ECHT

Copyright © 2018 Clare Dimond
Copyright © 2021 Nederlandse uitgave uitgeverij Samsara, Amsterdam
Oorspronkelijke titel Real – The inside-out guide to being yourself
Vertaald uit het Engels door Elisabeth Roelvink
Vormgeving omslag: Joyce Zethof
Vormgeving binnenwerk: Ivar Hamelink
ISBN 978 94 93228 50 4

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd zonder de uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van uitgeverij Samsara, Amsterdam.
www.samsarabooks.com

Voor mijn zus, Beck Dimond.
In dankbaarheid voor de liefde, creativiteit, vrijheid,
humor en voortreffelijkheid die je in de wereld brengt.
Ik hou van je met heel mijn hart.

VOORWOORD

DOOR GARRET KRAMER

Auteur van Stillpower en The Path of No Resistance

Zelden zijn ontmoetingen in het leven zo puur en zo perfect. Maar dat is precies zoals ik het moment zou omschrijven dat ik mijn lieve vriendin Clare Dimond voor het eerst ontmoette. Ik wist meteen dat ik over een van de meest oprechte menselijke wezens was gestruikeld. Ik wist ook dat ons beider leven voorgoed was veranderd.

Clare was deelnemer in een workshop die ik in Londen hield. Dat weekend zei zij niet veel. Maar toen ze wel sprak, was dat op zo’n echte, vloeiende en natuurlijke manier dat niet alleen de zaal stilviel, maar dat het ook vanzelfsprekend was voor mij dat ik luisterde naar iemand die geroepen is om te onderrichten. Om te gidsen. Om anderen te wijzen op de oorzaak van al het lijden en zo ook op de enige remedie voor het lijden. Ik zag in mijn nieuwe vriendin die zeldzame combinatie van welsprekendheid, gratie en no-nonsense. Ik zag iemand met een roeping om dit boek te schrijven.

In ECHT presenteert Clare eeuwenoude wijsheid op haar eigen frisse en unieke manier. Deze wijsheid zal je overtuigingen uitdagen; zij zal botsen met de indoctrinatie van je opvoeding; zij zal je je op je hoofd laten krabben. Maar zij zal je ook ontroerende glimpen laten opvangen van vrijheid en opluchting. ECHT zal je er op subtiele wijze aan herinneren dat je niet kapot kunt zijn. Dat onzekerheid en zwakte net zo normaal zijn als zelfvertrouwen en kracht. Clare heeft ECHT geschreven omdat zij wil dat je dieper kijkt naar waar je ervaringen – je gevoelens, sensaties, percepties en emoties – eigenlijk vandaan komen, en wat ze je vertellen.

Eén kleine suggestie als je je door dit boek heen werkt: neem de tijd om de ervaring te proeven en waarderen. Als Clare mij iets heeft geleerd is het om een beetje te vertragen en te genieten van de kracht van het paradigma waar je zo kennis mee maakt.

ECHT biedt hoop voor onze kinderen en voor de toekomst van de mensheid. Het bewijst dat de omstandigheden van je leven je niet beperken en dat alles wat je ervaart van binnenuit komt. Lees Clares woorden en mijmer over hun betekenis. Ik weet zeker dat je je, net als ik toen ik het laatste hoofdstuk uit had, zult realiseren dat je, ongeacht je huidige stemming of gevoelsstaat, heel bent, vaardig en geliefd – altijd en voor eeuwig.

Ik wens je heel veel geluk.

Garret Kramer

Morristown, New Jersey, USA

Het enige dat de meest productieve, consistente, veerkrachtige en liefdevolle mensen NIET bezitten, is een intens geloof in zichzelf.

Garret Kramer

En in dit spel van het leven zoeken wij allemaal naar onszelf. Als ik ‘zelf’ zeg bedoel ik ‘innerlijke zelf’, het ding dat om te beginnen het leven creëerde.
Nu zijn de meesten van ons zich hier niet van bewust. Maar als je naar geluk zoekt; als je naar rust zoekt; als je zoekt naar gewoon een fijn, vredig, liefdevol, inzichtvol leven… Dan zoek je in feite naar je innerlijke zelf.

Sydney Banks

DE BREUK

Alleen door ons keer op keer bloot te stellen aan
vernietiging kan dat wat onverwoestbaar is in ons
worden gevonden.

Pema Chödrön

Als dit boek zijn werk doet, zal het wankele kaartenhuis dat je idee van ‘zelf’ is, beginnen in te storten.

Als het daarin slaagt, zal het weefsel van overtuigingen dat je in een leven hebt opgebouwd in draadjes op de grond vallen.

