Thriller

Jacqueline Coppens

Omdat ik je mis

Maakt moederliefde blind?

Omdat ik je mis

Jacqueline Coppens E-book december

Uitgeverij paperback: Ellessey Uitgeverij e-book: Godijn Publishing Omslagontwerp: Buronazessen

ISBN 978-90-86603-69-5

ISBN E-book 978-94-93157-31-6

NUR 332

©2019 Uitgeverij Ellessey (paperback) ©2019 Uitgeverij Godijn Publishing (e-book)

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Even duikt hij onder water. In zijn hoofd hoort hij de meeuwen krijsen. Hij is weer op het strand en ziet de zee, weerspiegeld in de ogen van zijn zusje.

Disclaimer

Het grootste gedeelte van het verhaal speelt zich af in Nijmegen. Elke gelijkenis of overeenkomst met personen of organisaties berust op toeval. Sommige locaties, straten, buurten en gelegenheden zijn wel met naam genoemd. Alle gebeurtenissen die daar plaatsvinden zijn fictief. Niets in dit boek is echt gebeurd. Eventuele onjuistheden vallen geheel onder de verantwoordelijkheid van de auteur.

Voor mijn paps en mams Ik mis jullie

mijn moeder is mijn naam vergeten, mijn kind weet nog niet hoe ik heet hoe moet ik mij geborgen weten?

noem mij, bevestig mijn bestaan, laat mijn naam zijn als een keten. noem mij, noem mij, spreek mij aan,

o, noem mij bij mijn diepste naam.

voor wie ik liefheb, wil ik heten.

Neeltje Maria Min, 1975

Kijkduin 17 mei 1988 Iris

Hij haast zich naar haar school, het is bijna twaalf uur. In het park knakt hij een paar bleekroze rozen om en trekt ze van de struik. Hij kan niet met lege handen aankomen. De pot met roze kauwgomballen heeft hij thuis laten staan, feestelijk verpakt. Als troost. Zijn verjaardagscadeau heeft hij niet kunnen afmaken; moeder was er zwaar op tegen – het zou zo’n rommel geven – en ondanks dat hij heilig had beloofd alles op te ruimen, had ze de kelderdeur op slot gedaan en de sleutel in haar boezem gestoken. Zo kinderachtig en zo dubbel ook. Ze had hem als enige man in huis nodig, maar daar waar ze hem kon kleineren, vooral als het zijn zusje betrof, kon ze het niet laten.

Hij kon Iris niet een halfafgemaakt onderwaterkasteel laten zien, maar hij had een ander plan bedacht. Moeder sliep met de sleutel onder haar kussen. Hij had in het medicijnkastje een aangebroken strip van een slaapmiddel gevonden. ’s Avonds maakte hij altijd een kop thee voor zijn moeder klaar en kon hij het middel zo toedienen.

Mocht dit lukken dan kon hij nog een paar nachten hard doorwerken en het cadeau voor Iris, iets later dan gepland, afmaken.

Achter het hek tuurt hij door de spijlen, in zichzelf repeterend hoe hij het moet inkleden. Als hij Iris de deur uit ziet komen, gaat zijn hart tekeer. Schoorvoetend loopt ze naar hem toe, schielijk om zich heen loerend of haar klasgenootjes hem niet zien. Te worden opgehaald door je broer is zo stom. Uit het fietsenhok klinken lachende kinderstemmen. Een paar jongetjes op het schoolplein roepen haar na.

‘Hé, is dat die kabouter uit jullie tuin?’

Snel gaat Iris voor hem staan. De doornen drukken in de palm van zijn linkerhand.

‘Wat doe jij hier?’

Hij steekt zijn andere hand uit, aarzelend pakt ze hem aan.

‘Vandaag kom ik je halen. Speciaal voor je verjaardag.’

Plotseling trekt ze hem mee, weg van het hek, weg van de joelende kinderen.

‘En? Is dít nou mijn verrassing?’ Ze rukt aan de rozen, bloemblaadjes dwarrelen als trage sneeuwvlokken tussen hen in.

Beteuterd kijkt hij naar het roze kleed aan zijn voeten; een paar druppels bloed sijpelen uit zijn vuist die nog steeds de stelen omklemd houdt. Hij likt het bloed eraf, terwijl de beelden van die ene middag aan het strand – toen ze verrukt bovenop zijn zelfgemaakte waterzandkasteel was gesprongen en vervolgens een scene had gemaakt omdat het verwoest was – een gevecht houden in zijn hoofd. Hij kan haar niet uitleggen dat hij haar nieuwe kasteel té mooi had willen maken en daardoor tijd tekort was gekomen. Over de sleutelactie van moeder durft hij niets te zeggen, Iris vertelt alles door. Hij had zijn stinkende best gedaan en het uiterste van zichzelf gevergd. En gefaald.

‘Eh, je verrassing is thuis, maar...’ Zijn stem stokt. ‘Maar wat?’

Hij krijgt de woorden niet over zijn lippen. Voordat hij beseft wat hij doet, trekt hij haar dicht tegen zich aan.

‘Niet doen!’ schreeuwt ze. ‘Nu is mijn nieuwe Tshirt verpest door jouw vieze bloed!’ Ze wil zich losrukken, maar hij houdt van haar. Onsamenhangende klanken smoren in zijn hemd. Ze worstelt en trapt hem tegen zijn schenen. Een paar omstanders blijven staan en kijken toe alsof ze elk moment willen ingrijpen.

Als hij haar hoort snikken, komt hij ineens tot zichzelf en laat haar abrupt los. Ze wankelt en balanceert op de rand van de stoep.

‘Hans!’ krijst ze. ‘Hans!’ Haar stem snijdt dwars door zijn ziel. In een reflex grijpt hij haar bij haar T-shirt, maar de stof glijdt weg tussen zijn vingers. Een ijselijke gil. De piepende banden van de bus, de paniek om hem heen van door elkaar schreeuwende mensen en de schrille tonen van sirenes is het laatste wat hij hoort.

December 1999

De stilte die erop volgde, denderde nog dagelijks door zijn hoofd. Tijdens de nachten kwamen de spookbeelden weer tot leven. Lang had hij de stemmen nog in zijn kussen kunnen smoren.

‘Je moet haar cadeau nog afmaken. Doe het voor haar. Ze mist je. Jij mist haar. Ze wacht op jou.’

De stemmen bleven het herhalen totdat hij zich eindelijk gewonnen gaf. Het boetekleed, dat hem omhulde als een tweede huid, moest voorgoed afgeworpen worden. Terwijl de vreugde van een nieuw millennium door zijn lijf stroomde en het vuurwerk zijn horizon verlichtte, wist hij dat het moment gekomen was. Tijdens een laatste blik die hij zijn oude spiegelbeeld gunde, liet hij zijn langgekoesterde wens van zijn lippen glijden.

‘Zusje, ik doe het omdat ik je mis.’

1

Nijmegen, februari 2012

Xander stuift binnen en wrijft zijn handen warm.

‘Hoi, mam!’

‘Dag ijdeltuit. Met dit weer is een colbertje toch veel te koud,’ zeg ik hoofdschuddend en ik keer mijn wang naar hem toe. Ik ril van zijn koude handen die hij even in mijn nek legt.

Grinnikend slaat hij zijn armen om me heen.

‘Bas is meegekomen. We gaan een spelletje FIFA doen. ’

Ik maak me los en kijk naar zijn vriend die de hoek om komt zeilen.

