GOED GENOEG

50 TIPS OM JE PERFECTIONISME LOS TE LATEN

Evelien Bijl

‘Het praktisch stap voor stap lezen van de tips vond ik héérlijk. Ik ben me nu bewuster van mijn perfectionisme, hierdoor voel ik meer rust. En die groeimindset uit stap 2 voelt me toch een partijtje goed!’

Moïse

‘Ik was erg benieuwd naar dit boek. Ik had het al in twee dagen uit en het las heel fijn weg (net of je soms echt tegen me aan het praten was)!

Dit boek triggerde me om met bepaalde tips aan de slag te gaan. Het staat vol met goede praktijkvoorbeelden, waardoor het echt gaat leven en je aan het denken zet. Heel prettig om even dit boek erbij te pakken met alleen maar goede tips.

Er ging een nieuwe wereld voor me open. Ik ben erachter gekomen wat ik mezelf de afgelopen jaren heb ‘aangedaan’ door zo streng voor mezelf te zijn. Mensen die hier ook dagelijks mee worstelen, raad ik dit boek dus zeker aan!’

Kimberley

‘Ik ben vaak heel streng voor mezelf en de tips in het boek hebben mij hier erg bij geholpen. Zo was de oefening in tip 24 ‘Leer je innerlijke mentor kennen’, een heel fijne voor mij; echt mindblowing. Ik had mezelf nog nooit vanuit dat perspectief bekeken en het was echt heel mooi, ik had meteen meer zelfvertrouwen. Ook de volgende tip ‘Luister naar je woorden’ helpt mij heel erg om mijn perfectionisme en kritisch rechter te herkennen. In plaats van te zeggen: ‘Ik kan dat niet’, zeg ik nu: ‘Ik ben het aan het leren’.

Deze tips zijn echt een lifesaver voor mij.

Ik had nooit gedacht dat ik op deze manier in het leven zou kunnen staan, vrij van constante stress en het gevoel alsof ik altijd een stap achter sta in vergelijking tot anderen.’

Hanne

‘Wat een mooi, inzichtelijk boek is dit! Ik kreeg serieus tranen in m’n ogen bij het dankwoord. Het heeft me geraakt dat Evelien zo open, eerlijk en inzichtelijk haar gedachten heeft weergegeven en daarmee dus datgene wat een perfectionist allemaal denkt en doet in kaart heeft weten te brengen.

Wát een eyeopener dat je het leven mag gaan zien als een leerschool, waarin je talenten en vaardigheden mag ontwikkelen, in plaats van dat het leven een grote test is waarin je jezelf continu moet bewijzen!

Dit boek biedt perfectionisten een gereedschapskist met praktische tips om direct aan de slag te gaan met je perfectionisme. In het boek ontdek je elke keer weer dingen die ook bij perfectionisme blijken te horen. Evelien weet waar ze over praat als ex-perfectionist. Ze heeft een prettige nuchtere humoristische kijk op perfectionisme en dit zie je terug in haar schrijfstijl. Het boek leest heerlijk weg.

Dit boek leert je dat het leven niet perfect is, niet hoeft te zijn en nooit zal worden. Het geeft concrete handvatten hoe je elke dag een beetje minder perfectionistisch kan zijn. Laat je vervolgens verbazen wat voor wereld er dan voor je opengaat.

Dit boek staat boordevol praktische tips over hoe jij op een positieve en lieve manier naar jezelf mag leren kijken. Tegelijkertijd daagt het je uit oude patronen onder de loep te nemen en het een keer anders te doen.

Het geeft de lezer hoop dat het leven ook anders kan.

Ik raad het boek aan voor mensen die zichzelf herkennen in het feit dat ze een hoge norm hanteren én vaak zelfkritiek hebben. Wanneer jij bijvoorbeeld andere standaarden voor jezelf hanteert dan je voor vrienden in je omgeving hebt. Wanneer jij houdt van een praktisch zelfhulpboek met een humoristisch tintje, is dit boek een absolute aanrader om jouw perfectionisme een tandje kleiner te maken.’

