‘Gimena heeft 100% aandacht voor de klant en stelt de juiste vragen. Het voelt vertrouwd en ze is transparant, deelt waar nodig haar eigen ervaringen, zodat de klant weet dat zij spreekt uit ervaring, dat zij ook die ervaringen heeft gehad. Ze heeft empathie, kan de gevoelens van de klant begrijpen en herkennen. Dit creëert een gevoel van erkenning naar de klant toe dat deze zich niet hoeft te schamen, het maakt niet uit waar je doorheen gaat.
Ze reflecteert met de klant, evalueert en stelt vragen, ze werkt oplossingsgericht, door opdrachten mee te geven. Ze heeft heel veel levenservaring, maar draagt dit niet als een zware last, maar als positieve bagage die ze gebruikt om mensen te helpen. Ze is oprecht waardoor je het gevoel krijgt dat iedereen zijn eigen struggles heeft en dingen moet overwinnen in het leven. Ook is er wederzijds respect en laat ze mensen in hun eigenwaarde. Ze stimuleert mensen om na te denken over hun situatie, aanpak en hoe zij verder willen gaan. Ze oordeelt niet en daarnaast is het heel fijn dat ze ook kan coachen vanuit christelijke grondslag, wat voor mij de basis is.’

Ifna Eiflaar

‘Er kan gesteld worden dat we over het algemeen, allemaal als optimisten geboren worden; we kijken met onschuldige en hoopvolle ogen naar het leven. We zijn nog niet beschadigd of besmet en zijn vol van verve, geestdrift en passie.
Verscheidene moeilijkheden, tegenslagen en soms ook onze directe omgeving, kunnen door de jaren heen echter veel schade aanrichten waardoor onze perceptie van het leven en onszelf behoorlijk vervormd kan worden. Ik geloof dat we allemaal in meer of mindere mate iemand nodig hebben om ons te helpen inzien waar de blokkades zitten in ons leven zodat we weer in onze kracht kunnen staan.
Deze persoon vond ik in Gimena Blindeling; in onze gesprekken die laagdrempelig zijn, maar toch krachtig. Gesprekken waarin ruimte is om emoties de vrije loop te laten, maar waar tegelijkertijd de kern geraakt wordt. Ik ben G. Blindeling ontzettend dankbaar voor de manier waarop zij mij hielp de belemmeringen en patronen in mijn leven in te zien en aan te pakken.’

Nashedy Selestina

‘Ik raad iedereen aan om dit boek te lezen en de feiten en bevindingen ter harte te nemen. Het boek is begrijpelijk geschreven en zaĺ een ieder raken in zijn of haar rouwproces. De feiten geven veel stof om over na te denken en/of toe te passen in je leven. In mijn rouwproces zeer zeker. Dit boek beveel ik zeker aan, aan degenen die door een rouwproces gaan.’

Jan Schinkel, adviseur

‘Ongeveer een half jaar nadat mijn zoon overleden was, raakte ik ‘vast’ in mijn emoties. Ik had mijn verdriet weggestopt. Ik had het idee dat ik gek zou worden en wist niet hoe ik dit moest aanpakken. Ik verlangde ernaar om met een ervaringsdeskundige te praten en toen kwam ik Gimena tegen waarna ik besloot bij haar sessies te volgen.
De handvatten die mij werden aangereikt zijn: leren mijn gevoelens te benoemen; dingen te bespreken en er niet mee in mijn hoofd blijven zitten. Mijn coach straalt rust uit, kan heel goed luisteren en reflecteren. Ze is zeer deskundig en omdat ik erg visueel ben ingesteld hielpen de tekeningen ook heel goed.’

A. Dundas

‘De coachingsgesprekken bij Gimena heb ik als goed ervaren; duidelijke, heldere analyses van de situatie waar ik doorheen ga. Vanuit die analyses werd mij steeds beter duidelijk waar het om gaat en wat mijn aandachtspunten zijn, waar ik zelf op moet letten en welke dingen ik misschien niet helder zie. Gimena draagt dit over vanuit haar eigen perspectief en expertise, op een liefdevolle wijze. Ik ontving tips, tools en tricks om met deze situatie om te gaan. Voor mij was het de combinatie; een vlechtwerk van ervaringsdeskundigheid en christelijke onderbouwing, waardoor het voor mij de juiste aanpak was van de situatie waarin ik me bevind.’

A. R.

Voorwoord

Als je dit boek in handen hebt, is dat waarschijnlijk omdat jij of iemand in je naaste omgeving te maken heeft met verlies en door een rouwproces gaat. Het kan ook zijn dat je mantelzorger, professional in de zorg of ondernemer bent of dat je gewoon interesse hebt in dit thema.

Ruim 30 jaar werken met mensen met psychosociale en maat-schappelijke problemen en hen helpen vooruit te komen, biedt veel inzichten. Dit boek is dan ook ontstaan vanuit mijn passie om mensen te helpen, na zelf in een periode van 14 jaar de grootste en meest ingrijpende verliezen in mijn leven te hebben meegemaakt. Verlies dringt tot de kern van je ziel en legt je fundament bloot. Je hele basis wordt opgeschud en je bestaanszin wordt uitgedaagd. Die ervaring vestigde mijn aandacht op verlies en de grote impact daarvan, wat het teweeg kan brengen en de emoties die ermee gepaard gaan.

Je kracht proberen hervinden, nadat de grond onder je voeten verdween en een zoektocht naar (nieuwe) invulling van je leven. Kunnen gaan van rouwen naar bouwen. Dit ondervond ik allemaal zelf aan den lijve.