‘Hallo Esmee.’

‘Hoi Bas. Jij hebt je tenminste op de winter gekleed.’

Hij grijnst, loopt door naar de eettafel en gooit zijn

met bont gevoerde jas en dikke sjaal over een stoel.

‘Ik zet de PlayStation vast aan,’ zegt Xander, terwijl hij zijn leren colbertje naar de kapstok brengt. Een plus-

punt van jarenlang zeuren dat de eettafel geen kapstok is.

‘O, mam, kan Bas mee-eten?’

‘Natuurlijk. Je vader eet alleen niet mee, die is wat

later vandaag,’ zeg ik. Arend is meestal laat en belt vaak op het laatste nippertje dat hij helemaal niet komt.

‘Oké,’ zegt hij en hij haalt vervolgens zijn schouders op en loopt naar de voorkamer waar de grote tv en zijn PlayStation staan.

Intussen wijs ik Bas op zijn jas. Hij is inmiddels kind aan huis en moet zich net als Xander aan de regels houden. Met een quasischuldig gezicht pakt hij zijn jas en als hij terug is blijft hij bij de eetbar staan.

‘Zal ik je helpen met de koffie?’ vraagt hij.

Die vraag hoor ik hier in huis steeds minder. Xander heeft het zogenaamd te druk met school, Arend is er bijna nooit en bovendien vindt hij dat ik alle tijd heb. Ik voel me soms net de huishoudster, maar hij heeft gelijk. Toch wil dat niet zeggen dat ze niet af en toe een handje kunnen uitsteken. Bas weet hoe het hoort, hoewel ik geen idee heb hoe het er bij hem thuis aan toegaat. Ik hoor Xander er weinig over en bovendien zijn ze bijna altijd bij ons. Bas is ouder dan Xander en een stuk volwassener.

Ondanks dat ik me gevleid voel door zijn behulpzame houding, bekruipt me soms een vervelend gevoel. Zijn aandacht maakt me pijnlijk duidelijk wat ik in mijn huwelijk en gezin mis. Sinds de verdwijning van ons dochtertje Vera lijkt het wel alsof Arend een persoonlijkheidsverandering heeft doorgemaakt. We zullen er allemaal wel een tik aan hebben overgehouden, maar de bevroren toestand waarin wij net na Vera’s vermissing terechtkwamen, lijkt zich de afgelopen vier jaar als een permanente kilte in ons huis te hebben gevestigd. Arend wil er niet over praten en beschouwt haar verdwijning als definitief. Zonder het gevonden lichaam van Vera geloof ik nog steeds in een wonder. Xander distantieert zich van alles en vaart zijn eigen koers.

Bas komt achter me staan en mijn handen trillen als ik twee coffeepads uit het oude koekblik pak. Ik haal diep adem, pak het waterreservoir van de Senseo en zet de kraan open.

‘Mmm, je ruikt lekker,’ zegt Bas. ‘Nieuw geurtje?’

Van schrik laat ik het tankje in de spoelbak vallen en vloek zachtjes.

Beheers je, Esmee!

Bas is gewoon een enorme charmeur en volgens Xander weet hij vrouwen, van jong tot oud, om zijn vingers te winden. Hij pakt een vaatdoekje van het aanrecht en dept het opgespatte water op.

‘Mijn moeder is ook een knoeier als ze gestrest is,’ zegt hij.

Ik recht mijn rug en kijk in zijn bedachtzame ogen. Diepbruin, net als die van Xander. Vaak worden ze voor broers aangezien. Dezelfde snelle coupe, stijf van de gel, dezelfde geelbruine huid. Het meest opvallend is de vorm van hun ogen: een beetje scheefgetrokken onder een dakje van borstelige wenkbrauwen. Xander heeft de genen van zijn Indische voorouders geërfd. Bas is geadopteerd. Zijn biologische ouders zijn Nederlands, maar ze hebben Indonesisch bloed in de aderen. Het grote verschil tussen de jongens is de lengte. Xander is tegen de twee meter, net als zijn vader. Bas is een stuk kleiner en meet bijna even breed als lang.

‘Bas!’ schreeuwt Xander ongeduldig. ‘We kunnen!’

Met een dienblad met twee kopjes en een rol koekjes verdwijnt Bas naar de voorkamer. Ik maak een cafeïnevrije Senseo voor mezelf en nestel me met mijn boek bij de open haard. Al jaren brandt hij niet meer; het hout ligt achter het huis weg te rotten, wat een walhalla is voor spinnen en ander ongedierte. Ik huiver als ik denk aan de vurige nachten toen Arend en ik net dit nieuwe huis hadden betrokken. Ik kijk op van mijn boek als Bas een dansje rond de salontafel maakt.

‘Sukkel! Je had je mannetje beter moeten dekken!’

Xander laat zijn schouders hangen.

‘Revanche,’ roept hij en hij zoekt onbewust mijn ogen.

Ik wijs op mijn horloge en zeg: ‘Nog één spelletje.’

Ik leg mijn boek op de schouw naast Vera’s foto en sta op om de aardappelbak uit de garage te halen. Winterkost is favoriet bij de mannen en ik schil ruim twee kilo voor een stamppot boerenkool.

De jongens zijn opvallend stil. Ik kijk om de hoek van de keuken en zie hen gebogen over een boek. Ze reageren nauwelijks als ik roep dat ze zo aan tafel kunnen komen. Sinds Xander met Bas bevriend is, is zijn motivatie om school af te maken aanmerkelijk verhoogd. Ik durf er nog niet aan te denken dat hij zijn eindexamen haalt, maar ik heb goede hoop. De luistertoetsen van de afgelopen maand heeft hij goed gemaakt. Nog steeds voel ik me schuldig omdat hij, door het hele gedoe van onze tijdelijke scheiding, in de derde klas was blijven zitten.

Opnieuw overvalt me een ijzige kilte als ik denk aan de dag dat Xander en ik verhuisden met alleen onze kleren en persoonlijke spullen. Xander vond het afschuwelijk om in de flat van een ander te gaan wonen. Ik vond dat we mazzel hadden. De eigenaar ging een wereldreis maken en ik kon er voorlopig zes maanden wonen. Daarna zag ik wel weer. De flat was sober ingericht en de huiskamer oogde onpersoonlijk. Ik kon me daar uren opsluiten, anoniem en alleen in het gezelschap van mijn slijtageplekken uit een verwoest huwelijk.

In die tijd begon ik onder de naam Veertje een weblog waarin ik vooral mijn emoties kwijtkon. Het gaf me troost en de reacties die ik in de loop van de tijd kreeg, sterkten mij in het verwerken van het grootste gemis in mijn leven. Mijn kleine Vera.

Als twee hongerige wolven vallen de jongens aan op de boerenkool en na het eten ruimen ze de tafel af. Ik begeef me naar boven met een kop koffie en mijn pakje sigaretten. Ik start de pc op en open een nieuw Worddocument voor mijn dagelijkse blog. Beneden hoor ik vrolijk gelach en gekletter van bestek. Ik vind het fijn dat Xander een vriend heeft gevonden met wie hij gelijk opgaat. De meeste maten uit zijn oude vriendenclub zijn al aan het studeren.

Bas heeft, net als Xander, twee keer gedoubleerd.