Charlotte

‘Ik heb mezelf beter leren kennen. Ik ben me ervan bewust geworden dat mijn kwaliteit tegelijkertijd mijn valkuil is, namelijk mijn perfectionisme.

Ik ben tot het inzicht gekomen dat het een traject is, een levenswijze en niet zozeer een ‘oplossing’ of een éénmalige verandering die ik nodig had. Het is een visie, een mindset die me leert om af en toe op de rem te staan wanneer mijn innerlijke stem zegt: ‘Je moet het beter doen’, ‘Nog meer en nog meer’ of: ‘Wat zouden ze wel niet denken’.

Kort gezegd heb ik meer leren luisteren naar mijn lichaam, naar wat ik in het hier en in het nu nodig heb, of waar ik plezier uit haal. Mild zijn voor mezelf.

Ik ervaar nu meer rust in mijn dagelijks leven. Nu kan ik bijvoorbeeld afspraken afzeggen, puur omdat ik zin heb in me-time, zonder me er schuldig over te voelen. Ik laat meer los van wat anderen van me denken en hecht meer belang aan mijn eigen mening.

Volgens mij schuilt er in veel mensen een vorm van perfectionisme en is deze levenswijze of mindset een meerwaarde voor iedereen.’

Katrien

‘Wat een goed boek! Heel duidelijk geschreven.

Uit het boek heb ik vooral geleerd om tijd voor mezelf te nemen en me daar niet schuldig over te voelen. Me-time is voor mij heel belangrijk, om daarna in alle rust weer voor mijn gezin te kunnen zorgen. Ook voor werkgerelateerde situaties haal ik veel uit dit boek. Mijn nieuwe mantra ‘wat heb ik nodig’ brengt me veel verder dan altijd maar om anderen te denken. Daarnaast was ‘de groeimindset’ voor mij een eyeopener. Ik hoef niet alles in één keer perfect te doen. Het is oké om fouten te maken en te leren. Daar groei je van!’

Carolien

‘Dit boek snijdt een aantal belangrijke stappen aan, die stuk voor stuk kunnen bijdragen aan het loslaten van perfectionisme. Ik raad dit boek niet alleen aan voor mensen die perfectionistisch zijn, maar eigenlijk aan iedereen die zijn of haar leven makkelijker en liefdevoller wil indelen.’

Rigtsje

‘Voordat ik Eveliens werk leerde kennen, was ik súperstreng voor mezelf. Alles móest meteen goed, en daarin kon ik ongelooflijk doordraven. Ik voelde me totaal geen perfectionist, maar was wel altijd bang dat ik niet goed, leuk, gezellig en slim genoeg was.

Evelien haar ‘before’-verhalen kwamen me zó bekend voor en het was zó fijn om te merken dat ik niet de enige ben die zo denkt. Dankzij Evelien heb ik geleerd dat ik liever voor mezelf mag zijn.

De fijnste tip die ik van Evelien heb meegekregen, is dat ik als ik weer eens streng ben voor mezelf moet bedenken of ik ook zo zou praten tegen een vriendin die in dezelfde situatie zit.

En als ik op mijn werk door de bomen het bos weer eens niet zie, neem ik een stapje terug om de tijd te nemen om alles te overzien en prioriteiten te stellen. In plaats van als een kip zonder kop meteen hard aan het werk te gaan.

Evelien schrijft op een mega-chille, beeldende manier (inclusief af en toe even een shit of fuck tussendoor, love it!). De situaties die ze beschrijft, zijn méga-herkenbaar, en de tips zijn superhelder en duidelijk. Het voelt gewoon alsof je een avondje met een vriendin zit. Het is niet zo’n moeilijk zelfhulpboek, met allemaal ingewikkelde termen, maar gewoon een mega-chill en fijn handboek, wat je er heel makkelijk even bij pakt!’

