Bonuszoon

Antoinette Kalkman

Bonuszoon

Antoinette Kalkman

3e druk november 2019

2e druk juli 2019

1e druk mei 2019

Uitgeverij: Godijn Publishing

Vormgeving omslag: Jen Minkman

Auteursfoto: Ton Bennemeer

ISBN 978-94-93157-85-0

ISBN E-book 978-94-93157-15-6

ISBN Luisterboek 978-94-62551-52-7

NUR 305/332

©2019 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Namen, personen en gebeurtenissen zijn fictie. Enige gelijkenis met bestaande personen of werkelijke gebeurtenissen berust op louter toeval.

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

J’ai décidé d’être heureux

parce que c’est bon pour la santé

Voltaire

Voor mijn kinderen

Proloog

Waarom lukt het me niet wakker te blijven? Mijn vingers grijpen in de grond, ik druk mezelf op en kom overeind. De ruwe aarde schuurt de verse korstjes aan mijn vingertoppen open en ik lik het bloed op. Zoeken ze me of denken ze dat ik gevlucht ben? Ik wil schreeuwen om water, maar mijn keel is te droog. Zelfs een kreun is te veel gevraagd. Niemand ziet me, niemand hoort me en als ik er niet in slaag weg te komen, ga ik hier dood. Of ben ik dat al? Er zijn er die dat graag willen.

Zelfs als ik mijn ogen wijd opensper, zie ik helemaal niets. De spikkel licht, die af en toe door het kiertje bij mijn voeten spiekte, is helaas gedoofd. Het is kennelijk nacht. Zweet parelt langs mijn voorhoofd en ik snak naar adem. Ik probeer te focussen, maar mijn brein weigert dienst.

Een duizeling overvalt me en ik leun naar achter. Scherpe brokken van de ruwe wand prikken door mijn vochtige shirt. Ik registreer het, maar voel geen pijn meer. Kou vlijt langzaam over me heen. Mijn hoofd glijdt opzij en als mijn wang tegen de kille muur botst, krijgt mijn geest een opleving en wordt mijn zicht iets helderder. Ineens zie ik mijn kinderen levendig voor me en mijn hartslag begint waarschuwend te bonken in mijn keel. Ik strek naar ze uit, maar bereik ze niet. Ik weet dat ze hier niet zijn. Tranen vol wanhoop dringen naar buiten. Ik spreek mezelf moed in: niet opgeven Lauren, volhouden! Blijf wakker, verdomme. Bewijs hoe het zit. Het is nog niet voorbij.

L A U R E N

10 november 2012, 19.35 uur

Arrestantencomplex – Houten

1

Dit is beslist het dieptepunt van mijn leven. Voorzichtig betast ik mijn voorhoofd en voel de bult achter het zachte weefsel van het verbandgaas. Hij lijkt enorm. Rondom de pleisters is mijn huid plakkerig en als ik frons, trekt de dichtgenaaide wond onder het verband. Vermoedelijk hebben ze op de Eerste Hulp alleen het meest noodzakelijke schoongemaakt. Ik heb geen idee wat de schade is en een spiegel behoort niet tot de standaarduitrusting van deze cel. Het kan me ook niet schelen. Ik kijk er niet naar uit mezelf recht in de ogen te kijken.

Om de tijd te verdrijven, krab ik voorzichtig de korstjes weg waar mijn voorhoofd niet is afgeplakt met verband en pleisters. Een wee gevoel overvalt me als ik daarna de roodbruine randen onder mijn nagels bestudeer. Zeven hechtingen.

‘Een lelijke wond,’ deelde de verpleegkundige tijdens het hechten zakelijk mee, maar met een beetje geluk kan het litteken genezen tot een dun wit streepje op mijn voorhoofd. De politieagente met het gemillimeterde haar, die me naar het ziekenhuis begeleidde, snoof op dat moment minachtend. Terwijl ze ongeduldig op haar horloge keek, merkte ze op dat die wond mijn minste zorg was. Haar stem voelde als een koude waterstraal op mijn schedel. Zij had me kennelijk al veroordeeld.

Ik ril als ik haar stem in mijn gedachten terughaal en sta opnieuw stil bij de verschrikkelijke gebeurtenis van vanmorgen. Hoe bestaat het dat ik dit op mijn geweten heb?

Vertwijfeld pulk ik aan mijn onderlip en trek een velletje los. Volgens Mark doe ik dat altijd als ik zenuwachtig ben. Mijn hart krimpt ineen als ik aan hem denk.

‘En als ik in de problemen zit,’ mompel ik voor me uit, terwijl ik de kale ruimte in me opneem. Ik heb vroeger genoeg stommiteiten uitgehaald, maar dat ik hier zit, had ik, in het ergste doemscenario van mijn leven, niet kunnen bedenken.

Ik heb het niet echt koud, maar desondanks bibber ik. Ik ben ook misselijk, van de koppijn of door de bedompte lucht die hier hangt. Ventileren kunnen ze deze ruimtes vanzelfsprekend niet; er zijn geen ramen en die glasblokken boven de metalen deur laten alleen een treurig beetje licht door. Hoeveel zwetende en ruftende kerels hebben hier in de loop van de jaren gezeten? En wat hebben ze uitgevreten? Ik schrik op als ik een krassend geluid hoor en kijk met ingehouden adem naar de deur.

Ik moet hier vannacht dus blijven. Dat heeft de vrouwelijke bewaker me zojuist duidelijk gemaakt, nadat ze me een beker thee toeschoof via het doorgeefluik in de metalen deur. Er is een of ander verkeersongeluk in de buurt gebeurd en de dienstdoende agenten hebben op dit moment geen tijd voor een nieuw verhoor. Ik moet wachten. Wachten waarop? En hoelang?

‘Dat gaat u vanzelf ervaren. In ieder geval langer dan de kop thee warm is.’ Bitser had ze het niet kunnen zeggen. Ik probeerde door de opening te kijken om contact met haar te maken, maar het luik was met hetzelfde venijn als haar woorden dichtgegooid en ik bleef verward achter. De hete theedruppels op mijn gezicht, daar beland door de vaart waarmee het luik sloot, maken mijn desolate stemming extra schrijnend.

Ik heb geen idee hoe laat het is. Mijn horloge moest ik afgeven, net als mijn ringen en de veters van mijn zwarte Isabel Marant sneakers. Ze hangen onvast en als lompe zakken aan mijn voeten, maar ik pieker er niet over ze uit te doen. De aanblik van de grauwe tegelvloer doet vermoeden dat hier zelden een dweil doorheen gaat. Om de spanning te onderdrukken, drentel ik wat heen en weer. Gaan zitten betekent dat ik berust in het feit dat ik ben opgesloten en vannacht niet uit deze politiecel kom.

