De coureur

Paul van Hooff

De coureur

ROMAN

Uitgeverij Brandt

Amsterdam 2021

Ter nagedachtenis aan Hans van Leusden

Dankwoord van de auteur:

Ik wil Target Press bedanken voor de noodzakelijke documentatie. Een speciaal dankwoord gaat uit naar Joost Ruigrok. Zijn filmische kijk op de zaken zorgde voor meer leven in het verhaal. En naar oud-coureur Jeffry de Vries. Door zijn kennis met mij te delen werd ik de coureur, op papier dan.

Copyright © Paul van Hooff 2021

Omslagontwerp: Studio Jan de Boer

Omslagbeeld: Troy Critchlow

Auteursfoto: Fátima Núñez Vilar

Typografie: Zeno

NUR 301

ISBN 978 94 93095 57 1

Etiam celeritas in desiderio mora est.

Bij vurig verlangen zorgt zelfs snelheid voor oponthoud.

(Latijns gezegde)

Deel 1

1.

Het circuit van Assen, 29 juni, 2013.

Uitgerekend op deze dag keek Vik Hofstede tegen de rug van de Italiaanse wereldkampioen aan. Salvatore Ricci startte op pole position. Vik stond schuin achter hem op de vierde plek, waar hij uit de zon werd gehouden door de pitspoes met de Goof-sponsorparaplu. Aanvankelijk dacht hij dat ze in haar nakie naast hem stond. Hij had twee, nee drie keer moeten kijken, en pas bij die derde keer zag hij dat ze een vleeskleurig latex pak droeg. In zijn sport was het gebruikelijk om een relatie tussen snelheid en seks te maken maar overdrijven was ook een vak. Waar maak je ’t eigenlijk mee, dacht hij, dat je na twee dagen van intense training en mentale voorbereiding kort voor dat ene, allesbepalende moment een bijna naakte chick naast je ziet? De rits van haar pak stond tot net boven haar borstbeen open. Hij tuurde naar een decolleté waar Marilyn Monroe jaloers op zou zijn.

Fox Sports hield een camera voor zijn gezicht. Vik stak zijn duim op. Het was zijn standaard manier van groeten voor de camera. De meeste coureurs zwaaiden maar wat, of bootsten met hun vingertoppen tegen elkaar een hartje na. Een opgestoken duim vond hij een positief en krachtig gebaar. De verslaggever stelde hem voor aan de kijkers thuis. ‘Nummer 84, Vik Hofstede. Snelle vraag: wat zijn je verwachtingen voor eigen publiek? Word jij na Wil Hartog en Jack Middelburg de derde Nederlander die de TT gaat winnen?’

‘Ik voel me goed en de motor is top.’ Hij balde zijn vuist. ‘Ik ga ervoor.’

Hij was de kopman van Red Sparrow racing, een satellietteam van Honda. Red Sparrow leaste motoren en materialen van de fabrikant. Die gaf hem voor veel geld trouwens niet eens de nieuwste spullen, maar die van twee seizoenen ervoor. Zijn equipe was tweede garnituur en vulde als stopverf het veld op. De strijd om het kampioenschap in de MotoGP, de koningsklasse, ging tussen de fabrieksteams van Honda, Yamaha en Ducati, die makkelijk vijf keer zoveel te besteden hadden, met budgetten oplopend tot honderd miljoen euro.

Dat hij in vier seizoenen twaalf keer als vierde en zeven keer als vijfde finishte, tekende zijn situatie. Op beslissende momenten kwam zijn RCV net dat extra beetje vermogen tekort. Aardig wat keren was hij gecrasht, één keer hard toen hij van achter werd aangereden, en één keer met zeer hoge snelheid door een defect aan de motor. Voor de rest was hij een gedreven rijder. Onvervaard, vond hijzelf een woord dat de lading het beste dekte als hij zichzelf moest typeren.

Het was heiig. De warmte drukte op zijn schouders. Rechts van hem was geen wolkje aan de lucht maar vanuit het oosten begon ze leigrijs te kleuren. Ook voor vandaag was regen voorspeld. De vraag was alleen hoe laat? Met twee vingers wenkte hij John Haddock, zijn crew chief.

‘Wat denk je, gaat het regenen?’

John wiebelde met zijn hand.

Vik keek om zich heen, de rest van het veld stond op boterzachte slicks, waarin de afdruk van je nagel blijft staan als je erop drukt. Slicks zuigen zich vast aan het asfalt, tenminste als de baan kurkdroog is. Begint het te regenen, dan is het net alsof je op glad ijs rijdt. Hij keek nog eens naar het oosten. Met zijn kin in zijn hand dacht hij even na. Toen zei hij: ‘Fuck it, John! Ik ga voor de intermediates.’

Met zijn voorkeur voor een band met groeven die het water afvoeren, gokte hij op regen.

‘Dat is een grote beslissing,’ zei John verrast. ‘Als het niet gaat regenen, rijd je binnen zes rondjes je banden aan gort, en kun je het schudden.’

‘Mee eens, maar als ik hier een kans wil maken, moet ik ook durven gokken. Races worden soms op de startgrid gewonnen. Dat weet jij ook.’

John kneep nadenkend met zijn vingers in het vel van zijn voorhoofd. ‘Okay, it’s your call. Make it count!’

Soepel kwam Vik van zijn Honda af. In no-time plaatste zijn monteur Karel-Jan Egbert onder de achterbrug en voorvork paddock-stands zodat de motor van de grond kwam. Geroutineerd verving hij vervolgens de wielen. Met zijn armen over elkaar stond Vik zwijgend toe te kijken, terwijl hij uit de zon werd gehouden door de pitspoes. Hij zag hoe een briesje aan haar lange blonde haren plukte. Ze had de ogen van een poolhond. Nadat de wielen met intermediate banden waren gemonteerd, klom hij weer in het zadel en bedankte zijn monteur met een boks.

‘Dames en heren, we maken de grid vrij voor de opwarmronde,’ galmde de stem van de speaker even later.

