Colofon

©2019 Rob Stoker

Uitgeverij kleine Uil, www.kleineuil.nl

Redactie Desiree Moulen

Auteursportret Rob Stoker

Omslagontwerp 247design

Boekproductie en ePub LINE UP boek en media bv

ISBN: 9789493170087

ISBN ePub: 9789493170094

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoud

Omslag

Colofon

Vijf jaar na het onheil

Het jaar van het onheil

Vijf jaar na het onheil

Het jaar van het onheil

Een jaar voor het onheil

Het jaar van het onheil

Vijf jaar na het onheil

Een jaar voor het onheil

Het jaar van het onheil

Een jaar voor het onheil

Het jaar van het onheil

Een jaar voor het onheil

Het jaar van het onheil

Ruim een jaar voor het onheil

Het jaar van het onheil

Een jaar voor het onheil

Vijf jaar na het onheil

Het jaar van het onheil

Ruim een jaar voor het onheil

Het jaar van het onheil

Vijf jaar na het onheil

Vijf jaar na het onheil

Zonder bewust de route te hebben gekozen, stond hij nu stil op honderd meter afstand van het oude houten huis. Misschien had de hond hem hiernaartoe geleid. De labrador die hij uitliet, was niet van hem. Hij had niets met honden. Hij vond ze druk, ze vroegen veel aandacht en ze hadden iets slaafs. Zijn buurvrouw verzorgde regelmatig zijn planten als hij afwezig was, dus vond hij het niet meer dan redelijk dat hij zich zo nu en dan ontfermde over haar dier.

Het huis zelf was niet opvallend veranderd, wel de begroeiing rondom. De makelaar had in de buurt van het bord in de tuin wat snoeiwerk verricht, maar dat was het dan ook. Het paadje naar de voordeur was begroeid met mos. De luiken voor de ramen waren gesloten. Normaliter zou dit huis allang verkocht zijn. Een grote vrijstaande woning aan de rand van een stadje met uitzicht op het bos erachter hoefde niet lang leeg te staan. Ook al was ‘achterstallig onderhoud’ een eufemisme, onder normale omstandigheden was hier snel een koper voor te vinden.

De hond was inmiddels gaan liggen, slaafs als hij was. Hij was jaloers op dit beest dat zich altijd verzekerd wist van voedsel en onderdak, maar misschien wel het meest op zijn zorgeloze verleden en voortdurende blijheid. Beide kenmerken waren niet op hemzelf van toepassing.

Hij liep langs het houten hek naar de zijkant van het pand. Tussen de coniferen door zag hij de grote schuur achter het huis. Hij voelde zich misselijk worden. Hij moest hier zo snel mogelijk weg. Toen hij zich omdraaide, keek hij recht in het gezicht van een oude man. Hoelang had die daar al gestaan?

‘Zonde toch, hè? Zo’n mooi huis en niemand zal het ooit kopen. Niemand.’

Terwijl hij dat zei, trapte hij zijn peuk uit en liep zonder op antwoord te wachten langs hem heen. Alsof hij niet eens een antwoord had verwacht. Dat was ook niet nodig. Ze wisten het beiden. Net als alle inwoners van dit stadje en omgeving. Dit huis zou nooit verkocht worden.

Het jaar van het onheil

Het was op een vrijdag. Het schooljaar was net begonnen en op het schoolplein was het onrustig. Ik was die dag iets eerder aanwezig dan normaal. De reden: pure nieuwgierigheid.

Onze mentor had de dag ervoor aangekondigd dat een nieuwe leerling onze klas zou verrijken. Of we een beetje aardig wilden zijn, de nieuwkomer had nogal wat meegemaakt en kon vriendschap ongetwijfeld goed gebruiken. Meer wilde hij er niet over vertellen.

Ik stond aan de rand van het plein, net buiten het bereik van de camera’s. Betrapt worden tijdens het roken leverde niets dan ellende op: belerende gesprekken, pleinveegdienst en een bericht aan de ouders. Bovendien had je vanaf de plek waar ik stond een prima overzicht op de aankomende leerlingen.

In mijn kleine stadje gebeurde nooit veel. Het brandweerfeest in de zomer, de voorstelling van de plaatselijke toneelvereniging en als hoogtepunt van het jaar het vuurwerk op oudejaarsavond. Verder kabbelde alles rustig door. Bijna iedereen kende iedereen. Dit had zijn voordelen, maar condooms kocht je liever niet in de plaatselijke apotheek, die overigens niet meer was dan een veredelde drogist. Voor belangrijke medicijnen en de broodnodige voorbehoedsmiddelen was het beter vijftig kilometer door te rijden naar de grote stad.