Dat kan ongemakkelijk zijn.

Het klinkt als het tegenovergestelde van wat een boek zou moeten doen. We lezen boeken over zelf-respect en zelf-vertrouwen. We willen boeken die ons geloof in een zelf versterken. We willen opbouwende boeken. Het allerlaatste wat we willen is dat ons gevoel van ‘zelf’ onderuitgaat of ontrafeld wordt.

Het kan dat je nu al denkt/zegt/schreeuwt: ‘Oprotten Clare. Wie ik ben is wie ik ben! Daar blijf je met je tengels vanaf!’

Blijf alsjeblieft lezen. Ik beloof je dat alles waar je ooit naar hebt gezocht op je pad komt, als je helderder ziet wie je werkelijk bent en wie je onmogelijk kunt zijn.

We hebben een identiteit, een idee van iets wat we denken te zijn. Zij ziet er solide en waar uit. Deze identiteit vertelt ons wat we wel en niet kunnen doen. Zij vertelt ons waar we van streek of bang van worden. Zij vertelt wat ons boos maakt. Zij vertelt wie van ons houdt of juist de pest aan ons heeft. Zij vertelt wat onze grenzen zijn en waar we goed in zijn. Zij lijkt mensen aan te trekken, een baan op te leveren, of liefde op te wekken.

Zij lijkt ons houvast te geven.

En als je ook maar een beetje op mij lijkt, dan voel je soms dat er iets ontbreekt.

Je zou kunnen voelen dat andere mensen hun leven meer op orde hebben.

Je zou kunnen voelen dat je carrière of relaties nodig hebt om stevig op je benen te staan.

Je hebt misschien geprobeerd om ‘iemand te zijn’ om je beter te voelen over jezelf.

Misschien heb je banen aangenomen of dingen gedaan en gezegd die je diep vanbinnen niet had willen doen/zeggen. Om veilig, gerespecteerd, geliefd of succesvol te zijn.

Je hebt misschien gedachten die zeggen dat je fout, niet genoeg of incapabel bent. En dan doe je misschien dingen om die gedachten weg te krijgen.

Een hoop inspanning. Een hoop streven en bouwen. Een hoop wegdenken. En dat allemaal om een zelf te beschermen dat je denkt te moeten bewaren en verdedigen.

En dat gaat nu ophouden. En dat kan ongemakkelijk voelen. Wat weer verklaart waarom mensen soms in huilen uitbarsten tijdens mijn lezingen. (Ik realiseer me dat dat niet de beste reclame is voor mijn optredens.) Een lieve vriendin zei door haar tranen heen: ‘Maar als ik niet ben wie ik denk dat ik ben, wie ben ik dan? Niet weten wie ik ben is verschrikkelijk!’

En een cliënt zei tegen me: ‘Als ik niet mijn identiteit ben, hoe weet ik dan wat ik moet doen? Doe ik dan uiteindelijk helemaal niets?’

Een andere cliënt zei: ‘Wie ga ik zijn als ik niet ben wie ik denk dat ik ben? Waar baseer ik mijn beslissingen dan op?’

Als we onze gedachten die ons vertellen wie we zijn niet meer geloven, zijn we bang te verdwijnen. Alsof de gedachten ons op een of andere manier echt maakten, ons in de grond pootten, ons een plek gaven.

Als we de stem die ons vertelt wat we wel en niet moeten doen niet meer geloven, zijn we bang om nergens meer voor gemotiveerd te zijn. We gaan in de vergetelheid zakken op een handgeweven yoga-kussen.

Zonder ideeën over wie we zijn, zonder een idee van een persoonlijkheid of identiteit, zijn we bang om leeg te zijn en niets meer te willen of te doen.

HET TEGENDEEL IS WAAR.

Als je een glimp opvangt van wie je onder de verhalen bent, is wat er overblijft méér waar, niet minder. Het is meer betrokken en liefdevol, meer gepassioneerd. Je realiseert je (wie die ‘jij’ dan ook is) dat je meer bent dan je ooit voor mogelijk had gehouden.

Echt veel meer.

Het is logisch dat we bang zijn om ons gecreëerde zelf te verliezen, om dichter bij wat eronder ligt te komen. Pema Chödron, de Amerikaans-Tibetaanse boeddhist en schrijfster, zei: ‘Angst is een natuurlijke reactie op het dichter bij de waarheid komen.’

Dus waarom zou je daarheen willen bewegen?