‘Geef ze van jetje,’ zei een lijzige man met loopkrukken bij het afscheid. Ron Hofstede, zijn vader en manager, stond bij elke race, of die nou in Assen was of in Sepang, aan Viks zijde.

John gaf zijn coureur nog een klapje op zijn schouder. ‘Good riddance, amigo.’

Met de paraplu losjes over haar schouder liep zijn pitspoes na een vluchtige handkus mee met de menigte. Vik keek haar iets te lang na.

Met een oerkreet ontwaakte de motor. Het rauwe geluid uit de twee titanium uitlaten deed de grond trillen. Zijn blik gleed over de display, hij zette de motor in de eerste versnelling. Met zijn rechterhand hield hij zijn Honda steady op vijfduizend toeren. Hij liet de koppeling langzaam opkomen en volgde de drie coureurs voor hem. De opwarmronde is wat de rek- en strekoefeningen zijn voor een balletdanser. De spieren moeten los, de banden opgewarmd. Legendarisch was de wheelie die Randy Mamola tijdens de opwarmronde maakte om het publiek te vermaken. Hij verloor met een snelheid van tweehonderd kilometer per uur de controle en voordat de race goed en wel was begonnen, lag de coureur met een gedeukt ego in de grindbak.

Het viel hem nu pas op hoe druk het op de tribunes was. Over de hele lengte van het vierenhalve kilometer lange circuit zag het zwart van de mensen. Bij de Ramshoek stak hij zijn hand op. De decibels van het publiek overstemden het geluid van de motor, grijnzend nam hij de toejuichingen in ontvangst. Daarna zocht hij zijn startpositie op, tweede rij, helemaal rechts. Nog één blik naar het oosten, alle zegen komt uit het oosten. Regen, dat was het enige waarnaar hij verlangde, en wind, zodat ’t een beetje opschoot. Die eerste bocht, als hij daar goed doorheen kwam, kon hij een tijdje voorin meeknokken, en dan maar hopen op die bui.

Met een rustige polsbeweging opende hij de gasschuiven. Met twaalfduizend toeren per minuut op de display leek zijn RC213V recht omhoog te willen opstijgen.

2.

Viks idool was Wil Hartog, de eerste Nederlander die de TT van Assen op zijn naam schreef. Dat was uit de tijd van het Polygoonjournaal, zwart-wittelevisie, een mensenleven geleden. Het specialisme van Hartog, die door zijn lengte en witte raceoverall De witte reus werd genoemd, was de bliksemstart. Ruim voor Viks geboorte moesten de coureurs hun motorfietsen zelf aanduwen. Na drie passen had Hartog zijn Suzuki 500 al aan de praat, terwijl de meeste coureurs er acht nodig hadden. Tegen de tijd dat zij eindelijk eens in het zadel zaten, was Hartog de hoek al om.

Viks Honda RC213V vergelijken met Hartogs Suzuki RG 500 tweetact was het vergelijken van de nieuwste iMac met de Commodore 64. Hartog moest honderddertig paardenkrachten in bedwang houden, Vik tweehonderdveertig! In een stijf lichaam van aluminium, carbon viber en titanium huisde een duizend CC V4-motor. Binnen vijftien seconden bereikte de RCV zijn topsnelheid van driehonderdzestig kilometer per uur. Geen voertuig op aarde, zelfs geen F-16, accelereerde sneller dan een MotoGP-racer.

Hij stond in de starthouding: de rechterlaars aan de grond, de ellebogen naar buiten gedrukt en zijn kont naar achteren. Met grote ogen en zijn mond half open hield hij het startsein in de gaten. De trillingen van de motor verplaatsten zich als elektriciteit door zijn onderarmen naar de rest van zijn lichaam. Als de rode lichten boven het circuit doofden, dan brak de hel los. Plotseling verscheen een vlieg op zijn vizier, precies voor zijn rechteroog, en zo dicht op zijn lens dat-ie behoorlijk in de weg zat. In een reflex blies hij een pufje adem uit, meteen daarop moest hij niezen. Op zijn bovenlip proefde hij een beetje snot.

Op dat moment gingen de rode lichten uit. Een muur van geluid verplaatste zich. Een fractie later dan de rest liet hij zijn koppeling opkomen en trok de gasschuiven open. Terwijl hij van alle kanten met donderend geraas voorbij werd gereden, duwde hij voor tegendruk zijn lichaam zo ver mogelijk naar voren, zijn benen hingen los van de voetsteunen. Door het voorwaartse geweld kwam het voorwiel van de grond, een move die meteen werd gecorrigeerd door de boordcomputer, de ECU. Zijn Honda was voorzien van vijftig sensoren die zijn gedrag controleerden. Als de motor iets verdachts deed, zoals een wheelie of spinnen met de achterband, dan greep de ECU in door de ontsteking en de brandstoftoevoer heel even af te knijpen.

In de pitbox hield John Haddock zijn hand voor zijn mond. ‘What the fuck?’ mompelde hij toen hij zag hoe Vik als elfde de Haarbocht inging. Nog voor de race goed en wel was begonnen was zijn coureur al zeven plekken teruggevallen. In zijn hand kneep hij een plastic koffiebekertje fijn.

Vik reed in het wiel van Gunther Faessen, de Duitse coureur met nummer 17. Hij kwam uit voor een satellietteam van Yamaha. Vlak voor de bocht van Mandeveen zag Vik het achterwiel van Gunthers M1 omhoog komen door de kracht waarmee hij in de voorrem kneep. Het was het teken dat hij zijn slide aan het voorbereiden was. In de bocht leek het achterwiel het voorwiel in te willen halen. Het was Gunthers manier van rijden, al driftend door de bochten waarbij zijn voorwiel naar buiten wees, zoals bij dirt track-racing. Het was zijn racesignatuur. Het publiek vond het schitterend.

Ze bevonden zich in een gezelschap van zes coureurs op zo’n twintig meter afstand van de kopgroep, die aangevoerd werd door Salvatore. Met de kont van Gunther als uitzicht loerde hij naar dat ene gaatje om in te halen. Als verbonden door een onzichtbaar lint stuurden ze de Strubben in. Vik zat zo dicht op de Duitser dat hij hem kon aanraken als hij zijn arm had gestrekt. De Veenslang volgde, negenhonderd meter ging het rechtdoor. In een kwestie van seconden liet hij de RCV door zijn zes versnellingen werken, op een motorlengte afstand van zijn rivaal. Net voorbij de DHL-borden stond de display op tweehonderdnegentig kilometer per uur.

