In deze muziekreeks zijn verschenen:

1. | De psychedelische sixties – 56 Amerikaanse bandjes, Wiebren Rijkeboer
2. | Americana outlaws – 50 singer-songwriters uit de seventies, Wiebren Rijkeboer
3. | Avonturiers van de Nederpop – Veertig jaar eigenzinnige Nederlandse popmuziek, Edwin Hofman
4. | Rootsrock – 53 singer-songwriters in de periode 1980 – 2000 die rocken, Wiebren Rijkeboer

Colofon

©2022 Wiebren Rijkeboer

Uitgeverij kleine Uil, Groningen, www.kleineuil.nl

Muziekreeks 5

ISBN 9789493170742
ISBN ebook 9789493170759

Auteursportret: Alfred Oosterman
Omslagontwerp: 247design
Redactie: Margriet van der Meer
Boekproductie en ePub: LINE UP boek en media bv

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoud

Omslag

Reeks

Colofon

Inleiding

1978

Buzzcocks

Another Music in A Different Kitchen

Tom Robinson Band

Power in the Darkness

The Boomtown Rats

A Tonic for the Troops

1979

Stiff Little Fingers

Inflammable Material

Skids

Scared to Dance

The Only Ones

Even Serpents Shine

The Fall

Live at the Witch Trails

Magazine

Secondhand Daylight

The Records

Shades in Bed

The Undertones

The Undertones

Joy Division

Unknown Pleasures

Wire

154

Doll By Doll

Remember

Gang Of Four

Entertainment!

The Police

Reggatta de Blanc

Cowboys International

The Original Sin

The Jam

Setting Sons

Japan

Quiet Life

The Clash

London Calling

The Pretenders

The Pretenders

1980

The Psychedelic Furs

The Psychedelic Furs

Random Hold

The View from Here

The Cure

Seventeen Seconds

The Monochrome Set

Strange Boutique

New Musik

From A to B

The Distractions

Nobody’s Perfect

Any Trouble

Where Are All the Nice Girls?

The Soft Boys

Underwater Moonlight

Echo & the Bunnymen

Crocodiles

The Associates

The Affectionate Punch

The Teardrop Explodes

Kilimanjaro

Pauline Murray and the Invisible Girls

Pauline Murray and the Invisible Girls

1981

Fischer-Z

Red Skies Over Paradise

Scars

Author! Author!

Au Pairs

Playing With A Different Sex

Modern Eon

Fiction Tales

Siouxsie and the Banshees

Juju

Wah!

Nah = Poo – The Art Of Bluff

Josef K

The Only Fun in Town

Matt Johnson

Burning Blue Soul

U2

October

The Sound

From the Lion’s Mouth

New Order

Movement

Wasted Youth

Wild and Wandering

1982

XTC

English Settlement

Modern English

After the Snow

Blue Orchids

The Greatest Hit (Money Mountain)

The Comsat Angels

Fiction

The Room

Indoor Fireworks

Cocteau Twins

Garlands

Simple Minds

New Gold Dream (81-82-83-84)

