winterwater

Lex Paleaux

WINTERWATER

Winterwater

Copyright © 2020 Lex Paleaux

Fotografie en vormgeving omslag Bijsterbosch & Jacobs

Foto auteur Rogier Reker

Vormgeving Anders Kilian

Eerste uitgave februari 2020

Tweede druk februari 2020

Derde druk juli 2020

In de Knipscheer, Postbus 6107, 2001 hc Haarlem

indeknipscheer@planet.nl

www.indeknipscheer.com

isbn 978 90 6265 7926 nur 301

Voor de onzichtbare, onhoorbare, maar onmisbare.

Dat dorp van toen, het is voorbij

Dit is al wat er bleef voor mij

Een ansicht en herinneringen

Uit: ‘Het dorp', Friso Wiegersma

inhoud

1Heiden

2Bommel

3Schapenwol brandt niet

4Spijkers met koppen slaan

5Van roken krijg je bultjes

6Hongerwinter

7Fruittella

8Held op sokken

9Aardappelcroquetten

10God straft onmiddellijk

11Dokter Metselaar

12Wilhelmina

13Slaapliedje

14Jeanne Kooijmans en Peter van Bruggen

15Mijn vleugels spreiden

16Meneer Grit

17De grote verbouwing

18Hieperdepiep...?

19Scheer je weg

20Mijn kamer was klein

21Ik ga slapen

1

heiden

Voor het eerst in jaren is het gezicht ontspannen, vredig bijna. Het badwater, roodbruin van kleur, steekt schril af tegen het krijtwit dat de dood als een getekend masker op het gezicht heeft achtergelaten. Een hand, liggend op de rand van de badkuip, oogt ontspannen en lijkt een laatste toenadering tot het leven te willen maken. De plas bloed die langzaam over de witte tegelvloer stroomt, is een stille getuige van deze moord. De ogen zijn gericht naar de plek waar vroeger, toen het nog mijn slaapkamer was, een poster van een torenvalk hing. Nu is het de badkamer, die als laatste rustplaats dient.

Mijn kamer was klein: twee meter zeventig bij twee meter veertig.

Ik denk dat veel mensen de ruimte met de schuine wanden gezellig zouden hebben gevonden, als kind vond ik het maar krap, met te weinig ruimte voor mijn spullen. Een klein ledikant, bedekt met twee onderlakens en een wollen deken hielden mij ‘s nachts warm.

Een houten stoel met een gevlochten zitting en rugleuning gebruikte ik als nachtkastje. Omdat er geen ruimte was voor een kast, vonden de kinderbijbel en zeven Suske en Wiske-stripboeken daar hun vaste plek. Het vlechtwerk van de rugleuning was beschadigd. Ik moest oppassen dat de scherpe rand van de kinderbijbel niet te veel tegen het vlechtwerk duwde, zodat de rugleuning niet nog meer zou scheuren. Boven op de Bijbel stond een wekkerradio, die mij in de ochtend wakker maakte en ’s nachts vertelde hoe lang ik nog mocht slapen. Naast mijn slaapkamerdeur stond een klein bureau, waar ik aan kon tekenen en spelen. Wel moest ik dan van mijn ‘nachtkastje’ weer een stoel maken. Soms, als ik stout was geweest, at ik er mijn avondeten. Bij mijn broers was het heel anders; zij hadden ruime slaapkamers met een eigen wastafel en spiegel. Tientallen stickers gaven de tegels rondom de wastafel kleur en iets om naar te kijken als ze hun tanden aan het poetsen waren. Ze hadden allebei een groot bureau, en een stoel waar je tegenaan kon leunen, zonder dat je het vlechtwerk beschadigde. En dan hadden ze ook nog hun eigen grote kast om kleding en spulletjes op te bergen.

Als mijn broers niet op hun kamers waren, keek ik wel eens stiekem om het hoekje van de deur. Naar binnen gaan deed ik niet. Als jongste kind uit een gezin van drie waren de twee grote kamers verboden terrein. Ik leefde mijn leven in mijn kleine slaapkamer, sliep onder de schuine wand, waar ik droomde van ruime kamers, grote kasten, een eigen wastafel met tegels, volgeplakt met stickers, maar vooral van een eigen identiteit. Ik voelde dat ik iets miste. Ik was op zoek naar antwoorden, terwijl de bijbehorende vragen nog niet eens in mijn hoofd waren opgekomen.

