Colofon

©2019 Wiebren Rijkeboer

Uitgeverij kleine Uil, www.kleineuil.nl

ISBN 9789493170032
ISBN ebook 9789493170049

Auteursportret: Alfred Oosterman
Omslagontwerp: 247design
Redactie: Minke Sikkema
Boekproductie en ePub: LINE UP boek en media bv

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoud

Omslag

Colofon

Inleiding

Westcoast / Los Angeles

The Seeds The Seeds

The Electric Prunes The Electric Prunes

The Byrds Younger Than Yesterday

Love Forever Changes

The West Coast Pop Art Experimental Band Part One

Buffalo Springfield Buffalo Springfield Again

The Id The Inner Sounds of the Id

The Merry-Go-Round The Merry-Go-Round

Clear Light Clear Light

The Strawberry Alarm Clock Wake Up… It’s Tomorrow

The Association Birthday

The Peanut Butter Conspiracy The Great Conspiracy

The Millennium Begin

The Smoke The Smoke

Sagittarius Present Tense

Colours Colours

The Moon The Moon

Westcoast / San Francisco

The Music Machine Turn On

Count Five Psychotic Reaction

The Beau Brummels Triangle

The Chocolate Watchband No Way Out

Country Joe & The Fish Electric Music for the Mind and Body

Moby Grape Moby Grape

Kak Kak

Neighb’rhood Childr’n Neighb’rhood Childr’n

Quicksilver Messenger Service Quicksilver Messenger Service

The Family Tree Miss Butters

The Travel Agency The Travel Agency

Stained Glass Crazy Horse Roads

The Savage Resurrection The Savage Resurrection

The Lollipop Shoppe Just Colour

New York / Boston

The Remains The Remains

The Blues Magoos Psychedelic Lollipop

The Sundowners The Sundowners

Bohemian Vendetta Bohemian Vendetta

Autosalvage Autosalvage

The Left Banke The Left Banke Too

Brother Fox and the Tar Baby Brother Fox and the Tar Baby

The Youngbloods Elephant Mountain

Texas

The 13th Floor Elevators The Psychedelic Sounds of The 13th Floor Elevators

The Kitchen Cinq Everything But… The Kitchen Cinq

The Golden Dawn Power Plant

The Moving Sidewalks Flash

Southwest F.O.B. Smell of Incense

Bubble Puppy A Gathering of Promises

Euphoria A Gift From Euphoria

Midwest and the rest

The Nightcrawlers The Little Black Egg

The Rainy Daze That Acapulco Gold

The Fallen Angels It’s A Long Way Down

The Litter $ 100 Fine

Condello Phase 1

The Troll Animated Music

Graffiti Graffiti

The Sacred Mushroom The Sacred Mushroom

Nazz Nazz Nazz

Aorta Aorta

Bibliografie

Inleiding

Onder de knipsels uit het weekblad van Radio Veronica die ik altijd bewaard heb, bevindt zich een recensie uit 1973 van de dubbel-lp Nuggets: The Beginning of Psychedelic Rock, geschreven door Evert Wilbrink. In die recensie kwamen bands voorbij waarvan ik nog nooit gehoord had. Daar ergens moet mijn liefde voor obscure beatmuziek begonnen zijn. Het zou zomaar kunnen.

Vanaf mijn vroegste jeugd, de tijd van de singletjes van The Beatles, The Monkees en The Mamas and the Papas, ben ik bezeten van popmuziek en dat is nooit gestopt. Vanuit mijn passie voor verzamelen is het maar een kleine stap naar het willen delen van al die muziek die een mensenleven mooier kan maken, een kleine stap naar het willen vertellen. Daarom wil ik vertellen van al die bands die ik voor het gemak maar onder het containerbegrip ‘Amerikaanse psychedelische rock’ schaar, al zijn er wel wat onderverdelingen te maken.