De aangekondigde nieuwkomer was dus een welkome afwisseling. Helemaal door de toevoeging van de mentor dat hij had nogal wat had meegemaakt. Terwijl ik de aankomende leerlingen in de gaten hield, fantaseerde ik over de nieuwe jongen. Wat had hij meegemaakt? Was het een schriel ventje met een bril dat met gebogen schoudertjes ‘pest mij’ over zich afriep? Dat zou absoluut goedkomen. Op een school waar weinig te beleven viel, was een treiterobject uiterst welkom. Een paar meter verderop stond het trio. Ook zij waren nieuwsgierig en hadden een prima plek ingenomen, enkele meters van het hek waar iedereen doorheen moest. Normaal zaten ze op de enige bank die het schoolplein rijk was, en dat wist iedereen. Niemand had het lef daarop plaats te nemen. Het trio werd aangevoerd door Mike. Een grote vent die vanaf zijn geboorte besloten had al zijn genen in te zetten ten behoeve van zijn spieren. Twee jaar geleden had ik dat ondervonden toen ik weigerde mijn gemaakte huiswerk met hem te delen. Mike was lui en dom, erg dom. Sindsdien meed ik hem, evenals de andere twee. Joshua en Peter waren een slag kleiner, maar niet minder gemeen. Tezamen vormden ze een onaantastbaar drietal, met wie je geen confrontatie wilde.

Ik nam een laatste trek van mijn sigaret en trapte hem net op tijd uit in het mulle zand. De hoge stem van de rector verraadde zijn entree. Begeleid door twee docenten opende hij het hek en liep zonder wie dan ook een blik waardig te gunnen het plein over, naar de ingang van de school. Ik kende die zogenaamde desinteresse inmiddels. Hij kon je passeren alsof je lucht was, maar vergis je niet: hij zag alles.

Het trio kwam in beweging. Daar moest een reden voor zijn en ik keek naar een naderende groep leerlingen die op een klein afstandje werd gevolgd door een onbekende. Dat moest de nieuwe zijn. Ik was verbaasd over zijn kleding, maar nog meer over zijn relaxte manier van lopen. In een oud legerjack, vale spijkerbroek en hoge sneakers sjokte hij richting het hek alsof hij hier al jaren op school zat. Iemand met deze uitstraling zou binnen zeer korte tijd kennismaken met het trio, dat kon niet uitblijven.

Net voor het hek bleef hij staan en keek mijn kant op. Even leek hij te aarzelen. Toen slofte hij naar me toe en bleef voor me staan.

‘Kan ik hier veilig roken?’

Ik schoot in de lach. Wat een rare gast was dit. Het viel me op dat zijn haar langer was dan gemiddeld. Hij keek me aan en wachtte geduldig op een antwoord. Zijn ogen waren grijsgroen en doordringend. Die gaat het goed doen bij de meiden hier, schoot meteen door me heen.

‘Nou?’

Nog verbaasd over zijn verschijning legde ik uit dat je op deze plek redelijk veilig was en ik wees naar de vier camera’s.

‘Big Brother kan je niet zien als je hier blijft staan.’

‘Dank je,’ antwoordde hij en haalde uit zijn binnenzak een pakje sigaretten waaruit hij handig twee naar voren tikte. Hoe hij dat deed was me niet meteen duidelijk, het zag er indrukwekkend uit. Later zou ik nog veel trucs van hem leren, maar deze heb ik me nooit eigen kunnen maken.

We rookten zonder een woord te zeggen. Ontspannen keek hij om zich heen en zijn blik bleef iets langer bleef hangen op het trio dat inmiddels richting het hek was gelopen. Daarna wendde hij zich weer tot mij.

‘Laat me raden,’ zei hij zacht, ‘die drie zijn de baasjes hier, hè?’

Ik knikte bijna onzichtbaar en er verscheen een raadselachtig lachje op zijn gezicht.

‘Felix,’ sprak hij vriendelijk en stak zijn hand uit.

‘Leon,’ antwoordde ik en schudde zijn hand die opvallend koel en groot aanvoelde.

De schoolbel klonk en we doofden onze sigaretten.

‘Nou, wijs me de weg dan maar,’ zei hij opgewekt en hij liep voor mij uit om het hek te openen. Het trio leek even te aarzelen en Mike siste iets onduidelijks tegen de andere twee. Rustig liep ik met Felix de school binnen waar hij werd opgewacht door onze mentor. Die dag heb ik hem niet meer gezien, de vele dagen daarna gelukkig wel.