Mijn vroege jeugd zouden volwassen mensen denk ik omschrijven als ‘gelukkig’. Ik werd niet geslagen, tenminste, niet heel vaak. En hoewel we het niet breed hadden, kregen we normaal te eten. Toch zie ik er op foto’s van mijn jeugd niet erg gelukkig uit, of het nu de vakantiefoto’s in Frankrijk zijn, of de huis-tuin-en-keukenkiekjes. Altijd weer dat serieuze gezicht met de vragende ogen. De foto’s zijn vergeeld, dit komt denk ik doordat ze geschoten zijn met een Kodak Box-camera. Hoewel de foto’s vervaagd zijn is dat niet het geval met mijn herinneringen.

Het was zondagavond, ik lag al vroeg in bed. Dat weet ik nog omdat ik de avond daarvoor langer op mocht blijven; dat was alleen toegestaan op zaterdagavond. Met het gezin keken we dan naar de Willem Ruis Show. Ademloos zat ik bij mijn vader op schoot.

Ik kreeg chips in een glazen schaaltje en dronk een glas cola van de Aldi. Ik moest altijd heel erg lachen om meneer Ruis, die nog enthousiaster was dan de kandidaten in zijn spelprogramma. Met mijn linkeroor op mijn kussen voelde ik mijzelf langzaam in slaap vallen. Ik keek naar de kleine wekkerradio op de stoel naast mijn bed. Een cadeau van de buurman, die zelf een nieuwe had gekocht. De radio was zwart met een harde groene plastic rand. Er zaten maar twee knoppen op. Een on-knop, die tegelijk voor het volume was, en een knop om de zender te zoeken. Eigenlijk was die tweede knop overbodig, want de radio stond altijd op Hilversum 3. De wekkerradio had groene cijfers en letters in plaats van rode. Omdat de radio zijn plek moest delen met de kinderbijbel en de Suske en Wiske’s, stond hij meestal een beetje scheef. Volgens mij was hij van het merk Sanyo, maar omdat de buurman hem vroeger had gebruikt tijdens het klussen, zaten er allemaal verfvlekken op. Sommige letters van de merknaam waren daardoor niet meer goed zichtbaar en dat vond ik vervelend. De radio stond zachtjes aan. Onhoorbaar voor mijn ouders die beneden in de woonkamer zaten, maar net luid genoeg om de muziek tot mij door te laten dringen. Uit de speaker klonk een mannenstem. De stem was warm, zacht en krachtig tegelijk. Hij zong over vroeger en hij was verdrietig, tenminste dat was het gevoel dat ik kreeg. Zelf werd ik namelijk ook verdrietig.

Ik begon te huilen, eerst zachtjes omdat ik niet wilde dat iemand mij zou horen, maar hoe langer het liedje duurde, hoe harder ik huilde.

Het duurde dan ook niet lang voordat ik de trap naar de overloop hoorde kraken. Het was een vertrouwd geluid, in een traag ritme. Het was mijn vader. De deur ging open en tussen mijn tranen en de zingende man door voelde ik zijn armen om mij heen. Hij tilde mij half uit bed en drukte mij tegen zich aan. Zijn baard kriebelde op mijn voorhoofd en de geur van zijn Fresh Up-aftershave drong mijn neus binnen. Samen luisterden we naar de laatste tonen van de muziek. Toen hij vroeg waarom ik moest huilen vertelde ik hem dat ik verdrietig was geworden van de zingende man. Ik deed een poging de melodie voor mijn vader na te zingen. Het lukte alleen niet zo goed als ik zou willen en ik was alweer veel van de woorden vergeten. ‘Het was iets met een tuinpad en iemand zijn papa, maar verder weet ik het niet meer.’