Daarna is hij van school gegaan en ging tijdelijk bij zijn tante in Den Haag wonen om in haar Chinese restaurant te werken. Omdat hij besefte dat hij voor zijn toekomst een diploma nodig had, verhuisde hij terug naar zijn moeder in Nijmegen en volgde tegelijk met Xander de havo van het volwassenonderwijs. Het vavo op het ROC was voor Xander de laatste kans om een diploma te halen. Nu doen ze beiden eindexamen.

Xander roept naar boven en vraagt of ik koffie wil. Ik zeg dat ik nog heb, neem snel een slok van het lauw geworden vocht en graai naar mijn pakje sigaretten. Ik rook veel te veel en eet te weinig. Gelukkig hebben Xander en Bas de pan tot op de bodem soldaat gemaakt. Arend haat restjes. Het is geen oorlog, zegt hij als hij in de koelkast mijn Tupperwarebakjes met restanten ontdekt. Thuis hadden we het vroeger niet breed en van mijn moeder heb ik zuinig en verantwoord leren koken.

Arend is gek op lekker eten. Dat bleek al toen ik hem voor de eerste keer ontmoette, bij de kookboekenafdeling van V&D. Van over de hele wereld neemt hij nog steeds kookboeken mee en we hebben wat afgekookt samen, de eerste jaren van ons huwelijk. En na lekker eten volgde bijna altijd een heerlijke vrijpartij.

Hoe kan het toch dat we zo uit elkaar zijn gegroeid?

Alles wat we samen deelden lijkt nu onze ergste vijand te zijn geworden. Op een bepaald moment ergerde ik me dood aan zijn culinaire behoeften en zijn eeuwige kookboekcadeautjes. Ook leek het er soms op dat Arend niet kon vrijen zonder een Bourgondisch maal. Gewoon lekker bloot tegen bloot liggen was er voor hem niet meer bij. Seks leek steeds meer op een kunstje waar de emoties uitgefilterd waren.

Toen ik na onze tijdelijke scheiding was teruggekomen, was mijn hoop gevestigd op een nieuwe start van onze relatie. Hoewel we aanvankelijk aan elkaar moesten wennen, was de eerste maand na onze hereniging goddelijk. Wat de aanleiding van de ommekeer was, ik weet het nog steeds niet. Het gebeurde zo plotseling. Het voelde ineens alsof onze wittebroodsweken alweer aan het beschimmelen waren.

Arend bleef steeds vaker op de zaak in Almere overnachten. Het farmaceutisch bedrijf waar hij voor werkte kreeg er diverse vestigingen in het buitenland bij, waarna Arend zich volledig gooide op zijn functie in de buitendienst. Ik stortte me op de zorg voor Xander en sleet de dagen als een treurige sanseveria voor het raam. Diep in mijn binnenste woekerde een gemene bacterie die al mijn emoties langzaam aan het opvreten was. Arend kon of wilde dit niet begrijpen en hoe we het ook probeerden, onze gesprekken doofden elke keer als een slecht aangestoken sigaret. Seks ging me ineens enorm tegenstaan.

‘Sinds Vera weg is, ben je veranderd in een ijskast! Jij bent verdomme niet de enige die verdriet heeft.’ Door wat hij zei stond ik met mijn mond vol tanden. Was ik er toen maar op ingegaan. Naar later bleek was dit de allerlaatste nacht dat we een poging tot vrijen hadden ondernomen. Ik kon het niet meer. Het beeld van Vera, ons mooie meisje dat in liefde was gemaakt, zweefde als een witte engel met een vragend gezichtje boven ons bed. Voor mij deed hij die bewuste nacht de deur dicht toen hij me bijna uit bed sleurde en zei: ‘Je hebt altijd al meer van je kinderen gehouden dan van mij. Donder maar op.’ Sindsdien slapen we apart.

Vanwege Xander zou ik hem nu niet kunnen verlaten. Hij heeft misschien gelijk wat de kinderen betreft, maar heb ik hem daardoor zo verwaarloosd? Houden van je kinderen gaat tot in het diepst van je wezen. Ik hield van Arend, maar dat is anders. Mannen zullen dat misschien nooit begrijpen. Hoe graag was ik na onze hereniging weer op zoek gegaan naar die leuke, lieve, gezellige Arend, met zijn grappige invallen, zijn complimenten, zijn warme belangstelling voor alles wat ik deed. Toch hoop ik stiekem nog steeds op een kentering. Misschien, als Vera ooit gevonden wordt.

Alleen al bij het idee krijg ik een wee gevoel in mijn maag, doof mijn sigaret en zet het raam wagenwijd open. Een koude wind snijdt in mijn gezicht, ik zuig de lucht diep in mijn longen en laat mijn blik over de nevel van asgrauwe wolken dwalen, die over de toppen van de kale bomen hangt. De stilte van de diepzwarte nacht maakt me bang.

Ik schrik op van mijn mobiel, maar neem pas op als hij voor een tweede keer Arends riedeltje afspeelt.

‘Hallo.’

‘Hoi. Hoe is het?’

‘Goed, Bas is hier. Ze zijn samen aan het studeren.’

‘Mooi. Zeg, ik kom niet thuis vannacht.’

Ik kan een zucht amper onderdrukken.

‘Alweer niet?’

‘Hoezo? Je weet toch hoe druk ik het heb? Alsof ik

het leuk vind om op kantoor op de slaapbank te pitten.’

Ik hoor wrevel in zijn stem, haal diep adem en zeg:

‘Nou ja, ik vind het niet fijn om zo vaak alleen te zijn.’

Het is even stil aan de andere kant.

‘Xander is toch thuis?’ vervolgt hij dan.

‘Ja,’ zeg ik alleen maar. Alsof mijn kind mij moet be-

schermen.

‘Luister, Es. We hebben het er al zo vaak over gehad.

Het zit allemaal in jouw hoofd. Ik kan het niet voor je oplossen. Ik moet nu ophangen. Tot morgen.’

‘Tot morgen,’ zeg ik, druk hem weg en trek het raam met een klap dicht.

Het is waar dat ik een angsthaas ben, ook al is Xander thuis, maar dat hoeft hij er niet elke keer in te wrijven. Nog steeds schrik ik van elk geluid dat ’s nachts mijn kamer binnenvalt. Nog steeds loopt de ontvoerder van mijn kind vrij rond.

Het onveilige gevoel begon in ons vorige huis in de oude Nijmeegse benedenstad. Arend was voor zijn baan veel op reis en toen we er net een jaar woonden, brak er een golf aan inbraken uit in onze buurt. Bijna allemaal via de achterdeur gepleegd. Eén keer zelfs met een nachtelijke ontvoering van een jongetje, maar dat bleek achteraf zijn vader te zijn die uit de ouderlijke macht ontzet was.

Onze tuin kwam uit op een gemeenschappelijk plantsoen. Buurtgenoten lieten er de hond uit en soms op de meest onmogelijke tijden. In het weekend was het een favoriete plek voor verliefde stelletjes en brommergasten die uitgingen in een discotheek aan de Waal. Xander mocht van mij alleen in de achtertuin spelen. Nadat Vera was geboren, werd mijn angst groter en drong ik er bij Arend op aan dat we gingen verhuizen. Dat was nog niet zo gemakkelijk, ik wilde het liefst wonen in het populaire Nijmegen-Oost. Een wijk met prachtige, oude herenhuizen, veel jonge stellen en alles in de buurt. Winkels, restaurantjes, kroegjes en scholen. Ik voelde zijn verwijten wel, ondanks dat hij ze niet uitsprak. We hadden allang een huis kunnen krijgen in de omgeving van Nijmegen, maar dat wilde ik toen niet.