Door een defecte sensor op de voorvork verloor Vik in zijn rookie-jaar op Mugello in Italië tijdens de training de controle over zijn Honda, precies op het snelste gedeelte van het circuit. ‘Met driehonderd kilometer per uur stapte ik van de motor,’ zou hij later stoer zeggen. Zestig meter schoof hij in zijn leren raceoverall over het asfalt. Toen het door de wrijving te heet werd onder zijn linkerbil, veranderde hij van positie en gleed verder op zijn rechterbil. Hij brak het tweede kootje van zijn linkerpink. Doodgemoedereerd verscheen hij de volgende dag aan de start. Hij bleef erbij dat een race per saldo niet gevaarlijker was dan een potje voetbal. Bij elke Grand Prix keilden er wel een paar coureurs van het circuit of vlogen na een high sider metershoog door de lucht. In bijna alle gevallen stapten ze ongedeerd van de baan.

Anderhalve ronde lang reed hij in de slipstream van Gunther. Hij probeerde hem binnen- en buitenom in te halen maar zijn aanvallen werden kundig gepareerd. Hij moest een keer te hard in de remmen en stuurde door het glijden van de voorband op de limiet de bocht in. Van schrik beet hij op zijn tong. De volgende keer later remmen, dan ben ik er in één keer voorbij. Tijdens een race dacht hij in commando’s. Twee versnellingen terug, nu in de remmen, gas open. Voor de rest was het in zijn hoofd stil. Intussen werd de lucht om hem heen steeds grijzer.

Eerst stak er een forse wind op. Niet veel later daalde een gestage regen neer. Langs de kant haalden de mensen hun regenponcho’s uit hun rugzakken, de randen plooiden in de wind. Vik was de enige in Assen die de regen als een geschenk zag, brood uit de hemel. Gunther was de eerste die van de baan schoof. Op zijn kant tolde de motor driehonderdzestig graden om zijn as en kwam in de grindbak tot stilstand, gevolgd door zijn rijder. Vik vond het een akelig gezicht om op deze manier afscheid te moeten nemen van zijn concurrent. Liever was hij hem met een beslissende remactie voorbijgegaan. In diezelfde ronde verdwenen nog eens drie coureurs voor hem uit beeld door valpartijen. De Fransman Leclerc gleed tientallen meters door het natte gras. In één ronde schoof Vik vier plekken op; hij was nu zevende.

In de pitbox balde John Haddock zijn vuist. ‘Yes.’ Lachend keek hij om zich heen. Iemand gaf hem een bemoedigende klap op zijn schouder.

In de volgende ronde ging Vik nog eens vier rijders voorbij. Drie keer gebeurde dat in een bocht: op zijn intermediates kon hij veel later remmen. De Italiaan Velucci, derde in de strijd om het wereldkampioenschap, haalde hij op de Veenslang in als was hij een kilometerpaal. Vik reed op noren, terwijl de rest van de deelnemers op Friese doorlopers kluunden. Van een klinische race met Salvatore als de gedoodverfde winnaar veranderde de TT in een waterballet. Het werd chaotisch toen de coureurs massaal de baan verlieten om in de pitstraat hun banden te wisselen. Eenmaal terug in de race reed Vik eenzaam aan kop met dik veertig seconden voorsprong. Het publiek ging erbij staan. De lone rider in de regen, die een waterwolk achter zich aan sleepte, was hun landgenoot, Vik Hofstede uit Amsterdam. Overal langs de baan zwaaiden vlaggen met uitbundige kleuren heen en weer.

Vik had grip gevonden op de natte baan en durfde zijn lijnen te rijden waar anderen op eieren liepen. Stilaan werd hij bevangen door het zalige gevoel dat hij niet meer in te halen was.

Net voorbij de hoofdtribune zag hij op de display een melding van race control verschijnen.

Drive through.

Zag hij het goed? Wat was er aan de hand?

Drive through.

Fuck! Hij las het weer.

Een ronde later werd bij de pitstraat een bord omhoog gehouden. 84, drive through.

Het racenummer, dat was hij, en om er zeker van te zijn dat hij het allemaal goed had begrepen, verscheen de melding nog een keer op de display. Een drive through was hem nog nooit overkomen. Wat had hij gedaan om deze straf van race control over zich af te roepen? Volgens de reglementen moest hij binnen vijf ronden de baan verlaten om vervolgens met zestig kilometer per uur door de pitstraat te tuffen. Aan het eind ervan mocht hij dan weer het circuit op. Deed hij dit allemaal niet, dan zou hem de zwarte vlag worden getoond, en was hij gediskwalificeerd. Hoe dan ook, Vik wist dat de penalty in feite einde oefening betekende; het hele gedoe zou een halve minuut in beslag nemen, minstens.

Hij had zin om iets in elkaar te trappen, maar hij zat op zijn motor.

Pas in de allerlaatste ronde verliet hij de baan. Hij wilde tijd rekken om in zijn flow te blijven en zijn voorsprong uitbouwen. Dat was nog gelukt ook. Met 1.41.04 minuut zette hij de snelste ronde neer. Tandenknarsend tufte hij door de pitstraat. Langs de kant spoorde John Haddock hem met wilde gebaren aan. Aan het eind van de pitstraat keek Vik over zijn schouder. In de verte zag hij uit de nevel de eerste coureurs op zich afkomen.

In een flits zag hij het beeld van een coureur in een witte overall, rijdend op een Suzuki 500 tweetact. Hij keek over zijn schouder en leek hem met zijn hand bij zich te roepen. Vik dacht het beeld weg, er was geen tijd om visioenen te interpreteren.