Voor ik verder ga moet je een aantal dingen weten. Mijn stadje was van oudsher bekend om zijn houtindustrie. Gelegen aan de rechteroever van een rivier, omringd door naaldbomen, kon dat niet missen. Het heuvelachtige landschap leende zich niet voor akkerbouw. Ik groeide op in een familie waar tijdens verjaardagen slechts over twee zaken kon worden gesproken: hout en machines. Mijn vader bestierde een houtzagerij die hij had overgenomen van mijn opa. Het schijnt dat mijn betovergrootvader hier ooit mee begonnen was. Ik genoot tijdens familiebijeenkomsten van de felle discussies over de verschillende zaagtechnieken, houtsoorten en machines. Ik verbaasde me altijd over de afloop: ‘Ach laten we er maar over ophouden, we worden het toch nooit eens.’ Vervolgens werd het gesprek bij een volgende bijeenkomst voortgezet.

Mijn eerste kennismaking met hout was op mijn zesde verjaardag. Een kleine handbijl als cadeau was de aanleiding. Ik weet nog dat mijn moeder mijn vader vreemd aangekeken had, toen ik het had uitgepakt.

‘Ach moeder, zo kan hij alvast meehelpen de kleine takken van de stam te strippen,’ was zijn verklaring geweest. Mij werd meteen duidelijk dat mijn moeder niet van dit cadeau op de hoogte was. Wel van de groene overall, het andere cadeau. Waarschijnlijk vond mijn vader dat je niets aan een overall had als je geen materiaal erbij kreeg om mee te werken. Mannelijke logica.

In tegenstelling tot mijn opa, was mijn vader voortdurend bezig met vernieuwing. Zijn laatste aanschaf, de Lumberpro mobiele bandzagerij, was fantastisch. Nadat mijn vader er handig mee was geworden, leerde hij het mij. De techniek was prachtig en met de ‘Lumber’ kon ik in mijn eentje een stam op de band krijgen, deze vierkant zagen en verwerken tot planken. Het verveelde nooit. Soms vergat ik met de metaaldetector te contoleren of er ijzerresten in het hout aanwezig waren. Dan kon het gebeuren dat ik een zaagblad naar de filistijnen hielp, waarna steevast een tirade van pa volgde. Naast het werken met de zaag was vissen mijn grote passie. De rivier leende zich uitstekend voor het vissen op forel. Ik viste altijd zonder dobber. In snelstromend water was het voldoende alleen een lood te gebruiken om te voorkomen dat het aas te snel afdreef. Vooral in de zomer en de herfst waren de forellen agressief en kon ik zonder veel moeite een maaltijd bij elkaar vissen.

Ik had weinig vijanden – alleen het trio – en weinig vrienden. Ik vond het prettig dingen in mijn eentje te doen. Een enkele keer kwam er iemand van school mee naar de zagerij, maar over het algemeen had ik geen echte vrienden. Ook geen vriendinnen. De mannen op de zagerij vroegen me regelmatig naar mijn avonturen met meisjes. Ik moest ze dan teleurstellen. Ik was inmiddels zestien en afgezien van een vluchtige verjaardagskus van een klasgenootje was ik maagd. Ik maakte me daar geen zorgen over. De mannen van de zagerij wel. Soms hoorde ik ze ‘homootje’ mompelen als ik weer eens niets te melden had op het liefdesfront. Ik heb een tijdje overwogen erotische ervaringen met meisjes te verzinnen om ervan af te zijn, maar waarschijnlijk zou dit alleen maar meer lastige vragen tot gevolg hebben.

Het weekend was voorbij en ik liep naar mijn vertrouwde plek aan de rand van het schoolplein. Felix stond er al en bood me een sigaret aan. Ik was razend nieuwsgierig naar zijn eerste schooldag.

‘Ach, niet zo boeiend. Lang gesprek gehad met de mentor, schoolboeken en lesrooster gekregen en toen mocht ik weer naar huis.’

Hij nam een diepe haal, keek wat om zich heen en gaf mij niet de indruk nog iets aan dit verslag te willen toevoegen. Ik vond het best voor dit moment. Hij was aardig, een beetje bijzonder en waarschijnlijk kreeg ik mijn kans nog wel om al mijn vragen aan hem te stellen. Het plein stroomde langzaam vol.