En op een mooie dag in februari, het was koud maar kraakhelder weer, gebeurde het ergste wat een moeder kan overkomen: onze vierjarige Vera verdween spoorloos uit de achtertuin. Ik was aan het koken en Vera wilde per se buiten spelen. Ik zie haar nog op de schommel zitten – in mijn herinnering hoor ik de klanken van haar vrolijke lach, zie ik haar blonde krullen die speels achter haar aan wapperen – dik ingepakt in haar knalroze-rode Oilily-jasje en oranje sjaal die we die winter net nieuw hadden gekocht. Er gaat geen dag voorbij dat dat moment, vlak voor haar verdwijning, niet door mijn hoofd jaagt.

2

Kijkduin, 15 mei 1988

‘Iris!’

Met iets meer stemverheffing dan normaal maant hij

zijn zusje om in de auto te stappen, maar ze blijft mokkend op de oprit staan. Ze wil niet naar het strand zonder haar oude schepje en emmertje. Iris heeft pas een nieuw strandsetje gekregen, een vervroegd verjaardagscadeau. Dat zei moeder, maar hij kon het amper geloven. Iris had tijdens het winkelen vast zitten drammen om een nieuw strandsetje, en nu ze die heeft gekregen, wil ze ineens ook nog haar oude schepje en emmertje meenemen.

Moeder draait het raampje open en roept: ‘Nou, mannetje, komt er nog wat van?’

Geërgerd loopt hij weer naar binnen, langs een triomfantelijk kijkende Iris, die toch wel weet dat ze haar zin krijgt. Mannetje. Hij is al bijna zestien. Hoe vaak heeft hij niet gezegd dat hij zo niet genoemd wil worden? Dadelijk gaat Iris het ook nog overnemen.

In de kelder, waar de zomerspullen opgeborgen liggen, klimt hij op het trapje voor de stellingkast en maait over de bovenste plank. Haar oude emmer en schepje kletteren op de vloer. Gehaast pakt hij het setje en snelt naar buiten.

Moeder zit te gassen met een gezicht van: waar bleef je nou? Snel gooit hij het setje in de kofferbak en stapt samen met Iris op de achterbank. Moeder kijkt even geirriteerd achterom, maar racet dan toch de straat uit.

Dat Iris door haar negatieve gedrag meer aandacht krijgt, begrijpt hij maar al te goed. Iris haar zin geven is iets anders dan wezenlijke aandacht en liefde aan je kind geven. Hij was niet opgewassen tegen de kille houding van zijn moeder en leed in stilte onder het chronisch gebrek aan liefde en aandacht.

Na de geboorte van zijn zusje had hij zich meteen verantwoordelijk gevoeld en wilde haar met alle liefde omringen en beschermen tegen de scherpe tong van hun moeder. Naarmate Iris ouder werd, ging ze haar mondje stevig roeren, ook naar hem toe, hoewel hij er altijd voor haar was. Hij weet het aan zijn moeder. Zij had Iris verpest, maar hij zou zijn zusje laten zien dat zijn bedoelingen uit liefde waren ingegeven en niet om van haar gezeur af te zijn.

Al vanaf de eerste dag dat ze in de armen van moeder lag, was zij voor hem de allerliefste en de mooiste van de wereld. Zo rond, roze en zacht. Vooral de geur die haar omhulde had hem betoverd. Af en toe verwent hij haar met rozenolie of een geurig stukje zeep. Maar daarmee stiekem ook zichzelf. Binnenkort is ze jarig. Alweer vijf jaar, peinst hij. En zoals altijd wil hij haar het mooiste cadeau van de wereld geven.

Zodra ze op het nog rustige strand een plekje hebben gevonden, spreidt hij de badlakens uit en gaat languit op zijn buik liggen. Iris gaat meteen in het zand spelen. Moeder smeert zichzelf helemaal in met zonnebrandcrème en met tegenzin doet ze ook zijn rug. Nadat hij zelf de rest van zijn lichaam heeft gedaan, gaat hij achter Iris zitten en wrijft hij de zonnebrandcrème dik op haar schouders en haar rug. Haar armen en benen wil ze zelf doen.

Het lijkt nog maar zo kortgeleden, hun eerste stranduitje, vier jaar geleden. Hij weet nog goed hoe ze over het strand waggelde met die dikke prop tussen haar beentjes. Het verwondert hem dat ze nog steeds druk in de weer kan zijn met zand en water.

Ze is anders dan haar leeftijdgenootjes, die al met volwassen barbies spelen en experimenteren met oogschaduw en lippenstift. Hij ziet ze wel eens door de straat paraderen, op de hoge hakken van hun moeder. Nee, geef hem Iris maar, hij ziet liever haar natuurlijke verschijning. Liggend op zijn buik bespiedt hij haar vanonder zijn wimpers. Stiekem hoopt hij dat ze altijd zo zal blijven.

Na een uurtje heeft ze zich rondom ingebouwd met taartjes en kijkt trots naar haar eigen baksels. Ze stapt uit de cirkel en gaat naast hem zitten. Hij doet net alsof hij slaapt.

‘En nu heb ik zin in een ijsje! Zo’n lekkere, met onderin een grote kauwgombal!’

Ze blijft net zolang in zijn zij porren totdat hij zijn ogen opent. Hij heeft ook wel trek in iets gekregen en staat op. Moeder blijft achter om op de spullen te passen en met de handen in elkaar verstrengeld banjeren ze door het mulle zand. Bij het witte keetje op de boulevard staat ze ongeduldig te trappelen. Als hij eindelijk aan de beurt is, bestelt hij een ijsje en voor zichzelf een hotdog. Moeder wilde niets. Sinds Iris geboren is, is moeder obsessief bezig met de lijn. Hij heeft liever dat ze normaal eet, in haar strenge dieetperiodes is ze helemaal niet te genieten.

Voetje voor voetje schuifelen ze terug over het warme zand. Hij eet zijn hotdog, terwijl Iris helemaal in haar ijsje opgaat. Terug bij moeder is ze onder in het plastic bakje beland. Snel ploft hij op zijn handdoek, zijn voetzolen branden.

‘Ik heb hem!’ juicht Iris. Ze laat haar kauwgombal zien en duwt hem in haar mond. Fanatiek zuigt ze op de bal, net zolang totdat haar tong eruitziet als een snoepdoos. Ze haalt de bal uit haar mond en wrijft over haar lippen.

‘Mooi hè!’

Hij vindt het niks, natuurlijk roze is mooier, zachter ook.

‘Kom, zullen we gaan zwemmen?’ zegt hij, in de hoop dat het zoute water haar lippen weer blank spoelt.

Ze schudt met haar hoofd, terwijl ze met de kauwgom speelt en hem uitdagend aankijkt. Dan trekt ze haar schepje uit het zand en timmert op zijn borst.

‘Nu niet Iris, strakjes.’ Hij heeft nog geen zin om te bouwen. Eerst verkoeling, de scherpe voorjaarszon brandt op zijn schouders. Dan gaat ze op haar buik voor hem liggen. Aan haar twinkelende ogen ziet hij dat ze alweer iets anders verzonnen heeft. Iris heeft altijd wel een plan.

