets onbezonnens. Heerlijk. Zelfs al wordt daarmee het risico groot dat het een keer niet goed afloopt. Frank is soms net een jonge hond die verwonderd naar zijn staart kijkt wanneer er iets in stukken is gevallen. Ik open mijn mond voor zijn onderzoekende tong en geef mijn verlangen de vrije teugel. Frank schuift mijn rok omhoog en wurmt zijn vingers in mijn slipje. Van mij mag hij het stuktrekken.

De laatste tijd wint mijn lust het altijd van mijn verstand.

Om het Frank gemakkelijk te maken, spreid ik mijn benen. Hij vouwt onmiddellijk zijn handen onder mijn billen en duwt zijn heupen tussen mijn dijen. Zijn vingers verkennen mijn natte kut. Ik strijk zachtjes over zijn stoppelige kin en ik proef zijn speeksel. Dat geeft een vreemde sensatie; ik voel een nauwelijks te bedwingen verlangen om met hem samen te smelten. Mijn hart bonkt er ongenadig op los. In extase krom ik mijn rug. Ik kreun en trek Frank nog dichter tegen me aan. Zijn vinger beweegt steeds sneller tot mijn orgasme als een schuimende golf in de branding komt aanrollen.

Als het water zich even later langzaam terugtrekt, fluistert Frank: ‘Fijn?’

Ik knik.

In spreekkamer 2 kletst Hassan zich vast nog een slag in de rondte, want de deur zit nog steeds dicht. Gejaagd knoop ik Franks broek los. Ik moet me iets voorover buigen om mijn hand in zijn boxershort te kunnen steken.

Terwijl mijn vingers zich om zijn stijve pik krommen, fluister ik: ‘Nu jij.’ Maar dan zie ik in de verte iets verontrustends, iets dat mijn verlangen beteugelt, iets wat maakt dat ik vraag: ‘Zeg Frank, wat moest jij eigenlijk met Yildiz?’

Frank verstrakt even, dan haalt hij zijn schouders op. ‘O, gewoon, Patrick heeft mij met die Turk opgezadeld omdat Ellen zich de afgelopen tijd – ja, hoe zal ik het zeggen? – een beetje te nadrukkelijk heeft gepositioneerd. Ze heeft iedereen tegen zich in het harnas gejaagd, Yildiz, de politie, het om. Ik denk dat ze… Wat is er? Waarom stop je?’

Wat Frank daar precies mee bedoelt, daarvan heb ik geen idee, maar ik begrijp onmiddellijk wat ik door het raam van de receptie zie: Yildiz en het meisje met het zwartleren jack staan nog altijd aan de overkant van de straat, en ze kijken onze kant op. Die constatering is genoeg om een hartverzakking van te krijgen.

‘D-dus als ik het goed begrijp, is Y-Yildiz nu jouw cliënt?

Frank knikt.

‘Nou, daar ben je verdomme mooi klaar mee. Daar zijn wij mooi klaar mee.’

‘Hoezo?’

‘Nou, Yildiz staat nog steeds samen met een meisje aan de overkant van de straat. Het kan zijn dat hij haar probeert te versieren, maar het lijkt er meer op dat ze naar ons hebben staan gluren. Het kan haast niet anders of ze hebben zich verlekkerd aan onze vrijpartij.’

Frank trekt kennelijk dezelfde conclusie, want hij doet snel een stapje naar achteren en knoopt haastig zijn broek dicht. ‘Tering.’

Dat is een kernachtige analyse, maar ik geef hem gelijk. Dit is niet goed. ‘Ik vraag me af waarom dat kind nog steeds naast hem staat. Volgens mij schold ze Yildiz de huid vol toen hij haar omverliep.’

‘Ze lijkt me iemand van een motorclub. Stoer, zo helemaal in zwart leer,’ zegt Frank. ‘Ze kijkt minstens even agressief als Yildiz.’

‘Misschien zijn dochter?’

‘Een dochter in zwart leer? Uitgesloten. Bovendien zit Hatice Yildiz op dit moment in de crisisopvang. In Uddel of all places. Ik moet er binnenkort naartoe.’

‘Oké. Maar dit grietje lijkt me eerder gestoord dan stoer. Het is dat ik haar hier nog nooit gezien heb, anders zou ze zomaar een cliënt kunnen zijn. Over een motorclub gesproken, er staat wel satudarah op haar jack.’

