Zoeter dan wraak

Zoeter dan wraak

Iris Boter, Jacqueline Coppens, Svea Ersson,

Marjolein van der Gaag, Aefke ten Hagen,

Diana van Hal, Linda Jansma, Marcella Kleine,

Katja Schoondergang en Anita Terpstra.

Zoeter dan wraak

Tien auteurs

1e druk november 2019

Uitgeverij: Godijn Publishing

Omslagontwerp: Jeroen Mies

Redactie: Heleen Engwerda

ISBN 978-94-93157-12-5

ISBN E-book 978-94-93157-19-4

ISBN luisterboek 978-94-62173-60-6

NUR 303/332

©2019 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

©2019 Iris Boter, Jacqueline Coppens, Svea Ersson, Marjolein van der Gaag, Aefke ten Hagen, Diana van Hal, Linda Jansma, Marcella Kleine, Katja Schoondergang en Anita Terpstra.

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Inhoud

Zoeter dan wraak

Jacqueline Coppens

Waar het moeras zwijgt

Marcella Kleine

Dun ijs

Iris Boter

The Love Boat

Anita Terpstra

De heidag

Aefke ten Hagen

Moord in het resort

Diana van Hal

Engeltjes

Katja Schoondergang

In naam van Oranje

Svea Ersson

De klif

Marjolein van der Gaag

Jingle Belle

Linda Jansma

Dankwoord

Auteurs

Zoeter dan wraak

Over de doden niets dan goeds, dacht Ruth toen ze haar werkgever zag liggen. Ze wist dat het eens zou gebeuren; ze sprak zichzelf toe dat dit in de lijn der verwachting lag en plaatste het dienblad met het ontbijt op de bijzettafel. Ze boog zich over het lichaam van mevrouw en voelde in haar hals.

Het was niet de eerste keer dat ze een patiënt zo aantrof en kalm draaide ze de lamellen van het zijraam op een kier. Een baan stoffig zonlicht viel op de bleekroze huid van de vrouw in het bed. Nu de frons van haar voorhoofd en de verbeten trek om haar mond waren verdwenen, leek ze op het schilderij van die mooie, jonge vrouw dat boven de schouw in de chique woonkamer hing. Op het eerste gezicht leek het erop dat mevrouw niet geleden had en rustig was weggegleden naar die andere wereld.

Ze schudde haar hoofd. Toen ze een jaar geleden bij mevrouw Van Everdingen-de Goei begon, hoorde ze van verpleegkundige Esther den Ouden, die ook was aangenomen via het particuliere instituut Eminence de Bergh, dat mevrouw haar ziekte niet alleen op hen afreageerde. Zelfs de huisarts en de notaris, die regelmatig op bezoek kwamen, moesten het ontgelden. Alleen tegen haar zoon Arnaud was ze niet opgewassen. Regelmatig hadden ze een woordenwisseling en dan bleef hij soms weken weg. Omdat ze daar niet tegen kon, legde ze het altijd weer bij. Iedereen hield de adem in, tot ze haar laatste adem zou uitblazen; Marie-Claire van Everdingen-de Goei, geboren als boerendochter Marietje de Goei, was nu niet meer dan een berg kapitaal van wijlen haar man Cornelis, op wier dood haar erfgenamen met smart hadden gewacht.

Haar ogen gingen naar het wekkertje op het nachtkastje: 07.35 uur. Ze pakte het dienblad, zette het glas water en het lege likeurglas, waaraan een vlieg zat vastgeplakt, erop en verliet de kamer. Heel af en toe nam mevrouw een slaapmutsje, maar midden in de nacht was nieuw voor Ruth.

In de woonkamer, het heiligdom waar ze alleen mocht komen als mevrouw een boek wenste, pakte ze de telefoon en belde de huisarts.

‘Wichersma,’ klonk de stem van de al wat oudere man.

‘Goedemorgen, dokter. U spreekt met Ruth van Weel, verpleegkundige bij …’

‘Ik weet wie u bent. Is het eindelijk zover?’

‘Ehm … Ik wilde u meedelen dat mevrouw Van Everdingen is overleden. Ik kwam om halfacht haar ontbijt brengen en toen was ze …’

‘U constateerde meteen dat ze dood was?’

‘Ja,’ zei Ruth.

‘Goed, ik kom zo snel mogelijk en ik hoef u niet te zeggen dat u nergens aan moet komen.’

Nadat Ruth de huisarts had gebeld, nam ze na een diepe zucht opnieuw de telefoon. Nu kwam het moeilijkste gedeelte: de familie.

Ze toetste het nummer van Arnaud van Everdingen in, de enige zoon van mevrouw. Geen gehoor. Niet zo vreemd; als financial trader zat hij regelmatig in het buitenland. Zijn mobiele nummer had ze in haar opschrijfboekje staan en ze liep terug naar het verblijf voor de verpleegkundigen dat achter in de villa lag.

Hoewel mevrouw op de penning was, was de kamer ruim en luxe ingericht met een lits-jumeaux, had het een eigen badkamer en een zitje met tv.

‘Ruth,’ had mevrouw wel eens gezegd, ‘je mag blij zijn met je onderkomen. Ik weet van mijn bridgevriendinnen dat ze hun personeel heel kort houden.’