‘Waar woon je eigenlijk nu?’

Hij bleef naar het plein kijken en even leek het alsof hij mijn vraag niet had gehoord. Toen wendde hij zich tot mij.

‘In dat pension achter het station. De rest vertel ik je nog wel, want ik geloof dat we bezoek krijgen,’ zei hij met een vreemd glimlachje, terwijl hij over mijn schouder keek.

Ik draaide me om en zag het trio naderen. Aan alles was te zien dat ze niet voor een gezellig kennismakingsgesprek kwamen. Mike voorop, de twee ratjes er links en rechts achter, en alle drie een dreigende blik. Iets te dichtbij bleven ze staan. Ik rook de zure adem van Mike.

‘De homo’s hebben elkaar gevonden, zie ik?’

De ratjes genoten zichtbaar van deze opening. De ruimte tussen Mike en Felix was al beperkt en ik verwachtte dat Felix een stapje terug zou doen, maar nee, dat gebeurde niet Hij stapte zelfs naar voren zodat de ruimte tussen beiden niet meer dan tien centimeter was.

‘Vanwaar deze interesse?’ vroeg Felix koel. ‘Ben je op zoek misschien?’

Ik keek naar Felix gezicht en zag dat hij een beetje op zijn onderlip beet. De ratjes deden een stap naar voren om hun baas te laten weten dat hij er niet alleen voor stond. Misschien hierdoor gesterkt, greep Mike totaal onverwacht met zijn rechterhand het shirt van Felix, net onder zijn kin. Zijn ogen spoten vuur.

Op het plein werd het doodstil en een enkeling liep al richting het hek om dit schouwspel van dichtbij te zien.

Tergend langzaam ging Felix’ arm omhoog, klemde zijn hand om Mikes pols en fluisterde de woorden die ik nooit meer zal vergeten.

‘Ik wed om een pakje sigaretten dat je binnen drie tellen mijn shirt loslaat en aftaait. Ik begin vast met tellen. Eén …’

Het gezicht van Mike werd rood en net toen hij iets wilde terugzeggen hoorde ik gekraak. Felix’ grote klauw klemde zo hard om de pols dat zijn knokkels wit werden. Verder was er niets aan hem te zien. Geen angst, geen inspanning. Volledig beheerst.

‘Twee …’

De ratjes staarden naar deze gebeurtenis alsof ze water zagen branden. Ook zij moeten het onheilspellende geluid in Mikes pols gehoord hebben.

Voordat Felix tot drie kon tellen liet Mike los. Hij zag zo bleek dat het leek of hij flauw ging vallen. Zonder een woord te zeggen, draaide hij zich om en liep weg. Niet naar het schoolplein, maar gewoon weg. Zijn hulpjes leken even te twijfelen. Moesten ze Mike volgen? Het was bijna tijd. Even keken ze elkaar aan en liepen toen het schoolplein op. Zonder een woord te zeggen pakte Felix een sigaret en stak hem aan. Vanaf het plein klonk een bescheiden applausje. Ik weet niet precies meer wat ik voelde. Het was een mix van trots, omdat ik me toch een beetje als zijn vriend voelde, maar ook angst: dit beloofde geen happy end te krijgen.

Mike zagen we die dag niet terug. Pas twee dagen later verscheen hij met verband om zijn pols, die in een mitella rustte.

Mijn status op school was vanaf die maandag veranderd. Ik werd begroet, er werden vragen aan mij gesteld over Felix, ik werd zelfs uitgenodigd voor een verjaardagsfeest van Evi, een van de mooiste meiden van de school. Of ik Felix ook wilde meenemen?

Felix en ik spraken de eerste dagen nergens over. We stonden samen in de pauzes, deelden onze sigaretten en genoten in stilte van de ontwikkelingen. Mike deed alsof we niet bestonden en dat was zowel prettig als verontrustend. Dit kon hij niet laten gaan, daarvoor kende ik hem inmiddels lang genoeg.

Toen we vrijdagmiddag de school verlieten en naar het fietsenhok liepen, sprak Felix me aan.

‘Ga je nog wat leuks doen dit weekend?’

Ik was een beetje verbaasd. Feitelijk was dit de eerste persoonlijke vraag die hij stelde sinds ik hem kende. Ik wist ook niet goed of ik dit als interesse moest zien of als een uitnodiging samen iets te gaan doen. Ik koos de veilige weg.

‘Ach, ik moet in ieder geval mijn pa helpen in de zagerij. En verder misschien nog wat vissen.’

