© 2023

GrowingStories

Hilversum

Eerste druk, mei 2023

Tweede druk, mei 2023

Auteur: Sanneke Langendoen

© 2023 Sanneke Langendoen & Uitgeverij GrowingStories

Foto auteur: Eline van Schijndel, Eline Creations

Vormgeving en coverontwerp: Ralf Emmerich, vanStijl

eBook Mat-Zet bv, Huizen

Correctie: Joyce van Wees

Druk: Bal Media, Schiedam

ISBN: 978 94 93089 853

ISBN: 978 94 93089 65 5 (eBook)

NUR: 339

In dit boek zijn de namen van de meeste personen veranderd omwille van hun privacy. De namen van de meest direct betrokkenen (slachtoffer, dader, familie) zijn niet aangepast, deels omdat de gezamenlijke achternaam van slachtoffer, dader en nabestaanden, zoals de auteur, altijd aan deze zaak gekoppeld is geweest en zal blijven, en deels omdat zij ook al eerder in alle openheid in de media zijn verschenen.

DAG LIEVE SCHATTEN, MIJN KINDEREN,

Hoe vertel je aan je eigen kinderen wat er met hun opa en oma, mijn papa en mama, is gebeurd? Ik vertel jullie dat ze sterretjes aan de hemel zijn en ook in jullie hart zitten. Dat is waar ik zeg dat ze zijn, ook al weet ik dat niet zeker. Dit idee, dat zij als opa en oma van het hart er toch voor jullie zijn, troost mij. Zo hoef je je nooit echt helemaal alleen te voelen. Ik voel mama’s energie nog steeds in mij, ook al is ze al een lange tijd niet meer onder ons.

De dood is een vreemd concept als je klein bent. Je ziet je visje ineens dood in de kom drijven en spoelt het door het toilet heen. Jullie overgrootvader, mijn opa, die er van de ene op de andere dag niet meer was. Zomaar van het ene op het andere moment kan iemand uit je leven verdwijnen. Soms heb je bewust afscheid genomen, soms is het heel onverwacht. Toch hebben beide situaties gemeen dat gemis heel zwaar kan zijn. Tijd is wat dat betreft het meest kostbare bezit dat we hebben, de tijd die je samen met elkaar doorbrengt.

Nog voordat ik jullie in mijn leven had, stelde ik mijzelf de vraag: hoe ga ik het bizarre verhaal van mijn ouders in vredesnaam aan mijn kinderen uitleggen? Ik wil niet liegen en om het verhaal heen draaien. Ik vermoed dat jullie vanzelf steeds meer vragen gaan stellen naarmate jullie ouder worden. Wat ik dan ga zeggen, weet ik nog niet. Dat improviseer ik wel ter plekke.

Het staat wel vast dat ik mijn verhaal in alle openheid en eerlijkheid met jullie wil delen. Het is belangrijk dat jullie weten hoe deze periode in mijn leven voor mij is geweest en hoe ik deze tijd heb ervaren. Het heeft mij hoe dan ook gevormd en mijn kijk op de wereld veranderd. Ik heb er ook veel van geleerd en dat wil ik jullie ook meegeven. Het is aan jullie wat je ermee wilt doen.

In de periode waarin ik dit verhaal aan het afronden was, heb ik mezelf regelmatig afgevraagd of ik het ook met anderen wil delen. De gewetensvraag die ik van mijn dierbaren krijg, is of ik mij de eventuele gevolgen van het uitbrengen van een boek wel besef. Wil je alles zo op straat gooien? Kun je eventuele mediagekte wel aan? Gaan mensen die je noemt boos zijn?

Eerlijk gezegd weet ik het niet. Ga ik er spijt van krijgen? In dat geval kies ik er liever voor spijt te hebben van wat ik heb gedaan, dan van wat ik heb gelaten. Bovendien zit er iets krachtigs in het delen van je verhaal met anderen. Mijn missie en rode draad in mijn leven is om anderen te inspireren. De kunstenaar Salvador Dalí zei eens: ‘An artist is not one who is inspired but one who can inspire others.’ Mijn moeder is mijn inspiratiebron en met dit verhaal hoop ik een inspiratiebron voor anderen te zijn.

Het blijkt ook een geschiedenis te zijn die me een beetje achtervolgt. Nu, jaren later, komt het verhaal van mijn ouders nog steeds bovendrijven op soms de meest bizarre momenten, op het werk of tijdens een feestje. Veel mensen filosoferen volop over mijn familie. Dat heeft mij gesterkt in mijn wil om mijn verhaal te delen. Na wilde stormen en woelig water is mijn leven in een milde rivier terechtgekomen. Vanuit die flow kan ik nu alles op papier zetten.

Ik wil aan anderen laten zien dat wat er ook op je pad komt, je leven uiteindelijk is wat je er zelf van maakt, ongeacht de situatie waarin je bent beland. Dat je het leven naar je eigen hand kunt zetten, want het is tenslotte jouw leven, waarin jij zelf de sleutel hebt om de verschillende deuren die je tegenkomt op een kier te zetten, te openen of te sluiten.

Dit verhaal gaat niet alleen over mijn mama, maar ook over het leven zoals ik het zie, kijkend door mijn ogen en vanuit mijn gedachten. Daar hoort dit verhaal van mijn ouders bij, maar het is niet de essentie van mijn bestaan. Ik ben gewoon Sanneke met al mijn goede en slechte eigenschappen, met een gezonde portie drama, liefde, geluk en verdriet en met muziek als de rode draad door mijn leven. Je bent niet je rugzak. Je bent gewoon jezelf.

Ik ben Sanneke.

DEEL 1

TWEE MAANDEN VERMIST

Ain’t no sunshine when she’s gone

It’s not warm when she’s away

Ain’t no sunshine when she’s gone

And she’s always gone too long

Anytime she’s goes away

Bill Withers, Ain’t No Sunshine

DE VERDWIJNING

Het is zaterdag 1 juli 2006. Mama is vannacht niet thuisgekomen. Papa en ik denken dat ze de nacht bij Lise – haar bestie – heeft doorgebracht. Mijn broertje Maarten heeft bij zijn vriendin Kim geslapen, die weten van niks. Daar slapen doet hij regelmatig. Snap ik. Heerlijk om zo verliefd te zijn. Mama neemt haar telefoon niet op. Superirritant. Iemand die haast vastgeplakt zit aan haar mobiel zou toch op z’n minst even kunnen laten weten dat ze nog leeft.