Mijn vader trok een bedenkelijk gezicht, hij kon mijn gezang niet gelijk plaatsen. We keken elkaar aan en mijn vader gaf mij het antwoord op de vraag die ik hem niet durfde te stellen.

‘Papa zal jou nooit in de steek laten, maar daarbij weet je ook dat je nooit alleen bent...’

Dat laatste deel van de zin gaf mij een raar en ongemakkelijk gevoel, maar ik wist wat hij bedoelde.

Ik kom uit een strenggelovig gezin. Dat wil zeggen dat je bidt, voor en na het eten, elke dag in de Bijbel leest en op zondag twee keer naar de kerk gaat.

Op de basisschool zong je op maandagochtend, in je eentje voor in de klas, een psalm of gezang. De meester lette streng op of je de melodie en de woorden op de juiste manier zong. Ik kreeg het dan altijd heel erg warm en met een rood hoofd zong ik het woord van de Heer, terwijl ik het gevoel had dat de hele klas mij uit zat te lachen.

Als je naar de middelbare school gaat, breekt er een nieuwe stap in je relatie met God aan. Je gaat op woensdagavond naar catechisatie. Dat is een soort Bijbelstudie, waarbij de dominee het woord van God in begrijpelijke taal uitlegt. Tenminste, dat probeert hij. Rond je vijftiende jaar komt daar op donderdag nog iets bij wat ‘jeugdvereniging’ heet. Hier word je met leeftijdsgenoten voorbereid op de zondag die komen gaat. Tel daar dan nog twee uur godsdienstles per week bij op, en je kan wel zeggen dat God heel veel van mijn tijd in beslag nam. God had invloed op mijn leven en dat was volgens mijn ouders en de Kerk ook precies de bedoeling. Het zou mij in de richting moeten leiden naar een leven waarbij God trots op mij zou zijn. Volgens mijn ouders, de school en de Kerk stond het vast dat God altijd op mij lette en over mijn schouder meekeek.

Het idee dat ik nooit helemaal alleen was en dat ik mijn gedachten voor iedereen, behalve voor Hem, kon afsluiten maakte mij bang. Wat voor mij vaststond was dat God niet alleen mijn beste vriend was, maar volgens iedereen om mij heen vooral zou moeten zijn.

Ik liep over van de vragen maar kreeg nergens een helder antwoord op. Dat was dan ook het principe van geloven. ‘God vertelt jou van alles, maar Hij zal nooit kunnen bewijzen dat wat Hij allemaal tegen je zegt, ook daadwerkelijk de waarheid is.’

De regel ‘omdat God het zegt, is het zo!’ vond ik toen ik de leeftijd had om naar de basisschool te gaan, al ongeloofwaardig.

Iedere ochtend op school, na het Bijbelverhaal, stak ik mijn vinger in de lucht. Of het nu ging om Mozes die de zee deed opensplijten, of het brood dat uit de hemel kwam regenen. Het was en bleef voor mij één groot vraagteken en ik wilde niets liever dan antwoorden. Na mijn zoveelste spervuur aan vragen, raakte mijn meester danig uit zijn humeur. Hij moest het gevoel hebben gekregen dat hij hier onderworpen werd aan een kruisverhoor. De wanhoop nabij schreeuwde hij mij toe:

‘Je moet erop vertrouwen dat God bestaat en dat Hij er altijd voor zal zorgen dat je niets zal overkomen.’

Die zin bleef een week door mijn hoofd spoken. Ik stelde geen vragen en vroeg ook niet om antwoorden. Het enige wat ik deed was, zittend aan mijn tafeltje, peinzend voor me uit staren.

Ik moest vertrouwen op iemand die ik niet kon zien, maar die mij wel altijd zou beschermen en er altijd voor mij zou zijn. Het was misschien de bedoeling geweest om mij met die opmerking gerust te stellen, zodat ik mijn mond zou houden. Het tegenovergestelde gebeurde. Ik vond de gedachte van ‘het alom aanwezige bestaan van God’ doodeng. Een week later zag de meester, met een lichte frons in zijn voorhoofd, mijn vinger weer omhoogschieten.

‘Meester, mag ik u toch nog wat vragen?’