Ik krijg het benauwd bij het idee. Al sinds ik me kan herinneren heb ik angst voor kleine ruimtes. Ik kan de dag dat mijn moeder me alleen achterliet bij handenarbeid nog levendig voor de geest halen. Die keer dat ik de deur niet open kreeg en er niemand kwam, hoe hard ik ook riep. Ik was hooguit vier. Misschien net vijf. Na die keer maakt de gedachte dat ik ergens in vastzit me zo bang dat mijn hart op hol slaat en ik acuut begin te hyperventileren. Daarom draag ik ook nooit een trui met een col. Ik moet niets straks om mijn nek hebben. Ik ben in staat het finaal aan flarden te trekken als ik denk dat mijn hoofd niet door de hals past.

Deze kleine ruimte zonder ramen voelt als een te strakke trui en mijn ademhaling versnelt. Bij elke ademstoot protesteert mijn gekneusde borstbeen en ik buig voorover zodat ik minder last heb van de pijn. Daar houd ik op z’n minst een paar weken last van, kreeg ik in het ziekenhuis te horen. Gelukkig is er verder niets kapot. Niets aan mijn lijf in ieder geval. Mijn gevoel is een ander verhaal. De situatie dringt nog niet helemaal tot me door. Ik ben verdoofd en tegelijkertijd staan mijn zenuwen strak gespannen. Dat ene zinnetje dat staccato door mijn hoofd buldert, jaagt me angst aan.

Blijf van hem af. Blijf godverdomme van hem af!

‘Ik heb het echt niet gezien. Ik wist het niet. Het spijt me. Het spijt me,’ krijst een tweede stem. Verschrikt kijk ik om me heen totdat ik besef dat ik het zelf ben die schreeuwt. Ik herken de klankkleur van mijn eigen stem niet.

Door de opborrelende paniek kan ik nauwelijks meer op mijn benen staan en ik besluit te gaan zitten. Zodra mijn billen de opstaande rand van de bank raken, geeft de kilte van het pvc me een onbehaaglijk gevoel. De herinnering aan mijn moeder schiet opnieuw door mijn hoofd en maagzuur welt op. Ik zie haar hoofdschuddend voor me staan en proef de afkeuring op mijn tong. Zouden mijn ouders me bezoeken als ze nog hadden geleefd? Ik besef dat het beter is dat ze dit niet hoeven meemaken. De schande zou enorm zijn, zeker in haar positie. Ik hoor het mijn moeder zeggen. Papa had waarschijnlijk stil achter haar staan wachten nadat ze zijn sussende woorden de nek om had gedraaid.

Ik verdring de gedachte aan mijn ouders, schuif iets naar achter en draai een kwartslag zodat mijn benen kunnen rusten op het okergele skai. Het dunne matras kraakt bij elke beweging die ik maak. In de hoek ligt een kussen van hetzelfde materiaal. Er zit geen sloop om. Als ik denk aan het aantal mensen dat hierop gelegen moet hebben, krijg ik de kriebels. Hoeveel kwijl, snot en andere uitwerpselen heeft dit kussen al moeten verwerken? Ik kokhals bij die gedachte en trek mijn handen terug van het zitvlak. Ik wil hier niet zijn. Ik hoor hier helemaal niet. Dit kan niet waar zijn. Ik heb fouten gemaakt, maar ik ben toch geen misdadiger?

Mijn ademhaling gaat weer met me aan de haal en de gierende uithalen verraden een opkomende hyperventilatieaanval. Ik moet me bedwingen om niet opnieuw keihard te gaan gillen. Ik wil hieruit. Ik wil naar huis. Of nee, naar Vlieland, waar ik vanmorgen naar op weg was. Om tot mezelf te komen. Te overdenken hoe het verder moet met mij. Met Mark. Met ons. Als er überhaupt een ons is. De twijfelende houding van Mark vanmiddag, nadat ik door de agenten werd weggeleid, sprak boekdelen. Ik zag de bezorgdheid in zijn ogen, maar hij kwam niet naar me toe om me gerust te stellen. Vanaf de achterbank van de politiewagen zag ik dat hij wegliep, zelfs voordat we het pad waren afgereden. Hij liep rechtstreeks naar haar.

Ik sla mijn armen om me heen in de hoop het trillen van mijn bovenlijf te stoppen en voel tranen over mijn wangen glijden. ‘Wat heb ik gedaan?’ stamel ik.

Mijn armen raken de opgedroogde plekken in mijn T-shirt. Ontzet bestudeer ik ze. De bruin geworden vlekken in het katoen maken duidelijk dat ik flink heb gebloed. Ik hoop niet dat mijn meisjes dat deel hebben meegemaakt. Het moet er beroerd hebben uitgezien. Als ik de film in mijn hoofd voor de zoveelste keer afspeel, realiseer ik me nogmaals dat Mark niet heeft gevraagd of hij mee mocht naar het bureau. Hij bekommerde zich louter om Ellen die, op een haastig gehaalde keukenstoel, in de berm zat. Die gedachte steekt me, maar ik corrigeer me snel en voel dat ik een kleur krijg van gêne. Zijn aandacht voor haar is meer dan logisch. Wat een onbeschrijflijk verdriet moet ze voelen. Het is verschrikkelijk wat er is gebeurd. Ik buig mijn hoofd en schaam me diep.

L A U R E N

10 november 2012, 11.30 uur

Huis De Plantage – Thuis

2

Ik rij rakelings langs het smeedijzeren hek aan het eind van ons parkeerterrein en geef een korte ruk aan het stuur. Ternauwernood voorkom ik dat ik de spijlen schamp. De logge Defender slingert vervaarlijk door deze abrupte beweging en in een reflex knijp ik mijn billen samen, maar verder sta ik er niet bij stil. Geen tijd voor. Mijn mobieltje werp ik met eenzelfde venijnige smak op het dashboard als de punt waarmee ik het bericht aan Mark besluit. Woedend duw ik de pook naar de volgende versnelling en ik kijk niet meer achterom. Ik wil alleen maar weg. Weg van de ruzies en de verwijtende blikken. Van het onbegrip. Weg van alles dat misgaat.