Wil Hartog triomfeerde achtendertig jaar geleden op Assen. Ze hadden elkaar weleens op het circuit ontmoet. Hartog biechtte op dat hij een matige regenrijder was. Hij vertelde hoe hij een maand voor zijn overwinning op Assen de later verongelukte coureur Jack Middelburg tijdens een regenrace wilde inhalen. ‘Ik probeerde hem eruit te remmen, ik remde te laat en met uitaccelereren trok ik m’n motor onder mijn gat vandaan,’ zei hij. ‘Glijdend op mijn buik ging ik hem voorbij.’

Drie ronden te gaan, negen seconden voorsprong.

Voor een coureur van Viks formaat moest dat genoeg zijn om de race uit te rijden. Maar bij Mandeveen gleed zijn voet van het rempedaal, nog maar net wist hij zijn Honda binnen de lijnen te houden. En bij het uitkomen van de Geert Timmerbocht stond zijn motor in een te hoge versnelling. Vik begon te schelden, het teken van verval. ‘Houd je kop erbij, lul.’

Bij Hoge Heide hoorde hij een donker geluid achter zich. Hij hoefde niet over zijn schouder te kijken om te weten hoe de stand van zaken was. Ten minste één coureur had aansluiting gevonden, maar te horen aan de diepte van het geluid waarschijnlijk meerdere coureurs. Voor de laatste keer ging hij langs de hoofdtribune. Verscholen achter de kuipruit om zo min mogelijk wind te vangen, zag hij vanuit zijn ooghoeken hoe een teamlid langs de kant met beide handen het pitbord omhoog hield: P1, 3 sec, go!

De zon brak even door het dichte wolkendek heen en deed het natte asfalt oplichten. De nevel die over de Veenslang onder zijn banden vandaan kwam verminderde het zicht van de aanhakende coureurs, alsof ze in een stofwolk reden.

Met zijn ogen wijd open ging hij door de Bult, zijn knee pad schuurde prettig over het asfalt. Ondanks de druk was hij weer in zijn ritme gekomen. Het besef begon in te dalen dat hij seconden was verwijderd van eeuwige roem, van tastbare geschiedenis. Hij en Wil Hartog zouden gelijk zijn. Samen in de boeken, voor altijd en eeuwig. Vlak voor Mandeveen sloeg hij nog een aanval af, een laatste stuiptrekking van een achtervolger. Door laat zijn rempunt te kiezen, hield hij de deur dicht.

Salvatore Ricci reed in Viks wiel. Assen was zíjn circuit, drie keer op rij had hij hier gewonnen. Hij was de kroonjuweel van de MotoGP. Hij was een balletdanser op twee wielen, de volmaaktheid in een leren racepak. Het gevecht tussen Salvatore op de Yamaha en Bram Bropho in het zadel van de Ducati op het circuit van Laguna Seca in 2011 was het mooiste gevecht dat de MotoGP ooit had voortgebracht. In de laatste ronden waren de coureurs zo aan elkaar gewaagd dat ze bij snelheden van dik driehonderd kilometer per uur elkaars zweet konden ruiken. Salvatore raakte in de voorlaatste ronde even van de baan, herpakte zich en wist de race met zijn leeuwenhart te winnen, zoals alleen hij dat kon: loeren op elk minuscuul gaatje, net even wat later remmen dan zijn opponent en nooit, maar dan ook nooit opgeven. Hij was hier gekomen om voor de vierde keer in successie de TT te winnen maar er waren niet veel mogelijkheden meer om de race naar zijn hand te zetten. Het irriteerde hem vast dat die Hofstede in de beslissende fase op kop reed. Hij had hem verschillende keren op een ronde achterstand gezet, soms wel twee keer in een race.

In een hoek van vijfenveertig graden stuurde Vik de snelle en lange bocht bij Duikersloot in. Plotseling kwam het geluid van een achtervolger heel dichtbij. Rechts opzij zag hij een voorband. Dat kon niet, er was geen ruimte! Bij het uitkomen van de bocht kreeg de RCV een tik van achteren. De motor raakte in onbalans. Vik probeerde met zijn lijf bij te sturen, maar week van zijn lijn en ging rechtdoor op de grindbak af. Hij hoorde geschraap, zag over elkaar tuimelende beelden. Steentjes, overal steentjes. Toen zijn lijf tot stilstand was gekomen, lag hij op zijn rug.

Voor zijn gevoel keek hij een eeuwigheid lang naar de lucht, die geschilderd leek door een oude Hollandse meester. Hier en daar kwam hemelsblauw tussen de grijze wolken door. Een meeuw! Zijn borst ging op en neer. Met zijn rechterhand graaide hij in de grindbak. Hij opende zijn vuist en zag hoe de steentjes tussen zijn vingers verdwenen en terug op de grond vielen. ‘Vik,’ hoorde hij in de verte. ‘Vik, ben je oké?’ Binnen de omlijsting van de Hollandse meester verscheen het pafferige gezicht van een marshall. Regendruppels rolden van zijn baseballpetje. Hij stak een hand naar hem uit.

De RCV lag op zijn kant, het voorwiel draaide nog wat na. De marshall hielp hem mee de motor overeind te zetten. De hele linkerzijde zat onder de krassen, een kuipdeel hing los. ‘Ga zitten, ik duw je wel,’ zei de marshall geruststellend. Als verdoofd sloeg hij zijn rechterbeen over het zadel, keek over zijn schouder en gaf een kort knikje. De RCV kwam in beweging, met zijn tenen peddelde hij mee. De motor sloeg sputterend aan toen hij de koppeling losliet. Met zijn knie hield hij het loszittende kuipdeel op zijn plek. Een vliesje kwam voor zijn ogen, het zout van een traan die langs zijn neusvleugel zijn mond in rolde.

Met één hand aan het stuur reed hij in de derde versnelling langs de tribune, steentjes kwamen los van zijn banden en tikten tegen de spatborden. Een achterblijver kwam voorbij, het was Gunther. Wie knalde hem eigenlijk de baan uit? Er was verdomme helemaal geen ruimte om binnendoor te komen. Zijn armen en benen voelden zwaar. Alles in zijn lijf was zwaar, alsof het merg in zijn botten was vervangen door vloeibaar lood. Het losse kuipdeel klapperde in de wind. Om eventuele achterblijvers niet te hinderen nam hij de Ramshoek zo wijd mogelijk.