Anne

VOORWOORD

Holy shit, als je dit leest, houd je gewoon mijn boek in je handen! Te gek dat je zin hebt om je perfectionisme los te laten.

Ik heb dit boek geschreven omdat ik zelf jaren geleden nogal hard tegen een muur ben gelopen door mijn eigen perfectionisme. Ik had alleen niet door dat dit was wat er aan de hand was. Wat ik wel doorhad: dat ik bijna continu gestrest en onzeker was en dat het me maar niet lukte om dit echt te veranderen.

Ik las het ene na het andere zelfhulpboek en kreeg coaching en therapie. Ik volgde mindfulnesscursussen en deed aan yoga. Het duurde jaren voor ik alle puzzelstukjes op zijn plaats had gelegd en ik echt snapte hoe ik een relaxter en gelukkiger leven kon leiden.

Die tijd en moeite wil ik jou besparen. Daarom geef ik je in dit boek precies de stappen die ik heb gezet om milder voor mezelf te worden. Het zijn de stappen waarmee ik inmiddels al honderden mensen heb geholpen om hun perfectionisme los te laten. En al die stappen bevatten lekker concrete tips waarmee je direct aan de slag kunt.

Ik hoop dat je er veel aan hebt!

Liefs,

Evelien

INLEIDING

Als je een beetje op de oude Evelien lijkt, heb je misschien de neiging om dit boek perfect door te willen lezen en om alle tips direct toe te passen in je leven. Gelukkig hoeft dat niet. Je kunt dit boek zien als een heerlijk buffet, met allemaal hapjes die je kunt bekijken en waarvan je er een paar kiest om te proberen.

Je hoeft dus niet alles te lezen. Er is geen ‘goede’ of ‘foute’ volgorde en ook als je alleen stap 1 leest, heb je het niet verkeerd gedaan.

No pressure

Wat een opluchting hè? Veel perfectionisten durven soms niet eens aan iets te beginnen, omdat ze het dan helemaal goed moeten afronden van zichzelf. Dat is hier dus niet aan de orde. No pressure whatsoever voor dit boek!

Dit boek is bedoeld om jou te helpen, niet om nog meer stress en druk te creëren. Dus begin lekker met lezen waar je dat wilt, en als je het na een tijdje weglegt en pas 9 maanden later weer een keer verdergaat (of nooit), dan is dat helemaal oké. Jij bepaalt.

Doorgaan bij weerstand

Wees wel alert op het volgende: het kan zijn dat je weerstand voelt of dat je het spannend vindt om verder te lezen. Misschien ben je ergens ook wel een beetje bang om je huidige patronen te doorbreken. Daar heb ik alle begrip voor, want waarschijnlijk denk je dat je perfectionisme je ook veel heeft gebracht.

Geldt dat ook voor jou, dan nodig ik je uit om het volgende stuk (de misvattingen over perfectionisme) te lezen. Waarschijnlijk voel je dan wat minder angst om lekker verder te gaan, juist ook als het confronterend wordt. Just keep going, you got this!

Echte verhalen

Alle voorbeelden die je in dit boek leest, komen van echte klanten van mij. Ze hebben allemaal meegedaan aan Goed Genoeg, mijn online programma voor perfectionisten, of een voorloper daarvan. Sommige namen heb ik – op verzoek – aangepast.

Oh ja, en ik gebruik vaak de woorden ‘ze’ en ‘zij’, maar je kunt overal ook ‘hij’, ‘die’ of ‘hen’ lezen.

Veel leesplezier!

P.S.: Verrassing: Ik heb een gratis online minicursus ‘perfectionisme loslaten’ voor je klaarstaan! Daarin vind je extra oefeningen, masterclasses, meditaties en nog veel meer. Door het boek heen verwijs ik al naar een aantal van deze resources.