Dan schiet me iets te binnen. Ze zou vandaag de sleutel van het huis van een vriend van haar ophalen. Het is een oud-collega, nog uit het tijdperk van nachtclub Gaudy’s. In de jaren negentig werkte hij er als dj en zij als barvrouw. Ze had er veel plezier in. Mijn vader vond het maar niks. Doe maar normaal. Val niet uit de toon. Zorg voor mij en het gezin. Mama is een mooie vrouw, het zou me niet verbazen als er jaloezie in het spel was.

Ik weet het nu weer. Die vriend gaat op vakantie en vroeg haar om op zijn huis te passen. Ze sprong een gat in de lucht. Eindelijk even op adem komen. Weg uit de spanning in het huwelijk, die de laatste paar dagen wel erg hoog opliep. Twee weken geleden, op 18 juni, is ze teruggekomen van haar pelgrimstocht naar Santiago de Compostela. Mijn vader had al die tijd nog goede hoop dat het wel goed zou komen tussen hen. Verkeerd gedacht. Ze wil scheiden. Ik vind het zielig voor hem. Hij hoopt nog steeds op een wonder na een goed gesprek. Ik begrijp van hem dat ze recent nog in de bossen hebben gekletst. Tja, op een gegeven moment is alles wel zo’n beetje gezegd. Maar hij is erg volhardend, ik zie dat hij de hoop niet opgeeft en alles op alles zet om haar van gedachten te doen veranderen. Stiekem hoop ik dat hij erin slaagt. Misschien vinden ze toch nog een manier om samen verder te gaan.

Wat later in de middag gaat mijn telefoon. Mijn hart maakt een klein sprongetje. Het is een anoniem nummer.

‘Met Sanneke,’ zeg ik voorzichtig en half vragend.

‘Hé Sanneke.’ Het is die vriend. Mooi. Eindelijk horen we hoe de vork in de steel zit en waar die moeder van mij is.

‘Marga zou de sleutel van mijn huis vandaag ophalen. Dinsdag komt ze op mijn huis passen. Ze is alleen niet komen opdagen. Weet jij of je vader waar ze uithangt? Haar telefoon schakelt direct over naar voicemail.’

Ja duhuh, denk ik. Zover was ik zelf ook al wel.

‘Nee, wij weten dat ook niet. Dank voor het bellen. Ik ga verder zoeken en bellen,’ zeg ik beleefd.

‘Laat je het me weten als je haar spreekt?’

‘Jup,’ beloof ik en ik hang op.

Ondanks de ongerustheid die duidelijk doorklonk in de stem aan de andere kant van de lijn, voel ik wat irritatie bij me opkomen. Nee, wij weten óók niet waar ze uithangt. Mijn ouders gaan scheiden. Hoe moet mijn vader nou weten waar zij is? Sinds het hoge woord eruit is, gaat ze nog meer dan ze al deed haar eigen weg. Die twee delen hun agenda niet met elkaar, vooral zij niet met hem. Ze doet haar eigen ding en dat maakt haar nogal onvoorspelbaar. Zou wel fijn zijn als ze de mensen om zich heen niet vergeet.

Ze kiest voor zichzelf. Dat is de uitleg die ik van haar kreeg. Maarten en ik zijn nu eenentwintig en bijna negentien, oud genoeg om niet van haar afhankelijk te zijn. Wat een bullshit. Ik red me heus wel, daar ben ik zelfstandig genoeg voor. Maar Maarten is een ander verhaal. Hij heeft haar nog hard nodig. Dat heb ik haar een poosje terug nog verteld. ‘Je bent egoïstisch bezig, mam. Geef Maarten toch nog een kans.’ Mijn broer zit niet lekker in zijn vel en op school loopt het niet zoals het zou moeten. Sinds we weten dat ze gaan scheiden, lijkt hij zich vooral tegen mama af te zetten. Zij is tenslotte degene die verraad pleegt. Hij trekt erg naar onze vader toe. Die twee vormen twee handen op één hele dikke buik van papa. Maarten moet niks hebben van mama’s bluesbandje Lee-Roy. Hij zegt haar muziek waardeloos te vinden en gaat nooit naar een optreden. Ergens snap ik hem wel. Hij zit vol met frustraties en kan niet dealen met twee ruziënde ouders. Ik kan wegvluchten naar mijn studentenkamer in Eindhoven, maar hij kan geen kant op.

‘Geef Maarten nu wat meer aandacht,’ had ik erachteraan gezegd. Toen zag ik de tranen in mama’s ogen verschijnen. ‘Ik kan niet meer geven, San. Ik heb echt gedaan wat ik kon.’ Ik snapte wel waar ze op doelde. De tijd en energie die ze in hem steekt; het lijkt een beetje stank voor dank. Maarten heeft zijn havodiploma niet behaald. Hij kan dat alsnog doen door de niet gehaalde vakken via een andere school in Oss te volgen en daar examen te doen. Een paar dagen geleden kregen ze enorme ruzie toen ze samen naar de open dag gingen. Mama wist wel dat hij het niet zo bedoelde, maar ze zag er vermoeid uit. Ze was er klaar mee.

*

Even terug naar één avond eerder, vrijdag 30 juni. Dit is de avond waarvan ik later zal ontdekken dat het de allerlaatste van mijn moeder is. Maar nu weet ik dat nog niet en ben ik bezig met een meer alledaags probleem. ‘Heb je nu godverdomme weer gelogen?’ schreeuw ik tegen Bart. De ruzie loopt uit de hand. Ik kan niet meer tegen zijn bedrog: enough is enough.

Bart en ik wonen al anderhalf jaar samen in mijn studentenkamer net iets buiten de ring van Eindhoven. Ja, in een fucking studentenkamer van nog geen vierentwintig vierkante meter. Vanwege zijn geldproblemen trok hij vanuit zijn luxe appartement in het hartje van Nijmegen bij mij in, zonder dat we daar met ook maar één woord over hadden gesproken, samen met zijn kleding en wat cd’s. Klein-maar-fijn is ons motto. Het is ons paradijsje en met wat Ikeameubelen verricht je wonderen.

De ruzie is het gevolg van een opeenstapeling van zaken. Een paar maanden eerder is Bart ook al een keer ’s avonds niet thuisgekomen. De timing kon niet slechter, want ik had de dag erop mijn eindgesprek met de directeur van het bedrijf waar ik stage liep. Nou kwam Bart wel vaker niet op tijd thuis, dat was niks nieuws, maar dit keer had ik zo’n onderbuikgevoel dat er iets niet klopte. Bovendien antwoordde hij niet op mijn voicemailberichten. Dat was nieuw. Uit wanhoop belde ik mama. Als alles misgaat is zij toch wel mijn go-to person. ‘Rustig blijven en wachten tot hij thuiskomt,’ zei ze. Het is iets met moeders. Het horen van haar stem kalmeert me meteen, brengt me in een zen-status: het komt wel goed. Als zij het zegt, geloof ik het ook.