Ik loog niets. Mijn weekenden gingen nu eenmaal zo. Felix liep rustig naast me verder. Ik keek kort opzij en ik verbeeldde me iets van teleurstelling te zien. Ik wilde hem wel vragen langs te komen, maar was ook bang voor een negatieve reactie. Ik mocht hem graag en wilde niets verprutsen in deze fase. We haalden onze fietsen uit het hok en Felix stelde voor samen nog een sigaret te roken.

Terwijl we daar stonden, fietsten de anderen vrolijk groetend langs ons heen. Binnen een paar minuten was iedereen vertrokken en stonden alleen wij daar nog, leunend op onze sturen.

‘Vissen lijkt me cool,’ zei hij uit het niets.

‘Heb je hengels dan?’ vroeg ik.

Hij antwoordde niet en keek bedenkelijk.

‘Wij hebben hengels genoeg hoor. Als je het leuk lijkt, ben je welkom.’

Voor het eerst zag ik op zijn gezicht een andere grijns dan die ik tot dusver gezien had. Oprecht blij en opgelucht leek het.

‘Als dat zou kunnen, dan kom ik graag. Zeg maar hoe laat morgen.’

We spraken af dat hij aan het eind van de middag zou komen, zodat ik eerst nog in de zagerij kon helpen en we namen afscheid met een klap op de schouder. Ik fietste naar huis en voelde me goed. De school zag ons allang als vrienden maar ik was daar nog niet zo zeker van. Beiden waren we geen praters. Ik voelde me een sukkel. Waarom had ik hem niet gevraagd te blijven eten, of zelfs te overnachten. Zo gezellig kan zo’n pension toch niet zijn. Ik had niet eens uitgelegd waar ik woonde. Dom. Waarom hadden we ook geen nummers uitgewisseld? Ik wist dat hij een mobiel had. Even overwoog ik hem achterna te fietsen om de afspraak iets concreter te maken en om zijn nummer te vragen, maar ik deed het niet. Het zou wel loslopen.

Om van mijn school naar huis te fietsen, waren verschillende routes mogelijk. De snelste – tevens de saaiste – was over de asfaltweg. De langste leidde langs de rivier. Een bospad, hier en daar wat rijvriendelijker gemaakt met sintels, volgde op een afstandje de loop van de rivier. Waar je ook fietste, voortdurend hoorde je de stroming van het water. Afhankelijk van het weer en mijn stemming maakte ik een keus. Die dag was het zacht zomerweer en koos ik voor de route langs het water. Ik fietste zonder de omgeving in mij op te nemen. Mijn gedachten waren volledig in beslag genomen door de gebeurtenissen rondom de nieuwe. En hoe goed het tot nu toe ook was gelopen, het kon niet voorkomen dat een onheilspellend gevoel in mijn hoofd de overhand kreeg. Wie was die vreemde jongen? Wat was zijn achtergrond en waarom woonde hij in dat pension, en met wie? Wat maakte hem zo gruwelijk zeker van zichzelf? Dat Felix sterk was, leed geen twijfel, maar dan nog. De strijd aangaan met Mike en zijn knechten was niet slim geweest.

Ik naderde een gemeen link bochtje, precies in een afdaling. Al twee keer was ik daar onderuitgegaan, dus gebruikte ik op tijd mijn remmen. Dat was mijn redding waarschijnlijk. Mijn fiets blokkeerde, ik vloog over het stuur en kwakte een paar meter verder tegen de grond. Versuft stond ik op en voelde of alles nog werkte. Een flinke scheur in mijn broek en enkele schaafplekken op mijn handen was het eerste dat ik waarnam. De pijn voelde ik nog niet op dat moment. Ik liep naar mijn fiets en zag meteen de oorzaak van de val. Feitelijk twee oorzaken: een lange stok dwars door mijn spaken en een grijnzend trio dat in de bosjes stond.

‘Och och, is het kleine homootje gevallen? Wat rot toch.’

Met één hand in de mitella en in de andere hand een stok liep Mike op me af. Midden op het pad bleef hij staan, de ratjes schuin achter hem. Ook zij waren uitgerust met een stevig stuk hout. Opzichtig, als in een slecht toneelstuk, keek Mike in beide richtingen van het bospad.

‘Huh, ik mis iemand. Hij zal toch wel in de buurt zijn? Leons grote beschermengeltje zou hem toch nooit alleen laten? Ik zal hem eens roepen.’