Virgin Prunes

…If I Die, I Die

The Barracudas

Mean Time

1983

Tears For Fears

The Hurting

Aztec Camera

High Land, Hard Rain

Sex Gang Children

Song and Legend

Eyeless In Gaza

Rust Red September

Big Country

The Crossing

The Chameleons

Script of the Bridge

Gene Loves Jezebel

Promise

The The

Soul Mining

Sad Lovers and Giants

Feeding the Flame

The Prisoners

Thewisermiserdemelza

1984

The Icicle Works

The Icicle Works

The Blue Nile

A Walk Across the Rooftops

Lloyd Cole and the Commotions

Rattlesnakes

The Smiths

Hatful Of Hollow

1985

The Sisters Of Mercy

First and Last and Always

The Dukes Of Stratosphear

25 O’Clock

Prefab Sprout

Steve McQueen

The Pogues

Rum, Sodomy & the Lash

The Waterboys

This Is the Sea

The Cult

Love

The Jesus And Mary Chain

Psycho Candy

1986

The Mission

God’s Own Medicine

1987

Primal Scream

Sonic Flower Groove

1988

The House Of Love

The House Of Love

Talk Talk

Spirit of Eden

1989

The Stone Roses

The Stone Roses

1990

Summerhill

West of Here

The La’s

The La’s

1991

Into Paradise

Churchtown

Teenage Fanclub

Bandwagonesque

1993

East Village

Drop Out

Verantwoording

Inleiding

Wat algemeen wordt aanvaard is dat punk al in 1978 officieel dood wordt verklaard. De geboorte, het leven en de dood – punk in zijn allesomvattende omvang – is in een poep en scheet voorbij: als het ergens in 1976 begint met de Amerikaanse Ramones en de Engelse Sex Pistols, dan is het twee jaar later alweer voorbij.

Punk brak met alle wetten, ontkende het verleden en bouwde iets nieuws op op basis van chaos, confrontatie en nihilisme. Punk zorgde voor een heerlijke en terechte schop onder de kont van de bestaande orde. Maar what happened next?

Op de fundamenten van punk ontstaat iets nieuws. Wat blijft is de vitaliteit en het directe, maar wat nieuw is, is het niet langer ontkennen van het muzikale verleden, dat nu wordt omarmd en binnenste-buiten gekeerd; postmodernisme in de popcultuur. De nieuwe groepen laten zich inspireren door van alles en nog wat: literatuur, films, architectuur, vormgeving, socialisme, kunst, mode en natuurlijk ook de liedjes van The Beatles. Er is in Engeland zowel als in Amerika een vloedgolf van nieuwe bands; een new wave. En waar new wave direct al een containerbegrip wordt voor avontuurlijke, frisse en kleurrijke popmuziek – aangejaagd door de platenmaatschappijen die wel brood zien in al die bandjes – daar is het progressievere broertje postpunk experimenteler en bouwt het met allerlei geleende middelen voort op de niet-voltooide punkrevolutie. Al is het onderscheid soms maar nauwelijks te maken.

Dat doe ik dan ook niet in Power in the darkness. Wat de bands wier platen in dit boek zijn opgenomen gemeen hebben, is dat ze min of meer ontstaan zijn toen punk op zijn laatste benen liep. Ik laat Power in the darkness dan ook beginnen in 1978 en volg het spoor van postpunk en new wave chronologisch door de jaren tachtig heen en dus komen er ook bands in voor die later in de jaren tachtig zijn opgericht, maar wier muziek naar mijn smaak in het verlengde ligt van of een vervolg is op de wegbereiders van jaren eerder. Zelf werd ik er ook in 1978 door gegrepen, al sloeg het Ramones-virus al eerder toe, door het ademloos lezen van artikelen en recensies in Muziekkrant Oor (vanaf 1984 Oor) en voor zover mijn beurs het toeliet het kopen van de platen. Daar moest je overigens wel voor in gespecialiseerde platenwinkels zijn, al had niet iedere stad zijn eigen No Fun (Hansje Joustra’s legendarische platenwinkel in Amsterdam). Hoe dan ook, ik volgde de new wave en postpunk op de voet en bouwde een enorme platencollectie op. Daaruit put ik dan ook voor Power in the Darkness, dat is samengesteld uit bands en hun lp’s die – vrij naar de eminente Jan Donkers – Mijn muziek is.

Er staan veel bands beschreven in dit boek, meer dan tachtig, maar vele ook niet. Ik heb dan ook keuzes gemaakt. Ten eerste heb ik mij beperkt tot Britse en Ierse bands, waardoor niet alleen de Amerikaanse scene buiten de boot valt, maar ook de Australiërs die naar Engeland verhuisden, zoals The Birthday Party, The Triffids en The Go-Betweens. En ook tot bánds, waarmee belangrijke figuren als Elvis Costello, Joe Jackson en Ian Dury afvallen (al is er wel één bijzonder uitzonderingetje). En al struikelde je begin jaren tachtig over de synthesizers, elektronica en drummachines, ik heb altijd vastgehouden aan de gitaar als centraal uitgangspunt. Dat betekent niet dat er in dit boek geen synthesizers en koude klanklandschappen voorkomen, maar niet als dominant instrument. Dus geen Orchestral Manoeuvres In The Dark, Human League, Tubeway Army of Cabaret Voltaire.