Haar stem had geklonken als een kermistoeter van het rad van fortuin. Eigenlijk was ze een manipulatief kreng, maar aangezien ze bedlegerig en ziek was, slikte Ruth veel van haar. Dat hoorde nu eenmaal bij haar beroep. Gelukkig was er solidariteit onder het personeel. De kokkin die mevrouw al jaren in dienst had, vond het heerlijk om het personeel stiekem te verwennen. Mevrouw kwam steeds minder vaak in de keuken en als ze haar maaltijd in haar boudoir had genuttigd, kwam de kokkin van Indonesische afkomst naar de personeelskamer met een geurig bordje nasi rames met saté.

Bij haar kamer aangekomen, zag Ruth dat de achterdeur naar de tuin op een kier stond. Vreemd. Voorzichtig duwde ze de deur verder open en controleerde het terras en de tuin. Niets te zien. Ze haalde haar schouders op, trok de deur in het slot en pakte haar opschrijfboekje.

De deurbel ging. Dat moest de dokter zijn. Ze haastte zich naar de hal en opende de deur. Colette Harteveld prikte meteen haar perfect opgemaakte ogen in die van haar.

‘Goedemorgen Ruth, ik weet het, het is nog vroeg. Marie-Claire belde me gisteren na ons thee-uurtje. Ze wilde per se vandaag naar een diamantair in Amsterdam. Voor dat schattige kettinkje, weet je niet? Voor de verjaardag van Geraldine!’

‘Goedemorgen, mevrouw Harteveld.’

‘Zeg toch Colette, dat ge-mevrouw altijd, dan voel ik me bijna honderd.’

‘Goed, als u daarop staat. En Geraldine is over twee weken jarig,’ zei Ruth. Naar die ketting kan ze nu wel fluiten, dacht ze. Dat mens maakte goede sier met het geld van haar schoonfamilie. Een leeghoofd in een omhulsel van haute couture. ‘Maar,’ vervolgde ze, ‘ik ben niet op de hoogte van haar voorgenomen tripje. Gisterochtend heb ik de dienst van Esther den Ouden overgenomen en er stond niets in de overdracht.’

‘Dat kan, ze heeft het vrij spontaan besloten. Je kent Marie-Claire, sinds ze weet dat haar levensaders dichtslibben, wil ze eruit halen wat er nog in zit. Uiteraard zouden we gaan lunchen bij het Okura.’

Bijna moest Ruth lachen. Colette was met een internist getrouwd geweest en dacht zeker dat het chique stond om semi-medische metaforen te gebruiken.

‘En hoe wilde u naar Amsterdam gaan?’ vroeg Ruth, omdat zij meestal werd opgetrommeld als chauffeur.

‘Arnaud moest toch in Amsterdam zijn en zou ons rond negen uur ophalen.’

Ruth slikte. Het extra geld voor de uitstapjes die mevrouw soms verzon, kwam haar goed uit. Die lapzwans van haar, die thuis zat, bekommerde zich alleen om de fles.

‘Mevrouw Harteveld, sorry, eh, Colette, wilt u mij volgen naar de woonkamer?’

Meteen sprong Colette in de formele modus. ‘Hoezo? Is mevrouw nog niet wakker dan?’

Ruth fronste haar wenkbrauwen, opende de deur naar de woonkamer en liet Colette voorgaan. Dat zij nou net de eerste moest zijn aan wie ze het slechte nieuws moest vertellen.

‘Nou?’ vroeg Colette. Ze bleef midden in de kamer staan. ‘Het is al acht uur, ik zou haar helpen met de keuze van haar garderobe en haar juwelen.’

Opnieuw klonk de bel.

‘Excuus,’ mompelde Ruth en ze liep naar de hal om open te doen.

Het was dokter Wichersma. ‘Goedemorgen, Ruth. Wat vervelend voor jou,’ viel hij met de deur in huis. ‘En voor ons allemaal natuurlijk. Tragisch, tragisch. Zal ik maar meteen doorlopen?’

‘Natuurlijk, gaat uw gang.’

Nadat de huisarts de kamer van mevrouw was binnengegaan, bleef Ruth verbaasd voor de deur staan toen ze hem hoorde praten. Er weerklonk een snik en toen een flinke uithaal.

‘Nee! O, nee! Het is niet waar! O God, o God, o God! Zeg het, Jan-Karel. Zeg het! Ze is dood, hè?’

Ruth vervloekte de opdringerigheid van Colette, maar realiseerde zich dat zij zelf als personeel op de reservebank zat. Ze liep terug naar de woonkamer en belde Arnaud op zijn mobiel. Hij reageerde heel rustig, liet niets merken en zei op zakelijke toon dat hij eraan kwam, maar nog in België zat. Hoe kwam Colette er dan bij dat Arnaud hen zou ophalen?

Vermoeid streek ze een weerbarstige lok uit haar gezicht. Ze had slecht geslapen, mevrouw had haar drie keer uit bed gebeld. De eerste keer om te plassen, Ruth lag er net in. Midden in de nacht wilde mevrouw een kop thee met een gebakje, dat nog over was van haar tachtigste verjaardag. Door haar diabetes type 1 was ze insulineafhankelijk en had Ruth wat extra maaltijdinsuline moeten spuiten. Mevrouw had gewoon lak aan de voedingsvoorschriften en liet regelmatig gebakjes bezorgen door een van de beste patissiers uit Den Haag.