Met zijn goeie hand als een toeter voor zijn mond begon hij te schreeuwen: ‘Felix, Feeeeeelix, waar ben jij nou? Je vriendje heeft je nodig.’

Het angstzweet brak mij uit en ik begon te trillen. Misschien een combinatie van vrees en de geweldige smak die ik net had gemaakt.

Zonder enige waarschuwing vooraf haalde Mike uit met zijn stok en raakte me vol aan de zijkant van mijn gezicht. Hij knikte naar zijn maatjes en meteen volgde een serie stokslagen. Op mijn hoofd, mijn schouder en op mijn handen die ik gebruikte om af te weren. In mijn hoofd duurde het een uur, maar langer dan een minuut zal deze afstraffing niet aangehouden hebben. Ik werd me bewust dat ik op mijn knieën zat en voelde het warme bloed langs mijn gezicht lopen. Al die tijd had ik niets gezegd en ook nu kwam geen woord over mijn lippen. Ik was woedend en bang tegelijk. Mike greep mijn haar en trok mijn hoofd naar achteren. Zijn hoofd was slechts centimeters van mijn gezicht verwijderd.

‘Zeg maar tegen je vriendje dat dit slechts het begin was.’

Hij haalde met een rochelend geluid wat snot op en spuugde een dikke kwak in mijn gezicht.

‘Prettig weekend Leon,’ zei hij gemeen lachend en verdween met zijn knechten in de bosrand.

Ongetwijfeld hadden ze daar hun fietsen verborgen. Ik stond op en strompelde naar mijn fiets. Een blik erop maakte duidelijk dat ik het laatste stuk moest lopen. Het voorwiel was volledig verwoest. Ik voelde me te slecht om de fiets mee te nemen, dus verstopte ik hem een stuk verder achter een grote struik. Ik liep naar de rivier en waste het bloed van mijn handen en gezicht. Het koele water verdoofde enigszins de pijn. Ruim een uur later dan normaal kwam ik thuis en liep de keuken binnen waar mijn ouders al aan tafel zaten. Mijn moeder sprong paniekerig op van haar stoel pakte meteen de verbanddoos. Ze stelde allerlei vragen terwijl ze mijn gezicht en handen verbond. Ik had al besloten wat mijn verhaal zou zijn: het gemene bochtje in de afdaling, te overmoedig geweest en een dikke smak gemaakt.

Mijn vader stelde maar één vraag: ‘Waar is de fiets nu?’

Ik legde uit dat ik hem goed verstopt had en hem de volgende ochtend zou halen.

‘Prima, en dan nu maar eten dacht ik zo,’ was zijn enige reactie. Na de maaltijd wilde hij alleen nog weten of hij het weekend wel op me kon rekenen. Er moest een heleboel gebeuren in de zagerij.

Ik herinner me nog goed dat ik op bed lag en blij was dat Felix geen adres van me had gekregen. Ik had geen idee hoe ik hem moest vertellen wat er was gebeurd en ik kon nu het weekend goed gebruiken iets te verzinnen. Onrustig sliep ik in.

De volgende ochtend werd ik stijf en pijnlijk wakker. Zo moest een boomstam zich voelen als hij door de Lumberpro was gehaald, dacht ik. Ik nam een douche, trok mijn overall aan en liep naar de keuken voor een ontbijt. Mijn moeder had al brood gesmeerd en ik hoorde het vertrouwde geluid van bacon en eieren in de pan. Ik merkte dat ik honger had. De avond ervoor had ik nauwelijks iets gegeten. Terwijl ik at, hoorde ik buiten de stem van mijn vader.

‘Loop maar mee hoor, ik denk dat meneer al aan het ontbijt zit.’

Mijn vader kwam binnen, gevolgd door Felix.

Ik was verbaasd hem te zien. Ik had hem mijn adres niet gegeven en bovendien hadden we pas ’s middags afgesproken in verband met mijn werk in de zagerij.

‘Kijk, daar zit onze fietscrosser al,’ sprak mijn vader lachend en liep naar het aanrecht om koffie te pakken.

Felix keek me kort aan en ik zag iets vreemds in zijn ogen dat ik niet meteen kon plaatsen. Toen liep hij naar mijn moeder en stelde zich beleefd voor. Meteen kreeg ik van haar de volle laag. Waarom ik niet even gezegd had dat er bezoek zou komen? Pijnlijk kauwend legde ik uit dat ik het vast vergeten had door de toestand met mijn valpartij.

‘Je blijft toch wel eten Felix?’ vroeg mijn moeder. ‘Het is zaterdag en dan hebben we altijd een heerlijke stoofschotel.’