Welke bands hebben wel een plekje gekregen in Power in the darkness? Zoals gezegd, bands die de gitaar centraal stellen, maar ook zij die liedjes maken: intro, coupletten, refreinen en brug; gitaren én melodieën.

Gaandeweg de jaren tachtig ontwikkelen postpunk en new wave zich, laten meer licht toe en invloeden van soul, country en reggae – al wordt de muziek dan allengs softer en sterft ze zo’n beetje uit met de komst van de Britpop. We zitten dan al in de jaren negentig. Maar als we eerst teruggaan naar dat opwindende begin van tien jaar eerder, dan valt er zoveel moois te ontdekken en herontdekken. Als punk is begraven en new wave en postpunk worden geboren valt dat samen met een uiterst kil politiek klimaat als in 1979 Margaret Thatcher aantreedt. Hoewel minder agressief en aanvallend dan de punkbands, beschikken de nieuwe bands daarmee over een dankbaar onderwerp. De kaalslag, de geïndustrialiseerde steden, de gedehumaniseerde torenflats en de grote werkeloosheid hakken erin. De uitweg voor de bands en hun muziek is het adapteren van – en dus wel het accepteren van het verleden – invloeden uit reggae, jazz en psychedelica. En voorts de kunst van Marcel Duchamp, René Margritte, Jean Cocteau en James Ensor; de films van de Franse nouvelle vague en Stanley Kubricks A Clockwork Orange; en de literatuur van Albert Camus, Franz Kafka, William S. Burroughs, Philip K. Dick en vooral het werk van J.G. Ballard. Wat muzikale invloeden betreft is van eminent belang de experimenteerdrift van Captain Beefheart en het gevaar van The Velvet Underground. Lou Reed is sowieso de Amerikaanse Godfather van de vervreemdende stadsmuziek. En niet in het minst dienen de invloeden van de verwarde Syd Barrett, de futuristische rock van Be Bop Deluxe en de artistieke grandeur van Roxy Music onderschat te worden. En zeker niet het allesomvattende stempel dat David Bowie op de rockmuziek drukt. Dus daar, waar dit alles samenkomt, daar begint Power in the darkness – Britse postpunk en new wave.

1978

Buzzcocks

Another Music in A Different Kitchen

In 1976 ontmoeten Howard Trafford en Peter McNeish elkaar bij het mededelingenbord van het Bolton Institute Of Technology in Manchester. Trafford is dan op zoek naar muzikanten die samen met hem Velvet Undergrounds ‘Sister Ray’ willen spelen. McNeish is de enige die verschijnt. Zowel Trafford als McNeish zijn fan van The Sex Pistols en analoog aan Johnny Rotten verandert het duo hun namen in Howard Devoto en Pete Shelley. Hoewel literatuurliefhebber heeft McNeish zich niet vernoemd naar de dichter, maar de naam aangenomen die hij zou hebben gehad als hij was geboren als meisje. Op 1 april 1976 geven de Buzzcocks – genoemd naar een citaat in de Time Out – hun eerste optreden tijdens de jaarlijkse disco op het Bolton Institute. De Buzzcocks, uitgebreid tot een kwartet, hebben dan een repertoire van tien nummers met, naast de eigen composities, covers van Bowie, Eno en The Troggs. Via Malcolm McLaren organiseren Devoto en Shelley op 4 juni 1976 het debuutoptreden van The Sex Pistols in Manchester. De toegangsprijs is £ 1, waarvoor het publiek dan ook nog de Buzzcocks als voorprogramma krijgt. De Buzzcocks gaan in hun enthousiasme en innovatiedrang nog verder. In januari 1977 verschijnt de eerste onafhankelijke punksingle – gefinancierd door pa McNeish en geproduceerd door Martin Hannett: ‘Spiral Scratch’. De single, met daarop vier composities, is zowel een artistiek als commercieel succes – er worden maar liefst 16.000 van verkocht. Dan besluit Howard Devoto afscheid te nemen van de punk en de Buzzcocks en laat hij in een persbericht weten: ‘I don’t like most of this new wave music. I don’t like music.’