De derde keer vroeg ze om een glas water. Ruth kon daarna niet meer in slaap komen en had haar iPad en koptelefoon gepakt om naar een spannende serie op Netflix te kijken. Het rode verklikkerslampje boven haar kamerdeur zou haar laten zien als mevrouw belde.

Terwijl de dokter binnen was en de weggestuurde Colette in de woonkamer zat met een pot thee en een doos Kleenex, ging Ruth naar de keuken en opende de koeling voor een glas vruchtensap. De insuline van vannacht had ze afgevinkt op het schema. Pas morgen zou de apotheek nieuwe medicijnen brengen, maar het doosje was leeg. Hoe kon dat nou? Ze rommelde tussen de levensmiddelen, schoof alles wel tien keer opzij, maar geen pennen. Zou mevrouw nog iets te eten hebben gehaald voor bij haar drankje en zichzelf daarbij hebben geïnjecteerd? Ruth wist zeker dat het rode lampje na de derde keer niet meer had gebrand. Wat als de huisarts straks naar de insuline vroeg?

Ineens kreeg ze het bloedheet. Wat moest ze dan zeggen? O God, laat het een natuurlijke dood zijn. De valse beschuldigingen aan Lucia de B. schoten haar door het hoofd. Waarom moest juist haar dit overkomen?

Zou ze het niet beter eerlijk kunnen melden? Maar dan? Het hele circus zou opgestart worden. Ze moest er niet aan denken. De lijkschouwer en de politie over de vloer. Eindeloze vragen, verdachtmakingen. Nooit had ze kunnen denken dat ze verstrikt zou raken in zo’n lastig parket. Ze liet zich zakken op een keukenstoel en bedacht dat ze nog één ding kon proberen. Resoluut pakte ze haar mobiel en toetste het nummer in van een oude cliënt, die dezelfde insuline als mevrouw gebruikte.



Tegen twaalf uur was de familie compleet. Geraldine zag er weer prachtig uit in een peperdure creatie van een of andere opkomende couturier waar ze zo mee dweepte, volgens mevrouw. Colette was als intieme vriendin gebleven en liep te redderen met koffie en thee. Esther, die officieel de zorg voor die avond zou overnemen, was gebeld, maar ze zei dat ze na een uur of één toch even wilde langskomen.

Ruth stond net in de keuken broodjes te smeren, toen Arnaud binnenkwam. ‘Heb je even?’

‘Natuurlijk.’

Ze namen plaats aan de keukentafel.

‘Ik weet dat het heel rot voor je moet zijn,’ zei Arnaud. Nummer twee die overdreef.

‘Ja, ik was nogal, eh, geschrokken. Ik had totaal niet verwacht haar zo te vinden. Vannacht wilde ze nog thee met gebak en ze had voor zichzelf een likeurtje ingeschonken. U kent uw moeder.’

Hij knikte bedachtzaam en wreef over zijn kin waarop een baard doorschemerde. Hij stond op, haalde zijn neus op – hij leek het oprecht moeilijk te hebben met de dood van zijn moeder – en keek zwijgend door het raam naar buiten.

Arnaud was een imposante man met dik, zwart krullend haar en indringende blauwe ogen. Een knappe mix van zijn ouders: het regelmatige gezicht en de priemende ogen van Marie-Claire, en het postuur en de haren van zijn vader. Ruth kende Cornelis van Everdingen alleen van de familiefoto’s op het dressoir. Een charismatisch man wiens adellijke afkomst van de foto’s afspatte. Hij stamde uit een oud geslacht van landeigenaren dat later in de adelstand was verheven en hij had Marie-Claire bepaald niet arm achtergelaten. Ruth meende in een gesprek van haar en Colette te hebben opgevangen dat ze geen enkele man haar kapitaal gunde. Naast haar zoon als wettige erfgenaam, doneerde ze het liefst aan goede doelen die ze regelmatig steunde. Vooral dierenleed ging haar aan het hart. Het leek alsof ze al haar liefde daarin stopte. Met mensen had mevrouw niet zoveel op. Als ze op tv een ezel zag die door zijn poten zakte, noteerde ze direct het rekeningnummer waarnaar ze een bedrag kon overmaken.

Hoewel het haar niets aanging, was Ruth benieuwd hoe het zou aflopen met de erfenis. Ze verwachtte zelf niets, al had Marie-Claire wel eens geopperd dat ze iedereen die haar zonder enige vooringenomenheid goed bejegende, beloond zou worden. De enige geldwolven waren haar zoon en schoondochter.

Het zou Ruth niet verwonderen als een groot deel van de nalatenschap naar allerlei dierendoelen ging. Onlangs had ze Colette en Marie-Claire meegenomen naar “De Laatste Pleisterplaats”, een bejaardenhuis voor paarden. Als paardenliefhebber was ze sinds een aantal jaren secretaris van deze paardenopvang en had ze zich met haar spaargeld ingekocht als mede-eigenaar. Mevrouw was geïnteresseerd geraakt, ook omdat ze vroeger een stoeterij hadden en haar man Cornelis de polosport beoefende. Toen ze terugkwamen, moest Ruth de notaris bellen om een afspraak te maken voor de volgende ochtend. Ineens herinnerde ze zich dat er voor morgen ook nog een afspraak met de notaris stond gepland.