Zuchtend gaf hij mij toestemming om naar voren te komen. Mijn klasgenoten zagen mijn vragenuurtje vooral als uitstel van een rekenles of een dictee. Goedkeurend gemompel ging dan ook door de klas, toen ik na een week van stilte toch weer naar voren liep met een hart vol vragen.

In mijn hoofd was het idee ontstaan om het ‘alom aanwezige bestaan van God’ te bewijzen. Ik draaide mijn rug naar de meester toe, spreidde mijn armen en stelde een simpele vraag: ‘Ik kan u nu niet zien, klopt dat?’

De meester mompelde een onverstaanbaar geluid, waarbij zijn verbazing duidelijk hoorbaar was.

‘Nee vent, jij kan mij niet zien.’

Op het moment dat hij bevestigend antwoordde, liet ik mij achterovervallen.

‘Wat doe je nou?!’ Hij schreeuwde het uit maar wist mij alsnog in zijn armen op te vangen. ‘Malle jongen, ga jij eens heel vlug terug naar je plek! Wat is nu je punt?’ De ergernis in zijn stem was duidelijk hoorbaar en met zijn hand in mijn rug duwde hij mij terug naar mijn tafel.

Mijn medeleerlingen schoven onrustig op hun stoel heen en weer, druk door elkaar heen pratend.

‘Stilte!’ brulde de meester.

Ik liep langzaam terug naar mijn tafel en ging op de stoel staan. Ik spreidde mijn armen, zoals een vogel zijn vleugels zou spreiden.

‘U zegt dat God bestaat en dat Hij mij altijd zal beschermen. Dan zal Hij mij opvangen zoals u dat zojuist deed!’

Het was doodstil in de klas. De meester keek mij aan, de tweestrijd die zich in zijn hoofd afspeelde, was in zijn ogen zichtbaar. Mij gebieden van de stoel af te komen, zou per direct al het geloof uit mij en mijn medeleerlingen stampen. Mij laten vallen was ook geen optie, bovendien zou ook dat voor nogal wat twijfel tegenover God in onze kinderharten zorgen. Voor een kort moment keken de meester en ik elkaar zwijgend aan. Ik doorbrak het moment van stilte door van tien naar nul af te tellen. Mijn klasgenoten telden vol enthousiasme mee. Achttien monden klonken als één. Tien, negen, acht... Ik keek de meester recht in zijn ogen, zeven, zes, vijf... Mijn schoenen balanceerden op de rand van de stoel, vier, drie, twee...

Ik sloot mijn ogen en wachtte op wat zou komen.

Toen mijn klasgenoten zo hard mogelijk ‘één’ brulden, liet ik mij als een olympische schoonspringer achterovervallen. Mijn ogen waren dicht, ik hoorde mijn meester naar voren stormen, een meisje gilde, en ergens viel een etui van een tafel.

Mijn val leek uren te duren en ik voelde de landing niet eens. Volgens mij was ik al bewusteloos voor ik de grond raakte.

Toen ik bijkwam, lag ik in de kamer van de directeur. Ik werd wakker van zijn stem. Hij was met mijn moeder aan het telefoneren: ‘Wat uw zoon heeft gedaan, is onacceptabel!’

Ik hield mijn ogen gesloten maar kon een lichte glimlach niet onderdrukken. Ik had het bewezen: God bestond niet!

Thuis kreeg ik gigantisch op mijn sodemieter. Mijn moeder stond trillend van woede voor me.

‘Je bent een debiel en een heiden! Zeg me wat je bent!’ In de hoop het antwoord op haar vraag sneller uit mij te krijgen rammelde ze mij aan mijn schouders door elkaar.

‘Wát ben je?!’

Het vragen was inmiddels overgegaan in schreeuwen. Ik keek naar mijn schoenen, oranje met zwarte gympies en witte veters. Hé, mijn ene veter is los, maar dat was de verkeerde gedachte. Mijn moeder sloeg mij in mijn gezicht. Dit deed ze met de muis van haar rechterhand, die met volle kracht op mijn wang landde.