Shelley gaat door met de Buzzcocks, wordt de centrale man en hergroepeert de band: Steve Diggle schuift door naar gitaar en naast drummer John Maher bestaat de ritmesectie verder uit nieuwe man Steve Garvey. De meeste punkbands – vooral degene die opereren vanuit Londen – hebben een platencontract. De Buzzcocks is in augustus ’77 de laatste van de grote punkbands die bij een platenlabel onderdak vindt, in dit geval United Artists, groot geworden in pubrock.

De eerste singles voor United Artists zijn wondertjes van fuzzy punkrock en catchy refreinen. In combinatie met de abstract vormgegeven platenhoesjes en de arty badges – ontworpen door student grafische vormgeving Linder Sterling – zijn het door Devoto geschreven ‘Orgasm Addict’ en ‘What Do I Get?’ revolutionaire punksingles.

Als de punkers van het eerste uur reeds hun stemverklaring hebben afgegeven – en daarmee vermoedelijk hun urgentie hebben verloren – komen de Buzzcocks in maart 1978 met hun debuutelpee: Another Music in A Different Kitchen. Titel en artwork doen vermoeden dat de Buzzcocks verder gaan dan simpele punk. Dat vermoeden wordt bewaarheid. Another Music in A Different Kitchen betreedt terreinen die nog niet ontgonnen zijn en is daarom experimenteel te noemen. De Buzzcocks hanteren ritmische melodielijnen die sterk afwijken van de standaard punk-rifferama en introduceren voor het eerst binnen de punk een zekere funkiness – een stijl die later geadopteerd zal worden door newwavebands als Gang Of Four en Au Pairs. Beïnvloed door Stars Wars, Asimovs I, Robot en de Teutoonse ritmes van Can reiken de Buzzcocks veel verder dan het simplistische en eenvormige geweld van de primitieve punk. De melodische rijkdom zorgt voor een subtiliteit die tot dan toe ongekend is. De songstructuren zijn eerder gebaseerd op liedjes van The Beatles dan op lawaaiige punkriffs. Niet voor niets verwerven de Buzzcocks de eretitel The Punk Beatles. In de teksten van Pete Shelley vind je de punkthematiek van anarchie, opstand en rellen niet terug, nee, Shelley is een pure romanticus die relaties en seks centraal stelt, zoals in de fantastische punkpopsongs ‘No Reply’, ‘Sixteen’, ‘You Tear Me Up’, ‘I Don’t Mind’ en ‘I Need’. Steve Diggle’s ‘Autonomy’ overtuigt eveneens volledig en sluit naadloos aan op Pete Shelleys romantische gedrevenheid. De strak aangestuurde rocker ‘Fiction Romance’ en het slepende ‘Moving Away from the Pulsebeat’ behoren tot de hoogtepunten van Another Music in A Different Kitchen, al is het maar omdat de Buzzcocks hier een extreem soepele ritmiek hanteren die voor punkbegrippen ronduit innovatief is.

Another Music in A Different Kitchen wordt bij verschijnen beschouwd als Nieuwe Muziek; de Buzzcocks zijn daarmee wellicht de eerste band die op een perfecte wijze punk en pure pop weten te versmelten tot een nieuwe hybride. Op grond daarvan komt de Buzzcocks de eer toe zowel de perfecte punkband als de eerste echte newwaveband te zijn. Geen geringe kwalificaties.

De Buzzcocks brengen in die woelige punk- en newwavejaren vier lp’s uit en gaan al in 1980 uiteen. In 2002 schrijft de New Musical Express een poll uit met de vraag welke band opnieuw moet worden opgericht. De Buzzcocks, antwoorden de lezers, kennelijk niet op de hoogte van het feit dat de Buzzcocks in 1989 opnieuw zijn opgericht en – 25 jaar na verschijnen van Another Music in A Different Kitchen – alweer vier cd’s hebben geproduceerd.