Het begint allemaal zo’n beetje in 1965 als de muziek van The Beatles Amerika verovert, met in het kielzog een ware British Invasion (The Yardbirds, The Kinks, Them). Overal in Amerika vormen tieners (jongens vooral) rock-‘n-rollbandjes, die in de garages van hun ouders oefenen. Daarom: garagerock en garagepunk. Het is primitieve rock, gespeeld op Vox-gitaren misvormd door fuzzboxen, Farfisa-orgeltjes en snotterige zang. De kids vinden zo een uitweg uit hun saaie leventjes en de ouderlijke beperkingen, helemaal als in 1966 marihuana en lsd hun intrede doen op de universiteiten en highschools. De drugs – dan nog niet verboden – vormen de basis voor geestverruimende muziek, met teksten niet zelden gebaseerd op dromen en nachtmerries; de muziek van de jeugd wordt psychedelisch. En deze psychedelische muziek mengt zich met bestaande soorten, met folk, blues en rock-‘n-roll. En de kids, op een dieet van geestverruimende drugs, alcohol en bandeloosheid, love it. Ze trekken en masse naar het epicentrum van de psychedelische muziek: San Francisco, Californië.

Hippies zijn het, en ze houden van hippiemuziek. Alles tezamen is het één grote tegencultuur: festivals, antioorlogsdemonstraties, drugs, bloemen en kleurrijke kleding: make love not war. Tegelijkertijd zitten er in 1967 een half miljoen jongeren als soldaat in Vietnam.

Al die bands experimenteren volop met allerlei nieuwe muzikale vormen en nieuwe instrumenten, zoals sitar, klavecimbel, theremin en moog. Er is tot dan toe nog nooit zoveel nieuwe muziek gemaakt. En die nieuwe, jeugdige bands luisteren naar te gekke namen als The Electric Prunes, The Chocolate Watchband, Strawberry Alarm Clock, The Peanut Butter Conspiracy en The Lollipop Shoppe. En ze maken ook nog eens fraaie platen – al bereiken die in die jaren niet altijd het beoogde publiek.

Decennia later wordt er echter door platenverzamelaars wereldwijd verwoed op deze lp’s gejaagd, mede doordat in het begin van de jaren tachtig de garagepunk en psychedelica opnieuw in de belangstelling zijn komen te staan. In september 1984 komt Muziekkrant Oor met een ‘doorsmeerspecial’, gewijd aan garagegroepen. Doordat vanaf die begin jaren tachtig, of eigenlijk vanaf 1984, de meeste van die sixtiesmuziek opnieuw – legaal of illegaal – wordt uitgebracht, is deze muziek gelukkig weer beschikbaar gekomen voor de liefhebber en verzamelaar.

In dit boek lopen de chronologische lijnen van 1966 tot 1970 en de geografische tussen San Francisco, Los Angeles, Texas, de Oostkust en alles in het midden ervan: Midwest and the rest. Vanuit deze perspectieven heb ik dit boek ingedeeld: per gebied en dan chronologisch.

Omdat ik zelf de samensteller ben van dit boek, heb ik me gepermitteerd zekere grote namen – waar al veel meer over geschreven is – buiten beschouwing te laten. Dat is een persoonlijke keuze omdat het, Jan Donkers parafraserend, Mijn muziek is. Daarom heb ik vooral bands in dit boek opgenomen die mij ooit bij beluistering en later bij herbeluistering enorm veel plezier hebben verschaft. Zodoende werd dit boek een ontdekkingstocht door het Amerikaanse muzieklandschap van de sixties en heb ik bekende, minder bekende en beslist ook obscure bands op mijn pad gevonden. Graag neem ik de lezer mee op ontdekkingstocht.

Luister naar deze platen, zou ik zeggen, beleef plezier aan deze op zijn minst memorabele albums. Geniet, en dan kan ik alleen maar aansluiten bij de samensteller van Nuggets, Lenny Kaye, die de luisteraar dit meegeeft:

‘I just hope you have as much fun letting it spin as I had putting it together.’