‘Zullen we een wedstrijdje doen?’ vraagt ze, terwijl ze meteen de kauwgom uit haar mond trekt en hem zo ver mogelijk uitrekt. ‘Hier, in je mond!’

Braaf pakt hij het andere einde en wurmt het tussen zijn tanden. Hij houdt zijn hoofd zo stil mogelijk, één windvlaag en hun kauwgombrug gaat zwiepen.

‘Start!’ sist ze tussen haar opeengeklemde kaken. Ze kauwt snel, zo snel dat hij haar nauwelijks kan bijhouden.

Met een triomfantelijk gezicht stopt ze als ze over de helft is. Hij ruikt haar zoete adem en geeft zich gewonnen. Vliegensvlug zuigt ze de roze sliert als een dunne slang naar binnen, krabbelt dan op en maakt een rondedansje.

‘Gewonnen, gewonnen, gewonnen!’ Ze schatert het uit. De kauwgom rolt uit haar mond en ploft in het zand. ‘Nu hoef ik hem niet meer. Ik wil een nieuwe.’

‘Als we naar huis gaan Iris, we zijn net bij het keetje geweest. ’

Mokkend gaat ze in een kommaatje op haar handdoek liggen, de handen om haar hoofd. Hij hoort een onderdrukte snik.

‘Zal ik hem anders voor je afspoelen?’ mompelt hij meer in zichzelf, want hij verwacht geen antwoord.

Bij de stranddouche wast hij de kauwgom schoon en laat meteen de koude stralen rijkelijk over zijn verbrande rug lopen. Afgekoeld slentert hij kauwend terug. Al uit de verte ziet hij dat ze reikhalzend naar hem uitkijkt. Na een paar minuten is ze meestal bijgetrokken.

‘Lekker hoor, je mist wat!’ zegt hij plagend en speelt met de gom tussen zijn lippen. Ze volgt zijn kauwende bewegingen, terwijl hij geamuseerd haar snel bewegende pupillen gadeslaat.

‘Gaan we nu zwemmen dan?’ vraagt hij opgewekt, haar bui alweer vergeten. Ze springt overeind, graait haar zwemband uit het zand en stapt erin. Hij wist het wel, ze kan het nooit lang volhouden.

‘Jáááh, bootje varen!’

Moeder heeft zich weer omgedraaid. Elk kwartier, met het horloge ernaast. Ze heft haar hoofd en maakt met haar hand een dakje boven haar ogen.

‘Wat gaan jullie doen? Ben je wel voorzichtig?’

Hij haat die toon, alsof hij niet voor zijn zusje kan zorgen. Als ze hém niet had, zat Iris zich nu kapot te vervelen. Ze zou blij moeten zijn met een man in huis. Het bestaan van zijn eigen vader was niet bespreekbaar en de vader van Iris werd ook doodgezwegen. Hij had zich ermee verzoend, maar af en toe knaagde het diep vanbinnen. Hij had zich voorgenomen, als Iris groot genoeg was, om samen uit te zoeken wie hun vaders waren. Tegen Iris had moeder gezegd dat haar vader vertrokken was naar het buitenland. Ze had het geaccepteerd en omdat hij een beetje een vaderrol vervulde, had ze er daarna nooit meer naar gevraagd.

Ongeduldig trekt Iris hem aan zijn hand. Ze is al best sterk voor een klein meisje. Dan gaat ze breed voor hem staan.

‘Kauwgom. ’

Grijnzend haalt hij hem uit zijn mond en frummelt de klont tussen haar tanden. Ze duwt hem achter in haar wang en vliegt er dan als een haas vandoor.

‘Kom, wie er het eerste is!’ schreeuwt ze over haar schouder.

Hijgend draaft hij achter haar aan, struikelend over uitstekende benen en armen. Hij moet nodig iets aan zijn conditie doen. Kriskras tussen de mensen door bereikt Iris als eerste de zee en rent door de schuimkopjes het water in. Hij rent achter haar aan, maakt een snoekduik en crawlt naar de eerste veiligheidslijn. Als hij proestend boven water komt, tuurt hij zenuwachtig tussen de spetterende watergasten, naarstig op zoek naar een blond krullenkopje boven een felroze zwemband.

3

Nijmegen, februari 2012

Met stijf geworden vingers tik ik de datum boven het document voor mijn nieuwe blog en schrijf de eerste regels, maar ik kan me niet concentreren. Waarom lukt het me niet om los te komen van de herinneringen aan Vera? Een felle steek doorboort mijn borst en mijn hart slaat de tijd in een ijlend tempo achteruit.

Bij elk woord dat ik tik, dwaal ik af naar ons gezinsleven van voor haar vermissing. Alsof ik bang ben die momenten te verliezen. Ik laat de toetsen los, drink mijn koude koffie en steek tegen beter weten in toch weer een sigaret in mijn mond. In mijn scherm weerspiegelt de flakkerende vlam en in een flits zie ik Vera’s verfrommelde oranje sjaal, achtergebleven in de struiken.

Het gemeenschappelijk plantsoen achter ons oude huis heb ik een keer bezocht, samen met Xander. Na vier jaar ben ik niet verder gekomen dan een paar stapjes in de goede richting. Gillend werd ik door mijn oude buurvrouw afgevoerd naar haar tuin. Ik zag Vera overal spelen en telkens als ik haar wilde grijpen, losten haar blonde krullen op in het niets.

Ik duw de laptop met een klap dicht en druk mijn peuk uit. Ik moet ophouden mezelf te kwellen en te ruïneren en sta op. Misschien kan ik samen met de jongens koffiedrinken.

Vreemd eigenlijk als ik bedenk dat Bas en Xander pas sinds een jaar dikke vrienden zijn. Destijds woonden wij op een steenworp afstand van elkaar, maar we hadden geen contact. Zijn ouders waren erg op zichzelf. Via mijn buurvrouw hoorde ik dat de moeder van Bas erg verbolgen was over het DNA-onderzoek in de buurt na Vera’s vermissing. Er waren genoeg sporen gevonden op haar achtergebleven sjaal, maar helaas geen match. Ze waren allemaal van haarzelf, van ons en van talloze personen op het kinderdagverblijf. Na drie maanden vruchteloos zoeken moest tot mijn grote verdriet het onderzoeksteam inkrimpen. Ervan uitgaan dat ze dood was wilde ik absoluut niet en nu nog steeds niet. De recherche had met het Team Grootschalig Onderzoek elke mogelijkheid meerdere keren onder de loep genomen. Vera was van de aardbodem verdwenen.

Met Bas heb ik nooit over deze periode gesproken. Zijn vader was die dag niet eens in Nederland en Bas woonde toen tijdelijk bij zijn tante in Den Haag. Door de manier waarop er achter mijn rug om over gesproken werd, kreeg ik het gevoel alsof het mijn schuld was dat onze buurtgenoten als verdachten werden aangemerkt.

Onlangs heb ik een e-mail van rechercheur Stancy van der Molen ontvangen. Dat ze nog steeds het dossier openhouden, hoe het met ons gaat en dat ik gerust een keer mag langskomen voor een gesprek. Vanaf het begin van het onderzoek is zij betrokken geweest bij de zaak. Een sympathieke jonge vrouw die net bij de recherche werkte en die zich ondanks haar geringe ervaring als een tijger in ons onderzoek vastbeet.