Ga naar
www.evelienbijl.nl/minicursus
om toegang te krijgen tot de waardevolle minicursus
Perfectionisme loslaten.

DE GROOTSTE MISVATTINGEN OVER PERFECTIONISME

Het heeft bij mij jaren geduurd voor ik doorhad dat ik last had van perfectionisme. Dat kwam doordat ik een verkeerd beeld had van wat het precies inhield. Misschien heb jij dat ook wel. Daarom neem ik je graag mee in de twee grootste misvattingen over perfectionisme.

MISVATTING #1

‘Ik heb geen last van perfectionisme, want mijn leven is niet perfect’

Vaak denken we bij het woord ‘perfectionist’ aan iemand die haar hele leven 100% op orde heeft. Iemand die vrijwel nooit fouten maakt en bijvoorbeeld een perfect opgeruimd en gestyled huis heeft.

Dit was voor mij een van de redenen waarom ik mezelf niet in het woord ‘perfectionist’ herkende. Ik ben nooit huiselijk ingesteld geweest. Om een voorbeeld te geven: op dit moment staat er schimmel in mijn douche waar ik al jaren wat aan wil doen, maar ik vind het gewoon niet belangrijk genoeg om er echt werk van te maken.

Daarom dacht ik heel lang: ik kan geen perfectionist zijn, want dan zou ik me wel drukker maken om dat soort dingen, toch? Wrong!

Het maakt niks uit hoe je leven of je huis eruitziet. Er kan megaveel chaos zijn en er kan van alles misgaan en toch kun je een perfectionist zijn. Perfectionisme heeft namelijk niks te maken met de buitenkant, maar alles met je overtuigingen.

Dit is mijn definitie van perfectionisme:

Perfectionisme is problematisch gedrag dat je vertoont omdat je diep vanbinnen bang bent om niet goed genoeg te zijn.

Met ‘problematisch gedrag’ bedoel ik:

• Zo hard je best doen dat je je grenzen overgaat (soms ook pleasen van anderen).

• Of juist dingen uitstellen omdat je bang bent dat je iets niet goed genoeg kunt (dit noem ik ‘uitstelperfectionisme’).

Vrijwel alle perfectionisten herkennen een combinatie van deze twee soorten problematisch gedrag. Hoe zit dat met jou?

En als je naar deze definitie kijkt, in hoeverre heb jij dan last van perfectionisme? Hoeveel impact heeft het op je leven dat je bang bent om niet goed genoeg te zijn?

Waar je nu ook staat, ik heb goed nieuws voor je. Je kunt leren om je perfectionisme los te laten. In dit boek geef ik je mijn beste tips om ervoor te zorgen dat je je grenzen bewaakt én om te leren dealen met problematisch uitstelgedrag.

MISVATTING #2

‘Een béétje perfectionisme is juist goed, toch?’

De tweede misvatting is dat perfectionisme eigenlijk niet zoveel kwaad kan. Niet voor niets geven veel mensen in een sollicitatiegesprek graag toe dat ze een beetje perfectionistisch zijn. Stiekem denken ze dat het helemaal geen slechte eigenschap is. Juist lekker voor je nieuwe baas toch, als je alles altijd tot in de puntjes wilt afmaken?

Nope! Hier haal je twee dingen door elkaar:

• perfectionisme (zoals we net al zagen, is dat problematisch gedrag vanuit de diepe angst om niet goed genoeg te zijn);

• en een hoge norm.

Er is helemaal niks mis met het hebben van een hoge norm. Natuurlijk is het fijn als jij betrokken bent bij je werk en klaarstaat voor de mensen van wie je houdt. Pas als dit doorschiet naar problematisch gedrag, noem je het perfectionisme.

Het is belangrijk om dit onderscheid te maken. Heb je weleens een situatie meegemaakt waarin je zó hard je best op iets deed, dat je daarmee jezelf in de weg zat? Dat je helemaal verkrampte omdat je het per se 100% perfect wilde doen? En dat dat uiteindelijk juist tot slechtere resultaten leidde? Of in elk geval tot enorme vermoeidheid en veel stress?