Bart werkt voor het bedrijf van mijn ouders, net als ik. Voor mij is het alleen een bijbaan naast mijn studie Commerciële Economie. In de weekenden help ik met de administratie. Beetje klanten in een database typen, dat kan ik wel. Bart zat zonder werk toen ik hem leerde kennen. Ik was het die papa destijds overtuigde hem aan te nemen. Inmiddels heeft Bart een hechte band met mijn ouders.

En ja hoor, meneer kwam thuis, heel laat. Normaal ben ik blind voor mensen die gebruiken, maar zijn rode en uitpuilende ogen spraken boekdelen. Hij was allesbehalve nuchter.

‘Waar ben je geweest? Waarom kreeg ik alleen je voicemail?’ vroeg ik met licht verhoogde stem.

‘Ik ben even naar de kroeg geweest met een klant,’ zei Bart met zijn rode droopy hondenogen die nog meer hingen dan normaal. Dat was de eerste versie van de vijf verhalen die volgden. De laatste variant was deze: hij was onderweg naar een klant in Amsterdam. Bij de klant is hij nooit aangekomen. In plaats daarvan belandde meneer bij een dealer waar hij drugs kocht. De volgende halte was het casino in Eindhoven geweest – godverdomme, zat ik me dus druk te maken, terwijl hij gewoon die hele tijd in Eindhoven zat – en daar had hij zijn net gestorte salaris totaal vergokt. ‘Kijk maar,’ zei Bart, terwijl hij me de pinbonnen van het casino liet zien. Hoe kut het verhaal ook was, ik nam het als waarheid aan. Het leek me tot nu toe het meest plausibel.

Ondanks zijn bedrog had ik na die avond besloten bij hem te blijven. Ik had hem een voorstel gedaan. Hij zou alles opbiechten aan mijn ouders én die van hemzelf: ik heb een geldschuld, ik gebruik drugs, ik ben alcoholverslaafd, ik heb gelogen. Dat had hij gedaan. Na het gesprek met mijn ouders schreef hij een brief waarin stond dat hij spijt had van de aangerichte schade en dat hij de consequenties zou accepteren. Ook beloofde hij dat hij er alles aan zou doen om, ik citeer, ‘het vertrouwen volledig te herstellen en samen met Sanneke maatregelen te nemen die nodig zijn’. Hij sloot de brief af door te zeggen dat hij van hen hield.

Gelukkig vergaven mijn ouders hem. Nou ja, mijn moeder in ieder geval wel. Zij is nu eenmaal dol op Bart. Maar mijn vader heeft hem sindsdien nooit meer echt vertrouwd. Net als Maarten, die hem niet anders kan omschrijven dan als een rat. Misschien heeft hij gelijk en maakt mijn liefde voor Bart me blind. Het gebeurde allemaal in de periode dat het steeds slechter ging tussen mijn ouders. Hij zat daar middenin en koos min of meer de kant van mama. Met papa heeft hij een haat-liefderelatie. Zoals ik die met Bart zelf heb. Can’t live with, can’t live without.

Maar die brief was recht uit zijn hart gekomen, dat geloofde ik echt. Dit was een doorbraak geweest. He had seen the light! Ik geloofde hem voor de volle honderd procent. Het had voor mij als een enorme opluchting gevoeld. Nu zouden we weer fris en fruitig kunnen starten.

Tot deze vrijdagavond dus.

‘Ik kan zo niet langer leven. Dit hou ik niet meer vol,’ schreeuw ik tegen hem. Het is intussen bijna middernacht. Gelukkig is het merendeel van mijn huisgenoten niet thuis voor deze duoshow. Ik heb een wietzakje gevonden, verstopt onder de dakpannen van het dakraam. De zoveelste keer dat hij zich niet aan de afspraak houdt. Dit is dé druppel. Ik ga echt niet o zo gezellig naast meneer slapen. Weg hier, weg bij hem. Ik pak de autosleutels, ren stampvoetend van onze zolderkamer naar beneden en smijt de deur zo hard als ik kan achter me dicht. Daar zit ik dan, jankend en kokend van woede in de auto. Als ik nu besluit weg te rijden, dan is het over, echt over. Wil ik dat? Na alles wat we tot nu toe samen hebben meegemaakt? Het is een welles-nietesspel dat in mijn hoofd rondgaat. Tot één gedachte de rest overmant: ik kan onze relatie niet opgeven. Opgeven is niks voor mij. Ik moet door. Het zal ooit heus wel beter gaan. Even later kruip ik zachtjes bij Bart in bed, samen vallen we in een diepe slaap. Na de goedmaakseks natuurlijk: een mooi bijproduct van ruzies.

*

Om half drie ’s nachts schrik ik ineens wakker. ‘Mama,’ roep ik, terwijl ik rechtop in bed ga zitten. Er stromen allerlei emoties door me heen: angst, verdriet, boosheid, maar vooral machteloosheid.

Bart wordt wakker. ‘Het is maar een nachtmerrie,’ zegt hij troostend. Het zal wel komen door de aankondiging van de scheiding van mijn ouders, een paar dagen eerder, denk ik. Dan val ik weer in slaap.

*

De volgende dag vertrek ik met de bedrijfsauto van Bart naar huis om de administratie te doen voor de bedrijven van mijn ouders. In de middag rijd ik de oprit op. Als ik uitstap, zie ik papa met de Suzuki Baleno wegrijden. ‘Hé pa,’ roep ik snel. Hij stopt om me te begroeten. Vanuit mijn ooghoek zie ik ineens de twee identieke bedden van Maarten en mij in de auto liggen. Ik herken ze aan de groene frames. ‘Wat ben je van plan met mijn bed?’ vraag ik.

‘Ik breng ze naar de stort,’ antwoordt papa.

‘En waar moet ik dan op slapen als ik in Uden overnacht?’ vraag ik geërgerd. Wat een domme actie. Hoe kan hij nou een bed weggooien waar ik nog ieder weekend in lig?

‘Mama en ik hebben dit besloten. Ik zie je zometeen weer.’ Hij rijdt verder. Verward blijf ik achter. Ik snap er niks van. Waarom brengt hij mijn bed nu naar de stort? Dat slaat toch nergens op. En dat doet hij zomaar, zonder dat met mij te overleggen? Het is toch mijn bed? Moet je zoiets niet aan mij vragen?

Mijn moeder krijg ik telefonisch niet te pakken, dus geïrriteerd bel ik Bart om te vertellen wat er zojuist is gebeurd. Die kan alleen maar luisteren en doet een poging om me te kalmeren. Als we hebben opgehangen, loop ik het huis binnen en ren direct naar boven waar het bed stond. Ik moet het toch met mijn eigen ogen zien. En ja hoor, niet alleen het bed, maar ook het matras, de deken en zelfs mijn kussen is weg. Wat een rare actie. Wie doet nu zoiets? Gaan ze dan een nieuw bed kopen? Dit was toch nog prima? Beetje oud, maar verder niks mis mee.