Als overwinnaar had hij met het voorwiel in de lucht over de finishlijn willen komen om zijn oppermacht te onderstrepen. Nummer 84, Vik Hofstede uit Amsterdam, ging als laatste over de meet.

3.

Knarsend en piepend kwam de RCV voor zijn pitbox tot stilstand. Karel-Jan nam de gehavende motor van hem over en rolde hem met gebogen hoofd naar binnen. Een opdringerige verslaggever hield een microfoon voor Viks gezicht.

‘Wat is je gevoel bij dit alles?’ vroeg hij op hijgerige toon.

Zonder een woord te zeggen stiefelde Vik naar binnen. Zijn rechterlaars trapte een plastic vuilnisbak omver, lege cola-blikjes rolden over de grond.

‘Verdomme, die klootviool reed me zo de baan uit.’

Met zijn vuist sloeg hij een deuk in het deksel van een vat olie.

‘Fuckzooi!

Hij trok zijn handschoenen uit. Voordat hij ging zitten, gespte hij het riempje onder zijn hals los, trok de helm van zijn kop en smeet ’m in een hoek.

Normaal gesproken was het hier binnen zo bedrijvig als een bijenkorf, nu kon je een speld horen vallen. Karel-Jan legde de gebutste RCV met een stoffen hoes af. De rest van het veertienkoppige team hing verbijsterd en uitgeput rond. Iemand trapte met de hak van zijn schoen een blikje met de grond gelijk. Ron, voor wie de spanning te veel was geworden, had zich al voor het einde van de race teruggetrokken in Viks motorhome.

Met zijn hoofd in zijn handen probeerde Vik te bevatten wat hem in anderhalf uur tijd was overkomen. Het moment van de val in de grindbak keerde steeds terug. Hij was zo close geweest. Waar kwam die drive through toch vandaan? Wat viel hem aan te rekenen? Je kon hém toch niet verwijten dat het was gaan regenen?

Buiten in de pitstraat stond John Haddock de pers te woord, hij had wel zes microfoons voor zijn gezicht.

‘Gaat u beroep aantekenen?’ vroeg een verslaggever van de NOS.

John zuchtte. Nu de adrenaline was uitgewerkt voelde hij zich zo slap als een vaatdoek, zijn armen hingen langs zijn lichaam.

‘We gaan ons beraden op mogelijke stappen,’ zei hij afgemeten.

De verslaggever van Fox Sports vroeg John om de race samen te vatten.

‘Het was een rollercoaster, waarbij het karretje nogal hard uit de bocht is gevlogen. Vik heeft gevochten voor wat hij waard was. Dat de race zo moest eindigen, is zuur. Heel zuur.’

‘Kan het zijn dat Viks ambitie te groot was?’ probeerde een vrouwelijke verslaggever.

‘Dat is dan jouw observatie. Kijk, close racing is waar het publiek voor op de banken gaat staan. Maar Salvatore’s actie was onbezonnen.’

‘Waarom kreeg Vik een drive through?’ vroeg weer iemand anders.

‘Dat is de hamvraag. Dat zou ik zelf ook wel willen weten.’

Binnen in de pitbox wreef Vik met beide handen door zijn kletsnatte haren, zijn lichaam kookte. Druppeltjes zweet liepen glimmend zijn nek in. Opeens stond hij op, stak een flauw handje op naar zijn team en liep naar zijn motorhome.

Na een poosje werd er op de deur geklopt. Het was John, zijn rode sponsorshirt was onder de oksels nat van zweet. Met de deurpost in zijn hand bleef hij buiten staan.

Vik liep met zijn racepak nog aan als een stalpaard de ruimte op en neer. Ron spoelde onder de kraan een afwasje schoon. Zijn loopkrukken stonden schuin tegen het aanrecht.

‘Eerst die drive through en dan word ik de baan uitgekeild. Wáárom kreeg ik die drive through, John?’

Langzaam schudde hij zijn hoofd. ‘Echt, geen flauw idee.’

Hij vertelde dat Salvatore nog langs was geweest in de pitbox om zijn verontschuldigingen aan te bieden. ‘Hij was bezorgd om je.’

Vik maakte een wegwerpgebaar. ‘Kom,’ zei hij toen, ‘we gaan naar race control. Die gasten hebben mij héél wat uit te leggen.’

Met twee handen zette hij zijn Goof-petje en zijn zonnebril op en klom bij John achter op de Goof-scooter. Met horten en stoten manoeuvreerde hij het snorrende apparaat door de stroom van mensen.

John parkeerde de scooter aan de kopse kant van het grijze gebouw van race control. Op de glazen deur bleef Viks handafdruk staan toen hij naar binnen liep. Links was een wand met tientallen beeldschermen die het hele parcours in beeld brachten. Niets ontging race control, als een havik hing ze boven het circuit.

‘Wie is hier de baas?’ vroeg Vik te luid.

Met een zucht kwam een man met een vierkante bril op zijn voorhoofd achter zijn bureau vandaan. Met een knikje stelde hij zich voor. ‘Van Doorn, coördinatie race control. Hoe kan ik jullie helpen?’

‘Ik wil graag de beelden van de start terugzien,’ zei hij korzelig.

‘Dat kan ik begrijpen,’ zei Van Doorn. ‘Heb je een momentje? De steward weet daar alles van.’ Hij wenkte een kalende man die met zijn armen over elkaar bij het raam stond. Het was Clive Conners, de Australische wereldkampioen uit ’84 en ’86, die nu als hoofdsteward toezicht hield op de veiligheid tijdens de races. Zonder zich voor te stellen voegde Conners zich bij het drietal.

‘We hebben helaas onregelmatigheden bij de start geconstateerd,’ zei hij effen.

‘Onregelmatigheden?’

‘Kijk maar mee.’