Mijn hoop slijt met de dagen die verstrijken. Verder dan de aanhouding van een zwerver zijn ze nooit gekomen. Die arme man voerde elke dag de meeuwen op de Waalkade, met het oude brood dat hij uit onze kliko’s viste. Naar later bleek liet hij zich rond het tijdstip van de verdwijning bij de Spoedeisende Hulp behandelen voor een snijwond door een kapotte fles. Ze hadden hem moeten laten gaan.

De jongens zitten al tv te kijken, met een glas cola voor hun neus. Ik maak alleen koffie voor mezelf en trek me met mijn boek terug bij de open haard.

Ineens schrik ik op als het geluid van de tv harder gaat. Ik hoor reclameboodschappen.

‘Kan het wat zachter?’ roep ik licht geïrriteerd.

Xander kijkt me aan en fronst zijn wenkbrauwen. ‘Reclame,’ zegt hij geheel overbodig, maar zet het geluid toch zachter.

Bas staat op en komt naar me toe.

‘Wat ben je aan het lezen? Een akelig boek?’

‘Nee,’ zeg ik een beetje schaapachtig lachend. ‘Maar

ik begrijp dat de omslag er sinister uitziet.’

‘Mijn moeder leest nooit, behalve vakbladen dan.

Mag ik het boek eens zien?’ Hij trekt het bijna uit mijn handen. ‘Geloof jij in die onzin? Het zesde zintuig?’

‘Ja,’ zeg ik. ‘Ik ben opgegroeid met paranormale verhalen. ’

‘Kun je ook de toekomst voorspellen? Of het verleden zien?’

‘Misschien,’ zeg ik plagend. ‘Wat wil je weten?’

‘Ik wil alles weten. Van jou.’ Vluchtig houdt hij het boek voor zijn neus alsof er een mysterie in verborgen ligt en legt het dan grinnikend terug in mijn schoot.

‘Hé Bas!’ roept Xander ongeduldig. ‘Het is weer begonnen!’

Bas geeft me een knipoog, draait zich spoorslags om en loopt naar de hal. ‘Wat waren jullie aan het kijken?’ vraag ik als hij terugkomt en zijn jas dichtknoopt.

‘Jij bent toch helderziend?’ zegt hij gekscherend en wenkt Xander. ‘Yo man, ik ga toch naar huis. Ik moet nog wat dingen doen voor morgen.’

Beteuterd drukt Xander op de knop van de tv en laat Bas uit.

Voordat Xander de trap op rent roep ik hem terug voor een dagevaluatie. Hij vindt dat flauwekul, maar voor mij is het een houvast. Keurig somt hij op wat hij gedaan heeft. Dat Bas hem met wiskunde heeft geholpen en dat ze morgen een proefexamen hebben.

‘En wat was er op de televisie zo spannend?’ vraag ik. ‘The Vampire Diaries.’

‘Bah, horror,’ zeg ik.

‘Niet alleen horror, mam. En helemaal niet bloe-

derig. Het gaat ook over liefde en relaties. Met een vampier. Dat dan weer wel. Je moet eens meekijken, het is een hele mooie serie.’

‘Liever niet,’ zeg ik en ik ril al bij de gedachte aan een bloedzuiger in mijn nek.

Hij zwiert de trap op en schiet zijn kamer in. Ik ruim de voorkamer op, doe de lichten uit en ga ook naar boven.

Op mijn kamer wacht ik totdat Xander is uitgerommeld. Hij heeft de neiging binnen te stormen omdat hij altijd wel iets onbenulligs vergeet. Als het naast mij rustig is, kleed ik me uit, trek mijn huispak aan en kruip in bed, met de laptop op schoot.

Mijn Messenger blinkt op. Een paar weblogmaatjes zijn online. Helaas geen Frederik. Nog iets waar ik me schuldig over voel. Ons contact was begonnen in een algemene chatbox, een tip van een van mijn weblogvriendinnen. Al snel merkte ik dat verschillende gespreksgroepen wel degelijk om man-vrouwdating gingen, maar het eerste gesprek met Frederik was zo fijn, dat ik ermee doorging: in het begin zag ik er helemaal geen kwaad in. Hoewel het tot nu toe bij virtueel contact is gebleven, zijn onze gesprekken in de loop van het jaar intenser geworden. Ook op seksueel vlak. Alleen Jeanine, mijn beste vriendin, weet ervan en ze moedigt me zelfs aan. Maar dat komt omdat zij best wel vrijgevochten is; ze draait haar hand niet om voor onenightstands en versiert er in de kroeg op los. Volgens haar verpieter ik en maakt de aandacht van Frederik mij gelukkiger. Maar zij is vrijgezel en ik niet. Binnenkort maar eens koffiedrinken; ik heb haar al een paar weken niet gesproken. Toen Vera er nog was, zag ik haar regelmatiger, maar dat kwam ook omdat ze Vera’s peuterleidster op De Belhamel was.

Ik kijk of er nog reacties zijn op mijn laatste blog. Een berichtje van JJ, de initialen van Jeanine, waarin ze ondubbelzinnig schrijft dat ik voor mezelf moet kiezen.

‘Ga ik doen!’ reageer ik neutraal, plaats een lachende smiley en scrol verder naar beneden.

Frederik? Mijn adem stokt.

Hi Veertje40, even een speciale groet van F. Je hebt mail!

Mail? Hoe weet hij dat dit mijn weblog is?

Ik open Veertje40@hotmail.com dat gekoppeld is aan mijn weblog. Een bericht bij ongewenst. Ik open het met de bedoeling de spam meteen te verwijderen.

Bericht van: FrederikvanderZee@NNkantoor66.nl

Aan: Veertje40@hotmail.com

Onderwerp:

Lieve, lieve Veertje, Esmee?

Alles goed, lief? Je zult het wel vreemd vinden dat ik je via je weblog mail, maar ik kan het uitleggen. Laat ik meteen open en eerlijk zijn. Ik werk voor een net gelanceerde nieuwssite in de regio en ik verzamel gegevens voor een artikel over de nasleep in gezinnen na een vermissing van een dierbare. Al googelend kwam ik op de blog van Veertje terecht. Uit onze gesprekken meende ik in de stukjes jouw verhaal over je dochter te herkennen.

Ik ben Frederik van der Zee en ben journalist. Mijn beroep is nooit ter sprake gekomen, maar het is zeker geen geheim. Ik denk dat jij meer geheimen bij je draagt dan ik. Waarom ik je mail is het volgende. Tijdens mijn search kwam ik uiteraard krantenartikelen tegen over de vermissing van Vera van Zijl. Jouw dochter. Je hebt me al het een en ander verteld, weliswaar zonder naam en toenaam, maar de werkelijkheid kwam wel hard bij me binnen. Wat heb jij veel doorgemaakt, mijn hart gaat nu nog meer naar jou uit. Omdat we, weliswaar virtueel, al zolang intiem zijn en nu van elkaar weten wie we zijn, wil ik een ontmoeting voorstellen. Tijdens mijn bevindingen zijn me wat dingen opgevallen die ik graag persoonlijk met je wil bespreken. Wees gerust, je geheim is veilig bij mij.