Even later komt papa terug van de stort en ik confronteer hem meteen met de vraag waarom ook het matras, de deken en het kussen weg zijn. ‘Dat weet ik ook niet. Waarschijnlijk heeft mama die meegenomen,’ is zijn antwoord. Hij ziet er vermoeid uit, maar dat is de laatste tijd altijd zo. De wallen onder zijn ogen zijn ravijnen en zijn haren zijn zo grijs als een duif. Ook niet zo vreemd als je niet zo lang geleden te horen hebt gekregen dat je vrouw van je wil scheiden na zevenentwintig jaar huwelijk. Ik heb medelijden met hem. Hij verliest straks alles: zijn vrouw, zijn huis, zijn bedrijfjes. Mama schijnt plannen te hebben om samen met Bart het bedrijf over te nemen. Dat kan er ook nog wel bij. Ik besluit er verder geen vragen over te stellen. Dat hele weekend slaap ik thuis, naast papa in het waterbed.

*

Het is woensdag en we hebben nog steeds niks van mama gehoord. Sinds vrijdag bel ik me suf. Ik krijg steeds haar voicemail. Ik maak me zorgen. Haar mobiel is alles voor haar, onze sms-kampioen. Die heeft ze altijd bij zich. Wel typisch: in mijn dertiende levensjaar wilde ik een mobiel van mijn zelfverdiende spaarcenten kopen. Dat mocht absoluut niet van haar. Een mobiel was onzin. Moet je nu eens kijken.

De vriend op wiens huis ze zou gaan passen, heb ik sinds zondag niet meer gesproken. Misschien weet hij intussen wel wat meer. Ik bel hem. In het gesprek slaat mijn stemming meteen om. Ze is nog steeds niet bij hem komen opdagen. Er moet iets aan de hand zijn, er klopt iets niet, dreunt het in mijn hele wezen. Afgelopen zondag zou ze bij haar ouders, opa en oma Van Diessen, op de camping op bezoek gaan. Daar is ze ook al niet geweest, net als op kantoor. Mama vroeg eerder die week of ik met haar mee wilde gaan naar opa en oma. Dat is de laatste keer dat ik haar zelf heb gesproken. Haar beste vriendinnen Lise en Meike, dé mensen met wie ze al haar lief en leed deelt, weten ook niet waar ze is. Lise wist me wel te vertellen dat ze haar vrijdag voor het laatst telefonisch heeft gesproken. Alles bij elkaar opgeteld klopt er niks van. Ze kan best onvoorspelbaar zijn, maar dit slaat nergens op. Ze zou nooit zonder afmelding ergens niet komen opdagen. Ik bel Bart. ‘Ik wil aangifte van vermissing doen bij de politie.’

‘Wacht totdat ik thuis ben, dan hebben we het er samen verder over,’ zegt hij en hij hangt op. Hij zit op dat moment op het terras bij ’t Stulpke in Uden, samen met mijn vader en nog wat vrienden van mijn moeder. Dat doen ze wel vaker. Soms sluit ik ook aan. Papa gaat normaal nooit mee. Nu, nadat mama is verdwenen, ineens wel.

Bart en papa komen thuis van het terras. Ik hoor van Bart hoe papa zich gedroeg. Heel uitgelaten, hij lachte veel om zijn eigen grappen. Toen, uit het niets, had een vriend van mama aan hem gevraagd: ‘Wat denk jij dat er met Marga is gebeurd?’ Het was blijkbaar dé vraag die op ieders lippen brandde en hij durfde hem te stellen. ‘Ze zal vast met een sekte mee zijn gegaan,’ had mijn vader geantwoord. Volgens Bart zat hij te vissen naar wat anderen denken dat er gebeurd zou zijn.

‘Ik wil aangifte van vermissing doen,’ zeg ik met mijn meest serieuze stem. ‘Dat hoort toch als iemand zomaar verdwijnt? Straks is er iets met haar gebeurd.’ Papa wil er niks van horen en zegt dat we samen wel aangifte zullen doen, mocht ze deze week nog niets van zich laten horen. ‘Maar ik wil helemaal niet wachten,’ reageer ik stellig. ‘Stel je voor dat er iets aan de hand is. Dat ze onze hulp nodig heeft. Dan moeten we toch meteen actie ondernemen?’

‘Nee, het is mijn vrouw en ik beslis wanneer we aangifte doen,’ zegt mijn vader met stemverheffing.

Boos loop ik weg. ‘Hoezo zijn vrouw? Ze gaan scheiden, dan heeft hij toch geen recht van spreken meer?’ mompel ik zachtjes.

*

Het is een van de warmste zomers ooit. Deze week ontpop ik me als een ware detective. Ik verzamel alle sporen en informatie die mama heeft achtergelaten. Ze is nog steeds weg en de onrust in mij neemt steeds meer toe. Ik voel me alleen in deze zoektocht. Niemand helpt mee. Papa niet, Bart niet, Maarten niet. Ik zit alleen op het kantoor en pak het telefoonboekje van mijn moeder. Maar wie ik ook bel, geen enkel gesprek brengt me verder.

Ik leer wel dat ze die zaterdag 1 juli naar het tweejaarlijkse Slokdarmfestival in Veghel zou gaan, samen met de vriendin van de drummer van haar band. Ook valt mijn oog op een afspraak met de makelaar, die maandag langs zou komen om de verkoopwaarde van het huis te schatten. Het huis zal worden verkocht. Ik vind vaarwel zeggen tegen het huis waarin ik ben opgegroeid een ontzettend nare gedachte. Het idee alleen al dat er andere mensen in gaan wonen vind ik verschrikkelijk. Papa heeft die afspraak al geannuleerd. Dat is wel raar, wie weet komt mama nog opdagen. Dan zeg je haar afspraken toch niet zomaar af? Dan zie ik iets anders in haar agenda. Blijkbaar heeft ze zelfs haar afspraak met haar psycholoog gemist. Denkt ze zo’n gesprek echt nodig te hebben? Misschien ter ondersteuning in het scheidingsproces? Ik kan alleen maar concluderen dat ze helemaal nergens is komen opdagen.