Ze stonden voor de wand met beeldschermen. Op de middelste monitor waren op verzoek van de hoofdsteward beelden van vlak voor de start te zien. Hij hield zijn wijsvinger strak op Vik gericht, tweede startrij, helemaal rechts. Even voor het rode licht zag je zijn hoofd knikken, ook zakte hij door zijn armen, en als je een loep voor een oog hield kon je misschien zien dat de motor ietsjes bewoog.

‘Kijk, je maakt een jump-start,’ zei Conners op gelijkhebberige toon.

Vik stak zijn kin naar voren.

‘Je motor beweegt tijdens de start,’ ging hij enthousiast door. ‘De enige juiste penalty is een drive through. Je kunt de reglementen erop naslaan.’

‘Maar dat is toch geen jump-start?’ bemoeide John zich ermee. ‘Zijn helm beweegt, so what.’ Hij haalde zijn leesbril uit zijn borstzak. Met een gezicht als een konijn bestudeerde hij de beelden. Hij schudde zijn hoofd. ‘Met een jump-start behaal je voordeel. Daar is hier toch geen sprake van?’

‘Ze knalden me aan alle kanten voorbij,’ snoof Vik.

Conners stond met zijn armen over elkaar en zweeg. Als oud-wereldkampioen genoot hij onder de coureurs veel respect en zijn benoeming tot hoofdsteward een jaar geleden was dan ook unaniem met instemming begroet. Hij stamde uit de tijd van Wil Hartog, toen de jump-start nota bene in zwang was. Wat zat hij nou dan te jeremiëren?

Van opzij keek John zijn coureur aan.

‘Waarom knikte je zo met je hoofd?’

‘Eh… ik moest niezen.’

‘Je moest wát?’

‘Ik moest niezen,’ herhaalde Vik.

John rolde met zijn ogen.

‘Hoor je dat, Conners? Dan blijft er van je jump-startthe-orietje toch niets over?’

Conners wees naar het scherm.

‘Ik ga uitsluitend op de beelden af.’

‘Je hebt mijn race vergald,’ siste Vik. ‘Kom laten we gaan.’

Op dat moment zwaaide de deur open, het was Salvatore. Zijn halflange haar was in een knotje gebonden. Hij werd geflankeerd door zijn crew chief Galletano Vidal en een jonge blonde dame in een mantelpakje met een fraai stel benen eronder. Door al de beschermende pads in zijn raceoverall liep Salvatore als een robot op Vik af. ‘Ik remde te laat,’ zei hij schuldbewust. ‘Mijn bochtsnelheid was te hoog. Het spijt me.’

Vik ontweek zijn uitgestoken hand.

Salvatore liep achter Van Doorn en Conners aan een kantoortje binnen. Hij zou zijn straf te horen krijgen. Op zijn onbesuisde actie stond in de regel een tijdstraf van vijf seconden die pas de volgende race opgelegd zou worden; het betekende dat hij dan als laatste zou starten.

Vik wilde al richting de uitgang lopen toen hij zag dat Galletano in de buurt van John kwam staan. ‘Jammer van je coureur,’ hoorde hij hem langs zijn neus weg zeggen. ‘Hij was eindelijk een beetje op dreef. Vallen voor eigen publiek is natuurlijk nooit leuk.’ Hij knipte met zijn vingers. ‘Je coureur is geen winnaar. Hij mist panache.’

Galletano was een geval apart. In de tweede helft van de jaren tachtig streed hij voor Yamaha een paar seizoenen mee om het kampioenschap in de 125CC-klasse. Als coureur was hij niet bijterig genoeg en wist tot zijn grote frustratie nooit een podiumplek te behalen. Hij ging voor Yamaha aan de slag, eerst als monteur en later als crew chief, gelijk succesvol door in de 125CC-klasse zijn eerste wereldkampioen af te leveren. Het bijterige wat hij als coureur miste, had hij wel als manager. Wie met het team niet mee kon komen kreeg gelijk zijn congé en werd vervangen door een geschiktere kandidaat. Hij was lomp in de omgang, tegen het snauwerige aan, en had de hebbelijkheid zich laatdunkend over de concurrentie uit te laten. Hij had Vik ooit eerder een slow-flyer genoemd. Inmiddels had Galletano als crew chief vijf wereldkampioenschappen achter zijn naam staan, waarvan drie in de koningsklasse, zeg maar vier, want het moest wel heel raar lopen als Salvatore dit seizoen niet opnieuw winnend zou afsluiten.

Een golden boy en een invloedrijk persoon, die Galletano, maar o wat kon hij een irritante klootzak zijn. Vik wist zeker dat zijn karakter was gevormd door zijn fysionomie. Door zijn kleine, te dicht bij elkaar staande ogen, een naar binnen gekeerde mond, meer een gleuf, en hoge jukbeenderen straalde zijn gezicht onheil uit. Hij was ook klein van stuk. Dat was goed te zien nu hij in de buurt van John stond; hij reikte tot aan zijn kin.

De hele sfeer in race control was lamgeslagen. Met zijn opmerking had Galletano iedereen in verlegenheid gebracht.

Het was John die de stilte doorbrak. Hij zei: ‘Je hebt het recht niet zo over mijn coureur te praten.’

‘Ik kan zeggen wat ik wil, en het is de waarheid.’

Waarom hield die Galletano niet gewoon zijn bek?

‘Door mensen als jij krijgt de sport een slechte naam,’ snauwde John. Zijn gezicht begon rood aan te lopen van opwinding.

Galletano spreidde zijn hand. ‘Vijf wereldkampioenschappen, mister.’

‘Voor mij ben je niet meer dan een rat.’

‘Kom op, John, laten we gaan,’ zei Vik. ‘Die gast is het niet waard.’

Vastgenageld stond Galletano aan de grond. Zijn donkere blik was gericht op een punt op de muur. Toen streek hij met een lepe beweging door zijn sliertige zwarte haar, deed een stap naar voren en greep John bij zijn kraag beet.

‘You called me a rat?’

John knikte hautain. ‘Yes I did.’

‘Kom op, John,’ drong Vik aan.

Met een ferme beweging duwde John zijn kwelgeest van zich af. Uit balans viel Galletano via een tafel ruggelings op de grond. In zijn val trok hij een beeldscherm met zich mee. De blonde vrouw keek met haar handen om haar gezicht naar haar baas op de grond.