‘Hm, dat zegt niks. Hoe dan ook, ze staan wel te loeren, maar misschien hebben ze niks gezien.’

‘Zou je denken?’

‘Zal ik naar ze zwaaien? Als ze reageren –’

‘Ben je belazerd.’

Ik knoop snel mijn bloesje dicht. Tot bovenaan. Wat mij betreft is het speelkwartier voorbij; de betovering is verbroken. Hassan en zijn cliënt mogen tevoorschijn komen. Frank lijkt hetzelfde te denken, want hij mompelt iets over casuïstiekbespreking en dat hij zijn moeder nog moet bellen.

‘Ik ga maar gauw naar boven, voordat Yildiz terugkomt en roept dat ik ook een hoer ben.’ Hij doet het klapdeurtje open en wil naar de lift lopen.

Maar zo gemakkelijk komt hij er niet vanaf. Ik pak hem bij zijn mouw. ‘Hoer? Wie is er hier een hoer?’

Frank haalt zijn schouders op. ‘Yildiz riep dat hij een afspraak met Ellen de Hoer had. Kennelijk zijn manier om terug te slaan. Zeg er maar niks over tegen Ellen. Ze heeft het al moeilijk genoeg. O ja, hebben er nog mensen voor me gebeld?’

Als hij me dit direct had gevraagd, denk ik, dan was dit niet gebeurd. Dan was hij meteen in de telefoon geklommen en hadden Yildiz en het motormeisje niets kúnnen zien.

Voor straf gaat de telefoon.

Terwijl ik Frank een stuk of tien telefoonbriefjes geef, neem ik op. ‘Goedemiddag, met Bureau Jeugdzorg Rotterdam-Zuid, waarmee kan ik u van dienst zijn?’ Het klinkt als vanouds, maar vanuit mijn ooghoeken zie ik dat Yildiz en het motormeisje nog altijd aan de overkant van de straat staan.

SIMOSKIE

Ik moet nu toch echt naar de wc, maar niet vanwege de aandrang waarover mijn vrouw zo graag schampert: ‘Onze stoere rechercheur moet de laatste tijd wel erg vaak. Wat denk jij dat de oorzaak is, Kristel?’

Kristel is onze dochter en ze doet geneeskunde. Alleen daarom al was die opmerking van Nienke een voltreffer, want Kristel haakte erop in en begon over mijn drankgebruik in plaats van over een vergrote prostaat. En al ben ik een politieman van middelbare leeftijd, dat eerste raakt me.

De waarheid doet altijd het meeste pijn.

Ik gris mijn polstasje van de bar, een cadeautje van Kristel voor mijn 55ste verjaardag. Ik vond dat ik ermee voor lul liep, maar dat heb ik haar nooit durven zeggen. En bij nader inzien komt het eigenlijk goed van pas. Als ik veilig in de plee sta, kijk ik in mijn tasje.

Shit.

Ik ben door mijn voorraad heen. Zit ik op de plee in Melief Bender, volgens Nienke de oudste kroeg van Rotterdam, blijkt dat ik geen coke meer heb. Te vaak pissen, oké, maar deze drang is van een andere orde. Ik heb coke nodig om mezelf te zijn. Nog zo’n pijnlijke waarheid. Natuurlijk, Nienke en Kristel hebben gelijk, ik drink óók te veel. Maar gelukkig weet niemand van mijn cokegebruik. In de tijd dat ik bij de narcoticabrigade zat had iedere rechercheur daar bij tijd en wijle weleens een melksnor. Zelfs ik, Ferdinand Simoskie, de stoerste inspecteur van het Rotterdamse politiekorps, ging op een gegeven moment voor gaas. Maar als je het erover gaat hebben, valt geheid de bijl, want over drugsgebruik is iedereen binnen het politiekorps even meedogenloos als hypocriet.