Westcoast / Los Angeles

The Seeds
The Seeds

Ja, ‘Pushin’ Too Hard’ van The Seeds was een van de eerste songs die ik hoorde van de Nuggets-verzamelaar. Rockfan als ik was, hoorde ik hierin gemene, gejaagde en ultragevaarlijke rock – en betekende het begin jaren zeventig een (geslaagde) aanval op mijn puberbrein. Dat kun je aan Sky Saxon wel overlaten.

Richard Elvern Marsh ontvlucht begin jaren zestig zijn mormoonse familie in Salt Lake City, Utah en reist af naar Los Angeles. Naar het voorbeeld van The Rolling Stones richt hij aldaar zijn eigen rhythm-and-bluesband op met gitarist Jan Savage, de klassiek geschoolde organist Daryl Hooper en drummer Rick Aldridge. Zelf noemt hij zich Sky Saxon en zijn band The Seeds. ‘We were pretty seedy, so we thought The Seeds would be a good name,’ aldus de mysterieuze, sinistere zanger en bassist. In 1965 worden The Seeds – repeterend in de garage en veelvuldig spelend in de zaaltjes van Sunset Boulevard – gecontracteerd door het kleine GNP Crescendo-label en brengen ze in juli van dat jaar hun debuutsingle ‘Can’t Seem To Make You Mine’ uit. Een geweldige, broeierige song – maar ondanks een tv-optreden geen hit. Dat geldt eveneens voor de volgende single ‘Pushin’ Too Hard’.

Verrassend is wel dat de platenbazen van GNP de jongens van The Seeds hun gang laten gaan in de United Western Recorders-studio in Hollywood, al zal de venijnige Saxon, bepaald geen puber meer, weinig tegenspraak geduld hebben. Feit is wel dat The Seeds daar in 1966 een fonkelende, spetterende debuut-lp opnemen met vooral sterke nummers.

Het veelbelovende begin van het zelfgetitelde album, uitgebracht in april 1966, is ‘Can’t Seem To Make You Mine’. Wat dan volgt is het stomende ‘No Escape’ met een hoofdrol voor Hoopers tingelende orgeltje; ‘Lose Your Mind’, gehuisvest op een Bo Diddley-beat en met rollende mondharmonica en vuige zang van Saxon; en het machtige ‘Evil Hoodoo’, een fuzzende, doordenderende, voortjagende rocker. De band legt op The Seeds een uitstekende sound neer, opgehangen aan de kapstok van Hoopers pianogepingel en de gemeen snerende zang van Sky Saxon. ‘Girl I Want You’ heeft een dreunende bas en een climax van gegil en elektrische piano, ‘Try To Understand’ is een lekker zeikerige meezinger en ‘It’s A Hard Life’ is een soort van countryblues met venijnig gitaarwerk van Jan Savage. En, tja, ‘Pushin’ Too Hard’ …

Een lokale discjockey pikt de eerder mislukte single opnieuw op en maakt er eind 1966 een nationale hit van: ‘Pushin’ Too Hard’ is opeens aan het begin van The Summer of Love het lijflied van de onbegrepen en verveelde Californische jeugd. Het debuutalbum The Seeds profiteert daar ook van en dat geldt ook voor de opvolgers A Web of Sound (1966), het psychedelische conceptalbum Future (1967) en ook voor de plichtmatige nep-liveplaat Raw & Alive (1968). Sky Saxon en The Seeds blijven dus en daarom voor altijd verbonden aan ‘Pushin’ Too Hard’. En dus en daarom ook prominent aanwezig op Nuggets: Original Artyfacts from the First Psychedelic Era of op de Duitse versie: Nuggets: The Beginning of Psychedelic Rock. Dat is mij om het even, maar don’t push me too hard.