Het komend weekend staat voor mama het North Sea Jazz Festival op de planning, samen met een vriendin die ze nog niet zo lang kent. Misschien is dit wel het ontbrekende puzzelstukje. Ik vestig al mijn hoop erop. Ik ken deze vriendin verder niet, maar weet wel haar nummer te achterhalen. Als ik haar bel, klinkt ze aardig. Ze heeft een dochter van mijn leeftijd en is gescheiden. We spreken elkaar ruim drie kwartier. Ik snap wel dat het klikt tussen die twee. Ze vertelt ook wat mijn moeder haar heeft gezegd over de scheiding en haar trip naar Santiago de Compostela. Blijkbaar was ze bang voor de reactie van mijn vader op de aangekondigde scheiding. Ik schrik ervan. Is de situatie dan echt zo erg? Is mijn moeder echt zo bang voor hem? Dat hij boos is vanwege de scheiding is logisch, maar die angst is nieuw voor me. Hoewel ik het fijn vind dat ze zo openhartig vertelt, kwetst het me dat ze zo over mijn vader spreekt. Het is wel de man die mij en Maarten mede heeft opgevoed. Ik heb toch ook genen van hem? En als ze zo over hem praat… Hij is al niet zo’n sociaal en populair mens, laat staan hoe mensen nu naar hem gaan kijken. Ik voel een knoop in mijn maag. Ook zij weet me niet te vertellen waar mama nu is, maar ze zegt wel met veel nadruk: ‘Ik spreek nu als moeder: je laat echt nooit zomaar je kinderen achter.’ Wat later denk ik terug aan die woorden. Nee, mama zou ons inderdaad nooit zo achterlaten. Ze houdt zielsveel van ons.

*

In de eerste weken van de vermissing zet ik zelf alle feiten op een rij, om zo de losse eindjes aan elkaar te knopen. Op een kladblok hou ik alle informatie bij.

Lise heeft mama vrijdag gesproken.

Zaterdag 09.00 uur bij vriend afgesproken. Dinsdag gaat hij naar de woonboot.

Telefoonnummer van die vriend is 06-…

R.T. heeft mama vrijdag als laatst gesproken. Uitzoeken waarover.

ABN AMRO 2 juni voor het laatst ingelogd om 22.59 uur.

Specificatie opgevraagd T-Mobile. Wanneer haar mobiel als laatst is gebruikt.

Genootschap van Sint Jacob bellen in Utrecht, mobiel nummer. Route El Camino. Voor spoedgevallen bellen tussen 07.00 – 19.00 uur, open op donderdag. Weten niks.

In de agenda zie ik dat er na 1 juli diverse afspraken in haar agenda staan. Het lijkt er niet op dat ze had gepland om voor langere tijd weg te gaan. Er staat een afspraak met de tandarts, voor morgen, en ik besluit de praktijk te bellen om te annuleren. Lekker rationele en praktische actie. Ik krijg de receptioniste aan de telefoon. ‘Dag, u spreekt met Sanneke Langendoen, ik wil de afspraak van mijn moeder voor morgen annuleren.’

‘Dat kan niet hoor mevrouw, want dat had vierentwintig uur van tevoren gedaan moeten worden,’ antwoordt de receptioniste pissed off.

‘Dat kan wel hoor!’ zeg ik met een nog luidere stem. ‘Mijn moeder is vermist, dus wij weten niet of ze naar de afspraak komt morgen.’ Wees blij dat ik nog afbel, denk ik bij mezelf.

‘O, dan is het een ander verhaal,’ verontschuldigt ze zich. Ze wenst me nog veel succes met de vermissing en hangt op. Ik kijk naar het prikbord en zie het kaartje voor het North Sea Jazz Festival hangen. Daar keek ze zo naar uit. Alles duidt er toch op dat ze niet van plan was om weg te gaan. Ook al haar kleding hangt nog gewoon in de kast, op een paar kledingstukken na. Haar colbert in spijkerstof met kleurrijke stiksels is nergens te bekennen, haar horloge is weg, haar tas en portemonnee zijn weg. Welk puzzelstukje ontbreekt in dit verhaal?

*

Zoals mij nu is gebleken heeft Marga vermoedelijk de volgende goederen met zich meegenomen:

een stoffen schoudertas in allerlei kleuren, flowerpowerstyle

portemonnee

sleutelbos met de hiervoor genoemde sleutels

mobiele telefoon, merk Nokia, beige/grijs

geldbedrag van ongeveer 100 euro

bankpassen van de SNS-bank en ABN AMRO-bank

creditcard van de ABN AMRO-bank

agenda

medicijn Thyrax voor ongeveer nog twee maanden

elektrische tandenborstel, waarschijnlijk Philips.

- Bron: verhoor Hans, 13 juli 2006

If you wanna be my lover, you gotta get with my friends

Make it last forever, friendship never ends

If you wanna be my lover, you have got to give

Taking is too easy, but that’s the way it is

Spice Girls, Wannabe

HAPPY BIRTHDAY TO ME

Een maand eerder, 1 juni 2006. Hieperdepiep hoera! Deze datum betekent wat mij betreft maar één ding: ik ben jarig. Ik word eenentwintig vandaag. Ik begrijp echt niet wat mensen hebben tegen ouder worden. Ik kan me nog herinneren dat ik als tiener voor het eerst met de volwassenen mee kon praten en ze me serieus namen, in plaats van een ‘waarom-nou-daarom-gesprek’ met me te voeren.

Mensen schatten mij mijn hele leven al ouder dan ik ben. Als tweejarige kon ik niet veel meer zeggen dan wat bladiebla-woorden, terwijl mensen dachten dat ik al lang kon praten. Groot voor je leeftijd, zei mama altijd. Nou, als ik naar de striae op mijn dijen kijk, klopt dat wel. Ik geloof dat mijn oudere uitstraling ook met mijn pestverleden te maken heeft, dat heeft me bewuster gemaakt van mijn omgeving. Ik analyseer mensen tot in detail: waarom doet iemand wat hij doet, hoe kom ik over op mensen, vinden ze me aardig? Het zijn de stemmetjes in mijn hoofd die me onzeker maken. Hoewel ik me ervan bewust ben, is dat gevoel moeilijk kwijt te raken.

Het heeft mij wel geholpen mijn inner Oprah te kanaliseren. Volgens mijn vriendinnen beschik ik over een goed luisterend oor en veel empathisch vermogen en straal ik vertrouwen uit, zodat zij met mij hun diepste geheimen delen.

Om mijn eenentwintigste verjaardag goed te vieren heb ik met enkelen van hen een girls-only day gepland. Samen met Yara, Judith en Eva – het zusje van Bart – ga ik op deze zonnige donderdag naar Movie Park Germany. Het is een pretpark, een soort Disney World, maar dan iets dichter bij huis. Wie vindt dat nou niet leuk? Er is niks beters dan een hele dag met je beste vriendinnetjes pure qualitytime hebben.

