Water en wolfskers

Water en wolfskers

Anke Verbraak

Water en wolfskers

Anke Verbraak

1e druk november 2020

Uitgeverij: Godijn Publishing

Vormgeving omslag: Jen Minkman

Auteursfoto: Maartje Kuperus

ISBN 978-94-93157-95-8

ISBN E-book 978-94-93233-08-9

NUR 305/301

©2020 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Voor Peter, Florens en Merijn

1.

‘Romantische liefde is onzin. Soms vraag ik me echt af wat er mis is met een verstandshuwelijk. Twee mensen, die elkaar iets te bieden hebben. Wat is daar mis mee?’

Michiel legt zijn bestek neer en kijkt me doordringend aan. Ongemakkelijk onder zijn blik schiet ik in de lach. Typisch Michiel om me met zo’n vraag te kwellen. Hij weet me al sinds onze studietijd op het verkeerde been te zetten. Om ons heen eten mensen onverstoorbaar verder. Het licht is gedempt en op de achtergrond klinkt pianomuziek.

Hij pakt zijn bestek weer op en prikt een sjalotje aan zijn vork. Ik nip van mijn glas prosecco. Flauwekuldrank, vindt hij. Er is rode en witte wijn en vooruit, rosé mag ook nog, maar om nu ineens achter heel vrouwelijk Nederland aan te hobbelen en prosecco te gaan drinken. Nee, dank je wel.

‘Liefde is hard werken,’ oreert hij verder. ‘Het is maar een enkeling gegeven om als donderslag bij heldere hemel verliefd te worden en dat vast te houden. Negen van de tien keer is het gewoon toeval dat je elkaar ontmoet en aardig vindt. Met een beetje geluk en vasthoudendheid wordt het iets meer dan dat en met nog meer geluk blijft het dat. Veel vaker gaat het gruwelijk mis.’

Ik schuif mijn bord iets van me af en leun achterover. Vaag herinner ik me ooit geleerd te hebben dat het niet netjes is je bord weg te schuiven. Michiel weet dat van nature. Dat merk ik aan een wenkbrauw die licht opgetrokken wordt. Om me heen klinkt het geroezemoes van andere gasten. Een warme nazomerregen klettert tegen de ruiten. Het is half september en nog steeds warm. Een serveerster loopt af en aan met volle borden. Een tweede serveerster ruimt weer tafeltjes af. De sommelier drentelt om een tafeltje heen waar gasten moeite hebben een keuze te maken. Een gemoedelijke loomheid trekt door mijn botten. Een loomheid die maakt dat ik mijn hoofd tegen zijn schouder wil leggen. Vierentwintig jaar kennen we elkaar nu en zoals elk jaar vieren we dat met een uitgebreid etentje in een restaurant dat Michiel uitkiest om te voorkomen dat we, zoals hij me telkens weer inpepert, in een of andere studentenkeuken terechtkomen. Dus zitten we voor het vierde achtereenvolgende jaar in een sterrenrestaurant en heb ik inmiddels geleerd me daarop te kleden. Ik weet niet hoe hij met ander vrouwelijk gezelschap omgaat, maar als hij mij naar binnen geleidt en zijn hand op mijn rug legt, voel ik me echt bij hem horen. We zijn een mooi paar: hij lang met brede schouders, smalle heupen en een platte buik, donker haar dat zich niet laat beteugelen, een scherp gezicht met een Romeinse neus en een lijn langs zijn mond die ik niet eerder bij hem heb gezien, gekleed in een maatpak dat elke beweging van hem vloeiend volgt. Ik ben ook niet klein, maar val bij hem in het niet. Hij zei ooit dat hij vrolijk wordt van mijn donkere krullen en volle mond en dat hij geniet van mijn Jayne Mansfield-rondingen. Als wij binnenkomen, draaien mensen zich naar ons om. Ik voel me daar heel ongemakkelijk bij. Hij lacht erom.

Hij pakt zijn glas op en knipoogt naar me. Van alle mannen die ik heb gekend, heeft hij de meest ondeugende lach.

‘Op de afgelopen vierentwintig jaar,’ zegt hij.

Onze eerste ontmoeting schiet door mijn hoofd. Kampweek van de studentenvereniging, als introductie op het eerste studiejaar. Ironisch genoeg was het de eerste warme week van die zomer en wij moesten in de volle hitte op de hei opkomend struikgewas uit de grond trekken. Ik vond dat raar, maar volgens de beheerder was het nodig om de hei te beschermen.

’s Avonds werd er gedronken. Veel gedronken, vooral door de tweedejaars die geen struikjes uit de grond hoefden te trekken en er alleen maar op toezagen dat wij doorwerkten. Ik herinner me nog dat er een lied gezongen moest worden. Een vreemd, obsceen lied. Ik was achttien jaar, de eerste van de familie die ging studeren en zo bleu als maar zijn kon. De tweedejaars joegen ons op om steeds harder te zingen en ik kon het niet. Ik kreeg de woorden niet uit mijn mond. En op dat moment zag ik zijn ogen op me gericht. Ik kan nog steeds niet omschrijven hoe hij naar me keek. Peinzend, raadselachtig, een waarschuwing. Ik weet alleen maar dat toen ik vastgegrepen werd door een tweedejaars die in mijn oor begon te brullen dat het harder moest, nog harder, Michiel zich door de menigte naar ons toe beukte en mij wegtrok. Gezongen hebben we geen van tweeën meer.