Minder streng voor mezelf worden?!

Ik heb hiervan zelf enorm last gehad tijdens de eerste jaren van mijn carrière. In de rest van dit boek vertel ik je er meer over, maar ik kan nu vast verklappen dat ik echt geloofde dat de wereld uit elkaar zou vallen als ik wat minder streng voor mezelf zou worden.

Uiteindelijk kwam ik erachter dat dit precies de oplossing was. Door milder voor mezelf te zijn, voelde ik me 1000 keer minder gestrest en dat leidde weer tot betere resultaten in mijn werk en fijnere relaties met de mensen om me heen. Precies het tegenovergestelde van wat ik had verwacht.

Het kan zijn dat jij nog twijfelt aan dit principe. Snap ik helemaal, het klinkt ook een beetje te mooi om waar te zijn, toch?

Een psycholoog heeft ooit tegen me gezegd dat ik wel wat liever voor mezelf mocht zijn. Ik gebruikte in een halfuur tijd wel honderd keer het woord ‘moeten’, want zo voelde mijn leven ook: als één grote opeenstapeling van verplichtingen.

Ik vond het lastig om te geloven dat liever voor mezelf zijn de oplossing was om me minder gejaagd en gestrest te voelen. Ik dacht eigenlijk dat ik juist nog wat harder moest werken, nog wat efficiënter moest worden en beter mijn best moest doen.

Maar het bleek precies andersom te zijn.

Maak je geen zorgen: ik vraag je in dit boek niet om je hoge norm los te laten. Je hoeft niet bang te zijn dat je een luie aap wordt die niks meer bereikt in haar leven. We halen alleen het problematische randje van je perfectionisme af.

En als je nu denkt: ‘Oké Evelien, ik wil mijn perfectionisme leren loslaten, maar HOE doe ik dat in godsnaam?’, dan heb ik 50 lekker praktische tips voor je klaarstaan. We beginnen in stap 1 met 10 tips om meer ruimte voor jezelf te maken. Dat is een fijn begin voor deze ontdekkingsreis.

Sorry als je nu een beetje moet kotsen van dit laatste woord. Had ik vroeger ook. Gaat wel weer over. ;-)

STAP 1

MAAK RUIMTE

Herken je jezelf in een van deze uitspraken?

• Ik ben moe, maar ik moet eerst nog even deze taak afmaken voor ik kan stoppen.

• Mijn leven lijkt soms een aaneenschakeling van verplichtingen.

• Ik wil graag meer rust in mijn hoofd, maar ik weet niet hoe ik dit voor elkaar krijg.

• Als ik niks nuttigs doe, voel ik me schuldig.

• De gedachten razen maar door in mijn hoofd en ik kan ze niet stoppen.

Dan zit je hier helemaal goed! Dit zijn allemaal dingen die ik zelf 95% van de tijd dacht. En veel deelnemers aan mijn online programma Goed Genoeg komen met dit soort gedachten bij mij terecht.

In deze eerste stap nodig ik je uit om totaal anders naar je leven te kijken.

Ik weet dat je het misschien spannend vindt om jezelf meer rust te gunnen. Presteer je dan nog wel net zo goed? Wat zullen andere mensen van je vinden als je tijd voor jezelf neemt? Misschien ben je wel bang dat je in een lui varken verandert als je jezelf ook maar een beetje rust en ruimte gunt.

Maak je geen zorgen: we zetten kleine stapjes. En ik heb 10 fijne tips voor je om dit proces aangenamer en makkelijker voor je te maken.

Heel veel leesplezier!

> TIP 1

KIJK ANDERS NAAR RUST

Juist door minder hard te werken,
haal je betere resultaten.

Wat komt er in jou op als je denkt aan het woord ‘rust’? Misschien komen er fijne dingen naar boven en roept het woord een verlangen in je op.