Arnaud draaide zich om en verzuchtte: ‘Sorry, het werd me even te veel. Maar je hebt gelijk: moeder tartte haar lot.’ Hij keek haar aan en vervolgde: ‘Wees eens eerlijk, hoe vond jij mijn moeder de laatste maanden?’

‘Hoe bedoelt u?’

‘Nou, was ze anders dan anders? Vergeetachtig? Wist ze nog wie iedereen was?’

‘Ze kon wel eens dingen herhalen,’ zei Ruth. ‘Of drie keer op een dag hetzelfde vragen, maar dat kwam omdat ze dan te veel aan haar hoofd had. Of als ze boos was op mij of de kokkin, of op de hele wereld. Die buien kon ze ook hebben.’

‘Hm,’ bromde Arnaud. ‘Ik had zelf het idee dat ze ten opzichte van een half jaar geleden erg achteruit was gegaan. Ze moest bijvoorbeeld herhaaldelijk vragen wanneer Geraldine jarig was en hoe oud ze werd. Soms dacht ze dat we pas getrouwd waren.’

‘Eerlijk gezegd zijn me geen bijzonderheden opgevallen, maar ze was wel intensief bezig met een cadeau voor uw vrouw. Ze zou vandaag met u naar Amsterdam gaan, naar een diamantair als ik me niet vergis?’

‘Nou nee, dat zat waarschijnlijk in haar hoofd. Ik was in België en heb gisteren op haar verzoek in Antwerpen een diamanten hanger opgehaald.’ Hij schudde zijn hoofd. ‘Dat bedoel ik nou.’

‘Maar,’ wierp Ruth tegen, ‘ik begreep van mevrouw Harteveld dat ze vandaag …’

‘Ach,’ onderbrak Arnaud haar. ‘Die arme Colette. Dat zei ze ook tegen mij. Moeder was gewoon erg warrig met haar afspraken. Maar goed, ik geloof niet dat we je verder nog nodig hebben. De huisarts wil je nog spreken en dan mag je wat mij betreft naar huis. Declareer gewoon de uren die je zou draaien. Dat is het minste wat ik voor je kan doen.’

‘O,’ zei Ruth, ‘voordat ik het vergeet. Er stond voor morgenmiddag nog een afspraak met notaris Kortmans. Misschien dat u hem kunt berichten?’

‘Ik zal hem bellen, dank je. Ook voor de goede zorgen voor mijn moeder.’

Hij gaf haar een kort schouderklopje en verliet de keuken.

Even later bracht Ruth een schaal met broodjes naar de woonkamer. De borrel stond op tafel. Ze werd nauwelijks opgemerkt toen ze binnenkwam. Niemand leek echt in een rouwstemming, maar dat kon nog komen. Dokter Wichersma knikte naar Ruth, sloeg in een keer zijn drankje achterover en zei: ‘Kunnen wij even praten?’

Nerveus schoof Ruth aan de houten keukentafel.

Wichersma, die nog snel een paar broodjes van de schaal had gegrist, ging tegenover haar zitten. ‘Ook een broodje?’ vroeg hij.

‘Nee, dank u, ik heb geen trek.’

‘Goed. Allereerst, je moet flink geschrokken zijn toen je je werkgeefster vanmorgen aantrof.’

‘Dat klopt, maar dat is inherent aan mijn beroep.’

‘Ook aan dat van mij, maar het is nooit fijn om de dood in het gezicht te kijken. Enfin, ik heb Marie-Claire onderzocht. De familie wenst absoluut geen obductie, wat ook niet nodig zal zijn. Het lijkt erop dat ze door hartfalen of een hersenbloeding is overleden. Voor mijn verslaglegging zou ik willen weten hoe het vannacht precies is verlopen.’

Ruth vatte haar dienst zo goed mogelijk samen. Wichersma knikte een paar keer, legde zijn half opgegeten broodje op tafel en keek haar diep in de ogen. ‘Dus je weet zeker dat je na haar gebakavontuur nog een keer bij haar bent geweest?’

‘Jazeker, toen ze om een glas water vroeg.’

‘En hoe laat was dat?’

‘Tegen een uur of vier.’

‘Dan is ze overleden tussen vier uur en halfacht. Toen bracht je haar haar ontbijt, toch?’

‘Dat klopt.’

‘Dan weet ik genoeg. Sorry dat ik je hiermee lastigval, maar het is voor de overlijdensakte.’

‘Natuurlijk,’ zei Ruth, opgelucht dat hij niets over de insuline zei.

Nadat de huisarts was vertrokken, ging Ruth naar haar kamer om haar spullen te pakken. Het voelde zwaar. Eerder dan gepland moest ze naar huis, een plaats waar ze liever niet wilde zijn. Misschien moest ze straks meteen het zorginstituut bellen om te informeren of er al nieuwe aanvragen waren binnengekomen. Eminence de Bergh bood alleen zorg aan de welgestelden binnen de gemeente Amersfoort. De meesten van hen woonden op de Amersfoortse Berg of in een landhuis in het buitengebied. Vooral de verdiensten waren hoog en dat had haar over de streep getrokken, hoewel ze moeite had met de elitaire vorm van hulpverlening; ze vond dat iedereen recht had op dezelfde hulp, tegen dezelfde minimale bijdrage.

