‘Laten zien dat er veel mogelijk is: dat is de kracht van Eliane. In 10 stappen een succesvolle 2e-spoorcoach heeft een sterke, theoretische basis, waarin verschillende partijen binnen een 2e-spoortraject aan bod komen en het wettelijke aspect aandacht krijgt. Daarnaast biedt het boek een praktische houvast als het gaat om de valkuilen in een 2e-spoortraject.

Eliane is een verbinder die alle kanten van het 2e-spoortraject ziet. Ze is een doorzetter die warm en ondersteunend, maar altijd eerlijk, te werk gaat. Die werkwijze komt terug in het boek: coachees begeleiden met een zetje in de goede richting waar nodig, maar vooral met begrip en aandacht voor wat speelt.

Het boek is een aanrader voor 2e-spoorcoaches én voor coachees. Het omvat een combinatie van relevante kennis én de verbinding met alle situaties die zich binnen een coachtraject (kunnen) voordoen.’

Marieke Diepenbroek

Ervaringsdeskundige / 2e-spoorcoachee

‘Met veel plezier heb ik het boek ‘In 10-stappen en succesvolle 2e-spoorcoach’ gelezen. De aanpak van Eliane is zó anders dan mijn eerdere opleidingen en boeken over het 2e-spoor. Echt vanuit de praktijk geschreven. Duidelijk en helder, zowel voor de ‘starter’ als ervaren 2e-spoorcoach. Ze benoemt herkenbare valkuilen, geeft treffende voorbeelden én uitleg over alles wat je kan tegenkomen in een 2e-spoortraject.

Feilloos weet ze zowel de coachee als de coach uit te tekenen en draagt ze tips en oplossingen aan. Eliane triggert met vragen en laat je reflecteren op je eigen werkwijze. Gelukkig biedt ze een toolbox met checklists, stappenplan en meest gemaakte fouten. Zo weet je van begin tot eind je coachee te begeleiden in een succesvol 2e-spoortraject.’

Maaike van Son

Coach voor professionals met een mindere gezondheid

www.soncoaching.nl

‘Als legal-arbeidsmediator en burn-outcoach weet ik als geen ander dat het een kunst is om bij de begeleiding van een werknemer die door ziekte uiteindelijk geen plek meer kan vinden binnen de eigen organisatie te balanceren tussen alle betrokkenen. Het verenigen van al deze belangen en de coachee enthousiast maken voor deze nieuwe stap is een pittige taak voor de 2e-spoorcoach.

In dit boek geeft Eliane in 10 stappen een handleiding waarbij ze helderheid geeft over de positie van de 2e-spoorcoach, wet en regelgeving op een duidelijke manier uitlegt, maar ook vooral benadrukt hoe het mooie en belangrijke werk van een 2e-spoorcoach ervoor kan zorgen dat er weer hoop gloort aan de horizon voor de coachee. Want – opnieuw – fluitend naar je werk gaan, is toch het allermooiste resultaat! Het boek is een must voor iedere 2e-spoorcoach die zijn/haar vak serieus neemt!’

Joyce Korver

Advocaat-mediator, docent en burn-outcoach, auteur van het boek In 10 stappen relaxed ruziemaken

Voorwoord

Wat zou het fijn zijn wanneer ieder mens het in zijn werk naar zijn zin heeft. Wanneer hij daarin leert wat hij wil leren, creëert wat hij ook graag wil creëren. Wat hij zinvol vindt en wat plezier en voldoening geeft. Werk dat je van harte doet en dat bezieling teweegbrengt.

Nog steeds is dit uitgangspunt in onze samenleving niet vanzelf-sprekend. Veel mensen werken voor het salaris. Ze werken lang door in een baan waarin ze al lang uitgekeken zijn en komen daardoor toch vroeg of laat in de problemen. Door reorganisatie, door ziekte en/of door een arbeidsconflict.

Het blijkt voor iedereen in onze samenleving van belang te zijn om krachtig de verantwoordelijkheid voor de eigen loopbaanzelfsturing ter hand te nemen, anders gaan allerlei andere mensen of juridische factoren een bepalende rol spelen. Ook kan het gebeuren dat je het naar je zin had in je loopbaan, maar dat ziekte een andere stap in je leven en loopbaan is gaan eisen. Dan is het een enorme uitdaging om te onderzoeken hoe je toch weer op het juiste vitaliserende spoor komt.

Van 2e spoor naar het vitaliserende spoor; wat een geschenk dat Eliane hierover een boek heeft geschreven, want de coaches die 2e-spoorbegeleiding van cliënten doen, zitten hier bij uitstek op te wachten. De 2e-spoorbegeleiding vraagt om een subtiele benadering, met inachtneming van alle betrokken partijen (de werkgever, de arbeidsdeskundige, de behandelaren, de bedrijfsarts, het UWV, de cliënt en de coach) en hun respectievelijke belangen.