Yara ken ik al vanaf de eerste klas van de middelbare school. We zaten in een mavo/havoklas. Dat betekent eigenlijk dat je nog een extra jaar hebt om te kijken welk niveau het best past. Yara en ik verschilden als dag en nacht van elkaar. Zij was een flierefluiter en haalde altijd kattenkwaad uit in de klas. Ik was stil en een braverik in de klas. In het begin gingen we niet met elkaar om, tot de docent bij een herindeling van de plaatsen Yara en mij achter in de klas zette. Zij kwam voor mij te zitten. Naast mij zat een jongen uit Zeeland op wie we beiden smoorverliefd waren, met als gevolg dat Yara continu omgedraaid zat om met ons te kletsen. Onze vriendschap startte op het moment dat ik haar vanaf mijn vakantieadres een kaart stuurde. Zij had dit niet verwacht, maar vond het zo leuk dat we vanaf die zomervakantie onafscheidelijk waren: Jut en Jul, Bassie en Adriaan, de dikke en de dunne of in ons geval de lange – ik – en de korte – zij. We vonden in elkaar onze yin en yang en brachten elkaar in balans: zij werd rustiger en ik meer outgoing.

Met Eva heb ik een speciale band. Ik leerde haar natuurlijk kennen als het zusje van Bart, maar er was ook meteen een klik. Zij is de grote zus die ik nooit heb gehad. Ze houdt net als ik van uitgaan, gezelligheid en het leven niet al te serieus nemen.

Ook Judith gaat mee. Zij is een schoolvriendin van het Fontys in Eindhoven, waar we beiden Commerciële Economie studeren. Het is alweer het derde jaar. Na al het gepest op de havo, zag ik het hbo als een nieuwe kans en een frisse start. Onze vriendschap heeft iets speciaals, soms lijken we elkaars gedachten te lezen. Zij is bovendien een van de weinige vriendinnen met wie ik me ook op spiritueel niveau verbonden voel. Ik kan het niet helemaal onder woorden brengen wat dat dan precies betekent, het voelt gewoon goed.

Anna kan helaas niet mee, zij moet vandaag werken en sluit in de avond aan als we gaan stappen. Ik ken Anna praktisch mijn hele leven al. Toen ik vier was, verhuisden wij naar een nieuw adres in Uden. Anna kwam met haar ouders, broer en zus naast ons wonen. Lise – haar moeder – en mama zijn beste vriendinnen geworden en mede door hun sterke band zijn Anna en ik altijd vriendinnen gebleven, met alle ups en downs die bij een vriendschap kunnen horen. Wat er ook gebeurde in mijn leven, Anna is de meest stabiele factor. Het is bijna een soort van vanzelfsprekendheid dat ze er is, zoiets wat je ook hebt met familie, een soort van onvoorwaardelijke liefde.

Met de Suzuki van mijn ouders rijden we naar Duitsland. De auto kreeg ik mee, samen met de boodschap dat dat niet vanzelfsprekend is: ‘Ik heb tot mijn vijfendertigste geen auto gehad,’ zei mama. Stevige taal, maar in de praktijk houden mijn ouders zich er niet aan; ze zijn alleen in theorie principieel.

Onderweg is het lachen, gieren, brullen in de auto. Echt van die onderbroekenlol, zelfs als we de afslag richting Oberhausen dreigen te missen. Aangekomen in het park – ik mag gratis naar binnen, want ik ben jarig – stappen we meteen op een van de grootste attracties af.

*

In Movie Park komen mijn ouders ter sprake terwijl we in een lunchcafé zitten. Uit het niets vraagt Yara aan me hoe het gaat. Ze weet van de situatie tussen mijn ouders. Ik doe er quasinonchalant over. ‘Ik baal van de situatie,’ leg ik uit. ‘Het is thuis al een tijdje niet meer zo gezellig, eerlijk gezegd de afgelopen paar jaar al niet meer. Als ik terugdenk aan het moment dat ik dit gevoel voor het eerst kreeg, is dat niet lang nadat mijn vader met Diplan startte,’ vertel ik met een opkomende brok in mijn keel.

‘Papa wilde altijd al een eigen bedrijf, nooit gedacht dat het er ook echt serieus van zou komen. Waarom zou je een goede baan opzeggen om voor jezelf te beginnen? Deze beslissing had hij helemaal in zijn eentje genomen, his will be done. Toch was er ook wel iets voor te zeggen, er moest een plan B komen voor zijn huidige baan, die zou hij kwijtraken. Het bedrijf waarvoor hij werkte maakte vliegtuigonderdelen en toen de aanslag op de Twin Towers in New York werd gepleegd, stortte de markt in.’

‘Hoe kwam je pa dan uit bij Diplan?’ vraagt Yara, terwijl de anderen zwijgend luisteren.

‘Via via kwam papa in contact met een prominente familie in Uden met veel geld. Een zoon uit die familie had een eigen voedingsprogramma ontwikkeld dat wetenschappelijk was onderbouwd en vertaald naar een softwareprogramma, genaamd Diplan. Hierin vul je je gegevens, zoals leeftijd, lengte, gewicht, BMI in combinatie met de hoeveelheid beweging die je per week hebt. Daar rolt dan een persoonlijk voedingsprogramma uit. Daarin staat precies wat je per dag mag eten, zonder absurd te diëten. Per maand val je gemiddeld een kilo af.’

‘Maar hoe kwam je pa dan uit bij Diplan?’ vraagt Yara ongeduldig voor de tweede keer.

‘De man die Diplan succesvol zou gaan maken, ging ervandoor met alle kennis en startte een concurrerend bedrijf. Papa won het vertrouwen van de vader van die rijke familie en voilà: hij was eigenaar van Diplan.’

‘Maar je pa – en ik wil niet lullig zijn – is nu niet bepaald de slankste,’ zegt Yara zonder enige schroom.

‘Dat klopt,’ antwoord ik. ‘Papa is met z’n dikke buik niet bepaald representatief voor Diplan. Dus mama werd al snel hét gezicht.’

*

Na een lange dag vol actie en adrenaline komen we bij mij thuis aan. ‘Pa, we zijn weer thuis,’ roep ik. Het blijft stil.

Dat mijn moeder niet thuis is, snap ik. Zij is nota bene op mijn verjaardag naar Parijs vertrokken om vanuit daar te voet naar Santiago de Compostela te gaan. Wie heeft daar nou zin in? Ga dan lekker naar Ibiza. Maar het schijnt helend te zijn. Voor het eerst in haar leven maakt ze een reis in haar eentje. Niet gewoon zomaar een reis, nee, ze gaat nadenken over haar huwelijk. De gedachte dat ze uit elkaar zouden gaan is verschrikkelijk. Dan is straks alles anders: weg gezellig huis, weg vertrouwde omgeving, weg gezinnetje, bye bye gezellige feestdagen. Misschien krijgen ze wel een nieuwe liefde. Wat een goor en misselijkmakend idee.