Misselijk van alle rondtollende gedachten ging ze naar de wc en dronk wat water, wat het holle gevoel in haar maag wat afzwakte. Toen ze terugkwam in haar kamer, zat Esther daar. Op tafel stond een dienblad met broodjes en koffie. Bij het zien werd ze weer misselijk.

‘Hoi Ruth,’ zei Esther. ‘Ik dacht dat je hier wel aan toe was.’

Ruths geweten knaagde. Moest ze Esther nu wel of niet op de hoogte brengen van de insuline? Onrustig keek ze naar de klok; om halfdrie had ze een afspraak met haar oude cliënt.

Esther keek haar onderzoekend aan en schoof demonstratief de schaal naar Ruth. ‘Eet wat. Je ziet er niet goed uit.’

‘Te weinig slaap. Zoiets laat je toch niet onberoerd. Ik heb nog niets gegeten, inderdaad.’ Ze zocht een bruin broodje kaas uit en nam een hap.

Esther pakte ondertussen het overdrachtsschrift en bladerde erdoorheen. ‘Hoe is het gegaan vannacht?’ vroeg ze. ‘Je hebt nog niets gerapporteerd.’

‘Daar was nauwelijks tijd voor,’ verdedigde Ruth zich meteen.

Esther glimlachte. ‘Sorry, dat begrijp ik ook wel. Maar alles is wel goed gegaan?’

Voor de tweede keer vatte Ruth de afgelopen nacht samen.

‘Als je het mij vraagt,’ begon Esther, toen Ruth zweeg, ‘denk ik dat mevrouw er zelf de hand in heeft gehad. Al dat gesnoep en ongebreideld bijspuiten, en dat met een zwak hart. De huisarts vermoedt hartfalen of een hersenbloeding.’

‘Ja, dat zei hij vanochtend. Vannacht had ze de normale, voorgeschreven dosering insuline gekregen, daar kan het niet aan liggen.’

‘O, over insuline gesproken! Ik keek daarstraks in de koelkast en zag dat het doosje leeg was.’

Ruth verslikte zich en hoestte, terwijl Esther haar strak bleef aankijken. Ze voelde het bloed naar haar wangen stijgen en het leek of ze vlam vatte, toen Esther doodkalm vervolgde: ‘Ik zal erover zwijgen, maar je moet me wel uitleggen waar die insuline is gebleven. Niet dat ik jou ervoor aanzie, maar je hoort tegenwoordig zoveel over bejaarden die om een paar centen worden vermoord. En Marie-Claire had miljoenen te verdelen, dat weet iedereen. De notaris is de afgelopen weken een paar keer geweest en de familie is knap zenuwachtig. Zeker bang dat ze haar kapitaal aan die goede doelen van haar schenkt. Daarnaast was ze erg gecharmeerd van jouw paardenrusthuis, vertelde ze me laatst. Wellicht kun je een mooi bedrag verwachten? Morgen zou de notaris weer komen. Wie weet wilde ze haar vermogen achteraf toch aan haar familie nalaten.’

Ruth staarde haar aan. ‘Pardon?’ kon ze met moeite uitbrengen. ‘Hoe weet jij dit allemaal? Heb jij soms aan haar deur staan luisteren? En wat wil je hier eigenlijk mee zeggen? Ik weet echt niet hoe het komt dat die insuline ontbreekt, misschien heeft ze het zelf wel gepakt en ingespoten. Ik zag dat ze vannacht een of meer likeurtjes heeft gedronken, wie weet nam ze het daarna niet meer zo nauw.’

Esther lachte. ‘Ach, die drankjes van haar zijn geen echte borrels. En rustig maar, lieverd. Ik zal er niets over zeggen. Heeft de huisarts er niet naar gevraagd?’

‘Nee, niet expliciet.’

Ruth zweeg. Na een poosje zei ze: ‘Toch vind ik het onze plicht hem in te lichten.’

‘En dan?’ wierp Esther tegen. Ze schudde haar hoofd. ‘Ik geloof niet dat er ook maar iemand schuldig is aan haar dood.’

‘Dat lijkt me ook niet, hoewel ik één ding vreemd vond: vanochtend stond de tuindeur op een kier.’

Esther trok haar wenkbrauwen op. ‘En je weet zeker dat die eerder gesloten was?’

Ruth knikte.

‘Dat is inderdaad raar. Ik zou me er alleen niet druk over maken. Wij hebben er niets mee te maken. Het lijkt me beter over die insuline te zwijgen. Er zal niemand meteen die koelkast in duiken.’

‘Dat hoop ik,’ zei Ruth. ‘Maar ik bedenk me ineens dat …’ Ze aarzelde, maar vervolgde toen: ‘Dat, eh, mevrouw wel vaker zelf iets pakte. Soms meer pennen tegelijk en die stopte ze dan in een koeltasje dat ik onder haar bed had geschoven. Misschien heeft ze dat vannacht ook gedaan.’

Het klonk niet erg aannemelijk, dat hoorde Ruth zelf ook wel.

‘Dat kan kloppen,’ zei Esther toen ze weer opkeek van het schrift. ‘Deed ze bij mij ook regelmatig. Alleen we kunnen niet meer in haar kamer om het te controleren. Anders wacht jij tot de begrafenisondernemer is geweest? Kom je gewoon een keer terug met een smoes. Als je ze vindt, heb je niets te vrezen. Bovendien heeft de familie méér redenen om de natuur een handje te helpen …’

Ruth fronste haar wenkbrauwen. ‘Wat een nare gedachte, Esther. Bovendien, wat kan het jou schelen?’