Ik hoor vandaag gewoon aan het werk te zijn. Vooral omdat ik het afgelopen jaar maar wat rondgelummeld heb. Dat vind ik althans. Ongeveer een jaar geleden begonnen mijn collega’s mij te negeren, gevolgd door mijn leidinggevenden. Ineens werd ik niet meer ingeschakeld bij belangrijke zaken, laat staan dat mijn advies werd gevraagd. Waarom? Ik denk het wel te weten, maar ze hebben me nooit iets gezegd en ik was te trots om erover te beginnen. Verleden week dacht ik heel even dat mijn isolement voorbij was toen ik, tot mijn eigen verbazing, ineens een zaak kreeg toegewezen. Maar intussen weet ik beter: het ging om een kinderbeschermingszaak waar de anderen het te druk voor hebben. Aan mij de taak om die zaak binnen een scheet en een zucht rond te krijgen. Of me erin te verslikken. Kies maar.

Eerlijk gezegd ben ik bang dat dat laatste het geval zal zijn. Het verhoor wil maar niet vlotten en de tijd begint te dringen. Uiterlijk vandaag moet ik een bekentenis hebben en daardoor ben ik nogal opgefokt geraakt. Vandaar dat ik er even tussenuit moest. Als ik maar genoeg zuip en snuif, ben ik zo weer de oude Mr. Oostblok, de hardliner die alles voor elkaar krijgt, de ervaren rechercheur die elke vastgelopen zaak vlot trekt. Maar vier kopstoten verder is de onverschrokkenheid die alcohol me normaal gesproken geeft nog steeds ver te zoeken. Cocaïne is mijn laatste redmiddel om de mist in mijn hoofd te verdrijven.

Maar alles is op.

Ik haal diep adem. Wat zal ik doen? Iedereen de pleuris laten krijgen, stevig doordrinken en mezelf aan het eind van de middag door de plee trekken, of een bezoekje brengen aan Gekke Toni en dan weer richting bureau?

Ik verlaat de wc, reken af en rijd naar de cafetaria van Toni, midden in het Oude Westen. Naast de gewone vette hap kun je bij hem terecht voor goede kwaliteit sosa en ander lekkers. Ik parkeer een paar straten verderop, pin mijn hele limiet en met de flappen in de binnenzak van mijn colbert stap ik naar binnen. Gelukkig, behalve Toni is er niemand in de zaak.

Toni is integer. Dat is misschien niet het juiste woord voor een dealer, maar een rechercheur is ook geen doorsneeklant. Ik prop mijn nieuwe voorraadje coke in mijn polstasje en verdwijn naar Toni’s achterkamer. Zittend aan een gammel tafeltje creëer ik een poollandschapje op de inmiddels gemarmerde kaft van mijn aantekenboekje. Met mijn bankpasje als sneeuwschuiver vorm ik een miniatuurgebergte dat vervolgens via een opgerold vijfeurobiljet ergens in mijn frontale sinussen verdwijnt.

Het enige wat coke bij mij doet, is dat het ervoor zorgt dat ik weer mezelf ben. Ik noem het ‘mijn eigen tekortmodel’. Als ik niet gebruik, ben ik een mindere versie van mezelf. Zeg maar Simoskie zonder update. Dan ben ik vergeetachtig, humeurig, futloos, een uitgerangeerde politieman van middelbare leeftijd. Dus de keuze is wat mij betreft snel gemaakt. Maar als Kristel ooit te weten komt wat haar vader zoal opsnuift, zal ze mijn redenering snoeihard neersabelen.

Gelijk heeft ze.

Ik loop terug naar mijn oude vaalgroene Ford Mondeo. Daarmee val ik niet op. Niet in deze buurt. Nergens eigenlijk. Geef mij maar een Columbo car. Al weet vrijwel niemand bij het korps nog wie dat was. Een glimmende Duitse bak, zoals veel van mijn collega’s hebben, is niks voor mij.

Terug op het hoofdbureau krijg ik alsnog spijt dat ik ertussenuit geknepen ben. De klok heeft gewoon doorgetikt. Dat ik in tijdnood zit, heb ik aan mezelf te wijten. Ik lig onder een vergrootglas. Als ze vinden dat ik niet goed functioneer, ben ik straks uitgerangeerd. Ik moet deze zaak dus echt vandaag afronden. Dat moet toch kunnen. Niet voor niets heb ik binnen het korps de bijnaam Mr. Oostblok. Veel rechercheurs hebben een bijnaam, en die is meestal niet vleiend. Maar ik maal er niet om, ik ben er zelfs trots op. Ik ben niet vies van een stevige aanpak en dat mag iedereen weten. Bovendien waren mijn grootouders van vaders kant Poolse joden, dus ik kan niet ontkennen dat er Oostblok in mijn bloed zit. En ik ben trots op mijn achternaam. Simoskie klinkt onverzettelijk en zo zie ik mezelf graag. Als ik me voorstel, schiet ik mijn naam af als een torpedo; altijd raak, midscheeps. Ik heb nog steeds de constitutie van een os, 1.90 meter lang, ruim honderd kilo en nog altijd beresterk. Mijn armen zijn zo dik als manillatrossen. Oké, toegegeven, ik heb ook een vijftigersbuik, maar dat is niet de reden waarom ze me duimen laten draaien. Dat heeft volgens mij een heel andere reden: tijdens de afgelopen revolutie bleef ik trouw aan de vorige generaal.