In de eerste instantie leek mij een ‘in 10 stappen’-boek over verlies en rouw dan ook klinkklare onzin. Hoe kan ik zo’n groot thema in 10 stappen gieten voor mensen die dit meemaken? Toen realiseerde ik mij dat dat juist is wat mensen in zo’n situatie, te midden van chaos en een wirwar van emoties, zoeken: houvast, een leidraad, handvatten. Dat is wat ik destijds ook zocht.

Elke situatie is anders en elke ervaring is uniek, omdat ieder persoon uniek is. Echter, de ervaring leerde mij dat je in elke (nieuwe) ingrijpende situatie zoekt naar stabiliteit, naar vastigheid. De impact is van tevoren niet te overzien, waardoor velen van ons verrast worden. Je wilt zo snel mogelijk weer terug naar ‘normaal.’

Mensen zoeken daarom naar lotgenoten, naar mensen die hen zonder woorden begrijpen of kunnen verwoorden wat zij soms niet in woorden kunnen uitdrukken. Ik heb daarom bewust gekozen om vanuit de raakvlakken te schrijven, zodat iedereen in een proces van verlies en rouw iets uit dit boek kan halen.

Ondanks dat het thema nu meer besproken wordt dan in 2006 toen ik weduwe werd, is er nog veel onbesproken. Rouw en de invloed ervan op ons leven zijn mysteries waarvan wij als auteurs, coaches en zorgverleners steeds een dimensie proberen weer te geven. Deze 10 stappen zijn afgeleid van bouwstenen die mij hielpen staande te blijven in mijn processen en er sterker uit te komen.

Mijn hoop is dat deze stappen je, net zoals mij en vele anderen, helpen om je kracht te hervinden en te gaan van rouwen naar bouwen!

Inleiding

Als coach komen mensen bij mij voor hulp, omdat ze vast zijn gelopen in hun leven of in hun rouwproces. Maar zowel als coach en als hulpverlener heb ik veel mensen ontmoet die zich er niet van bewust waren dat ze in een rouwproces zaten. Op het moment dat ik ze daarop attendeerde, keken ze me eerst ongelovig aan totdat het lampje ging branden.

In de stormen van het leven besef je dat je eigenlijk geen controle hebt over het leven en wat jij toebedeeld krijgt. Waar je wel controle over kunt hebben, is je reactie op het leven.

Elke keer als je door een verlies heen gaat, moet je beslissen of je de handdoek in de ring zult gooien en bij de pakken neer gaat zitten, of dat je opstaat en verdergaat. Je loopt tegen je (diepste) innerlijke en persoonlijke belemmeringen en onzekerheden. Van sommige weet je niet eens dat ze bestonden (cultuur), van sommige dacht je misschien ze al overwonnen te hebben (onzekerheid en minderwaardigheid). De uitdaging in dit proces is om je kracht te kennen en soms te (her)vinden.

Deze stappen hielpen mij nadat ik mijn man verloor (en achterbleef met vijf jonge kinderen) en toen ik jaren later mijn baan verloor waar ik heel veel in had geïnvesteerd. Maar ook toen ik zelf geconfronteerd werd met kanker en daarna verschillende gezondheidsproblemen. In al deze gevallen moest ik − door alles wat er gaande was − mijn innerlijke kracht hervinden om verder te gaan. Deze stappen zijn de praktische uitwerking van wat mij hielp en wat ik toepas in de coaching van mijn klanten.

Je kunt dit boek lezen voor jezelf, maar je kunt er ook praktische tools uit halen over hoe je een ander kunt ondersteunen.

Rouwtoolkit
Bij dit boek hoort ook een rouwdagboek. Dit is speciaal voor jou, als lezer van dit boek ontwikkeld. Je vindt hierin ruimte om te schrijven, maar je vind ook de vragen en opdrachten terug, met ruimte om deze in te vullen of uit te werken.

Ga naar
www.elizacoaching.com/toolkit
om je rouwtoolkit te downloaden, waaronder een rouwdagboek, interview en handige links.

In 10 stappen sterker door je verlies

In dit hoofdstuk geef ik je een kort overzicht van de stappen die jou gaan helpen in het omgaan met je verlies. De stappen helpen je om je weer sterker te voelen en je kracht te hervinden.

Stap 1. (H)erken de impact van je verlies

Voordat je kunt gaan van rouwen naar bouwen, moet je kunnen begrijpen wat jouw persoonlijke verlies is. Deze eerste stap gaat dan ook om erkenning en herkenning. Erkenning van jouw verlies en herkenning van en stilstaan bij wat het met je doet.

Stap 2. Ontmasker verborgen verlies

Verborgen of miskend verlies kan een emotionele onderstroom veroorzaken, die jouw functioneren beïnvloedt zonder dat je dat beseft. Je kunt onbewust aan het rouwen zijn. Het ontmaskeren van deze onderstroom helpt jou om regie over je leven te nemen in je verlies.

Stap 3. Neem tijd voor afscheid

Afscheid nemen, betekent niet dat je doorgaat zonder achterom te kijken. Dan doe je je geliefde tekort. Het gaat echter juist om stilstaan bij wat het verlies met je doet, wat de persoon of dat wat je hebt verloren voor je heeft betekend. Je sluit wat er is geweest af, maar koestert wat er was, of komt tot een keus om een negatieve ervaring juist los te laten.

Stap 4. Neem tijd voor rouw

Rouwen neemt tijd en het is belangrijk dat je die tijd neemt. Je kunt het niet forceren of beperken, het is niet een procedure die je volgt en waar een afsluiting aan zit. Het heeft zijn ups-and-downs en er zijn bochten en cirkels. Zo ongeveer doorloop je rouwfasen; er is soms geen touw aan vast te knopen. Je ervaart hierin emoties en reacties die je misschien niet herkent, maar die normaal zijn in een rouwproces. Je gaat pas verder wanneer je je rouw toelaat.

Stap 5. (Her)ken jouw rouw blueprint