Ik voelde hoe haar trouwring mijn kaak raakte. Mijn moeder was inmiddels buiten zinnen en schudde mij nu nog harder door elkaar.

‘Wie niet horen wil, moet maar voelen!’ Het schreeuwen was gillen geworden.

‘Wát ben jij?’

Ik keek haar aan. ‘Ik ben een debiel, mama,’ zei ik zacht.

Nog een klap.

‘En een heiden.’

De dagen erna werd de stemming er niet beter op. Mijn vader en moeder kregen tientallen telefoontjes, van de school en van andere ouders. Omdat mijn klasgenoten nogal onder de indruk waren van mijn test in Gods vertrouwen en mijn vrije val voor veel twijfel had gezorgd, werden er aan de eettafels veel vragen gesteld. Wat nog veel erger was: het bestaan van God werd openlijk in twijfel getrokken. Op school werd het mij verboden om nog vragen te stellen na het lezen in de Bijbel.

Het vervelendste vond ik nog wel dat ik op woensdagmiddag bij veel klasgenootjes niet meer mocht komen spelen. Dat vond ik jammer, ik kwam graag bij andere kinderen thuis. Ik vond het oneerlijk en begreep het ook niet goed, ik had toch alleen maar een simpele vraag gesteld? Terugdenkend aan dat voorval vermoed ik dat ik niet zozeer wilde bewijzen dat God niet bestond, maar juist dat Hij wel bestond.

2

bommel

De afstand van de bushalte naar huis is ongeveer driehonderd meter. Als ik uit de bus stap, zie ik ons huis aan de overkant van de weg al. Hoewel ik hier kan oversteken, is mij dat door mijn ouders verboden. Ik mag alleen via het zebrapad de weg over. Om daar te komen moet ik langs het kleine Van der Valk-hotel. Ik kijk omhoog of mijn beste vriend op het dakterras van het hotel staat. Ik roep zijn naam, maar er komt geen reactie. Teleurgesteld loop ik naar huis.

Bommel was een ‘vuilnisbak’. Als ik naar hem keek zag ik gewoon een hond, maar volgens mijn vader noem je een hond die geen rashond is een vuilnisbak. Ik vond Bommel er niet minder leuk om. Zijn vacht had bij zijn kop en oren krullen, maar bij zijn poten waren het meer lange plukken. Als hij rende, zag dat er heel grappig uit en leken de plukken net de manen van een galopperend paard.

Zijn donkerbruine vacht glinstert in de zon en je ziet de druppels van de plas waar hij net doorheen is gerend nog op zijn vacht liggen.

Bommel voelde zich het meest op zijn gemak bij mijn vader, hij kroop dan ook het liefst bij hem op de bank. Mijn moeder wilde geen hond op de bank en dus duwde mijn vader hem op de vloer zodra zij de woonkamer binnenkwam. Bommel leek dan te mopperen door te gapen, waarbij er allerlei grappige geluiden uit zijn bek kwamen. Als hij aan mijn moeder had laten weten dat hij het er niet mee eens was, ging hij aan mijn vaders voeten liggen.

Het grootste probleem met het hebben van een hond is dat je hem moet opvoeden. Dat bleek niet iets te zijn waar mijn ouders veel kaas van hadden gegeten. Bommels grootste plezier in het leven was dan ook om rottigheid uit te halen. Zodra je hem even geen aandacht gaf, rende hij door het huis. Hierbij stootte hij van alles om en viel er nogal eens iets kapot. Soms probeerde hij zijn eigen staart te pakken, waarbij hij door de kamer tolde.

Als mijn moeder dan zijn naam schreeuwde, blafte hij hard terug, alsof hij wilde zeggen: ‘Ik ben niet bang voor jou!’

Om zijn dapperheid te bewijzen nam hij een aanloop om met een grote sprong in de gordijnen te belanden. Met zijn sterke kaken beet hij zich, woest schuddend, vast in de dikke stof.

Op een dag vond mijn moeder Bommel onder het dikke gordijn, met de halve rail uit het plafond gerukt. Toen was voor haar de maat vol. Bommel ging de deur uit en geen hond zou nog een poot zetten in het huis van de familie Paleaux.