Alle liefs van de wereld,

Kus Frederik

Opgejaagd lees ik de e-mail nog een keer door. Welke nieuwssite? Waarom juist Frederik en waarom nu? Had hij dit niet voor zich kunnen houden? We hadden het zo fijn samen, nooit eerder had hij aangedrongen op een ontmoeting. Niet dat ik geen lijfelijk contact wil, maar ik ben er nog niet aan toe. Mijn droom aan diggelen voor een koude waarheid. Hij mag dan misschien integer klinken, maar ik ben gewaarschuwd. Met die man heb ik mijn intiemste gevoelens gedeeld. En nu vertelt hij doodleuk dat hij journalist is en uit is op mijn verhaal? Ben ik alleen daarvoor gebruikt? Zou hij al die tijd geweten hebben wie ik was? Ik moet hierachter zien te komen, voordat mijn persoonlijk leven en dat van Vera op straat te grabbel wordt gegooid.

Mijn eerste impuls is om mijn weblog in zijn geheel te verwijderen. Ik kijk eerst bij instellingen wat er nog meer mogelijk is en lees dan dat ik mijn weblog ook op privé kan zetten. Toch wel jammer, zonder meelezers voelt het nu eenmaal anders. Ik twijfel. Mijn blogs heb ik in een aparte map bewaard en ik kan zo opnieuw beginnen, onder een andere naam.

Mijn hart ramt als een razende tegen mijn ribben en ik weet waarom. Angst dat Frederik verder gaat graven in mijn verleden, angst dat dit allemaal openbaar wordt. Ik hoop niet dat Frederik om een interview vraagt, of als een soort Peter R. de Vries tekeergaat en zich vastbijt in onze zaak. Vera is van mij en blijft van mij. Ik moet er een nachtje over slapen en sluit de laptop. Mijn ogen dwalen naar het nachtkastje met de foto’s van ons weekendje weg tijdens de meivakantie van 2007, een jaar voor Vera’s verdwijning, allemaal door Xander gemaakt.

Op Vera’s vierde verjaardag was het al lekker warm weer en hoewel er een frisse wind waaide, wilden de kinderen het liefst de hele dag naar het strand. Xander had net een nieuw fototoestel gekregen en Vera was een gewillig model. Haar uitvergroting met een stralende lach steekt er met kop en schouders bovenuit. Een cadeautje van Xander, vorig jaar voor mijn veertigste verjaardag. Wat was mijn meisje trots op haar zandkasteel.

‘Mam, ik ben een waterprinsesje, ben jij dan mijn zeekoningin?’

Als fantoompijn voel ik mijn tranen als haar kriebelvingertjes over mijn wangen rollen. Ik pak haar foto op en zoals altijd aai ik, voor het slapen gaan, over haar krullen en vlinderkus haar ogen.

4

Kijkduin, 15 mei 1988

Iris is zich van geen kwaad bewust en gilt het uit van plezier als hij haar woest naar zich toe trekt. Ze was verdomme al over de rode lijn toen hij haar ontdekte! Ze proest het binnengekomen water in zijn gezicht. Met ingehouden woede wrijft hij het zoute water uit zijn ogen.

‘Wil je dat nooit meer doen? Zo ver gaan, zonder mij? Je weet dat mama dan heel boos wordt, en dan mogen we nooit meer naar het strand.’

Ze lacht en trekt dan een gezicht dat het haar spijt. Wanneer ze zó doet, houdt hij het meest van haar.

‘Daar gaat ie, Iris.’ Hij duwt haar weer richting het diepere gedeelte, maar nog wel nét voor de rode lijn. ‘En? Waar gaat de reis dit keer naartoe?’

‘We gaan zoeken naar een onderwaterkasteel!’ roept ze opgewonden en fluistert dan in zijn oor dat alleen zij weet wie daar wonen.

Hij snuffelt in haar krullen, een lichte zweem van rozenolie prikkelt zijn neus. Hij glimlacht. Dat was zijn cadeautje voor haar eerste schooldag. Dezelfde avond nog had ze de halve fles in bad gegooid en was er pas uitgekomen toen het water koud begon te worden. Ze had hem daarna extra geknuffeld voor het slapen gaan. Hij wist wat zijn zusje graag wilde, hij wist wat hij wilde.

Hij duwt haar verder, tegen de golven in. Af en toe stopt ze haar hoofd onder water. Ze speurt de bodem af naar zeemeerminnen met blauwe staarten, vertrouwt ze hem toe. Dat is Iris, ze kan nooit lang een geheim bewaren.

Als hij haar omdraait om terug te keren, ziet hij moeder in de verte staan, reikhalzend zoekend waar ze gebleven zijn. Iris zwaait als ze moeder ontdekt. Hij gaat staan en steekt een duim omhoog. Ze wenkt hen om terug te komen.

‘Hou jij al van meisjes?’ vraagt ze als ze hand in hand teruglopen.

Hij snapt niet hoe ze daar nou weer bij komt.

‘Doe niet zo mal, jij bent mijn meisje en het liefste zusje van de wereld!’

‘Maar ik word groter, ik kom al bijna tot aan je schouder!’

Ineens kijkt ze verschrikt naar hem op, ze kent zijn reacties waar het zijn lengte betreft. Het vleugje rozenolie prikkelt nog altijd zijn neus.

Hij kan het haar niet kwalijk nemen, glimlacht en zegt: ‘En wat zeg ik dan altijd?’

‘Klein maar fijn,’ antwoordt ze. En terwijl ze haar stoere houding herwint vervolgt ze koket: ‘Krijg ik dan ook het fijnste cadeau van de wereld? Of ben je dat vergeten?’

Het hangt al dagen in de lucht. Ze ziet haar kans schoon om er nu over te beginnen.

Natuurlijk is hij haar verjaardag niet vergeten. Hij heeft zich de afgelopen weken suf gepiekerd over wat hij haar moet geven. Maar hij heeft een plan bedacht, over de uitvoering is hij nog niet helemaal tevreden.

‘Heb je al iets gekocht?’ Haar ogen schitteren. Hij vreest dat ze er voor de rest van de dag niet meer over op zal houden.

‘Zeg ik niet, anders is het geen verrassing meer!’ Hij voelt zijn zwakte naderbij komen. ‘Oké dan, een klein beetje kan ik wel vertellen.’

Ze spitst haar oren.

‘Het is blauw, héél groot en misschien kun je er wel in wonen! En verder verraad ik niets!’ Hij maakt zich breed en slaat dan zijn armen over elkaar.

Ze bijt op haar onderlip en zwijgt. Zo kan ze soms ook zijn, heel stil opeens.

Als ze bij hun handdoeken zijn aangekomen, laat hij zich vallen en sluit zijn ogen. Net als hij is ingedommeld, wordt hij gewekt door kriebelende zandkorrels op zijn gezicht. Hij veegt ze weg en doet langzaam zijn ogen open. Iris staat wijdbeens met een schepje boven zijn hoofd te zwaaien.

‘Alleen als jij voor mij een heel groot kasteel bouwt, vraag ik niet meer naar mijn verjaardagscadeau!’

Hij hijst zich overeind en neemt de schep uit haar hand. Sloom van zijn hazenslaapje begint hij rustig aan het graven van een gat. Naast hem zit Iris stilletjes met zand te spelen. Intussen houdt ze hem nauwlettend in de gaten. Als hij klaar is, wandelt hij met twee lege emmertjes naar het water en neemt eerst snel een duik voordat hij ze vult.

‘Maak je een mooi kasteel?’ vraagt ze als hij twee keer op en neer is geweest. ‘Het mooiste van allemaal?’

‘Het allermooiste, mijn prinsesje!’ zegt hij weer helemaal fris en wakker.