Omdat je idee van een zelf geen waar zelf is. Je idee van wie je bent is een compilatie van veranderlijke gedachten en overtuigingen. Wie je denkt te zijn is niet wie je bent. Dat was het nooit en zal het nooit zijn.

Diep vanbinnen weet je dit. Je weet dat alles wat je denkt over wie je bent, van het ene op het andere moment in precies het tegenovergestelde kan omslaan. Het ene moment denk je dat je een loser bent, het volgende moment ben je oké. Het ene moment denk je dat je een aardige vent bent, het volgende moment geloof je dat je gemeen bent. Het ene moment lijkt het alsof mensen je graag mogen en respecteren, het volgende moment lijk je een paria. Ons idee van ‘zelf’ is instabiel, onzeker, vluchtig en onwaar.

We kunnen nog een stap verder gaan in deze drieste beweringen…

Wat je denkt over jezelf en over de wereld is de enige oorzaak van ieder probleem dat je ooit hebt.

Dit valse idee van wie je bent is de bron van elke beperking en druk, elke onzekerheid en angst, elke frustratie en teleurstelling, elke leugen en bedrog, elk conflict en leed.

Soms lijken de overtuigingen over wie je bent en zou moeten zijn overweldigend. Die kritische stem in je hoofd kan ondraaglijk lijken. Velen van ons grijpen naar extreme middelen om een moment rust te vinden. Met ieder inzicht in de creatieve kracht van het denken gaan we meer waarheid zien over onszelf.

Een waarheid die overstijgt wat je ooit hebt ervaren.

Een waarheid ver voorbij wat je ooit voor mogelijk hield.

DEEL 1

JE BENT NIET

In mijn onbenul ben ik iemand.
In mijn wijsheid ben ik niemand.
In liefde ben ik alles.

Rupert Spira

Laten we beginnen met wie je niet bent.

Er zijn zoveel dingen waar we ons mee identificeren, die niet eens in de buurt komen van wie we zijn.

En als we alle dingen geloven die we niet zijn, dan missen we alles wat we wel zijn.

Als je bent zoals ik decennialang was, maak je je misschien zorgen om je zwaktes, je verleden, of je toekomst. Je denkt misschien dat je meer zoals anderen moet zijn. Je doet misschien je best om beter, sterker, vaardiger te worden. Je voelt je misschien wel eens verslagen, onmachtig. Je vergelijkt jezelf en oordeelt.

Heb je ooit een psychologische test gedaan die concludeerde dat je een plant was of een rode hoed of een ENTJ? Ben je introvert of extravert?

Heb je een goed beeld van je beperkingen en sterke kanten? Weet je waar je je allemaal aan moet houden? Ben je succesvol genoeg? Ben je wel interessant? Vinden mensen je leuk? Denk je wel eens dat je anders zou moeten zijn? Verlang je er wel eens naar om belangrijker, meer gerespecteerd te zijn of minder zorgen te hebben?

Al die dingen, iedere test die je met de beste bedoelingen wordt afgenomen, ieder assessment, iedere categorie waarin we vallen, wijst naar een verzonnen idee, dat alleen kan bestaan zolang het geloofd wordt.

De waarheid is dat het onmogelijk is om jou te definiëren.

Er is geen criterium waarmee je een cirkel om jou heen kunt trekken, met ‘dit wel’ en ‘dit niet’.

Alleen je gedachten creëren de ervaring van wie je bent, ieder moment weer.

Jouw ervaring van jezelf en mijn ervaring van jou veranderen de hele tijd.

Op het moment dat deze ervaring wordt geloofd, lijkt dat te zijn wie je bent.

Maar wat als je daardoorheen kijkt?

Wat als je beseft dat er 24 uur per dag gedachten door je heen stromen. Sommige gedachten vallen je op, geloof je, daar handel je naar en daaruit ontstaat een kennelijke werkelijkheid.

Als je ziet dat de inhoud van gedachten fluïde is, altijd verandert en voorbijgaat, heeft hij veel minder validiteit en gewicht.

Het doel van dit eerste deel is om te ontdekken hoe onze levens en ons idee van zelf uit gedachten bestaan. Omdat we, als we dat zien, ook beginnen te zien dat wat we zijn, de veranderende inhoud van onze gedachten ver overstijgt.

Er kunnen best momenten komen, dat alles wat hier staat voor jou niet klopt of er onmogelijk uitziet. Het lijkt misschien lijnrecht in te gaan tegen alles wat je je hele leven hebt geloofd.