Another Music in A Different Kitchen. United Artists, 1978. ‘Fast Cars’ | ‘No Reply’ | ‘You Tear Me Up’ | ‘Get on Your Own’ | ‘Love Battery’ | ‘Sixteen’ | ‘I Don’t Mind’ | ‘Fiction Romance’ | ‘Autonomy’ | ‘I Need’ | ‘Moving Away from the Pulsebeat’

Overige relevante discografie

Love Bites (’78) ▪️ Singles Going Steady (’79) ▪️ A Different Kind of Tension (’79)

Pete Shelley: Homosapien (’81)

Tom Robinson Band

Power in the Darkness

In 1976, als Tom Robinson in Londen zijn band begint, moet de punk nog in volle hevigheid losbarsten. Wel is de pubrock – die van Dr. Feelgood en Ducks Deluxe – de heersende trend in de Londense pubs en kleine zaaltjes. Dat is dan ook het vertrekpunt van de Tom Robinson Band, bestaande uit gitarist Danny Kustow, toetsenist Mark Ambler, drummer Brian ‘Dolphin’ Taylor en aangevoerd door de trotse homo Tom Robinson. Als de Tom Robinson Band op regelmatige basis optredens geeft, vallen ze als de punk explodeert met hun neus in de boter. Opeens zit de band midden in de punkopwinding van The Sex Pistols, The Damned en The Clash. Alleen: Tom Robinson bedient zich niet van het punknihilisme, maar zingt over homorechten, jeugdwerkeloosheid en antiracisme; de Tom Robinson Band speelt bovendien geen nietsontziende, doordenderende punk, maar meer een rootsy vorm van classic rock, pubrock als het ware, met een hoofdrol voor Amblers rollende Hammond en Kustows aansprekende gitaarsolo’s. En dat blijft niet onopgemerkt, want het grote EMI neemt de band onder contract.

En dan is in 1977 de eerste single, ‘2-4-6-8 Motorway’, in Engeland een grote hit. In Top Of The Pops draagt Tom Robinson – iemand als Freddy Mercury moet dan nog uit de kast komen – een roze driehoek op zijn shirt. Naast dit statement vallen de buttons op van de gebalde vuist en de slogan Power in the Darkness – een uiting van protest tegen onderdrukking. Politiek is de Tom Robinson Band – agitprop:TRB – dus zeker, vooral als de volgende release een live-ep is met daarop het hartverwarmende, ultiem meezingbare soort van volkslied ‘Glad To Be Gay’. De volgende stap is een lp en die wordt begin 1978 in de Londense Wessex Studio opgenomen met producer Chris Thomas (Badfinger, Roxy Music, Sex Pistols). Op de hoes van die debuutelpee prijkt de pamflettistische vuist van de activistische button en vanzelfsprekend is die plaat getiteld Power in the Darkness. Overeenkomstig de tijdgeest staan er op Power in the Darkness venijnige en rake punky songs als ‘Up Against the Wall’, ‘Ain’t Gonna Take It’ en ‘Man You Never Saw’, en ook rammelende pubrocksongs als ‘Green Cortina’ en ‘You Gotta Survive’, maar wat TRB bijzonder maakt is de nuance – Hammond, elektrische piano, échte gitaarsolo’s – in dynamische, lyrische songs als ‘Too Good To Be True’, ‘Long Hot Summer’, The Winter of ’79’, het toch iets meer rockende ‘Better Decide Which Side You’re On’ en de swingende titelsong, even iconisch als de albumtitel.

Power… in the darkness

Stand up and fight for your rights

Power in the Darkness is een geweldig statement van een band die nadrukkelijk politiek stelling neemt. Tom Robinson is dan ook allerminst een provocerende punker, maar een gedreven voorvechter voor vrijheid voor iedereen en, blijkens de hoes van Power in the Darkness, een gedreven supporter van de Rock Against Racismcampagne. In de hoes zit bovendien een sjabloon voor een spuitbus gestopt van de gebalde vuist, met daarbij de instructie: ‘This stencil is not meant for spraying on public property!!!’ Dit alles maakt van Power in the Darkness in 1978 een belangwekkend muzikaal statement.