The Seeds. GNP Crescendo, 1966. ‘Can’t Seem To Make You Mine’ | ‘No Escape’ | ‘Lose Your Mind’ | ‘Evil Hoodoo’ | ‘Girl I Want You’ | ‘Pushin’ Too Hard’ | ‘Try To Understand’ | ‘Nobody Spoil My Fun’ | ‘It’s A Hard Life’ | ‘You Can’t Be Trusted’ | ‘Excuse, Excuse’ | ‘Fallin’ in Love’

The Electric Prunes
The Electric Prunes

‘I Had Too Much Too Dream (Last Night)’ is ook een van de meest essentiële tracks op de legendarische Nuggets-dubbelelpee. Dit ijzersterke nummer bevat alle ingrediënten die zo karakteristiek zijn voor de garagerock van de tweede helft van de jaren zestig: een bonkend ritme, brutale zang en geestverruimende gitaareffecten. En dat allemaal binnen het tijdsbestek van drie minuten. De garagerockbeweging – de eerste punkgeneratie – bewerkstelligt daarmee de gedaanteverwisseling van de Amerikaanse rock-‘n-roll, die daarmee voorgoed zijn onschuld verliest.

The Electric Prunes behoren tot de eersten die vanuit de garage – aan bassist Mark Jim Tulin door zijn ouders ter beschikking gesteld – met psychedelische drugs en vervormde gitaren experimenteren. Hun repertoire bestaat, zoals bij de meeste bands halverwege de jaren zestig, uit covers van The Rolling Stones, The Beatles en The Yardbirds. De groep, gestationeerd in Woodland Hills even buiten Los Angeles, bestaat dan naast Tulin uit zanger James Lowe, gitarist Ken Williams en drummer Michael Weakley en noemt zich dan nog Jim and the Lords. De band – lawaai makend in de garage – wordt opgemerkt door makelaar Barbara Harris, die onder de indruk is van de noise die de band maakt. Harris brengt de jongens in contact met Dave Hassinger, een opname-engineer van het RCA-label, die in het voorjaar van 1966 de band onderbrengt bij zijn eigen productiemaatschappij Damo Productions. Hassinger verlangt een nieuwe naam en draagt de band op zich niet op eigen materiaal te concentreren, maar op het coveren van radiohits. Die nieuwe naam wordt The Electric Prunes, en de band wordt tegelijk uitgebreid met gitarist Weasel – ja echt – en een vervangende drummer, Preston Ritter. The Electric Prunes zijn er klaar voor. Voor het schrijven van nieuwe nummers huurt Hassinger twee jonge songschrijvers in, Annette Tucker en Nancie Mantz. In opdracht schrijven zij ‘I Had Too Much To Dream (Last Night)’, dat in demovorm een lieflijke ballad met strijkers blijkt. Als The Electric Prunes het nummer in Leon Russells studio opnemen, ontstaat bij toeval de gierende, echoënde gitaarsound die ‘I Had Too Much Too Dream’ kenmerkt. Hassinger, die claimt de sound ontdekt te hebben, past hetzelfde effect toe tijdens zijn werkzaamheden voor Aftermath, de plaat waarvoor The Rolling Stones naar Los Angeles zijn afgereisd.

‘I Had Too Much Too Dream’ wordt met behulp van een gelikte publiciteitscampagne – ‘An Idea – A Sound – A Mood Group – A State Of Mind To Defy Any & All Description’ – een Billboard-toptienhit. De publiciteit helpt, maar ‘I Had Too Much Too Dream’ is op zichzelf al een geniale popsong, met zijn dubbele refrein, psychedelische gitaareffecten, rammelende tamboerijnen en met een sound zo diep als een echoput. Voorwaar een van de beste popsongs ooit.