‘Nee stommerd, ik ben een zeemeermin met een lange, blauwe staart! Je moet een onderwaterkasteel bouwen met een grote hemel erboven!’

Inwendig moet hij lachen. Ze kan zo doorzichtig zijn. Vroeger wilde ze al onder het zand wonen omdat ze dacht dat de zee onder het strand gewoon doorliep. Moeder had het toen niet verstandig gevonden om haar in te graven, en al helemaal niet met water erin. Toch was hij toen al best in staat om goed op zijn zusje te passen. Tot zijn verbazing geeft moeder nu geen commentaar. Zolang zij zich maar in de zon kan draaien als een krokant wentelteefje.

Hij springt de kuil in onder voorwaarde dat Iris vanaf nu meewerkt. Zonder mokken helpt ze hem met het aangeven van emmers zand en water. Als hij voldoende heeft, gaat ze zitten en volgt ingespannen zijn handelingen. Na een paar pijnlijke steken in zijn rug puft hij even uit. Wat hij bedacht heeft is een stuk arbeidsintensiever dan een gewoon zandkasteel.

‘Hé, doorwerken,’ roept ze. ‘Daar word je sterk van! Zo sterk als een...’

‘Reus?’

‘Ehm, een onderwaterridder!’ Ze giechelt. Een reus kan hij nooit worden, dat heeft ze hem al eerder duidelijk gemaakt. Misschien moest hij maar eens een kijkje nemen bij de sportschool.

Ongeduldig hangt ze met haar hoofd over de rand. Hij ruikt nog steeds haar kauwgom.

‘Nou vooruit, ga je handdoek pakken, het is bijna klaar!’

Braaf doet ze wat hij vraagt. Als het bouwwerk klaar is, compleet met een waterbassin en een hemel van haar blauwe handdoek, blijft ze ademloos staan kijken en springt er dan plompverloren middenin.

‘Nu woon ik hier!’

De modder spat omhoog tot in haar gezicht, het water klotst over de rand. Moeder is overeind gekomen en wordt eerst boos over de handdoek, maar begint dan hard te lachen. De mensen kijken om als ze overeind komt, terwijl haar schrille stem over het strand klinkt.

‘Wie bouwt er ook zoiets stoms!’

Hij haat haar leedvermaak, zo is ze nu altijd. Altijd ten koste van hem.

‘Ons onderwaterkasteel is kapot,’ roept Iris eerst nog beteuterd, maar dan ontrolt zich bij haar ook een drama. Haar uithalen gieren over het strand. Hij trekt haar uit de kuil en smoort haar snikken tegen zijn borst. De zeldzame momenten dat ze dit toelaat verzacht de pijn die hij diep van binnen voelt. Het komt allemaal door moeder, dat loeder. Hikkend wurmt ze zich onder zijn handen uit en ploft op zijn badlaken.

‘Iris, toe nou,’ probeert hij nog. ‘Een andere keer maken we een nieuw kasteel. Ik zweer het zowaar ik je broer ben. Kom, we gaan je afspoelen!’

Mokkend volgt ze hem naar de douche, maar op de terugweg lacht ze alweer. Bij moeder aangekomen, gaat ze liggen en valt in slaap.

Hij staat op en kijkt vertederd naar zijn zusje. De uitwerking van haar verjaarscadeau heeft ze hem zojuist aan de hand gedaan. Hij moet iets goedmaken. Hij zal haar laten zien dat zijn vakmanschap van hem een meester maakt. In zijn hoofd heeft hij het al helemaal uitgetekend en als het bijna tijd is om te gaan, kan hij niet wachten om te beginnen.

Een opstekend briesje raakt aan haar haren, die als een krans om haar hoofd wervelen. Hij staart naar de ondergaande zon, de hemel ligt als een dieprode deken over de horizon. Haar hemel zal blauw zijn. Zo blauw als haar ogen. Zo blauw als haar naam.

5

Nijmegen, februari 2012

In de keuken tref ik een chaos aan: een opengerukte broodzak, een woestijn kruimels over het aanrecht en een aangevreten boterham. Verdorie, Xander zou me wakker maken om samen koffie te drinken.

Met het verstand op nul ruim ik de bende op en zet de Senseo aan. Ik beleg twee crackers met kaas en loop naar de voorkamer. Het lampje van de voicemail knippert. Ik pak de telefoon van het dressoir en druk op het envelopje.

Bericht om 8.30 uur: ‘Met Xander, ik sta bij de bank en kan niet pinnen. Wil je wat geld storten?’

Hij sluit af met een grinnikende lach.

Lichtelijk geïrriteerd zet ik mijn bord neer, ga naar boven en start de pc op. Arend weet niet dat ik Xander af en toe wat extra’s toeschuif. Mijn voornemen dat het echt de laatste keer is, houdt altijd maar even stand. Xander weet dat ik een zwak voor hem heb. Nadat ik het geld heb overgemaakt, neem ik mijn laptop mee naar beneden. Misschien heb ik een bericht van Frederik.

Een magere zonnestraal piept door de gordijnen. Ik schuif ze helemaal open, zet de bovenraampjes op een kier en snuif de voortekens van de lente diep op. De lucht tekent strakblauw af tegen de glinsterend berijpte daken. Sommige struiken laten voorzichtig hun knopjes zien; nog even en dan is het maart.

Terwijl ik mijn crackers eet, denk ik weemoedig aan de afgelopen zomer, met Frederik digitaal op mijn schoot. In de schaduw van deze prachtige maanden beleefde ik weer voor het eerst de aandacht van een man. Al mijn liefde werd opgesoupeerd door een onbekende op mijn maagdelijke bord. Arend kon ik steeds moeilijker verdragen en om mijn zinnen te verzetten stortte ik me in de borders van de tuin, die er onder mijn handen nog nooit zo florissant hadden bijgestaan.

Met trillende vingers duw ik de laptop open en klik op Messenger. Skypen durfde ik nooit, bang dat ik via dit medium betrapt zou kunnen worden.

Frederik staat op afwezig, maar hij heeft een berichtje getikt in het scherm:

Lieve liefste,

Ik ben online, op mijn werk. Zullen we rond 11 uur, na mijn redactievergadering, chatten?

Denk aan je.

Kusjes, love you

Je Frederik

PS: Even wennen hè, maar ik ben dezelfde man, hoor.

De nacht heeft mij niet wijzer gemaakt en door dit bericht raak ik alleen maar meer in de war.

Alsof er een gedaantewisseling heeft plaatsgevonden, terwijl het toch dezelfde man blijft. Waarom wil hij ineens deelgenoot worden van mijn werkelijke leven? En waarom moet uitgerekend hij een artikel schrijven over de grootste pijn die nog steeds mijn leven beheerst? Iets in mij zegt dat ik Frederik op afstand moet houden.

Terwijl ik me na een douche afdroog, trekt het beeld van Frederik als een schim aan mijn ogen voorbij. In mijn laatste wanhoop naar zijn fluwelen woorden wrijf ik met de handdoek over mijn borsten, sluit mijn ogen en voel zijn strelingen als stempels op mijn huid. Frederik is heel goed in virtueel opgeilen en weet precies waar hij een vrouw moet raken. Ik zie een schaduw van mezelf in de beslagen spiegel en plotseling overvalt me een schaamtegevoel.

Waar was ik mee bezig?

Frederik heeft door de openbaring van onze identiteit, onze intimiteit gestolen. Gegeneerd en zwaar teleurgesteld kleed ik me aan.