Door mijn ongecontroleerde stuurbewegingen vliegt mijn handtas van de bijrijdersstoel en ik zie hoe de inhoud zich verspreidt over de autovloer. Mijn portemonnee, de verloren gewaande lipstick zonder dop. Aankoopbonnetjes, opschrijfboekjes, haarclips, de verfomfaaide folder van mijn laatste expositie. Het rolt allemaal zonder duidelijke bestemming door de auto en het kan me niets schelen. Straks bij de veerboot ruim ik het op. Dat neem ik me voor. Op dit moment is alleen belangrijk dat ik het gedoe achter me laat. Al is het maar tijdelijk. Een weekend rust aan mijn hoofd. De ruzies met Mark, het gesodemieter met de buren. Het wordt me teveel.

‘Jullie kunnen allemaal de pot op,’ schreeuw ik tegen de voorruit. Ik weet dat ik onredelijk ben, maar de drift in me bruist wellustig en ik geef een extra dot gas. Niets of niemand houdt me meer tegen.

Een oorverdovende klap en de wereld staat stil, op het heftig deinen van mijn auto na. Ik heb geen idee wat er gebeurt. De binnenkant van de autoruit belemmert me in een grotere val naar voren en alle zuurstof wordt mijn luchtpijp uitgeperst. Ik snak naar adem en moet tegelijkertijd kokhalzen. Met dezelfde vaart als ik naar voren word geworpen, schiet ik terug in mijn stoel. Mijn achterhoofd veert terug van de rugleuning en mijn handen voorkomen op het nippertje dat mijn borst opnieuw in aanraking komt met het stuur. Het gaat allemaal heel snel en tegelijkertijd lijkt het of de gebeurtenissen als losgescheurde beelden uit een fotoboek in een verstilde vertraging voor mijn ogen zwieren. Het scheurende geluid van de remmen maakt plaats voor een gierend geluid uit mijn keel. Dan wordt het rustig, alsof de wereld haar adem inhoudt. Stilte voor de storm. Een straaltje bloed schuift traag langs de voorruit naar beneden. Is dat van mij? Voorzichtig betast ik mijn voorhoofd. Mijn huid is gescheurd, maar ik voel geen pijn. De ster in de voorruit wordt groter en ik kijk er gebiologeerd naar. Verder gebeurt er niets. Langzaam maar gestaag groeit de ster. Het doet me denken aan de poten van een spin die steeds groter worden naarmate de prooi binnen bereik komt. Tranen vertroebelen mijn zicht en ik knijp mijn ogen samen om beter te zien. Ingespannen volg ik het groeiende insect op mijn voorruit totdat iets anders mijn aandacht trekt. In de verte hoor ik het gebulder van aanstormend wild. Ik snap niet precies wat er aankomt, maar het voelt als naderend onheil en ter verdediging kruis ik mijn armen voor mijn hoofd.

‘Kom eruit stomme trut.’

Het portier wordt opengerukt. Aan de serene stilte in de veilige cabine komt abrupt een einde. Een paar grote handen, klauwen bijna, trekken me zijwaarts uit mijn auto. Mijn benen weigeren me te dragen en voor ik besef wat er gebeurt, raken mijn knieën onzacht de grond. Grindsteentjes dringen de huid van mijn handpalmen binnen, maar ik registreer het nauwelijks. Een kreet van verbijstering galmt na in mijn oren en ik besef amper dat ik het ben die gilt als een mager speenvarken. Ik verstijf, ik kan het niet geloven. Vlak voor het linkervoorwiel ligt de reden van mijn plotselinge stop.

In een krans van bruinrossig haar, dat vanaf de wortel steeds donkerder kleurt, zie ik het gezicht dat ik maar al te goed ken en bovendien de reden is van de voortdurende bonje met Mark. Schrik en ontzetting kruipen vanuit mijn bekken omhoog. Van de zenuwen pies ik een beetje in mijn broek en ik trek mijn buikspieren hard aan om niet nog meer te laten lopen. Het gieren van mijn adem wordt intenser doordat ik besef wie daar ligt. En hoe.

Zijn nek ligt in een onnatuurlijke houding boven de rest van zijn lichaam. Ik reik naar zijn hoofd, maar trek van schrik mijn arm terug als ik zie dat er iets door de huid steekt. Uit het gat in zijn hals steekt een stuk bot. Bloed gulpt er in een straal langs. Een dunne, vloeiende stroom waardoor het grijze grind om hem heen rood kleurt. De geur dringt mijn neus binnen en ik proef een ijzerachtige smaak in mijn mond. Mijn darmen reageren acuut met krampachtige bewegingen en werken mijn maaginhoud pulserend omhoog. Daar ligt Bart. Mijn God. Nee! Nee! Zo heb ik het nooit gewild.

Opnieuw strek ik mijn armen naar hem uit. Ik wil hem aanraken. Tot leven brengen. Dit kan niet waar zijn. Dit mag niet. Zijn haren zijn deels over zijn gezicht gevallen en zijn mond is opengesperd alsof hij op het laatste moment iets wilde roepen. Tussen zijn lippen door sijpelt bloed dat zich vermengt met wit slijm en talrijke grindsteentjes.

Ik realiseer me dat hij op deze manier niet kan ademen. Hij heeft lucht nodig. Onmiddellijk. Daar ga ik voor zorgen. Ik maak het goed. Paniekerig, maar vastberaden kruip ik naar hem toe. Anderhalve meter afstand tussen leven en dood. Ik richt me op, grijp naar zijn hoofd, graai naar het grind rond zijn lippen en maak zijn mond vrij zodat hij beter kan ademen. Mijn vingers tasten voorzichtig over zijn gezicht en haastig schuif ik zijn roestbruine lokken opzij. Ik spreek troostende woorden totdat mijn stem stilvalt boven zijn ogen die me op een vreemde manier aankijken. Ik herken ze niet. De normaal gesproken lichtblauwe tint van zijn irissen is donker. Zijn ogen glimmen niet meer, de lichtjes erin zijn gedoofd. Ik ben te laat. Ik laat mijn armen langs mijn lichaam vallen en zak in elkaar.

L A U R E N

11 november 2012, 07.15 uur

Arrestantencomplex – Houten

3

Ik word wakker van een krakend scharnier. Inmiddels herken ik dat geluid. Ik draai me om en kijk of ik de celdeur zie bewegen. Een druppeltje olie kan geen kwaad zou Mark zeggen. Ik word verdrietig als ik aan hem denk, dus focus ik op iets anders en kijk verwachtingsvol naar de deur. Ik moet sterk blijven.