Dat mijn vader niet thuis is, snap ik niet. Die zal wel ergens zielig zitten te wezen.

Ik vraag me af wat mama’s wandeltocht met hem doet. Je zou denken dat zo’n grote sterke man een paar dagen zonder zijn vrouw wel overleeft, maar de laatste tijd zien zijn ogen er veel doffer uit. Het verdriet zit er al een poos, vanaf het moment dat zij steeds meer en meer haar eigen weg ging. Ze is de laatste tijd vaak van huis, vanwege repetities of optredens met de band. Ze heeft veel lol zonder hem. Misschien voelt hij zich eenzaam zonder haar? Veel vrienden heeft hij niet. Als ik er nu goed over nadenk, heeft hij eigenlijk helemaal geen eigen vrienden. Zijn vrouw legt en onderhoudt alle sociale contacten. Is dat een vrouwending?

‘Ach, laten we er vanavond maar een groot feest van maken,’ zeg ik snel, voordat de stemming inzakt. ‘Lekker zuipen, feesten en nagenieten van de gezellige dag.’ Dat laatste zeg ik met een iets hardere stem om er zeker van te zijn dat de meiden niet merken dat ik behoorlijk teleurgesteld ben in mijn ouders.

On a dark desert highway

Cool wind in my hair

Warm smell of colitas

Rising up through the air

Up ahead in the distance

I saw a shimmering light

My head grew heavy and my sight grew dim

I had to stop for the night

Eagles, Hotel California

SANTIAGO DE COMPOSTELA

Samen met mijn vader, Maarten, Bart en de opa’s en oma’s zitten we op deze mooie dag – 4 juni – buiten in de tuin om mijn verjaardag te vieren. Ik mis mama wel op zo’n dag als vandaag, al begrijp ik tegelijkertijd wel dat ze dit voor zichzelf moet doen. Papa heeft haar op het station afgezet, dat was erg emotioneel begreep ik. De man die zijn vrouw los moet laten. De vrouw die vrij wil zijn.

‘Marga moet maar weer eens gewoon gaan doen,’ hoor ik mijn vader enigszins hoopvol zeggen.

‘Ja, dat stappen en alles met die band, dat is toch niks,’ beaamt oma Van Diessen, die sowieso niet van mensen met afwijkend gedrag houdt.

Zelfs mijn oma, de moeder van mijn moeder, kiest nu de kant van mijn vader, wat op z’n zachtst gezegd wel heel bijzonder is, want die hebben een soort van haat-liefdeverhouding met elkaar. ‘Het zal wel een midlifecrisis zijn,’ hoor ik papa zeggen. Ik zeg niks. Ik weet het niet. De twinkeling in mama’s ogen laat me iets anders zien: het is mijn beurt om te leven.

Hoe ze zich soms gedraagt, vind ik niet oké. Laatst ging ze tijdens een stapavond met mijn vrienden mee om te gaan blowen. Zo niet cool. Toen ze thuiskwam en ik haar erop aansprak, zei ze: ‘Je bent mijn moeder niet.’ Waarop ik antwoordde: ‘Dan moet je je ook niet als een puber gedragen.’ Het lijkt alsof ze haar verloren jaren – die ze als huisvrouw en moeder heeft ingevuld – nu versneld aan het inhalen is, op een zoektocht naar zichzelf.

Ziet zij niet hoeveel pijn ze haar man doet met haar gedrag? En ziet hij niet dat hij te krampachtig aan haar vasthoudt? Ik wil ze wakker schudden, maar dat lukt me niet. De spanning is op zijn zachtst gezegd niet relaxed en ik ben blij met de escaperoute naar mijn kamer in Eindhoven. Maarten heeft minder geluk, die zoekt af en toe zijn toevlucht bij zijn vriendin, Kim, een lief klein blond meisje. Het gezin waarin zij is opgegroeid is niet anders te beschrijven dan little house on the prairie, het perfecte plaatje. Superlieve mensen en heel lief voor Maarten. Ze houden echt van hem.

Ome Lex uit Noorwegen – de broer van mijn vader, ook wel Alex genoemd – is een van de weinigen die mijn moeder wel lijkt te snappen. Mama telefoneert de laatste tijd veel met hem. Ze heeft tegen mij gezegd dat ome Lex meer als een broer aanvoelt dan haar eigen broer. Dat snap ik wel. Hij is haar mannelijke variant: levensgenieter, energiek, sportief, waardeert een glas rode wijn, een sociale tijger die de oren van je kop lult. Die twee houden gewoon niet op met kletsen. Arme papa, die komt er nooit tussen. Hij is drie keer zo traag met praten en helaas ook niet altijd even interessant. Ik denk dat zij haar hart goed bij ome Lex kan luchten. Bovendien is hij gescheiden, maar heeft hij wel een vriendschappelijke band met tante Astri, zijn ex-vrouw. Ik weet dat mijn moeder hoe dan ook nog van mijn vader houdt. Zou dat ook haar droomscheiding zijn?

Hoewel allerlei meningen over het gedrag van mijn moeder ter tafel komen, gaan de gesprekken gelukkig ook over koetjes en kalfjes. Zo vertelt papa nog dat hij een luchtbuks gaat kopen vanwege al die vervelende duiven in de tuin. Beetje overdreven vind ik, maar het past wel bij hem. Als hij iets in z’n kop heeft, doet hij het ook.

Ik kan niet wachten tot mijn moeder weer terug is. Het is toch anders zonder haar, mijn grote steun en toeverlaat. Alles is mijn leven leg ik aan haar voor, we hebben geen geheimen voor elkaar. In de avond, vlak voor het slapengaan, scrol ik door mijn sms’jes heen en lees ik een lief berichtje van mama terug als reactie op mijn sms’je over de twijfel die ik heb over een pre-masterprogramma dat ik volg.

HEE MEISJE, GEWOON DOORGAAN. LATER KOMT ER IETS OP JE PAD DAT VAN JOU IS. NORMAAL DAT JE NU NOG ZOEKEND BENT. MAAR IK GELOOF DAT DAT ALTIJD WEL ZO ZAL ZIJN. DAT HEET GROEI. XXX MAM

*

We krijgen we een mailtje vanaf de ‘Camino’, zoals mijn moeder het nu zelf noemt:

Verzonden: dinsdag 6 juni 2006 20:48:06

Hallo allemaal,

Het is een enorme ervaring om hier te zijn en om deze Camino te bewandelen. Er zijn wel erg veel mensen hier en route maar er heerst een gezamenlijk doel en dat doel is naar Santiago te geraken. Onderweg leer je veel mensen kennen, soms in het voorbijgaan en soms sluit men aan.