Nu was het Esther die rode wangen kreeg. ‘Omdat ik, eh … gewoon nieuwsgierig ben. Mevrouw was regelmatig aan het mopperen over haar zoon en schoondochter en ik had een keer een telefoongesprek gehoord, waarin ze hem dreigde te onterven. Soms geniet ik van die dingen, mag dat niet? Een beetje leedvermaak over die rijke stinkerds moet kunnen.’

‘Nou, het is niet mijn stijl, maar goed,’ zei Ruth. ‘Hoe dan ook, ik wil nu graag gaan. Dan kom ik straks wel terug om naar die pennen te kijken, ik verzin wel iets.’

‘Prima. Succes ermee. En geen zorgen, het komt wel goed.’

‘Natuurlijk,’ zei Ruth met dichtgeknepen keel. ‘Ik zie je op de begrafenis. Ik neem aan dat we een uitnodiging krijgen.’

Zodra Ruth de voordeur hoorde dichtslaan, pakte ze snel haar spullen, liet haar toilettas in de badkamerkast staan en zette het blad terug in de keuken. Met een korte groet nam ze afscheid van de familie en wenste hen veel sterkte. Arnaud zei dat hij nog contact met haar en Esther zou opnemen.

Thuisgekomen zat haar man Erik aan tafel. ‘Ben je er nu al?’ vroeg hij, maar erg geïnteresseerd klonk het niet.

‘Ja,’ zei ze. ‘Maar ik moet weer terug. Ik ben wat vergeten.’

‘O,’ zei hij alleen maar en verdiepte zich weer in de krant en zijn flesje bier.

Binnen een kwartier drukte ze op de bel bij haar oude cliënt. Hij deed open in zijn rolstoel. ‘Ruth, dat is een verrassing.’

‘Zeker, ik had vrij en dacht, kom, ik ga even bij u op bezoek.’

‘Gezellig, kom binnen.’

In de keuken maakte ze een kop thee voor hen beiden en hoopte dat hij genoeg insuline op voorraad had. Ze opende de koelkast en keek in een doos met insulinepennen. Net geleverd, vermoedde ze. Ze haalde er drie uit en stopte ze snel in haar tas. Toen ze hier werkte, was het wel vaker voorgekomen dat er een paar pennen ontbraken; het zou dus hopelijk niet al te veel opvallen.

Op hete kolen dronk Ruth haar thee, beloofde snel weer terug te komen en ging er toen als een haas vandoor.

Voor de deur bij Van Everdingen stond een lijkwagen. Met enige schroom drukte ze op de bel. Arnaud deed open en fronste zijn wenkbrauwen. ‘O, ben jij het. Is er nog iets?’

‘Sorry, ik ben mijn toilettas vergeten.’

‘Kan gebeuren, je laat jezelf straks wel uit?’

‘Doe ik.’

Ze liep naar de keuken en luisterde aan de deur, voordat ze naar binnen ging. Ze legde de insulinepennen in het lege doosje in de koelkast en stak daarna over naar de personeelskamer. Ze griste haar toilettas uit de badkamerkast en struikelde in de kamer over een tas die naast de stoel stond. Het was die van Esther. Haastig graaide Ruth de papieren bij elkaar die op de grond waren gegleden, toen haar blik op de woorden dna vaderschap/verwantschapstest viel. Onwillekeurig gingen haar ogen over de tekst en toen zag ze de namen: Colette Harteveld en Cornelis van Everdingen.

Ze kon er niets aan doen dat nieuwsgierigheid de overhand kreeg. Ze blikte even over haar schouder naar de deur en scande vervolgens de rest van de tekst. Er ging een schokgolf door haar heen.

Esther was voor 99,99% de dochter van Colette Harteveld en Cornelis van Everdingen! Huh? Dat kon toch niet waar zijn?

Nu kon ze de agitatie van Esther over het testament beter begrijpen. Was het eigenbelang? Had Esther mevrouw ermee geconfronteerd? Kreeg ze zwijggeld? Ruth wist niet veel over dna-onderzoek, maar die goede man was toch al lang dood? Of zou Esther stiekem dna van Arnaud hebben genomen? Een haar van zijn jas geplukt of iets anders gebruikt? Als hij Esthers broer was, dan was Cornelis Esthers vader, redeneerde Ruth.

Ze schrok op van de bel en hoorde gestommel op de gang. Gauw stopte ze de paparassen terug in de tas en kwam net overeind toen de kamerdeur openzwaaide.

‘O, eh, Esther, je eh … je tas,’ stamelde ze, nog niet bekomen van wat ze net gelezen had.

‘Ja,’ zei Esther. ‘Ik was al bijna thuis, toen ik het ontdekte.’

‘Ik had het ook niet gezien, anders had ik je wel gebeld.’

‘Geeft niets, toch bedankt. En?’ vroeg ze toen met een knipoog. ‘Heb je het gevonden?’

‘Ja,’ loog Ruth. ‘Het zat er nog in.’

‘Mooi. Maar hoe heb je dat gedaan? Ze ligt nog steeds in haar kamer.’

‘Ik ben naar binnen geslopen toen de begrafenismensen in de woonkamer een kop koffie dronken.’