Ikzelf heb Bommel dan ook nooit gekend. Mijn vader heeft mij dit verhaal keer op keer verteld. Het enige wat ons nog aan zijn geliefde viervoeter herinnert, is een foto van een rennende Bommel in de zon.

Ik ben gek op honden, op een rare manier lijk ik hun taal te spreken en voelen ze zich bij mij op hun gemak. Ik, op mijn beurt, vind een kus van hun natte neus op mijn wang het fijnste gevoel op de hele wereld. De mooiste hond van het dorp woont in het Van der Valk-hotel. De eigenaar is getrouwd met een mevrouw uit Canada. Een land waar mijn pake mij wel eens over verteld had, maar waar ik zelf nog nooit geweest ben. De hond komt ook uit Canada en in tegenstelling tot Bommel is deze hond wél een rashond. Ze hebben hem een Engelse naam gegeven, wat ik heel bijzonder vind. Jay is een hond zoals ik er nog nooit een heb gezien.

Hij heeft een reusachtige kop, zijn vacht is dik, zacht en grijs. Met zijn blauwe ogen lijkt hij recht in je hart te kijken, waardoor je het gevoel krijgt dat je hem je grootste geheimen kunt vertellen. Als ik uit de bus stap, staat Jay meestal op het dakterras van het hotel met zijn grote pluimstaart te kwispelen. Van enthousiasme springt hij bijna naar beneden. Jay vliegt via de buitentrap van het hotel naar beneden, om recht in mijn armen te springen. We spelen samen op het grote parkeerterrein en af en toe mag ik hem zelfs uitlaten. Dan voel ik mij altijd heel erg trots. Met Jay aan mijn zij loop ik door het dorp en fantaseer dat we voor altijd bij elkaar mogen blijven. Volgens de bazin van Jay luistert hij beter naar mij dan naar wie ook. Ik krijg altijd een heel warm gevoel van binnen als zij mij dat compliment maakt.

Elke dag komt toch het moment van ons afscheid. Ik sla mijn armen om hem heen en voel zijn natte neus tegen mijn wang, terwijl de haartjes van zijn oor in mijn neus kriebelden.

Op een dag moesten de eigenaar van het hotel en zijn vrouw voor hun werk weg. Ze vroegen mij of Jay een nachtje bij ons mocht logeren. Ik rende naar huis en vloog recht in de armen van mijn moeder die in de keuken stond.

‘Mama, mag Jay komen logeren?!’

Ze keek mij aan en zei mij dat ik best wist dat er door de week geen vriendjes van school mochten blijven slapen.

‘Nee, mam! Jay, de hond van het hotel!’ Ik beloofde haar dat ik goed voor hem zou zorgen en dat ze niet eens zou merken dat hij er was. Ik voelde de aarzeling en ik besloot mijn vader als geheim wapen in te zetten.

‘Mag het als het van papa mag?’

Ze knikte, maar het ging niet van harte.

Toen mijn vader later die middag thuiskwam, kreeg hij niet eens de kans om rustig in zijn stoel te gaan zitten. Ik vroeg hem of Jay een nacht mocht komen logeren. Ik vertelde hem dat ik het hele huis zou stofzuigen als hij weer weg was. Mijn vader glimlachte en knikte – dit tot afgrijzen van mijn moeder, die er waarschijnlijk op had gerekend dat mijn vader geen zin in drukte zou hebben.

Ik rende terug naar het hotel om Jay op te halen. Met een kleed waar hij graag op sliep en zijn drink- en etensbak liep ik ons huis in. Jay kwispelde en besnuffelde het hele huis zonder iets om te stoten. De gordijnen vond hij de moeite van het erin springen niet waard en rennen deed hij alleen buiten. Jay was de perfecte logé. Omdat hij zich zo netjes gedroeg en mijn moeder zag dat ik hem heel goed onder controle had, stemde ze erin toe dat hij op zijn kleed naast mijn bed mocht liggen. Ik was zo blij dat ik haar knuffelde en neuskussen op de wang gaf, precies zoals Jay dat altijd bij mij deed.