Opvolger TRB Two, geproduceerd door Todd Rundgren, is een jaar later net even gepolijster en minder speciaal dan het debuut. Succes is er, zelfs in Amerika, maar dan gaat het management failliet en stort ook Tom Robinson in. Die geweldige Tom Robinson Band heeft hij dan al ontbonden.

Power in the Darkness. EMI Records, 1978. ‘Up Against the Wall’ | ‘Grey Cortina’ | ‘Too Good To Be True’ | ‘Ain’t Gonna Take It’ | ‘Long Hot Summer’ | ‘The Winter of ’79’ | ‘Man You Never Saw’ | ‘Better Decide Which Side You’re On’ | ‘Power in the Darkness’

Overige relevante discografie

TRB Two (’79)

Tom Robinson: Sector 27 (’80)

The Boomtown Rats

A Tonic for the Troops

Sir Bob Geldof is bekender en beroemder als co-auteur van ‘Do They Know It’s Christmas?’ en organisator van het Live Aid-concert in 1985, dan als voorman van The Boomtown Rats, de newwaveband uit Dublin, Ierland. Het had daarbij weinig gescheeld of The Boomtown Rats hadden helemaal niet bestaan, daar de band onder aanvoering van de op z’n minst onbescheiden Geldof in 1975 opgericht wordt als The Nightlife Thugs: nog tijdens hun allereerste optreden op 31 oktober van dat jaar veranderen ze hun naam, daarmee verwijzend naar Woody Guthrie, in The Boomtown Rats.

In de zomer van 1976 spelen The Boomtown Rats in Londen en komen ze ook over naar Nederland. Eenmaal gevestigd in Londen is er al een platencontract voor Bob Geldof (zang), Johnny Fingers (toetsen), Gerry Cott (gitaar), Garry Roberts (gitaar), Pete Briquette (bas) en Simon Crowe (drums), met als resultaat dat The Boomtown Rats hun debuutplaat opnemen in Keulen, Duitsland – maar wel met Mutt Lange (City Boy, The Motors) als producer. De single ‘Lookin’ After No. 1’ gaat aan het punky rock-’n-roll-album The Boomtown Rats vooraf. The Boomtown Rats deinen dan volop mee op de aanrollende punkgolf. Een jaar later, in juni 1978, is de opvolger er alweer, nu opgenomen in de Relight Studios in Hilvarenbeek, maar wel opnieuw met producer Mutt Lange.

Wat op A Tonic for the Troops het verschil maakt met het debuut is dat de songs springeriger, meer poppy en wavy zijn – meer Elvis Costello dan The Sex Pistols. En dat de liedjes ook beter zijn. De sound van The Rats op A Tonic for the Troops is bovenal meer gedreven door de tingelende toetsen van Fingers dan wellicht door de gitaren van Cott en Roberts, waardoor bijvoorbeeld een fraaie song als ‘(I Never Loved) Eva Braun’ meer opvalt. Lekker snel en punky zijn nog wel ‘Blind Date’ en ‘Don’t Believe What You Read’; catchy ‘Me and Howard Hughes’ en flirtend met reggae ‘Living in An Island’. En dan zijn er nog de singles: ‘Like Clockwork’, ‘She’s So Modern’ en ‘Rat Trap’ – It’s a rat trap and we’ve been caught – een nummer 1 in Engeland. Vanwege die geweldige singles is A Tonic for the Troops zonder meer het beste Boomtown Rats-album, al weten we wel dat ‘I Don’t Like Mondays’ van The Fine Art of Surfacing (1979) een wereldwijde hit zal worden. En dat Bob Geldof weer later kandidaat is voor de Nobelprijs voor de vrede, maar zichzelf gewoon een zanger vindt van een newwavebandje; de zanger dus van dat bandje van A Tonic for the Troops.