Afgelopen nacht heb ik hetzelfde geluid een paar keer gehoord en ik hoopte dat ze me uit deze cel zouden halen met de mededeling dat het allemaal een vergissing was. Helaas bleef het bij een paar ogen die af en toe via het luik naar binnen gluurden en me vervolgens achterlieten in mijn boze droom. Het luik sloot, voetstappen tikten weg op de gang en het werd stil. Dat bleef het ook. Uiteindelijk ging ik alsnog liggen. Mijn wil sputterde tegen, maar mijn lichaam was eenvoudigweg te moe en ergens tijdens die eenzame uren van de nacht ben ik in slaap gesukkeld.

Ik pak mijn topje dat ik, als vervanging voor het kussen dat ik weiger aan te raken, vannacht onder mijn hoofd heb gelegd en trek het aan onder mijn T-shirt. Ik knoop mijn warrige haardos in een soort knot. Mijn armen voelen als lood terwijl ik mijn haren fatsoeneer. Elke spier, elke vezel in mijn lijf is stijf. Ik adem zo oppervlakkig mogelijk, omdat inhaleren voelt alsof een mes door mijn borstbeen snijdt. Ik ben bang voor de pijn en voor wat komen gaat. Een nieuwe dag.

Het is ongelooflijk, maar waar. Er is een nieuwe dag na gisteren. Het besef komt keihard binnen. Wat heb ik gedaan? Ik zie het bloed dat gestaag langs de autoruit naar beneden sijpelde weer voor me en knijp mijn ogen stevig dicht, maar ook zonder licht flitsen de beelden voorbij. Ik hoor de klap, het gieren van de remmen en in de verte snerpt overduidelijk haar gegil. Ik sla mijn handen over mijn oren om het geluid in mijn hoofd te stoppen. Het gaat me door merg en been. Ze gilt om haar kind.

Ik heb het gedaan. Ik heb het echt gedaan. Mijn ogen schieten heen en weer, op zoek naar bescherming, maar zelfs het donkerste hoekje in deze kale ruimte kijkt me verwijtend aan. Ik verberg mijn gezicht achter mijn vuisten en luister naar het bonken van mijn hart. Dit kan toch niet waar zijn?

Oeverloos draai ik de film af in mijn hoofd, maar elke keer, op het moment suprême, loopt de band van haar spoel. Ik weet van elke minuut daarvoor en ik herinner me – geloof ik – alles vanaf het moment dat ik uit de Defender werd getrokken. Daartussen zijn mijn herinneringen vaag en onsamenhangend.

Voorzichtig leun ik met mijn rug tegen de witgekalkte muur van gasbetonblokken. Kippenvel trekt over mijn armen als de kou van de muur mijn huid bereikt. Gisteren heb ik na het fouilleren mijn jas niet teruggekregen en mijn shirt geeft me geen enkele warmte. Mijn handen glijden van mijn ogen naar mijn wangen en ik schud voorzichtig mijn hoofd, alsof ik de feiten van gisteren op die manier kan rangschikken. Ik wil de brij in mijn hersenpan op de juiste tijd en plaats zetten zodat ik het ga begrijpen.

Voetstappen komen dichterbij en stoppen ter hoogte van de celdeur. Het luik kraakt open en ik schiet overeind. ‘Mevrouw Valerius, uw ontbijt.’ Die aankondiging valt als een baksteen in mijn maag. Ik kijk verdwaasd naar het blad waarop twee sneetjes brood liggen en een in cellofaan verpakt plakje kaas. Het ontbijt. Vanaf dat punt is het gisteren faliekant misgegaan.

L A U R E N

10 november 2012, 08.30 uur

Huis De Plantage – Thuis

4

Ik rek me uit en kijk opzij. Het verbaast me dat Mark nog naast me ligt. Rond deze tijd is hij meestal al uit de veren en normaal gesproken heeft hij dan ruimschoots uitgeslapen ten opzichte van de tijd waarop de wekker doordeweeks voor hem gaat. Kennelijk is hij, net als ik, geradbraakt na onze ruzie van gisteravond. Ik bedwing de neiging me om te draaien en de dekens over me heen te trekken en denk aan mijn goede voornemen van zojuist.

Ik kuch zacht en bestudeer de kreukels in zijn gezicht. De frons in zijn voorhoofd ligt dieper dan toen ik hem leerde kennen. Marks oogleden bewegen en ik hoor aan zijn ademhaling dat hij wakker is. Met een flinke zwaai draait hij zich van me af en zijn rug geeft me een duidelijke boodschap.

Met een zucht stap ik uit bed en trek mijn joggingbroek onder mijn slaapshirt aan. Eenmaal in de badkamer verander ik van gedachten. Op mijn tenen loop ik terug naar de slaapkamer. Ik pak het zwartzijden negligé, dat nutteloos op een knaapje aan de zijkant van onze kledingkast hangt. De gladde stof valt over mijn lijf en ik herinner me de zwoele verjaardagsavond in het romantische hotel dat Mark had geboekt als cadeau voor ons samen. Aan het strakke lijfje merk ik dat ik sindsdien dikker ben geworden en ik verhul de extra kilo’s met het vest dat over de stoel hangt. Bovendien is het koud, houd ik mezelf voor de gek, terwijl ik donders goed weet dat de tijd dat we het warm van elkaar kregen helemaal niet zolang geleden is.

Voordat ik naar beneden ga, luister ik bij de zoldertrap. Ik hoor niets. Natuurlijk slapen de meiden op dit tijdstip van de dag en ik verheug me op een volle ontbijttafel straks. Marks dochters slapen gelukkig ook thuis. Het is veel te lang geleden dat ik mijn best deed iets gezelligs te doen met ons samengestelde gezin. Ik voel me er schuldig over. Terwijl ik het Danerolle-deeg in croissantvorm rol en op het bakblik leg, vliegen de afgelopen maanden aan me voorbij. Ik weet dat ik de laatste tijd al mijn energie heb gestoken in de gezamenlijke expositie met een aantal collega beeldend kunstenaars. Het kostte me jaren van netwerken voordat mijn werk in beeld kwam bij Fons Welters, de prestigieuze galerie in Amsterdam en het was een heroïsch moment toen ik dit voorjaar eindelijk de uitnodiging van Eugène ontving. ‘Lever het beste van het beste, Lauren’, zei deze altijd kritische galeriehouder tijdens het telefoongesprek en de juiste selectie kostte me hoofdbrekens en mijn humeur.