Die avond lag ik in bed, met Jay naast mij op de vloer.

Ik had mijn hand rond zijn grote poot en luisterde, in plaats van naar Hilversum 3 op de radio, naar zijn zware ademhaling. Ik viel in een diepe slaap en droomde over het maken van een schitterend doelpunt toen ik ineens wakker schrok.

Jay stond naast mijn bed, zijn grote kop naar de deur gericht. Zijn oren lagen plat in zijn nek en hij gromde zachtjes. Ik fluisterde zijn naam waardoor hij twee passen achteruitliep en zijn lijf tegen de zijkant van mijn bed drukte.

Beneden hoorde ik mijn moeder tegen mijn vader schreeuwen. Ze hadden ruzie, maar ik kon niet verstaan waar het over ging. Mijn moeders schreeuwende stem dreunde via de trap en de overloop tegen mijn dichte slaapkamerdeur aan. Ik stapte uit bed en zei Jay dat hij op zijn kleed moest liggen. Ik liep via de overloop naar de trap en schreeuwde vanaf de bovenste trede: ‘Mama! Wil je geen ruzie maken, je maakt Jay bang!’

Voor heel even was het stil in de woonkamer. Tevreden liep ik terug naar mijn bed.

Ik was nog niet op mijn kamer of beneden in de woonkamer klonken ineens de snelle voetstappen van mijn moeder. Het was foute boel. Ze rukte de deur van de huiskamer open.

‘Wat zei jij daar met je grote mond!’

Ik schrok en zei snel dat ik het niet verkeerd bedoelde en dat ik het alleen maar zei omdat Jay onrustig was geworden. Mijn moeder stormde naar boven en rende met twee treden tegelijk de trap op.

‘Als jij denkt dat ik rekening te houden heb met die hond, vergis jij je lelijk!’

Ik gilde het uit, rende naar mijn slaapkamer en sloeg de deur achter mij dicht. Ik dook mijn bed in en trok de dekens over mij heen. Door de dichte deur riep ik naar mijn moeder dat ik het niet meer zou doen. Dat ze niet binnen hoefde te komen omdat ik al in mijn bed lag. Maar ze luisterde niet, de deur zwaaide open en de lamp op de overloop verlichtte mijn kleine slaapkamer.

‘Dus jij ging mama vertellen wat ze wel en niet mag doen!’

Ze liep naar voren en stond meteen stokstijf stil. Jay was op mijn bed gesprongen, ik zocht bescherming tussen zijn sterke achterpoten. Zijn staart kwispelde langzaam in mijn gezicht. Was zijn gegrom eerst zacht en ingehouden, nu voelde ik het bed trillen bij zijn woeste geluid. Zijn kop schudde heen en weer en ik zag zijn tanden in het licht van de overloop glinsteren. Mijn moeder durfde niet te bewegen.

Ik kroop tussen zijn poten vandaan en ging naast hem staan, terwijl Jay nog op het bed stond. Ik legde mijn hand op de zijkant van zijn lijf en bracht mijn gezicht dicht bij zijn oor. Jay en ik waren nu even groot. Mama zou mij nu vast niet durven straffen. Terwijl zijn ogen mijn moeder strak in de gaten hielden, zijn tanden haar op afstand dwongen en zijn gegrom een muur van geluid tussen haar en mij optrok, fluisterde ik Jay zacht in zijn oor: ‘Zit. Rustig maar.’

In slow motion stapte hij van het bed, om tussen mijn moeder en mij in te gaan zitten. Ik aaide hem over zijn rug en keek mijn moeder aan.

‘Het spijt mij wat ik zei, mama, ik zal gaan slapen, oké?’

Zonder iets te zeggen liep ze achteruit mijn slaapkamer uit.

Toen de volgende ochtend mijn wekker ging, slopen Jay en ik zo stil als we konden het huis uit. We maakten samen een lange wandeling en ik gaf hem in de bijkeuken te eten. Ik zat met mijn rug tegen de wasmachine te kijken hoe hij zijn eten met grote happen naar binnen schrokte.