A Tonic for the Troops. Ensign, 1978. ‘Like Clockwork’ | ‘Blind Date’ | ‘(I Never Loved) Eva Braun’ | ‘Living in An Island’ | ‘Don’t Believe What You Read’ | ‘She’s So Modern’ | ‘Me and Howard Hughes’ | ‘Can’t Stop’ | ‘(Watch out for) The Normal People’ | ‘Rat Trap’

Overige relevante discografie

The Boomtown Rats (’77) ▪️ The Fine Art of Surfacing (’79) ▪️ Mondo Bongo (’81)

1979

Stiff Little Fingers

Inflammable Material

Inflammable Material is de eerste lp op het Londense indielabel Rough Trade, dat gespecialiseerd is in singles van voornamelijk Londense punkgroepen. De makers van Inflammable Material komen ook nog eens uit Belfast, Noord Ierland, ver van de Londense punkposeurs. In Belfast is het gevaarlijk; er rijden tanks door de straten en bomaanslagen horen bij het dagelijks leven. In dat klimaat ontstaat Stiff Little Fingers, een voortzetting van Highway Star en bestaande uit zanger-gitarist Jake Burns, gitarist Henry Cluney, bassist Ali McMordie en drummer Brian Faloon. De Engelse punkexplosie zet de band op het juiste spoor, waardoor de ruige, beukende punksound het ideale decor vormt voor de politieke visie en geëngageerde teksten van het viertal. Die teksten worden geschreven door Jake Burns en de manager van Stiff Little Fingers, Gordon Ogilvie, tevens journalist bij het nogal rechtse dagblad de Daily Express.

Op het eigen label Rigid Digits verschijnt in februari 1978 de debuutsingle ‘Suspect Device’, een gepassioneerde punksong over onderdrukking en geweld in de straten van Ulster. In Engeland doet de single veel stof opwaaien: John Peel draait hem regelmatig en Island Records belooft de band gouden bergen – beloften die zij overigens niet nakomen. Maar ook Geoff Travis van Rough Trade toont zijn waardering en interesse. De volgende single verschijnt dan ook op Rough Trade, het revolutionaire punkvolkslied ‘Alternative Ulster’. Het wordt een undergroundhit, die om een vervolg in de vorm van een album schreeuwt.

Eind 1978 neemt Stiff Little Fingers met het producersduo Geoff Travis en de Texaan Mayo Thompson (The Red Crayola) in een Londense kelder hun debuutalbum op. Op twee gitaaroverdubs na wordt de plaat in één take ingespeeld, zodat Inflammable Material in feite een soort van livealbum is. Het verleent de plaat een ongelofelijke power en energie, die wordt aangedreven door de vlijmscherpe gitaren en de woedende cokeskloppersstem van Jake Burns. Rebellie, oorlog en verzet komen in de teksten van bijvoorbeeld ‘Barbed Wire Love’, ‘State of Emergency’, het Ramonesy ‘Breakout’ en het felle ‘Law and Order’ nadrukkelijk naar voren. De eerdere singles ‘Suspect Device’ en ‘Alternative Ulster’ passen naadloos tussen de opwindende en uiterst geloofwaardige punksongs op het revolutionaire album dat Inflammable Material feitelijk is. Dat geldt ook voor de enige cover op de plaat; een fantastische uitvoering in een hard reggae-stijl van Rita Marleys ‘Johnny Was’.

Bij verschijning, begin 1979, is Inflammable Material een tweedegeneratie-punkplaat – de grondleggers van de punk gingen hen een paar jaar voor – maar desondanks wordt Stiff Little Fingers’ debuut direct al omarmd als een punkklassieker. De passie van de punk is zelden realistischer verbeeld dan op Inflammable Material, waarop de rauwe realiteit van de Noord-Ierse burgeroorlog samensmelt met de rebelse punkhouding van snerende zang en cirkelzagende lawaaigitaren. Inflammable Material is punk en postpunk tegelijk, en dus zowel een punk- als een postpunkklassieker.