Ik observeerde het tafereeltje en bemerkte voor het eerst onzekerheid bij mijn nieuwe vriend.

‘Nou mevrouw, ik weet niet of ik kan.’

Hij kleurde zelfs een beetje. Mijn moeder verloste hem en zei dat hij er maar rustig over na moest denken maar dat hij meer dan welkom was. Ze nam ook een kop koffie en nam mijn vader bij de hand.

‘Kom zagertje, we drinken het buiten op,’ sprak ze vrolijk en samen verlieten ze de keuken. Felix ging tegenover me zitten en keek onderzoekend naar mijn gezicht.

‘Dus gevallen met de fiets?’

Ik spoelde mijn laatste hap brood weg met een slok melk en begon te vertellen. Hoe hard ik gegaan was, hoe dom eigenlijk, want ik kende de route immers en dat ik zo mijn fiets moest halen.

Hij bleef me aankijken en zweeg een tijdje. Hij keek even om zich heen, misschien om te controleren of we echt alleen waren.

‘Lul niet man. Ik weet inmiddels wel hoe iemand eruitziet die afgetuigd is. Dus we doen het zo, beste Leon, je vertelt me wat er gebeurd is, of ik fiets nu terug naar het pension en onze vriendschap is einde oefening.’

Ik dacht even na. Het raakte me dat hij het woord vriendschap in de mond nam. Ik mocht dit niet verprutsen.

‘Oké, we gaan zo de fiets halen en dan vertel ik je alles. Op één voorwaarde.’

‘En die is?’

‘Jij beantwoordt ook mijn vragen.’

Even leek hij te aarzelen.

‘Dan doen we het zo,’ ging hij verder, ‘je mag vragen wat je wilt, ik zal zoveel mogelijk beantwoorden. Misschien niet alles, maar dan beloof ik dat ik dat later een keer zal doen. Deal?’

We gaven elkaar een hand en liepen naar buiten.

Vijf jaar na het onheil

Hij leverde de kwispelende labrador af bij zijn buurvrouw en opende de deur van zijn appartement. Het was sober, maar functioneel ingericht. Nergens stonden bloemen. Een typisch mannenhuis.

Hij trok de leren koffer onder zijn bed vandaan, nam hem mee naar de woonkamer en legde hem op de tafel. Hij woonde hier nu ruim een jaar en realiseerde zich dat dit de eerste keer was dat hij hier besloot de koffer te openen. Eerst koffie, bedacht hij, wetend dat hij aan het uitstellen was. Misschien hoopte hij op iets wat hem op andere gedachten zou brengen. Niet voor niets lag dat ding al een jaar uit het zicht. Misschien hoopte hij op een stemmetje: Laat het gaan, prop die koffer weer onder je bed en ga verder met je leven.

Het bezoek aan het huis had hem hiertoe aangezet, dat wist hij donders goed. Waarom had hij ook die route genomen. Stille hoop? Hoop dat het huis afgebroken zou zijn? Of dat men op zijn minst de grote schuur erachter had verwijderd?

Het stemmetje kwam niet en hij gespte de leren riemen van de koffer los. Trillend klikte hij beide sluitingen opzij en opende zijn verleden. Het lag er nog precies zo in. De twee mappen, het metalen kistje en het pakketje met brieven dat door een touwtje bijeengehouden werd. Hij haalde het kistje eruit en legde dat naast zich neer. Hij overwoog of hij het moest openen. Zinloos eigenlijk, hij wist dat hij dat nooit zou doen. De brieven vielen sowieso af. Het zou hem te veel raken en de inhoud kende hij. Met name de laatste brief kende hij uit zijn hoofd. Dan bleven de mappen over: twee mappen gevuld met krantenknipsels. Hij opende een map en bekeek de artikelen die hij had verzameld. Hij las de kopjes maar merkte dat hij niets in zich opnam. Letters begonnen voor zijn ogen te dansen. Met een vaag gevoel van opluchting stopte hij alles terug in de map en legde deze terug in de koffer. Misschien later, besloot hij. Hij nam het kistje even in zijn handen. De inhoud mocht hij van zichzelf niet bekijken, dat hoorde niet. Hij zette het terug in de koffer, gespte de riemen dicht en schoof hem terug onder het bed.