Hoewel een expositie mijn broodwinning is, zie ik altijd huizenhoog op tegen een opening. Deze was mijn kans om definitief door te breken in de kunstminnende en welvarende scene van de grachtengordel. Daarom legde ik mezelf extra druk op en was ik vaak onbereikbaar voor mijn naasten. Kortaf ook. Mijn gebruikelijke vrees dat de bezoekers met name geïnteresseerd zijn in de kunst van anderen houdt me regelmatig nachten wakker. De expo bij Welters maakte dat er niet beter op. Zelfs de positieve reactie van Mark hielp niet. Vanzelfsprekend vindt hij mijn werk goed. Liefde maakt blind. De afgelopen maanden plaagde hij me overigens nauwelijks met mijn podiumvrees. Mijn laatste beelden heeft hij zelfs niet bekeken, noch is hij op de expositie geweest. We zijn allemaal druk. Bezig met andere zaken. En andere mensen.

Ik verbijt het zure gevoel over deze constatering en zet het mes in de Vockingworst. Echt fijn is het tegenwoordig niet in huis. Mark en ik doen minder dan ooit dingen samen en de meiden gaan hun eigen gang. Het gezin hangt als los zand aan elkaar en diep in mijn hart weet ik dat ik daar een grote rol in heb. De te heet geworden boter spat omhoog als ik de plakken worst in de koekenpan leg. Terwijl mijn mond zich aan mijn hand vastzuigt en mijn tong verkoelend over de door vetspetters verbrande huid glijdt, verspreidt een heerlijke geur zich door de keuken. Ik haal mijn schouders op als ik de parallel zie met ons huidige gezinsleven. We willen zo graag, maar de harmonie lijkt niet te lukken.

Mark wordt stapelgek van mijn insinuaties en ik haat het als hij me van jaloezie beticht. ‘Wat maakt het nou uit dat het vrijdagavond is,’ riep Mark gisteravond geïrriteerd tegen me. ‘Waarom doe je altijd zo moeilijk. Het jong had me nodig. Gun je het hem niet of zo? Is dat het soms?’ Met zijn handen in zijn zij stond hij voor me en ik voelde me zwaar geïntimideerd door de hele situatie, waardoor ik pissiger werd dan ik vooraf van plan was en ik schoot uit mijn slof.

‘Hoezo altijd en hoezo gun ik het hem niet? Waarom zeg je dat elke keer, Mark? Je weet dat het niet waar is. Ik ben een moeder. Zo zit ik helemaal niet in elkaar. Ik heb jouw kids toch ook direct omarmd? Je bent soms zo’n egotripper. Je doet precies waar je zelf zin in hebt.’ Er zat geen kern van waarheid in deze woorden, maar mijn ergernis had zich tot zo’n grote hoogte opgebouwd in de uren dat hij even Bart ging helpen met zijn kapotte scooter dat zijn verongelijkte reactie mijn onredelijkheid aanwakkerde. Ik stond op van de bank, smeet de Linda in een hoek en was vast van plan om naar boven te gaan, toen Mark mij tegenhield, omdat hij de twee glazen en witte wijnfles opmerkte die werkloos warm stonden te worden in de zithoek.

‘Kom schat, we gaan niet wéér ruzie maken. Drink een glas met me. Het is inderdaad vrijdagavond, laten we de week goed afsluiten, we hebben elkaar tenslotte nauwelijks gezien deze week.’

Ik volgde zijn blik en beet hem cynisch toe: ‘Daar kom je nu mee, lekker op tijd. Het hoeft al niet meer. Ik ga naar bed.’

‘Ga dan maar, zeikerd,’ en ik was inderdaad, stampvoetend, gegaan.

Eenmaal in de slaapkamer zag ik dat het pas tien uur was. Zo vroeg lag ik er nooit in, zeker niet aan het begin van een weekend, maar zijn laatste woorden waren als azijn op mijn teleurstelling over zijn gedrag. Mark voelde kennelijk hetzelfde. Hij kwam ruim na middernacht naar boven en deed geen moeite zachtjes te doen. Toen hij zag dat ik wakker was, grauwde hij alleen dat hij met mijn hond een avondrondje had gedaan, omdat ik mijn beurt kennelijk vergeten was.

‘Oh, is het ineens mijn hond? Volgens mij heb jíj hem uitgekozen met Hein. Míjn hond is dood en jíj weet hoe dat komt. En door wie.’ Dat laatste wist ik niet zeker en Mark ook niet, dus kon ik hem dat ook niet kwalijk nemen en toch was dat wat ik deed. Van pure frustratie trok ik het dekbed over mijn hoofd en beet op mijn lip om niet te gaan huilen. Van boosheid én van verdriet. Welk gevoel overheerste, kon ik niet precies duiden, maar ik lag er in ieder geval uren wakker van.

‘We gedragen ons kinderachtig,’ mompel ik voor me uit als ik mezelf inspecteer in de spiegel die op het aanrecht staat. Vluchtig smeer ik wat beauty flash balm uit de tube Clarins, die tegenwoordig standaard in de keuken ligt als redmiddel voor een gezonde blos, en maak vervolgens in sneltreinvaart de ontbijttafel in orde. Boven hoor ik Mila tegen Mark praten en ik wil klaar zijn voordat de trek iedereen naar beneden haalt. Om de huiselijkheid nog meer te stimuleren, leg ik houtblokken in de kachel en zet de fik erin. Een tikkeltje vroeg op de dag misschien, maar wat kan het schelen. Ik wil graag dat het knus is en de herfstwind loeit om het huis dus ik vind deze gezelligheid legitiem.

Een voor een stommelen de kinderen naar beneden, wakker geworden door de geur van gebakken eieren en verse croissants en als Mark op zijn beurt met een verrast gezicht aan tafel schuift, voel ik me een rijk mens. Dit is mijn gezin en hier zijn we gelukkig. Dat neemt niemand ons af. Zelfs niet onze buren. Tussen het smeren van mijn croissantje en een slok thee in neem ik me heilig voor niet dezelfde fout te maken die ik tot nu toe heb gemaakt in relaties. Ik wil het niet, maar herken alle signalen. Het is mijn natuurlijke reactie als het moeilijk wordt. Onze relatie begeeft zich op een hellend vlak, nog voordat het in beton gegoten is, en in dit soort situaties heb ik de neiging in mezelf te keren en mijn eigen plan te trekken, ter bescherming van mezelf. Niet deze keer dus.