Na een uitgebreide tournee door Noord-Amerika – waarin de band transformeert van identieke in velours pak gestoken muzikanten tot in kaftans gehulde maniakken – dirigeert Hassinger de Prunes naar de American Recording-studio’s in Hollywood om onder zijn dictatoriale bewind de door hem uitgekozen nummers op te nemen. De meeste nummers zijn van de hand van Tucker/Mantz maar ook van Annette Tucker in samenwerking met Jill Jones. The Electric Prunes worden als marionetten behandeld en hebben weinig in te brengen. Hun logische recalcitrante gedrag uit zich in verwilderde geluidseffecten – zoals de maniakale balalaikasound in ‘Sold To The Highest Bidder’. ‘Get Me To The World On Time’ is weer een meesterlijk nummer, zowel qua compositie als uitvoering, en het bezorgt The Electric Prunes een terechte volgende hit. Er zijn op The Electric Prunes meer voorbeelden te vinden van sublieme psychedelische pop, een stroming die dan nog in de kinderschoenen staat – het experimenteren met vervreemdende effecten is dan nog maar net begonnen. De Prunes blijken niet alleen recalcitrant, maar ook gretig en leergierig, want in de studio experimenteert de band onder toeziend oog van Hassinger met Farfisa-orgels, feedback, tape-delay, achterwaarts afgespeelde gitaren, fuzzbox en wah-wahpedaal. Zo is ‘Bangles’ voorzien van rondzingende feedbackgitaren, maar schemert erdoorheen toch een catchy popnummer. ‘Onie’, een mooi liefdesliedje, is softpop in de beste Bacharach-traditie en ‘Are You Lovin’ Me More (But Enjoying It Less)’ een ruimtelijk en in echo gedrenkt rocknummer op dezelfde leest geschoeid als de meesterlijke singles. ‘Luvin’’ is gemodelleerd naar de British Invasion-bands, waarbij de gitaarsound beleefd geleend is van The Rolling Stones en The Yardbirds, ‘Train For Tomorrow’ heeft sfeervol jazzy gitaarwerk en ‘Try Me On For Size’ is een ruig nummer waarin zanger Lowe zijn strot wijd openzet.

The Electric Prunes is bij verschijning in 1967 een heerlijk curiosum, vooral omdat de psychedelische revolutie nog nauwelijks is uitgebarsten en The Summer Of Love nog moet komen. The Electric Prunes plaatsen zichzelf daarmee in de voorhoede van de acidrock en garagepunk, wat een zekere populariteit genereert – hetgeen zich uit in de radioreclame die de band maakt voor het nieuwe wah-wahpedaal van de firma Vox. Deze unieke commercial is te vinden op zowel Pebbles 2 als de Pebbles Box (Wild Psychotic Garage Punk!!!).

Dat The Electric Prunes niet alleen marionetten waren in de handen van Dave Hassinger, blijkt wel uit het in 1997 uitgebrachte livealbum Stockholm 67, waarop de band in acht opwindende songs een werkelijk waar fantastische livesound neerzet, ongehoord voor die tijd. Maar het is niet alles goud wat er blinkt. Als de bandleden na de opnamen van de tweede lp Underground door Dave Hassinger beroofd worden van hun eigen naam, is het al snel gedaan met de muzikale dromen van die jongens in die garage. Toch zijn The Electric Prunes een ware legende en in ieder geval vanwege ‘I Had Too Much To Dream (Last Night)’ een onbetwist rockicoon.

The Electric Prunes. Reprise, 1967. ‘I Had Too Much To Dream (Last Night)’ | ‘Bangles’ | ‘Onie’ | ‘Are You Lovin’ Me More (But Enjoying Me Less)’ | ‘Train For Tomorrow’ | ‘Sold To the Highest Bidder’ | ‘Get Me To the World On Time’ | ‘About A Quarter To Nine’ | ‘The King Is In the Counting House’ | ‘Luvin’’ | ‘Try Me On For Size’ | ‘Tunerville Trolley’

The Byrds
Younger Than Yesterday

The Byrds waren er al in 1965 met ‘Mr. Tambourine Man’. Een van de eerste combinaties van Amerikaanse bluegrass- en folktrio’s en het bandconcept van The Beatles. The Byrds zijn nouveautés, avant-gardisten; ze zijn The American Beatles.