Het jaar van het onheil

Bij Felix achterop leek het slechts enkele minuten naar mijn gemolde fiets vergeleken met de voettocht die ik de dag ervoor had moeten maken. Ik was gespannen. Niet zozeer over de fiets, maar over het gesprek dat zou volgen. Wie zou beginnen? Ik trok de fiets uit de bosjes en legde hem op het pad.

‘Nou dat is wel duidelijk,’ zei Felix. ‘Je vader gaat hier niet intrappen, vriend. Kijk dan toch. Je ziet van meters afstand dat er iets tussen je spaken is gestoken.’

Ik twijfelde niet aan zijn woorden. Zeker acht spaken waren losgeslagen door de stok van Mike. Een gewone val zou dit nooit veroorzaakt kunnen hebben.

‘Kom, we brengen je fiets naar de fietsenmaker in de stad. Die repareert het en stuurt vast geen gedetailleerde factuur naar je pa.’

Het leek mij ook het beste plan. Ik tilde de fiets op bij het stuur en stapte bij mijn vriend achterop. Het viel niet mee om mijn half zwevende fiets niet te laten slingeren, maar het ging best aardig. Ik hield me met een hand vast aan Felix’ legerjas en met de andere probeerde ik wanhopig mijn fiets in bedwang te houden. Gesproken werd er nauwelijks, maar omdat het achterwiel regelmatig besloot een eigen route te kiezen werd de rit uiterst vermakelijk. Na tien minuten kwamen we aan in de stad. De fietsenmaker keek bedenkelijk toen hij het verwrongen voorwiel onderzocht.

‘Jij hebt vijanden gemaakt Leon, dat is wel duidelijk.’

Ik reageerde niet en ook Felix hield zich afzijdig.

‘Ik moet een nieuw voorwiel plaatsen. Overmorgen is het klaar. Ik stuur de rekening wel naar je pa, oké? Pak die grijze crossfiets daar maar. Je zult toch een fiets nodig hebben neem ik aan?’

Ik bedankte hem en we verlieten de zaak.

‘Kom,’ zei Felix, ‘we halen een ijsje en gaan bij de fontein zitten. Wie weet zien we nog een leuke meid voor je.’

De fontein midden in ons stadje was ongetwijfeld bedoeld als publiekstrekker, maar werd over het algemeen niet op waarde geschat. Het stelde ook niet veel voor: een ronde vijver met in het midden een stenen dolfijn die water uit zijn rug spoot – niet echt een spektakel. Rondom waren verwachtingsvol een aantal bankjes geplaatst. Deze waren zelden bezet en ook nu zat er niemand. We zaten een tijdje zwijgend ons ijs te eten, toen Felix begon.

‘Was het Mike?’

Hij had blijkbaar niet veel informatie nodig om deze analyse te maken.

‘Ja,’ antwoordde ik en propte het laatste stuk van het hoorntje in mijn mond.

‘Ik neem aan dat de twee huftertjes erbij waren?’

Ik knikte.

‘Waar hebben ze je geraakt, behalve je gezicht?’

Ik gaf hem een gedetailleerd verslag van de gebeurtenis. Ik liet niets weg. Zelfs de kwak spuug in het gezicht – voor mij het meest vernederende – sloeg ik niet over. Ik eindigde met de zin van Mike die voor Felix bedoeld was.

Het bleef even stil en Felix keek zorgelijk voor zich uit. Toen begon hij te grijnzen.

‘Dit was slechts het begin? Dat zei die klootzak echt? Dit is nergens een begin van Leon. Ik zal zorgen dat dit het einde is. Voor hem.’

Hij gooide het hoorntje een paar meter voor zich uit. Een aantal mussen had zich al verzameld en stortte zich op het voedsel. Ik was zo verbaasd over zijn reactie dat ik niet kon reageren. Geen spoor van twijfel, geen enkele vorm van angst. Het was eerder beangstigend voor mij. Alsof hij een soort vonnis uitsprak waar geen discussie over mogelijk was.

‘Oké, jij mag. Je wilde toch wat weten van me?’

Het klonk alsof de zaak Mike wat hem betrof was afgerond.

‘Hoe wist je waar ik woonde?’

Felix draaide iets bij en keek me aan.

‘Beste Leon, dit is een klein stadje he? Ik woon in het pension zoals ik al verteld had. Wat je niet weet, is dat de eigenaresse mijn tante is. Of liever gezegd, mijn voogdes. En mijn tante kent iedereen hier volgens mij. Ik weet heus wel wat je allemaal wilt weten van me. Ik vertel je nu een paar dingen en de details misschien later. Ik wil eerst zeker weten wat ik aan je heb, vriend!’