Ik geniet als ik alle uitgeslapen en minder wakkere koppies rond de tafel zie en luister naar het gezellige gekeuvel van mijn jongste, Mila, die zoals altijd het hoogste woord voert. Alle goede voornemens ten spijt voel ik kribbigheid opvlammen als Mark met de meiden over Bart begint op het moment dat ik in de keuken een nieuwe pot thee maak. Ik hoor half waar het over gaat, maar ik weet genoeg als ik zijn naam hoor. Op scherpe toon uit ik mijn ongenoegen: ‘Kunnen we een keer zonder de buren ontbijten?’ Het klinkt veel verwijtender dan de bedoeling is en ik probeer het met enkele sussende woorden te verzachten, maar het kwaad is al geschied. Mark staat abrupt op waardoor zijn stoel achterover op de parketvloer klettert. Onze altijd hongerige pup, die structureel bij de tafel ligt zodra er iets te eten valt, vlucht jankend weg omdat de stoel boven op zijn poten is beland en de meiden vliegen foeterend van tafel om arme Boss te troosten. Boos kwak ik de pot thee op tafel en roep dat iedereen moet blijven zitten.

‘Door jouw gedrag heeft niemand daar meer zin in,’ snauwt Mark. Zijn ogen fonkelen als hij doorgaat: ‘Op deze manier word je een zure vrouw. Als je het al niet bent.’

Niet eerder heeft Mark zoiets naar mijn hoofd geslingerd in het bijzijn van de kinderen en zeker niet met zoveel venijn in zijn stem. Ik kijk hem met open mond aan en een ijzige kilte valt over me heen. Hier moet een einde aan komen. Zo stelde ik me deze ochtend niet voor, maar ik ben niet bij machte het tij te keren. Zonder iets te zeggen, stamp ik de kamer uit en ren naar boven.

Teleurstelling over het mislukte ontbijt vermengt zich met schaamte voor de kinderen. Juist omdat ik Lotte en Sara plechtig heb beloofd dat Mark echt de ware voor mij is, wil ik niet dat zij geconfronteerd worden met onze ruzies. De liefde is voor mij een pad vol doornen geweest en mijn meiden hebben daar te veel van meegekregen. Zij hebben ook dit keer een offer gebracht door mee te verhuizen en hun vrienden in Utrecht achter te laten. Ik heb ze overgehaald en zeker voor de puberende Lotte is dit een groot, misschien te groot, offer geweest. Ik weet dat ze het moeilijk heeft in deze nieuwe omgeving een sociaal leven op te bouwen. Ik zou het vreselijk vinden als mijn relatie met Mark mislukt en toch lijken we regelrecht op een debacle af te stevenen.

Uit frustratie geef ik de slaapkamerdeur een zet waardoor de klink een flinke deuk in de gestucte wand achterlaat. Ik zie het, maar het boeit me niet. Ons gezin heeft behoefte aan rust en ik moet nadenken hoe Mark en ik uit onze impasse komen. Lotte en Sara gaan straks voor de rest van het weekend naar hun vader en Mila gaat na de hockey een nachtje logeren. Ik heb vanmorgen kaartjes voor de bioscoop gereserveerd, maar acht de kans inmiddels groter dat de Titanic blijft drijven dan dat Mark en ik een romantisch weekend tegemoet gaan.

Na deze constatering smijt ik van alles in een leren weekendtas zonder er echt bij na te denken. Het dondert niet. Als ik iets vergeet, koop ik het. Als laatste pak ik mijn schetsboek. Wie weet vind ik op het eiland hernieuwde energie om ideeën uit te werken. Dat is hard nodig. Mijn atelier is tegenwoordig meer een plek waar ik pieker in plaats van een bron van creativiteit.

Ik ga naar Vlieland. Het eiland is sinds jaren mijn toevluchtsoord. Zodra de boot de woelige deining van het zeegat tussen Terschelling en Vlieland voorbij is, duurt het slechts een paar minuten tot de boot is afgemeerd. Voor mij is dat altijd het signaal aan dek te gaan en met de wind in de haren de frisse zeelucht op te snuiven. Hoe koud het ook is, dat is het moment waarop het eiland mijn hart verwarmt. Vlieland brengt me altijd troost en inspiratie. Flaneren in de Dorpsstraat, de koffie met appeltaart in Badhotel Bruin, de hebbedingetjes uit mijn lievelingswinkeltje Eb & Vloed, wandelen over het strand en eindigen met een borrel in ’t Badhuys. Heerlijke ingrediënten om de zinnen te verzetten en na te denken hoe het verder moet.

Vastberaden, maar stuntelig door het gewicht van de weekendtas, loop ik de trap af. Ik tref Mark in de keuken. De grote meiden hangen verveeld op de bank en zijn verdiept in hun smartphone. Mila zit als enige aan tafel en maakt tekeningen van het eten op haar bord. Mark hangt tegen het aanrechtblad en slaat wrevelig de ene na de andere bladzijde van de krant om. Volgens mij leest hij geen letter en zijn zwijgen is overduidelijk. Ik voel zijn afkeuring over mijn besluit dat ik wegga en besef terdege dat dit geen goed moment is om te vertrekken. Juist dat maakt me furieus.

‘Jij je zin,’ sneer ik, ‘iedereen is kennelijk uitgegeten. Ik had net zo goed alleen voor mezelf ontbijt kunnen maken.’ Het klinkt verschrikkelijk onredelijk en ik haat mezelf erom. Soms snap ik mezelf niet. Het zijn de hormonen die me parten spelen, maar ik vind het te flauw om die de schuld te geven van mijn onhebbelijke gedrag.

Ten antwoord pakt Mark het volgende katern van het aanrecht en slaat het open. Teleurstelling en boosheid over zijn houding laten mijn bloed koken.

‘Negeer me maar. Het interesseert je kennelijk geen bal hoe ik me voel. Je interesse gaat alleen uit naar de buurjongen. Bart en zijn moeder zijn blijkbaar belangrijker voor je. Je kunt beter hiernaast gaan wonen. Hokken met Ellen, met haar ben je beter af.’ Dat is niet waar, dat weet ik ook, maar de woorden zijn mijn mond uit voordat ik ze kan inslikken. En ik krijg geen tijd ze te corrigeren.

‘Mama, doe normaal,’ roept Sara verwijtend vanaf de bank. Ik hoor aan haar stem dat ze me enorm kinderachtig vindt. Ik weet het, maar kan me niet beheersen. Mark draait zich om. Hij oogt rustig, maar de normaal zo warme gloed in zijn ogen is kil als plaatstaal.

‘Wat een onzin, Lauren. Alles heb ik voor je over. Alles. Je haalt je idiote dingen in je hoofd. Je bent overspannen. Denk positief en doe eens aardig. Zo ken ik je niet. Je maakt het me op deze manier verdomd moeilijk om van je te houden.’