‘Mazzel,’ zei Esther. ‘Nou, tot ziens dan maar.’

Toen Ruth net na Esther wegreed, zag ze dat ze mevrouw wegdroegen op een brancard. Arnaud en Geraldine stonden onaangedaan in de deuropening. Opnieuw brak Ruth het koude zweet uit. Pas als mevrouw goed en wel begraven was, zou ze rust hebben. Diep vanbinnen wist ze dat ze fout zat. Maar het was nu te laat. Door een paar leugentjes om bestwil en het ontvreemden van de insulinepennen wilde ze zichzelf beschermen, maar in plaats daarvan had ze zichzelf behoorlijk in de nesten gewerkt.



De zwarte volgauto’s blonken in een stralende voorjaarszon. Mevrouw Van Everdingen-de Goei lag in een witte limousine, bezaaid met rode rozen. Ze hadden flink uitgepakt, vond Ruth toen ze haar autootje voor de begraafplaats Den en Rust in Bilthoven parkeerde.

Aan de overige auto’s te zien, was het hele Bergkwartier uitgelopen, alle exclusieve merken waren vertegenwoordigd. Een groepje chique, in het zwart gestoken buurtgenoten stond voor de ingang te wachten. Vanuit de verte wuifde Esther naar haar.

Ruth sloot haar auto af en liep naar Esther toe. Een ceremoniemeester in stemmig paars stond hen in de hal op te wachten en ze volgden haar naar de aula waar de afscheidsdienst werd gehouden. Een verstilde ruimte met zicht op het pad naar de grafvelden. Stijlvol en symbolisch.

Ze namen achterin plaats en luisterden naar de zachte pianomuziek. Iedereen ging staan toen Marie-Claire door het middenpad werd gedragen. Haar familie volgde. Behalve Arnaud, Geraldine en Colette, liepen ook twee oude dames mee. Waarschijnlijk de zusters van Cornelis van Everdingen; mevrouw was enig kind.

Het was een sobere en ingetogen dienst; zonder sprekers en geleid door de ceremoniemeester. Alleen de familie werd verzocht mee te lopen toen mevrouw naar haar laatste rustplaats werd gedragen.

Na het condoleren liep Ruth naar een statafel voor een kop koffie en een hazelnootcrèmegebakje, bezorgd door Maison Kelder uit Den Haag, waar mevrouw zo dol op was. Ruth haatte koffietafels, dronk snel haar kopje leeg, liet het gebakje staan en wilde zich excuseren, toen Arnaud op haar af kwam lopen.

‘Dank voor je aanwezigheid, Ruth,’ zei hij. ‘Dat waarderen we zeer. Binnenkort wordt het testament van mijn moeder voorgelezen en volgens haar uitdrukkelijke wens zijn jij en Esther ook uitgenodigd.’

‘Ik zal er zijn,’ zei Ruth eenvoudig. Zijn toon was niet bepaald hartelijk, maar weigeren kon ze niet. Daarbij was ze al dagen bang geweest voor een telefoontje over de kwestie met de insuline, maar tot nu toe was er waarschijnlijk niemand die die ochtend in de koelkast had gekeken. Het doosje stond ook vrij ver naar achteren. Misschien lagen ze er nu nog, er was geen haast bij om deze terug te brengen naar de apotheek.

Terwijl ze in de hal haar jas aantrok, werd ze staande gehouden door Colette. ‘Ruth,’ zei ze gedecideerd. ‘Hoe zat het met die insuline van Marie-Claire? Ik weet dat ze er kwistig mee omsprong, maar nooit meer dan de voorgeschreven dosering. Zou ze, puur theoretisch, ook aan een overdosis overleden kunnen zijn? Wichersma heeft hier niets over vermeld, maar ik vroeg het me wel even af.’

Ruth voelde haar wangen branden toen Colette haar ontwijkende blik wilde vasthouden. Ze pakte snel een zakdoek uit haar tas en snoot omstandig haar neus. ‘Grieperig en koorts,’ excuseerde ze zich.

Colette knikte. ‘Het heerst. Je loopt snel wat op bij die oudjes. Hoe dan ook, wat ik nog …’

Ze werd onderbroken door een zachte stem. ‘Dag Colette, lieve.’ Het was een oudere dame, die Ruth herkende van een van de high tea’s bij mevrouw.

‘O, dag, Livia. Ik kom zo bij je, hoor,’ zei Colette aanminnig en richtte het woord weer tot Ruth. ‘Wat ik nog zeggen wilde: de huisarts is van mening dat Marie-Claire aan een hartstilstand is overleden. Het toeval wil dat we de middag voor haar dood lang gesproken hebben over de kwaliteit van leven. Ze had er niet zoveel zin meer in. Ze was moe en had steeds minder energie om leuke uitstapjes te maken. Ze was enorm geraakt door ons tripje naar het paardenrusthuis. Paarden waren vroeger haar lust en haar leven. Ineens kreeg ze het op haar heupen en moest ik voor haar een spoedafspraak met de notaris regelen. Die kwam meteen een dag later. Ze deed er een beetje mysterieus over, hoewel ze bijna alles met mij besprak. Zou ze er misschien zelf een einde aan hebben gemaakt?’

‘Wát?’ zei Ruth. ‘Dat begrijp ik niet.’