Te midden van deze context, waar ook procedurele en juridische do’s en don’ts een belangrijke rol spelen, zou je bijna vergeten, dat het ook bij de 2e-spoorcliënt kan gaan om een vreugdevol bestaan en een dito werkplek, om bezieling in leven en werk. Wat is het daarom mooi en uitdagend voor de coach om te blijven streven naar het meest vitaliserende loopbaanperspectief voor de cliënt en om hem hiertoe te verleiden in een inspirerende samenwerking.

Een basale polariteit in het leven is angst versus liefde. Het is de kunst om je niet af te sluiten voor je eigen angst en te bekijken wat je ervan kunnen leren. En ondertussen kun je in het leven blijven sturen op liefde. Want liefde geeft inspiratie, creativiteit en kracht, en die zijn nu net nodig om ook in de 2e-spoorfase hun vruchten af te werpen.

Ik ken Eliane al heel lang als een serieuze loopbaancoach, die zich in deze tak van sport diepgaand heeft ingewerkt. Misschien is er in Nederland maar één coach die dit boek nu bij uitstek moest schrijven. En gelukkig heeft ze dat ook gedaan!

Adriaan Hoogendijk

Opleider tot bezielende loopbaancoach

Schrijver van het boek Loopbaanzelfsturing, bezieling en vitaliteit

Inleiding

Welkom in de wondere wereld van de 2e-spoorcoaching. Veel 2e-spoorcoaches zijn ooit gestart als loopbaancoach en hebben hun werkzaamheden uitgebreid naar 2e-spoorcoaching. Het helpen van coachees naar een andere baan lijkt immers eenzelfde aanpak te vergen. Echter, niets is minder waar. Het begeleiden van mensen die vanwege ziekte een andere baan moeten zoeken in een 2e-spoortraject vraagt veel meer kennis en vaardigheden dan je in eerste instantie zou verwachten. Dit boek neemt je mee in het speelveld van de 2e-spoorcoach. Je leert hoe je jouw coachee begeleidt in het proces om het werk te zoeken dat het beste past bij zijn mogelijkheden om arbeid te verrichten.

‘Wat ik geleerd heb, is dat ik vanaf het eerste moment helder en duidelijk moet verwoorden naar de kandidaat wat een 2e spoor betekent. Ik merk vaak dat kandidaten niet bij hun eigen werkgever weg willen, maar in het kader van de Wet verbetering poortwachter moet de kandidaat toch op zoek naar passend werk buiten de eigen werkgever.’

Wilma Damen, 2e-spoorcoach

De afgelopen jaren heb ik veel coaches mogen ondersteunen met vragen over de uitvoering van een 2e-spoortraject. Keer op keer blijkt dat zij vol overgave aan de slag gaan met de coachee en soms missen ze het zicht op het speelveld waarin zij zich begeven. Een succesvol 2e-spoortraject vormgeven, verlangt namelijk veel meer van je dan een goede coach zijn. Het gebeurt regelmatig dat coaches vastlopen in de driehoek van coachee, werkgever en behandelaren. De vraag is natuurlijk hoe dat komt.

Alle coaches die ik ken, werken vanuit hun hart en wens om hun coachee verder te helpen in een leerproces. De coachee leert en de coach ondersteunt en begeleidt dit leerproces. Binnen het coachingstraject worden de doelen vooraf bepaald. Een gelijkwaardige één-op-éénrelatie vormt de basis. Daarbij is het in een ‘normaal’ coachtraject gebruikelijk dat de coachee de coach uitzoekt. De coachee bepaalt het doel: de coach stelt vragen, geeft adviezen en voegt waar nodig kennis toe. De coachee blijft zelf verantwoordelijk voor zijn of haar beslissingen.

Vanuit deze werkwijze stappen veel (loopbaan)coaches vol goede moed en met de beste bedoelingen in een 2e-spoortraject. Al snel daarna komen vaak de eerste zaken waarop 2e-spoorcoaching verschilt van ‘gewone’ coaching om de hoek kijken. In de meeste gevallen is het namelijk niet de coachee, maar de werkgever die een medewerker aanmeldt voor een 2e-spoortraject. Over het algemeen kiest een medewerker niet zelf met welke coach hij of zij aan de slag gaat. Het gebeurt dan ook regelmatig dat de coachee argwanend tegenover de coach staat, omdat die is ingezet door de werkgever.

‘Ik merk dat cliënten in het kennismakingsgesprek soms wat argwanend zijn. Zeker als ze zelf niet overtuigd zijn van de noodzaak van zo’n 2e-spoortraject en de werkgever nauwelijks uitlegt wat de bedoeling is.’