Ze komen voort uit The Limeliters, The New Christy Minstrels, The Les Baxter Balladeers en The Hillmen en komen in 1964 tezamen in The Troubadour aan Sunset Boulevard: Jim (later Roger) McGuinn, Gene Clark, David Crosby, Chris Hillman en Michael Clarke. Manager Jim Dickson koopt een Beatle-uitrusting voor ze: een twaalfsnarige Rickenbacker, een Gretsch-gitaar en Ludwig-drums, en regelt voor hen een Dylan-compositie. ‘Mr. Tambourine Man’ is vooral dankzij McGuinns jingle-janglende Rickenbacker een icoon.

De single, direct gevolgd door de gelijknamige lp, is een monstersucces, zodat The Byrds al een paar maanden na de release naar Engeland op tournee gaan – en The Beatles ontmoeten. Nog steeds in 1965 komt de tweede lp al weer uit, nu met de singlehit ‘Turn! Turn! Turn!’, een cover van Pete Seeger. Maar voor Gene Clark is het allemaal – roem, geld en drugs – te heftig: in februari 1966 stapt hij uit The Byrds, al laat hij hun wel een geheide hit na: ‘Eight Miles High’. En dan zijn er nog vier. De resterende Byrds nemen dan hun derde album op: Fifth Dimension, in de winkels in juli 1966.

Met het vertrek van Clark ontstaat er een soort machtsstrijd tussen Roger McGuinn en David Crosby. McGuinn, van nature de bandleider en uitvinder van de karakteristieke Byrds-gitaarsound, heeft het maar wat moeilijk met het opgeblazen ego van Crosby. Daartegenover staat een zich als songschrijver ontbolsterende Hillman. Dit lijkt een explosief mengsel als The Byrds in december 1966 hun vierde lp gaan opnemen in de Columbia Studios in Hollywood, met Gary Usher achter de knoppen. Maar het is eerder een explosie van gedeelde inspiratie en creativiteit, want in elf dagen blijken McGuinn, Crosby en Hillman het beste bij elkaar naar boven gehaald te hebben. Met de release van Younger Than Yesterday in februari 1967 realiseren The Byrds dan ook een meesterwerk.

Younger Than Yesterday begint met McGuinns Rickenbacker en de trompet van Hugh Masekela in ‘So You Want To Be A Rock ‘n’ Roll Star’, een sneer naar de geprefabriceerde pop van The Monkees. Vervolgens ontvouwt zich een magistraal klankbeeld, samengesteld uit rinkelende, krinkelende elektrische gitaren, weergaloze harmoniezang en wonderschone composities. Het merendeel van de songs is van de hand van Chris Hillman: ‘Have You Seen Her Face’, ‘The Girl With No Name’ en de geniale liedjes ‘Time Between’, met op gitaar Clarence White, en ‘Thoughts and Words’, met psychedelisch, achterwaarts gitaarwerk van McGuinn. ‘C.T.A.–102’ is het meest weirde nummer, een McGuinn-compositie over een imploderende ster, met freaky stemmen en elektronisch gedoe. Daartegenover staat Crosby’s monumentale ‘Everybody’s Been Burned’, zwanger van onheil en kolkend van priemend, ragfijn gitaarspel. Dan is er nog de traditionele hit, een cover van Bob Dylans ‘My Back Pages’, en ja, de vruchtbare samenwerking tussen Crosby en McGuinn: ‘Renaissance Fair’ en ‘Why’, beide pareltjes van absolute muzikale schoonheid.

Met een waar psychedelisch kunstwerk – al in het nog prille 1967 – als Younger Than Yesterday in de handen kunnen The Byrds voorwaarts de veelbelovende toekomst in. Zou je denken. Het ongeleide projectiel Crosby, met druipsnor en kolbak, is echter op ramkoers, frustratie en drugs drijven hem in de armen van Buffalo Springfields Stephen Stills: we danken er Crosby, Stills & Nash aan. En toen waren er nog drie.