‘O, dus het is mijn schuld? Nee, lekker. Dat is makkelijk. Lauren is gek en jij hebt het allemaal op een rijtje. Je ziet niet wat Bart en zijn moeder doen. Ze eisen je continu op en jij laat het gewoon gebeuren.’

‘Waar heb je het helemaal over? Luister naar jezelf, Lauren. Je lijkt wel een kleuter die haar zin niet krijgt.’ Mark slaat met zijn vuist op het aanrechtblad om zijn woorden kracht bij te zetten. Van schrik steek ik mijn armen in de lucht. Ik weet dat ik hysterisch doe, maar krijg mezelf niet onder controle.

‘Welja, dat kan er ook nog wel bij. Denigrerend tegen mij doen in het bijzijn van de kinderen.’

‘Houd op jullie, stelletje kleuters,’ roepen de meiden in koor vanaf de bank.

Mark zucht overdreven en schudt zijn hoofd. ‘Zie je nou? Zo diep zijn we kennelijk gezonken. We staan als twee kemphanen tegenover elkaar in het bijzijn van onze kinderen. Waarom kunnen we hier niet als volwassen mensen over praten?’

Hij heeft gelijk. Natuurlijk heeft Mark gelijk. Ik vind het vreselijk als volwassen mensen in het bijzijn van hun kroost staan te kijven en op dit moment ben ik geen haar beter. Misschien ben ik inderdaad overspannen of in de overgang. Of beide. Ik wil het negeren. Al dat gedoe van de afgelopen tijd ook. Beschroomd kijk ik naar Mila die verveeld haar koud geworden croissantje uit elkaar rafelt op haar bord. Ik loop naar haar toe, hurk half en trek haar tegen me aan. ‘Sorry Miel, het spijt me dat het ontbijt is verpest.’

‘Het geeft niet, mama.’ Ze knijpt zachtjes in mijn hand en een moment vraag ik me af wie de volwassene van ons twee is. Helaas verdrijft de gêne mijn koppigheid niet. Als ik opkijk en Mark als een norse Napoleon bij het aanrecht zie staan, zet ik mijn eigenwijze besluit door. Tegen beter weten in.

‘Mama gaat dit weekend naar Vlieland, schat, maar ik ben weer thuis als jij zondagavond terugkomt van Rosalie. Zal ik iets leuks voor je meenemen uit dat schattige winkeltje aan het begin van de Dorpsstraat?’ Ik geef een kus op haar glimmende donkere haren en realiseer me terdege dat ik mijn schuldgevoel aan het afkopen ben. ‘Als ik terugkom, wordt alles beter. Dat beloof ik je, lieverd.’

Ik heb gezworen dat ik nooit zou worden als mijn moeder en nu doe ik hetzelfde. Ik laat mijn kinderen in de steek. Wat een afgang.

Ik sta op, loop naar de keuken en pak de weekendtas, die midden in de keuken op de zwarte tegelvloer staat.

‘Je gaat dus echt?’ Mark komt vlak voor me staan en ik kijk naar de neuzen van zijn afgetrapte brogues.

‘Ja, ik ga echt. Ik heb tijd nodig om na te denken.’

‘Dat kan hier, maar je moet doen wat je niet laten kunt.’ Hij buigt zich voorover en voordat hij de kans heeft me een kus te geven, draai ik weg en graai naar de hengsels van mijn weekendtas. Flauw. Dat besef ik meteen.

‘Dag meiden, tot morgenavond. Misschien neem ik de avondboot en ben ik heel laat terug, maar dat laat ik nog wel weten,’ roep ik in het wilde weg als ik naar de buitendeur loop. Ik probeer het luchtig te houden, maar hoor de trilling in mijn stem. Zonder om te kijken, trek ik de deur achter me dicht.

Buiten aarzel ik. Ik wil weg, maar ook weer niet. Diep in mijn hart hunker ik naar Marks armen. Zijn gespierde lijf, zijn warmte, de chemie tussen ons wanneer we tegen elkaar aankruipen. Ik heb hem nodig. Zo lang is het niet geleden dat we dat effect op elkaar hadden. Hier, in de kilte van de gure, natte herfst, lijkt het lichtjaren geleden.

Een aanzwellend gekreun trekt mijn aandacht. Nieuwsgierig zet ik een paar stappen in de richting van het veld achter ons huis. Dan zie ik het hert. Zijn vacht heeft dezelfde bruingrijze kleur als het gras dat zijn vrolijke nazomerse perzikgloed inmiddels heeft verloren en het landschap een ruig uiterlijk geeft. Ik hou niet van dit troosteloze jaargetijde. Zeker niet in deze omgeving. In de stad heb je het minder door.

Langzaam komt het mannetjeshert dichterbij, zijn imposante gewei is net zo indrukwekkend als het geluid dat diep onderuit zijn keel komt. Een man met een missie. Ik voel me geïntimideerd door de blik van het bronstige hert, dat ik kennelijk stoor op zijn tocht naar willige hindes, en loop gehaast naar de Defender. Ik kijk op mijn horloge en zie dat ik op moet schieten om de middagboot te halen. Van hier naar Harlingen is het zeker twee uur rijden. Ik kijk een laatste keer naar de voordeur. Mark komt me dus niet achterna. De lul.

Ik schuif achter het stuur en negeer het stemmetje in mijn hoofd dat zegt dat ik me als een onuitstaanbare trut gedraag. Waar twee kijven… Ik ben boos op Mark, maar kwader op mezelf. Ik start de motor en trap het ongenoegen van me af.

L A U R E N

11 november 2012, 07.45 uur

Arrestantencomplex – Houten

5

Ik heb een boterham met kaas gekregen. Naast het bord staat een glas melk op het plastic blad. Ik gruwel als ik ernaar kijk. Het is minstens dertig jaar geleden dat ik voor het laatst melk dronk. Langer zelfs. De kaas is oud, maar niet van het juiste soort en het brood is ook niet vers. Desondanks vertelt het weeïge gevoel in mijn maag dat ik iets moet eten en ik realiseer me dat ik ondertussen ruim een dag niet heb gegeten.