Mijn enige verzoek is dat je op zo’n moment blijft lezen, blijft onderzoeken. Iets zou kunnen resoneren met wat je diep vanbinnen herkent als waar. Dit boek is er om je te helpen je innerlijke weten te onderzoeken, je integriteit en je waarheid. Het doet er niet toe wat iemand anders ervan denkt of zegt.

Neem je tijd ervoor en merk op hoe je simpelweg kunt zijn. Hoe je de oneindig creatieve kracht van het denken kunt zien. Ervaar dat je toegang hebt tot een diep innerlijk weten van wat je moet doen. Hoe je je vermogen om dat op te merken, kunt opmerken.

Dit is het eind van positief denken, zelf-verbetering, wilskracht en aan jezelf werken. Het is het eind van de zoektocht naar zelf-respect en zelf-vertrouwen. Het is het eind van het proberen ‘iemand te zijn’. Niets daarvan is nog relevant.

Omdat, hoe hard je ook probeert jezelf en je leven veilig te houden, een enkele gedachte de hele situatie van het ene op het andere moment kan veranderen.

Het ziet er allemaal zo echt uit. Toch is alles voorbijgaand denken. Een reflectie van je gemoedstoestand. Niets meer dan dat. Onze hele perceptie van wie we zijn is tijdelijk.

Als je denkt dat je weet wie je bent, heb je het zeker bij het verkeerde eind.

Als je diep vanbinnen weet dat je geen idee hebt wie je bent, of wat jou leidt en aandrijft, dan kom je dichter bij de waarheid.

Het is zo gemakkelijk te vergeten, omdat het er allemaal zo echt uitziet. Alles wat we kunnen doen is onszelf herinneren aan de waarheid die we zijn, aan wie andere mensen zijn, aan hoe de wereld is.

Dit boek is opgezet als een serie reminders om precies dat te doen. We beginnen met het enorme gedachte-gecreëerde gebied van wat je niet bent.

JE BENT NIET

1

JE BENT NIET JE GEDACHTEN

Het begrijpen van de aard van gedachten,
bevrijdt ons van de illusie van onze gedachten.

Michael Neill, The Space Within

Ik ben yoga-lerares en coach. Voordat ik me realiseerde wat de aard van het denken is, vertelde ik mijn leerlingen altijd om hun hoofd leeg te maken. Ik vroeg ze hun gedachten los te laten en in vrede te zitten. Wat een ridicuul iets om tegen mensen te zeggen. Over rommelen met iemands hoofd gesproken.

Het is onmogelijk om ons hoofd leeg te maken van gedachten. Gedachten verschijnen. Uit het niets. Proberen niet te denken, betekent nog meer denken. Probeer maar.

‘Ik moet nergens aan denken, ik moet nergens aan denken, ik moet… Hé wacht even. Telt denken dat ik niet moet denken als denken…? Wat ga ik vanavond eten? O shit. Ik denk over eten. Dat is echt denken. Ik ben zo’n loser. Ik kan dit nog niet eens 30 seconden volhouden. Geen wonder dat mijn leven zo’n puinhoop is…’

We nemen het onszelf kwalijk dat we ons hoofd niet leeg kunnen maken, maar dat is een onmogelijke opgave. Het ligt net zo buiten onze invloed, als de wolken aan de lucht.

Hetzelfde met positief denken. We vertellen mensen om een negatieve gedachte op te merken, en deze te vervangen door een leukere gedachte.

Tja, over rommelen met iemands hoofd gesproken.

‘OK. Ik ga alleen maar positieve gedachten denken. Ik begin met gedachten over… mijn baas. Zij is echt een aardig mens. Zij is echt een aardig mens. Zij is echt… Nou ja… Ze liet me echt opdraaien voor iets wat haar fout was. En toen deed ze lekker slijmerig tegen de CEO. Ze geeft niets om mij. Ze wil me eruit hebben. Ze is een echte bitch. Ik haat haar.’ O jee.

Het is onmogelijk om de aard of de inhoud van gedachten te veranderen. Het is onmogelijk om gedachten te beheersen, filteren of selecteren. De volgende keer dat je in de put zit, genoeg hebt van het leven, probeer dan eens te denken dat alles geweldig is. Werkt niet. We worden nog pissiger over de wereld en onszelf.

Er is geen beheersing over timing, inhoud, toon en frequentie van de gedachten die door je heen komen.

‘Top Clare, bedankt’, zou je nu kunnen denken, met een innerlijke stem vol sarcasme. ‘Geweldig! Dus waar ga ik dan nu heen? Ik zit vast aan al die ellende, toch?’

Het kan eruitzien alsof je, omdat je je gedachten niet kunt veranderen, je gedachten bent.