4.

Studio Sport had de TT van Assen traditiegetrouw integraal uitgezonden. Heel motorminnend Nederland zag Vik Hofstede een halve minuut voor de finish spectaculair de grindbak in stuiteren. Hij haalde zelfs het journaal van acht uur toen Annechien Steenhuizen met een sip gezicht de beelden van commentaar voorzag: ‘Het zou de eerste keer zijn geweest dat Vik Hofstede in de MotoGP het podium zou hebben beklommen. En dan nu over naar het weer.’

Het lawaai van de vogels buiten had hem die ochtend vroeg gewekt. Hij lag met zijn handen op zijn borst gevouwen nog half verdoofd in bed toen op slag beelden van de afgelopen dagen achter zijn ogen voorbij schoten. Hij kwelde zichzelf met het beeld van Wil Hartog die model stond voor succes, voor iemand die het hoogste doel in zijn sport had bereikt en daarmee zijn leven had vormgegeven. Hoewel hij meerdere races in de koningsklasse op zijn naam schreef, was het winnen van de TT van Assen een prestatie die aan hem was blijven kleven als Olympisch goud. Waar Wil Hartog in de boeken stond, mocht Vik Hofstede hopen op een voetnoot. Hij kon het niet helpen dat hij stikjaloers was. Elk jaar mocht de grasdroger uit Abbekerk voorafgaand aan de TT over het circuit zijn ererondje op zijn Suzuki RG 500 rijden, en elke keer weer kreeg hij van het publiek een staande ovatie. In sportieve zin was Wil Hartog een held.

Vik had geen panache. Hij had het woord moeten opzoeken. Het betekende bravoure.

Met al zijn ups and downs paste voor zijn gevoel een heel seizoen in de race van afgelopen zaterdag. Over het akkefietje tussen John en Galletano haalde hij zijn schouders op. Iedereen had kunnen zien dat Vidal was begonnen met zuigen. Dat hij John bij zijn kraag beetpakte, was ronduit intimiderend, een daad die de status van de man niet waardig was. Elkaar een beetje sarren om de boel op scherp te houden was tot daaraan toe, maar op zo’n moment de confrontatie willen aangaan was onnodig kwetsend, dan vraag je om problemen. Hij was benieuwd wat de kranten vandaag over hem zouden schrijven, welke invalshoek zouden ze kiezen? Het was klip en klaar dat hij was bestolen, twee keer zelfs. Maar geen enkel verslag, hoe troostrijk ook, kon zijn diepe gevoel van moedeloosheid wegnemen.

Hij wierp met een machtige zucht het donzen dekbed van zich af en ging onder de douche staan. Van onderaf zeepte hij zich in met een spons. Op zijn linkerenkel zat een jaap van acht centimeter. Hij brak ’m drie jaar geleden samen met zijn rechtersleutelbeen na een spectaculaire high sider tijdens een trainingssessie op het circuit van Jerez. De spons ging over een staalkaart van littekens. Drie keer was een sleutelbeen geknapt, twee keer links. Verder zijn beide polsen, een paar vingers en drie ribben. Vooral die laatste breuken bezorgden hem wekenlang een zeurende pijn die hij met morfinedruppels bestreed.

Met zijn handen als een kommetje om zijn ballen stond hij onder de douchekop. Het schuim was allang van zijn lichaam gespoeld maar hij stond hier wel fijn zo. Het warme water kletterde prettig op zijn achterhoofd en verwarmde de rest van zijn lichaam. Een mier kwam tevoorschijn uit het rooster van het afvoerputje en ging zijn kant op. Hij hield zijn wijsvinger op de natte vloer en liet het beestje erop klimmen. Sommige soorten konden bij een sprintje per seconde tweehonderd keer hun eigen lichaamslengte overbruggen. Als hij dat op zijn RCV kon, zo snel, dan zou hij vierhonderd meter per seconde afleggen. Dan was hij sneller dan het geluid.

Zijn telefoon op de wastafel ging af. Hij kwam onder de douche vandaan en zag dat het Ron was die belde. Snel droogde hij zich een beetje af, en nam op.

‘Ik heb de krant voor me liggen,’ klonk het nors.

‘En, wat schrijven ze over me?’ vroeg hij terwijl hij met de handdoek om zijn middel de slaapkamer inliep.

‘Dat is het nou juist; je wordt in het stuk nauwelijks genoemd. Wil je de kop horen?’

‘Lees voor.’

‘Crew chief Red Sparrow racing door het lint. Die verslaggever, ene Freddy Molenaar – ik ken die hele gast niet, jij wel? – heeft nauwelijks iets over de race geschreven. Iemand heeft de beelden in race control gelekt. Er staat inmiddels ook een filmpje op YouTube. Het lijkt wel of Galletano door de lucht vliegt. Die gozer weegt ook niks. Hij wil zelfs aangifte doen van mishandeling. Godverdomme, jongen. Denk je dat je sponsoren op dit soort shit zitten te wachten?’

Viks gezicht trok wit weg. ‘Nee, dat zitten ze niet,’ zei hij hees. ‘Wat wil je dat ik doe?’

Hij hoorde een diepe zucht. ‘Ik wil dat je niets doet. Misschien waait het wel weer over. De GP in Finland is over twee weken. Ik wil dat je je daarop focust. Je bent zo goed als je laatste race.’

‘Ik was op mijn best.’

‘Dat was je ook. Ciao ciao.’