Het kan ook zo zijn dat je jezelf niet vaak toestaat om uit te rusten. Omdat je het gevoel hebt dat je altijd nuttig bezig moet zijn. Of omdat je vindt dat je je niet zo moet aanstellen. Je snapt niet waarom je zo vaak moe bent, zoveel doe je toch ook niet in vergelijking tot andere leeftijdsgenoten?

Rust nemen: zwak?

Voor veel perfectionisten voelt rust nemen als een zwakte. Eigenlijk hebben ze er megaveel behoefte aan, maar ze gunnen het zichzelf niet vaak. Altijd is er wel iets wat ze moeten doen. Rust en zelfzorg komen op de laatste plaats. Misschien voelt relaxen zelfs als een beetje egoïstisch.

Herken je dit? Dan is het belangrijk om anders naar rust te leren kijken.

Ik heb geleerd dat rust geen overbodige luxe of aanstellerij is. Integendeel: het is het belangrijkste ingrediënt voor succes en geluk.

Productiever door minder te werken

We zijn vaak bang dat er kostbare tijd verloren gaat als we een beetje gaan liggen relaxen. Maar ik heb gemerkt dat ik veel productiever ben sinds ik goed voor mezelf zorg en regelmatig niks hoef. Ik werk inmiddels voor mezelf en kan daardoor bepalen dat ik meestal niet meer dan 18 uur in de week hoef te werken. In die 18 uur krijg ik veel meer voor elkaar dan toen ik nog 36 uur werkte.

Zelfs toen ik nog in loondienst werkte en ik mijn uren niet zelf bepaalde, hielp het me enorm om gedoseerd aan het werk te gaan. Ik stond op een werkdag niet 8 uur voluit ‘aan’, maar deed het, net als een tijgerin, een groot deel van de dag rustig aan, om een paar keer per dag (bijvoorbeeld tijdens een belangrijke vergadering) ‘toe te slaan’.

Echt aanwezig zijn

Niet alleen op mijn werk heeft dit me veel gebracht. Ook als ik nu tijd doorbreng met vrienden of familie, ben ik uitgeruster en daardoor veel meer aanwezig. Ik geniet meer en dat komt omdat ik niet meer overal ‘ja’ tegen zeg. Dus hoezo egoïstisch?

Het grootste cadeau dat je anderen kunt geven, is jouw volledige aanwezigheid. Daarvoor is regelmatige afzondering nodig. Ik weet dat deze uitspraken een hoog ‘tegeltjesgehalte’ hebben, maar is het niet waar? Mocht je meer van de wetenschap zijn (snap ik ook): het is superduidelijk dat je brein ook gewoon rust nodig heeft om optimaal te kunnen functioneren.

Wietskes verhaal

Wietske deed als student mee aan Goed Genoeg (mijn online programma voor perfectionisten). Toen ze begon, studeerde ze voor een tentamenperiode 7 dagen per week. Vrijwel zonder pauzes. Ze maakte hele lange dagen.

Ik adviseerde haar om minimaal 1 dag in de week vrij te nemen en om een realistische planning te maken, waarbij ze ongeveer 6 uur per dag zou studeren, met fijne pauzes tussen de blokken.

Ze was lichtelijk in paniek toen ze dit ging uitproberen. Want met haar oude systeem had ze al regelmatig toetsen die ze moest overdoen. Dus wanneer ze dan minder lang zou studeren, zou het vast slechter gaan, toch?

Je voelt hem al aankomen: na de tentamenperiode kreeg ik van Wietske deze blije mail:

Van: Wietske
Aan: Evelien

Heejj Evelien!!

Het bewijs dat ik mijn succes echt begin te vieren (in de bijlage zie je het glas wijn dat ik voor mezelf heb ingeschonken). Ik heb de tentamens van deze week weer allemaal gehaald. Het besef is er, net als de vorige keer, nog niet helemaal.