Ik had beter moeten weten.

Zo’n twee jaar geleden vatte de harde kern van het Legioen het plan op om op het strand van Hoek van Holland te gaan knokken. Dat liep volkomen uit de hand en al gauw wees men naar de politie: er waren niet voldoende mensen ingezet en er was niet tijdig opgeschaald. Het was duidelijk dat hiervoor iemand geslachtofferd moest worden. Zowel bestuurders als collega’s zaagden aan de poten van de stoel van de hoofdcommissaris, want die was natuurlijk eindverantwoordelijk voor de escalatie van de strandrellen. Alleen ik, Ferdinand Simoskie, maakte van mijn hart geen moordkuil en sprak onverbloemd mijn steun voor mijn baas uit.

Uiteindelijk moest de hoofdcommissaris vertrekken en ontstond er een bestuurscrisis in de stad waardoor ook de burgemeester in het nauw kwam. Nu ken ik de burgemeester niet persoonlijk, maar ik stel me zo voor dat die man, een allochtoon, zich destijds een kolonist te midden van een stenengooiend college moet hebben gevoeld. Hij zal gedacht hebben dat de aanval nog altijd de beste verdediging was, want er werd verrassend snel een nieuwe hoofdcommissaris benoemd, Ronda Voorzorg, een vrouw van de Antillen. Ze is ongetwijfeld een kundig bestuurder, maar ze is ook – hoe zei iemand het ook alweer? – een representant van een bevolkingsgroep die voor veel overlast zorgt. Voor alle duidelijkheid, haar afkomst maakt mij weinig uit, al is ze een eskimo, maar ze maakte een verdomd slechte start door vlak na haar benoeming Norbert Elevelt, mijn jongere collega, tot hoofdinspecteur te bevorderen.

Erger kon niet.

Als Norbert al iets van het politievak weet, heb ik hem dat geleerd. Toch is hij nu mijn chef. Direct na het vertrek van haar voorganger begon de nieuwe hoofdcommissaris schoon schip te maken binnen het korps. Ze kende mijn ambitie, maar binnen een vloek en een zucht zat ik op een zijspoor. Maar een gewone rechercheur met een vast dienstverband koop je niet zomaar af, dus ze zocht een snellere manier om mij buiten de deur te houden en me kwijt te raken. Ze benoemde die onkundige jonge hond tot hoofdinspecteur. Direct na zijn promotie ontwikkelde Elevelt de onhebbelijke gewoonte om op gezette tijden een grote bek op te zetten, waardoor hij in no-time de bijnaam Blaf kreeg. En sinds Norbert mijn chef is, heb ik geen zaak meer gehad. Oké, tot een week geleden dan: een jonge moeder die verdacht wordt van het doden van haar kindje.

Ik bel naar de arrestantenafdeling en vraag om Ravenna de Wit naar de verhoorafdeling te laten brengen. Even later daal ik af naar de spelonken van het hoofdbureau. Daar kunnen we ongestoord waterboarden, als dat nodig mocht zijn. Maar bij Ravenna lijkt me dat niet nodig.

Ravenna zat zowat haar hele leven in internaten. Toen ze meerderjarig werd, ging ze op zichzelf wonen en raakte vrijwel direct zwanger. Helaas kreeg ze een huilbaby en belandde in een situatie die ze van geen kanten aankon. Gevolg: een week na de geboorte schudde ze haar baby zo hard door elkaar dat het meisje doodging. Maar terwijl alles op doodslag wijst, houdt ze vol dat ze haar kindje niets heeft aangedaan en weigert ondanks een aantal stevige verhoorsessies te bekennen.