Colette schudde haar hoofd. ‘Sorry, ik had dit niet mogen zeggen. Ik dacht, jij was het laatst bij haar, heb je misschien iets gemerkt?’

‘Nee,’ zei Ruth, haalde voor de vorm nog een keer haar neus op en vervolgde: ‘Ze gedroeg zich die nacht normaal, zelfs een beetje uitgelaten.’

‘Daarom juist, misschien was ze blij vanwege haar beslissing. Maar goed, het zal wel een hersenspinsel van me zijn. Ik heb er de afgelopen week veel aan moeten denken.’

‘Ik begrijp dat het zwaar voor u is, maar zoiets geloof ik niet.’

‘Nou ja, dat zal dan wel. Beterschap dan maar, ik ga naar binnen. Ik zie je bij de notaris. Jouw Pleisterplaats zal vast een mooi legaat krijgen. Jij bent toch secretaris of zelfs mede-eigenaar, begreep ik van Marie-Claire?’

‘Dat klopt, maar we hebben een accountant die de financiën regelt.’ Deze bemoeial ging Ruth steeds meer irriteren. Hoe durfde ze zoiets te suggereren?

‘Nou ja,’ zei Colette. ‘Ieder mens kan zich wel eens vergissen, ook een verpleegkundige.’

‘Zeker, maar als u daarmee de insuline bedoelt: de voorraad klopte. We noteren alle medicatie en controleren elkaar. Als u me nu wilt excuseren?’

‘O, ja, natuurlijk. Beterschap.’

‘Dank u en sterkte vandaag.’ Colette trippelde weer naar de zaal en stevende recht op Wichersma af.

Onderweg naar huis werd Ruth overvallen door zware hoofdpijn. Dacht Colette nou werkelijk dat mevrouw zichzelf een overdosis had gegeven? Of wilde ze eigenlijk iets anders suggereren? Maar waarom? Een vileine gedachte overviel haar als een opstekende wervelstorm. Ze wilde het niet denken, maar als dit waar was, klopte haar redenering. Al dagen had ze zitten piekeren en was maar tot één conclusie gekomen. Ze wantrouwde Colette, maar ook Esther zou een aandeel kunnen hebben in de dood van mevrouw. Maar eerst het testament, dat kon wel eens het uur der waarheid zijn.

De volgende ochtend pakte Ruth haar spullen in voor een nieuw werkadres en schoof een boek in het voorvak van haar koffertje. Haar vingers raakten iets en verbaasd schoof ze haar hand in het vak. Ze haalde een witte A4 envelop tevoorschijn waarop in een sierlijk handschrift haar naam en een datum stond: de datum van de dag voor het overlijden van mevrouw Van Everdingen-de Goei. Eronder stond: openmaken na het voorlezen van mijn testament. Verbouwereerd duwde Ruth de envelop zo lang onder een stapel kleren in haar kast en vertrok.



Een paar dagen later zette Ruth haar fiets in het rek voor het kantoor van de notaris en beklom het bordes van het statige pand. Aan de auto’s te zien, was iedereen al aanwezig.

Na ontvangst met een kop koffie of thee werden de erfgenamen uitgenodigd in een kleine vergaderruimte. Ze schoof aan bij Esther, die net als iedereen haar meest ernstige gezicht had opgezet. Behalve Arnaud, Geraldine, de twee zusters van wijlen Cornelis en Esther, kende ze verder niemand.

Na een welkomstwoord legde de notaris uit dat mevrouw Van Everdingen-de Goei hem had aangewezen als executeur en uitdrukkelijk in het testament had laten vastleggen dat het, alhoewel zeer ongebruikelijk, voorgelezen moest worden.

Er werd wat geschuifeld, gekucht en handen gewreven. Geraldine en Arnaud waren naar het puntje van hun stoel geschoven, hadden hun armen op tafel gelegd en de handen zedig ineengevouwen.

Esther porde Ruth zachtjes in de zij en glimlachte verwachtingsvol. Ruth was ook zeer benieuwd: niet zozeer naar de erfenis, maar naar een eventuele openbaring van de verwantschap van Esther den Ouden met Cornelis van Everdingen. Blijkbaar wist niemand hier iets van af. Ook Colette niet, of ze was een geweldige actrice.

Zoals verwacht, kreeg Arnaud het wettelijke kindsdeel en Ruth voelde zich ineens ongemakkelijk. Waarom moest zij per se aanhoren hoe rijk de nazaten in een klap zouden worden? Aan Arnauds fronsende voorhoofd viel af te leiden dat het bedrag hem tegenviel.

‘Is dit alles?’ fluisterde Geraldine net iets te hard. Op De Berg werd al jaren gefluisterd dat Marie-Claire miljardair zou zijn. Haar man Cornelis was op jonge leeftijd al een van de rijkste mannen van Nederland.

Geraldine werd als aangetrouwde partner uitgesloten van het kindsdeel van haar echtgenoot. Haar mond vertrok tot een dunne streep, maar ze herstelde zich snel en greep als liefhebbende echtgenote de hand van Arnaud stevig vast. Het was nu nog belangrijker deze man niet tegen zich in het harnas te jagen, dacht Ruth sarcastisch. Anders kon ze voortaan bij het Leger des Heils gaan shoppen.

De zusters van Cornelis kregen ook een aanzienlijk deel. Colette en Wichersma ontvingen een bescheiden legaat voor hun trouwe vriendschap.