(…)

Uit diverse landen zijn mensen afkomstig, Zweden, Canada, Australië, Zwitserland, Frankrijk, Spanje, België, Duitsland, Amerika, Japan, Zuid-Korea, en iedereen is hier met een doel: een andere kijk krijgen op het leven. Of dat lukt weet ik niet maar zoals ik vanaf het begin al zei, het voelt goed zo.

Veel liefs, ik hoop dat het wat beter gaat met mijn blaren anders zal ik een rustdag nemen of anders, ik zie nog.

Groeten ook aan Kim, pa en ma

Hoe is het met pa? Groetjes en kusjes

Marga

Om te vieren dat we een laatste opdracht hebben afgemaakt voordat de vakantie binnenkort begint, zijn Judith en ik samen de kroeg in gedoken op de markt in Eindhoven. De klik met Judith was er in het begin van het eerste schooljaar al. Wanneer je haar tegenkomt, zou je niet verwachten dat ze een wildebras is geweest, met haar donkere skinny jeans, hoge naaldhakken en korte geblondeerde haar perfect opgestoken. Ook zij zag het hbo als een nieuwe start. We lijken best veel op elkaar: modebewuste carrièretijgers, ambitieus zowel in het werkveld als op persoonlijk en spiritueel vlak.

Het project waaraan we hebben gewerkt heette ‘Obesitas onder kinderen’. We voerden het uit voor Diplan, met mijn moeder als opdrachtgever. Ik vind het wel cool dat juist zij de persoon is die binnen het bedrijf floreert. Ze begrijpt de voedingswereld erg goed en gelooft heilig in de werking van het programma. Dat brengt ze heel authentiek over aan potentiële klanten.

De afspraak met haar, om de probleemstelling voor het onderzoek vast te leggen, was voor Judith ook meteen de eerste kennismaking. ‘Ik heb een coole moeder, hè,’ zei ik naderhand. Ze stemde glimlachend in. Ik ben zo trots op mijn mama, die soms meer een vriendin lijkt dan een moeder. Een beetje opschepperig vertelde ik Judith over die ene keer dat ik mijn moeder even niet gezien had, vanwege drukte met studie en een bijbaan in een kledingwinkel. Samen gingen we toen naar Ons Caffeej, the place to be in Uden op dat moment, om even bij te kletsen. Zij had mij ook gemist en we hadden zoveel lol samen. We knuffelden en kusten elkaar en ineens vroeg een kroeggast aan ons of wij soms lesbisch waren. Samen lachten we erom en we zeiden natuurlijk voor de gein ja. ‘Lekker gek doen, dat kunnen wij goed,’ zei ik tegen Judith. Een moeder met wie je gaat stappen met vrienden, die zingt in een band, haar eigen bedrijf runt en altijd mensen met haar positieve flow beïnvloedt. That’s my mom! De laatste tijd is mama steeds meer en meer gaan stralen. En de energie spat van haar laatste mail, die ze vanuit de Camino stuurt, af:

Verzonden: maandag 12 juni 2006 15:35:56

Hallo kinders!!!

Een enorme ervaring, voeten vallen er nu echt af, met blaren en al, heb er nu wel 10! Hier is het ook warm, maar door te lopen en dit pad te volgen dat al 100 jaar voor Christus bestond, gebeurt er wat met je. Ook de mensen die dit pad belopen, doen wat met je. We zien wel als we terug zijn. Ik vind wel mezelf terug en dat gebeurt met een lach en met een traan. Zingen hoort bij mij, hier zing ik ook en mensen vragen aan mij of ik een lied voor ze zing.

Ik hou heeeeel veeel van jullie en jullie zijn ook in mijn koppie, maar dat wisten jullie natuurlijk al. Nog drie, vier dagen lopen en dan rustig op weg naar huis, niet in een dag want ik moet acclimatiseren.

Geniet van het mooie weer... love you all! Mama

Ik heb het idee dat papa haar simpelweg niet meer kan bijbenen. En dan word je een blok aan iemands been. Misschien dat hij daarom, in een poging om mama te outshinen, naast Diplan nog een bedrijf opstartte: een webwinkel in elektronica. Dat zij het er niet mee eens was, maakte het vervelend. Gaan ze onderling daarover ook nog lopen bekvechten. Het levert veel spanning op. Zij zei laatst dat ze hem niet zo sterk vindt in zijn werk. Ergens heb ik medelijden met hem, want je wilt dat je ouders succesvol en gelukkig zijn in wat ze doen. Soms vraag ik me wel eens af waarom ze toch niet gewoon kunnen doen, zoals alle andere ouders. Ons leven is toch goed? Waarom nu ineens eigen bedrijfje spelen? Zo noemden Maarten en ik dat vroeger, wanneer we met de oude laptops en telefoons van mijn vaders werk speelden. Het liefst zou ik tegen ze zeggen dat ze normaal tegen elkaar moeten doen. Dat moesten Maarten en ik vroeger toch ook wanneer de speelstukken van Stratego in de rondte vlogen? Volg je eigen advies nu eens op!

Sinds ik op kamers woon, is de band met mijn beide ouders sterker dan ooit. Gevalletje van te veel mensen met een sterke mening in één huis, wat niet werkte. Het is een van mijn beste keuzes geweest. Een-op-een praat ik veel met hen allebei. Het is eigenlijk meer luisteren wat ik doe. Ze hebben veel over elkaar te vertellen. Misschien kan ik ze op deze manier toch een beetje helpen? Gooi de frustratie eruit en wees dan wat liever voor elkaar. Laat mij dat stootkussen maar zijn.

*

Het is vandaag 18 juni en na twee weken komt ze eindelijk weer terug. Ze voelt zich herboren, maar geeft wel aan dat het een zware reis was, zowel fysiek als mentaal. Ik hoop maar dat ze de juiste keuzes maakt. Daarvoor ging ze tenslotte.

Papa had het de afgelopen twee weken emotioneel zwaar, hij is een leven zonder haar niet gewend. Al was het maar voor twee weekjes, het lijkt me ook superkut om af te moeten wachten, niet wetende in welke headspace ze terugkomt. Ze heeft hem ook nauwelijks gesproken tijdens haar wandeltocht. Dat snap ik wel. Hij pusht haar verschrikkelijk om antwoord te geven op de vraag hoe ze verder moeten gaan als ze weer terug is. Soms doet hij net of er niks aan de hand is. Alsof ze na haar reis weer gewoon thuiskomt en alles goed is. Terug naar hoe het vroeger was.