Inflammable Material. Rough Trade, 1979. ‘Suspect Device’ | ‘State of Emergency’ | ‘Here We Are Nowhere’ | ‘Wasted Life’ | ‘No More of That’ | ‘Barbed Wire Love’ | ‘White Noise’ | ‘Breakout’ | ‘Law and Order’ | ‘Rough Trade’ | ‘Johnny Was’ | ‘Alternative Ulster’ | ‘Closed Groove’

Overige relevante discografie

Nobody’s Heroes (’80) ▪️ Go for It (’81) ▪️ Now Then… (’82)

Skids

Scared to Dance

Als Richard Jobson in december 1976 op een auditie in een mijnwerkerssociëteit wat woorden in de microfoon brult, is hij de nieuwe zanger in de band van Stuart Adamson. Met Willie Simpson (bas) en Tom Kellichan (drums) vormen zij in Dunfermline, een stad even benoorden Edinburgh, Skids. De punk is dan al ten volle tot uitbarsting gekomen en Skids nemen de bijbehorende nihilistische attitude op in hun rockmuziek – evenals invloeden van Roxy Music en Mott The Hoople. Jobson en Adamson profileren zich als songschrijvers en de laatste is tevens de gezichtsbepalende factor van de band vanwege zijn bijna volleerde gitaartechniek en zijn expliciete gitaarspel. Adamson speelt lyrische solo’s, waar dit bij nagenoeg alle punkbands uit den boze is. Na voorprogramma’s voor The Stranglers en Buzzcocks bereikt Skids’ zelf gefinancierde EP John Peel. Peel haalt de Schotten voor zijn radiosessies naar Londen, met als gevolg dat Skids voor maar liefst acht lp’s tekenen bij Virgin. De tweede single van Skids krijgt de volle aandacht in de pers en op de radio. Opgebouwd rondom Jobsons gezwollen tekst en Adamsons furieuze spel is ‘The Saints Are Coming’ een ware punkklassieker. En dat is ook de lp die Skids vervolgens opnemen met producer David Batchelor en engineer Mike Glossop.

Scared to Dance is als het ware een verzameling strijdliederen, furieus uitgevoerd door vier tartanpunkers. Beukende, martiale drums en een droge bas begeleiden de bombastische stem van opgewonden standje Jobson en het flitsende en gierende gitaarspel van Adamson. Naast het genoemde ‘The Saints Are Coming’ is ‘Into the Valley’ de volgende single en doorbraakhit, een van de topnummers van Scared to Dance. Adamsons raggende, rondcirkelende gitaar is eveneens prominent aanwezig op ‘Of One Skin’, ‘Dossier’ en op de andere met heavy gitaarriffs opgeluisterde songs. Maar nog het meest op het machtige ‘Scared to Dance’, dat door Stuart Adamsons gitaarspel tot grote hoogten wordt opgestuwd. Toch is Adamson ontevreden over de productie van Scared to Dance. Hij dreigt met opstappen, maar zal het nog wel twee albums volhouden, de niet onaardige platen Days in Europa en The Absolute Game, met de minuscule hitjes ‘Working for the Yankee Dollar’ en ‘Circus Game’. Dan voert hij zijn eerdere dreigement uit en begint zijn eigen band: Big Country. Jobson gaat door met Skids, later met The Armoury Show en richt zich vervolgens geheel op toneel en literatuur.

Richard Jobson is inmiddels een succesvol kunstenaar, Stuart Adamson hangt zichzelf op in een hotelkamer op Hawaii op 16 december 2001. ‘The Saints Are Coming’ wordt in 2006 wel opnieuw een hit; in een pathetische uitvoering van een monsterverbond tussen U2 en Green Day. Wij draaien alleen ‘The Saints Are Coming’ van Skids.

Scared to Dance. Virgin Records, 1979. ‘Into the Valley’ | ‘Scared to Dance’ | ‘Of One Skin’ | ‘Dossier’ | ‘Melancholy Soldiers’ | ‘Hope and Glory’ | ‘The Saints Are Coming’ | ‘Six Times’ | ‘Calling the Tune’ | ‘Integral Plot’ | ‘Charles’ | ‘Scale’

Overige relevante discografie

Days in Europa (’79) ▪️ The Absolute Game (’80) ▪️ Joy (’81)

The Armoury Show: Waiting for the Floods (’85)

Big Country: zie lemma

The Only Ones

Even Serpents Shine