Na het halve croissantje van gisterochtend mocht ik in het ziekenhuis in eerste instantie niets eten. Later bleek uit de foto’s dat de schade beperkt bleef tot een hoofdwond en enkele kneuzingen. Een operatie was niet nodig, maar toen ze me na die conclusie iets aanboden, was ik te misselijk om te eten. Van de zenuwen kreeg ik niets naar binnen. Hoe kon ik eten na het bericht dat Bart was overl…

Op het politiebureau in Rhenen besloot men vervolgens, na overleg met de officier, dat ik de nacht moest doorbrengen in de APU, het arrestantencomplex in Houten. Tegen de tijd dat ik daar gisteravond aankwam, was het avondeten al rondgedeeld en de restanten opgehaald. Ze deden geen moeite iets voor me uit de keuken te halen en ik heb er niet om gevraagd. Ik dacht alleen aan Bart, aan wat ik op mijn geweten heb.

Tussen duim en wijsvinger pak ik een halve boterham en werk deze met tegenzin naar binnen. Het zweet staat op mijn rug als ik de laatste hap doorslik.

Later in de ochtend komen ze me halen voor een nieuw verhoor. De vrouwelijke bewaker deelde me dat zojuist via het luik mee en legde een haarborstel op de ontbijttray. Ik moet janken door haar vriendelijke gebaar en snikkend kam ik de klitten uit mijn haar. Plukjes rode krullen landen op het gele skai. De combinatie vloekt.

‘De hulpofficier van justitie heeft gisteravond met u gesproken, is het niet? Hebt u de kopie van de inverzekeringstelling gelezen? Dat moet u doen. U bent hier niet bepaald voor niets.’

Het staccato daalt als een schot hagel op me neer. Ik hoor de woorden, maar hun betekenis dringt niet tot me door. Het lijkt alsof de pijnstillers, die ik gistermiddag bij de Eerste Hulp post kreeg, ook mijn hersenen verdoofd hebben. Logisch nadenken of reageren is er niet bij. Het besef dat ik aangehouden ben, beheerst mijn totale denkvermogen. Ik krimp ineen als ik opnieuw de gêne van de opgedrongen naaktheid herbeleef. Zelfs mijn bh moest ik gisteren afgeven. Ik zag ze nadien kijken, de arrestantenbewakers. Hun blik gericht op mijn tepels die nadrukkelijk tegen de kou protesteerden op het moment dat ik, zonder jas, naar het arrestantenbusje werd geleid dat op de parkeerplaats van het politiebureau stond te wachten. Ik voelde me intens machteloos en dat gevoel overheerst ook vandaag. Ik begrijp er helemaal niets van. Waarom zit ik hier? Dat het zover gekomen is. Wanneer mag ik naar huis?

Mijn handen grijpen de metalen rand van de tafel en ik onderdruk ternauwernood de neiging mijn gloeiende hoofd ertegenaan te leggen in de hoop dat het koude metaal de koortsige mist in mijn hoofd laat optrekken. Zweetdruppels rollen gestaag langs mijn rug. De vrouwelijke collega van de ondervrager doorziet mijn wanhoop en begint opnieuw. Dankbaar kijk ik haar aan. Hopelijk straal ik dat ook uit en wil zij me helpen.

‘Heeft u last van uw hoofd, mevrouw Valerius? De officier zei gisteren al dat u wat in de war bent. Door de vaart bent u vermoedelijk over het stuur geschoten en met uw hoofd tegen de voorruit geklapt. Misschien is dat de reden. Ik leg het u nogmaals uit. U wordt verdacht van een ernstig strafbaar feit en de officier heeft gemeend dat het voor het onderzoek beter is dat u voorlopig bij ons blijft. In ieder geval drie dagen. Dat staat in de kopie die u hebt gekregen. U mag dus niet naar huis.’

Ik schrik op van haar laatste woorden, haak mijn ogen in de hare en voel het bloed uit mijn gezicht verdwijnen. Dat meent ze toch niet? Blijft het niet bij deze ene ellendige nacht? Ik wil naar mijn eigen bed en daar diep, heel diep onder de dekens kruipen. Ik word beroerd en inhaleer diep door mijn neus om niet flauw te vallen.

‘Nee toch, maar mijn kin…’ Ik maak mijn zin niet af als de mannelijke agent zijn keel nadrukkelijk schraapt en met een hese nicotinestem bevestigt wat ik niet wil horen.

‘Ja, mevrouw Valerius, u blijft hier en dat lijkt me gepast. We hebben signalen ontvangen dat het geen ongeluk was. Een vrouw, nota bene moeder, die moedwillig een onschuldig kind overrijdt. Wat is uw verklaring daarvoor?’

Zijn boodschap slaat een krater in mijn gezicht. Mijn mond valt open en ik weet niets meer te zeggen. Voor hem ben ik geen verdachte, maar een veroordeelde. Kippenvel verschijnt op mijn armen. Ik heb me niet eerder zo naakt en hulpeloos gevoeld. Ergens in mijn hoofd begint een verontwaardigd stemmetje te protesteren. Dit gaat zo maar niet. Is zijn conclusie niet veel te voorbarig?

E L L E N

11 maart 2011, 09.45 uur

Universitair Medisch Centrum – Utrecht

6

Haar handen strijken over haar zwarte broek, ze merkt dat de stof wat vaal wordt bij de knieën. Haar ruwe vingers maken haaltjes in de stof. Ze kijkt er gebiologeerd naar. Misschien moet ze van de gelegenheid gebruik maken en iets nieuws kopen. Ze is tenslotte in de stad en zo ver is het niet naar het centrum. Als het hier opschiet, is er straks misschien net genoeg tijd om een nieuw exemplaar te kopen. Of is dat onzin? Ze twijfelt. Waar koop je tegenwoordig een eenvoudige broek?

Vroeger genoot ze van winkelen. Ze hield ervan na schooltijd op de fiets vanuit haar woonwijk Oog en Al naar de binnenstad te fietsen en met haar vriendinnen langs de etalages te slenteren. Als ze geld hadden, haalden ze een bordje poffertjes bij Victor Consael. Hele middagen kletsten ze samen zonder enige moeite stuk, er bleef geen onderwerp onbesproken en de hele zaak genoot mee, zo uitbundig waren ze vaak. Heerlijk was dat. Ze glimlacht weemoedig.

Zou Cocon nog bestaan? Hoe vaak had ze zich niet vergaapt aan die hippe jurken in prachtige bloemenprints in de etalage. Cornald vond haar smaak een idiote combinatie van truttig en frivool. In ieder geval vond hij die jurken niets voor een stoere meid als zij. Ze nam zich heilig voor zodra de opleiding was afgerond een kast vol te kopen van haar eerste salaris, maar na haar verkering is ze er nooit meer naar binnen geweest. Had ze maar nooit…