Dorine van Bree, 2e-spoor’/loopbaancoach

Er zijn meer zaken waarin een 2e-spoortraject verschilt van andere coachtrajecten. Zoals hierboven al beschreven, ligt het initiatief (meestal) voor het starten van een traject niet bij de coachee maar bij de werkgever. Deze werkgever besteedt een stuk van de totale re-integratie aan jou als 2e-spoorcoach uit. Op het moment dat jij de opdracht aanvaardt, neem je deels verantwoordelijkheid voor het vinden van een andere functie bij een andere werkgever over. Dat is nogal wat: het betekent dat je het traject volgens bepaalde richtlijnen moet uitvoeren. Daarnaast neem je ook de verantwoordelijkheid voor een goede verslaglegging op je schouders.

Kortom, naast de taak om jouw coachee inhoudelijk op een goede manier te ondersteunen, komen er ook een aantal administratieve handelingen bij kijken. Daarnaast krijg je extra verantwoordelijkheden die je wellicht bij de start niet zag aankomen.

Gratis toolbox
Speciaal voor jou als lezer van mijn boek heb ik een toolbox samengesteld. Hierin vind je onder andere een lijst met tips om de meestgemaakte fouten te voorkomen, een handig stappenplan die jij bij je coaching kunt gebruiken, en nog meer documenten die je kunt gebruiken tijdens je coachtraject.

Ga naar
www.2espoorcoach.nl/toolbox
om de toolbox te downloaden.

Over dit boek

Ik heb voor jou een 10-stappenplan gemaakt, waarin ik je stap voor stap meeneem in het neerzetten van een adequaat 2e-spoortraject. Het is niet noodzakelijk om bij stap 1 te beginnen. Het gaat erom dat jij de stappen eruit pakt die voor jou relevant zijn. De stappen kun je ook los lezen en gebruiken. En mocht je al wat ervaring hebben, dan kun je dit boek ook als naslagwerk gebruiken.

Waar ik in dit boek de aanspreekvorm ‘hij’ gebruik, kun je ook ‘zij’ lezen. Ik heb in dit boek echter gekozen voor de mannelijke aanspreekvorm.

Verder zie je bij de quotes achter sommige namen een *. Dit geeft aan dat het om een gefingeerde naam gaat.

In het volgende hoofdstuk licht ik de 10 stappen kort toe. Dan kun je kiezen welke informatie voor jou als 2e-spoorcoach op dit moment relevant is. Om je op weg te helpen, kun je naast dit boek ook gebruikmaken van werkformats. Deze vind je op mijn website www.2espoorcoach.nl/toolbox.

In 10 stappen een succesvolle 2e-spoorcoach

Ik dit boek ga ik samen met jou in op alle onderdelen van het 2e-spoortraject en de taken en verantwoordelijkheden die jij hebt als coach. Wellicht ken je een aantal punten al uit de praktijk. Kijk vooral op welk gebied jij als 2e-spoorcoach kan leren. Hieronder licht ik elke stap kort toe. Zo kan jij bepalen met welke stappen je zelf aan de slag gaat.

Stap 1. Vertel je coachee hoe een 2e-spoortraject werkt

2e-spoorcoaching begint altijd bij de basis: ervoor zorgen dat elke betrokken partij weet wat het traject inhoudt. Toch heeft niet iedere 2e-spoorcoach zicht op het speelveld van re-integratie. Deze eerste stap gaat over het doel en de inhoud van een 2e-spoortraject, de Wet verbetering poortwachter en het verschil tussen ziekte en arbeidsongeschiktheid. Ook komt de basis van verslaglegging aan bod.

Stap 2. Neem je coachee mee in de WIA

De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) is een belangrijk onderdeel van 2e-spoorcoaching. Hoewel het niet jouw primaire verantwoordelijkheid is kennis te verstrekken over deze wet, is het handig om de basis van de WIA te kennen. Als je de formele regels van de wetgeving begrijpt, ben je beter in staat je coachee te ondersteunen. In deze stap behandel ik de belangrijkste aspecten van de WIA.

Stap 3. Weet hoe het sociale stelsel werkt voor jouw coachee en de werkgever

Een 2e-spoortraject speelt zich af binnen het sociaal stelsel, bedoeld om zieke medewerkers te stimuleren weer aan het werk te gaan. Een juiste begeleiding van zieke medewerkers is belangrijk voor werkgevers. Hoe dat zit, leg ik uit in deze stap. Aan bod komen de kostenposten binnen de sociale wetgeving, de invloed hiervan op een organisatie en hoe dit doorberekend wordt aan de werkgever.

Stap 4. Ken je verantwoordelijkheid als coach (en weet ook wat je niet doet)