Ron had drie petten op: hij was zijn vader, zijn manager en zijn coach. Hij herkende Viks talent toen hij hem op zijn achtste verjaardag een Yamaha PW mini-bike cadeau deed. Na een summiere uitleg reed hij ermee weg en keerde met een glimlach van oor tot oor weer terug. Voor de aardigheid zette hij op het erf met pylonen een circuitje uit. Het gebrom, de snelheid en de hellingshoeken maakten Vik rustig, alsof hij in een kermisattractie zat. Zijn ouders hadden dan geen kind aan hem. Zolang ze op het erf het geluid van een bromvlieg hoorden, wisten ze dat hij in de buurt was. Het was pas na de dood van zijn moeder, zes jaar later, dat hij voor het eerst op Assen trainde en kon laten zien wat hij werkelijk in zijn mars had. Hij zag het circuit als de uitvergrote versie van het pylonenparcourtje achter op het erf, en zo draaide hij ook zijn rondjes; volledig in sync met het asfalt en zijn racemotor. Nog voor zijn afstuderen aan Hageveld college in Heemstede was hij nationaal kampioen in de Supersport 600 klasse, in het jaar daarop reed hij zich definitief in de kijker toen hij de Europese titel won. Op zijn twintigste puilde zijn prijzenkast uit.

Met de telefoon in zijn hand keek hij zijn kamer rond. De jaloezieën bewogen zachtjes mee op het briesje dat via de openslaande deuren naar binnen gleed. Nu pas zag hij dat het metersgrote olieverf actieschilderij boven zijn bed van dirt track-racer Gene Romero scheef hing. In de verte hoorde hij een alarm afgaan.

Met een Goof-sponsorpetje en een donkere zonnebril op ging hij naar buiten. Het was spitsuur in de stad. Een stroom fietsers kwam voorbij. Net voor een rinkelende tram stak hij met een sprintje de baan over.

De deurbel liet door het leegraken van de batterijen een vals deuntje horen toen hij Babak’s Buurtsuper binnen ging. Met opgestoken duim groette hij de eigenaar. Babak kwam uit Iran, en was vijf jaar geleden met zijn winkel in de straat verschenen. Hij had kort kroeshaar en het vriendelijke gezicht van iemand in wiens hoofd het altijd lente lijkt. Met beide handen trok hij aan zijn witte slagersschort om er zeker van te zijn dat hij er representatief uitzag.

Vik ging recht op het krantenrek af dat naast de kartonnen bak met chips stond. Hij klapte de ochtendeditie uit. Er stond geen vermelding op de voorpagina, dat was tenminste iets. De krant bestond bij de gratie van het uitventen van menselijke ellende en tekortkomingen. Maar toen hij het populaire sportkatern in handen had, kromp zijn maag samen.

CREW CHIEF RED SPARROW DOOR HET LINT

What the fuck? Alsof hij stoeptegels naar zijn hoofd geslingerd kreeg.

De frustraties liepen bij Red Sparrow racing na de verloren race op het circuit van Assen zo hoog op dat crew chief John Haddock het lijfelijk aan de stok kreeg met Galletano Vidal, de grote baas van Honda’s fabrieksteam, leider in het klassement.

Zijn ogen schoten over de pagina. De verslaggever bracht een ‘exclusief’ verhaal waarin hij Red Sparrow wegzette als een slechte verliezer. Er volgde zelfs een moreel betoogje over het ‘belang van sportiviteit’. Verder: die jankerd van een Galletano wilde aangifte van mishandeling doen. Bijzonder was dat John Haddock, zijn vader noch hem om een reactie was gevraagd, al was hij de eerste om toe te geven dat zijn telefoon gisteren de hele dag uit stond en hij voor niemand bereikbaar was.

Hij vouwde de krant dicht en legde hem zwijgend op de toonbank. Zijn ogen dwaalden over de metalen vitrinebakken met lekkernijen. Op elke andere dag zou hij trek hebben gehad in een broodje kipsaté of eentje met geitenkaas, maar nu zou hij niet eens een pindanootje door zijn strot krijgen.

‘Ik heb de krant vanochtend ook gelezen,’ zei Babak. ‘Ik heb zelfs de race gezien, op Fox Sports. Je was fantastico. Sport is niet eerlijk, net als het leven.’

Op dat moment hoorden ze buiten een gil. Iemand riep: ‘Politie, staan blijven.’

Gealarmeerd stak Vik zijn hoofd naar buiten. Voor hem op de stoep lag een kerel met een tasje in zijn hand naar een agent te trappen. Die haalde daarop zijn wapenstok uit zijn koppelriem en liet met een zwiep het rubber op de dij van de man neerkomen. De droge klap was duidelijk te horen. Vik kneep met zijn ogen. Daarna plantte de agent, een boom van een kerel, zijn knie op de borst van de man, draaide hem op zijn buik en deed hem in een vloeiende beweging de handboeien om.

‘Waar is dit allemaal goed voor?’ zei Vik.

De agent stak zijn wapenstok terug in zijn koppelriem.

‘Hij heeft een vrouw verderop in de straat beroofd. Is het niet zo, meneertje?’

‘Ach man, krijg de tering.’

Met zijn hoofd ietsjes naar beneden sprak de agent in zijn portofoon.

Niet veel later klonk een sirene in de straat. Babak stond al die tijd met zijn neus tegen de ramen gedrukt. Een politiebusje stopte voor zijn winkel. Een schuifdeur roetsjte open, vier agenten kwamen als duveltjes uit een doosje tevoorschijn. Twee hielden met opgestoken hand het verkeer tegen, de anderen hielpen mee met het afvoeren van de arrestant.

Met de krant onder zijn arm keek Vik het politiebusje de straat uit. Hij floot langzaam; zo hé, de week begon wel erg wild en duurde op de kop af nog zesenhalve dag. Hij rekende de krant af en groette Babak. Met zware benen en een licht duizelend gevoel in zijn hoofd liep hij terug naar huis. Halverwege vouwde hij de krant midden op de stoep weer open en las verder. Met de uitbarsting van crew chief John Haddock heeft het imago van Red Sparrow racing een gevoelige knauw gekregen. Dat kon er ook nog wel bij. Een voetganger liep per ongeluk tegen hem aan en mompelde ‘sorry’. Vik keek niet op of om. Hij probeerde de herkomst van de bagger die hij las te begrijpen. Had hij iets gemist? Was er een complot gaande? Salvatore Ricci, Clive Conners en Galletano Vidal waren toch the bad guys? Plotseling werd hij besprongen door het paniekerige gevoel dat zijn leven als zand tussen zijn vingers door aan het wegglippen was.