‘En op de volgende vierentwintig jaar,’ pareer ik.

Hij grinnikt. ‘Dan ben je bijna aan je pensioen toe. Zullen we hier dan nog steeds zo zitten?’

Ik schud mijn lange haren naar achteren. Het is een automatisme. Michiel heeft me een keer gezegd dat hij de manier waarop ik mijn haar uit mijn gezicht schudt zo opwindend vindt. Ik heb ooit gedreigd mijn krullen af te knippen, maar hij reageerde zo geschokt dat ik het snel uit mijn hoofd heb gezet. Vreemd hoeveel invloed ik hem laat hebben op mijn beslissingen. Soms lijkt het alsof we al jaren getrouwd zijn. Alleen hebben wij iedere keer weer gespreksstof.

‘Waarom niet?’ antwoord ik droog. ‘Dit hebben we toch ook volgehouden.’

Hij schuift zijn stoel wat dichterbij en pakt mijn rechterhand in zijn linker. Verrassend hoe het licht in zijn ogen kan veranderen. Van diep donkerbruin naar karamel, van gewoon vriend naar charmeur. Ik denk dat het die omschakeling is waarmee hij me steeds weer inpakt.

‘Weet je nog dat ik tegen je zei dat je niet verliefd op me moest worden?’

Verbaasd kijk ik op. Alsof ik dat vergeten zou hebben. Hij had het me toen we elkaar leerden kennen luid en duidelijk ingeprent. Wij zijn vrienden, af en toe slapen we met elkaar. Het is de moderne tijd, dat moet kunnen. Soms zagen we elkaar maanden niet. Er kon ook rustig een jaar tussen zitten. Meestal was hij degene die het initiatief nam, een heel enkele keer zocht ik het contact. Als ik een vriendje had, bleef hij uit mijn buurt. Of hield ik hem weg.

Eerlijk gezegd is er geen peil op te trekken. We weten van tevoren nooit hoe ver we het laten komen. Dat maakt deze vriendschap voor mij zo bijzonder.

De serveerster draait om ons tafeltje heen. Ze maakt een gebaar alsof ze onze borden wil oppakken, maar aarzelt en loopt weer door. Nooit storen in een goed gesprek, zei mijn moeder vroeger al.

‘Heb ik je daar pijn mee gedaan?’ vraagt hij zacht.

Langzaam trek ik mijn hand terug. Nog een glas prosecco zou nu wel heel erg welkom zijn. Hij ziet me kijken naar mijn glas en wenkt de serveerster. Opgelucht noteert ze de bestelling en neemt gelijk de borden mee. Niet veel later komt ze terug met een glas wijn voor mij en een cognac voor hem en legt de dessertkaart voor ons neer. Ik begin fanatiek te bladeren, maar hij trapt er niet in, pakt de kaart uit mijn handen en dwingt me hem aan te kijken.

‘Ik vraag het niet zomaar,’ zegt hij kalm. ‘Ik heb veel over ons nagedacht en ik ben tot de conclusie gekomen dat wij samen iets heel speciaals hebben, maar dat er altijd wel een reden is om de laatste drempel niet te slechten. Ik heb het mezelf nodeloos moeilijk gemaakt en vervolgens die situatie veel te lang in stand gehouden. Dat wil ik niet meer. En ik wil ook niet meer aan de zijlijn toekijken hoe jij een puinhoop van jouw relaties weet te maken om vervolgens bij mij uit te huilen.’

Ik sputter dat dat best meevalt. Ik ben gewoon de juiste man nog niet tegengekomen, maar hij lacht al mijn tegenwerpingen weg.

‘Je maakt er een puinhoop van. Je loopt tegen idioten op en dan loop je weer van ze weg. Je zou jezelf eens moeten afvragen waarom je dat doet.’

Zijn ogen boren zich in de mijne. Ik pers mijn lippen op elkaar. Hij glimlacht en krult een haarlok om zijn vinger. Dat doet hij elke keer als we elkaar ontmoeten. Hij vindt mijn krullen leuk. Zacht trekt hij me naar zich toe en drukt een kus op mijn lippen. Dan laat hij me los en kijk ik verward om me heen.

‘Ik ben door de jaren heen wijzer geworden. Ik geef om je. Ik wil dat je er over nadenkt Britt. Ik wil dat je het een kans geeft. Ik wil van je houden en voor je zorgen en alles opgeven wat dat in de weg kan staan. Ik ben zover.’

Ik open mijn mond om iets te zeggen, sluit hem weer omdat ik geen zinnig woord uit kan brengen en hap vervolgens als een vis op het droge naar adem. Hij begint te lachen en ineens is daar de Michiel uit de beginjaren van mijn studie, die als geen ander dolkstootjes kan uitdelen en lachen op een manier die mij het gevoel geeft begeerlijk en ook een beetje stout te zijn. Zijn donkere haar piekt alle kanten op en detoneert volkomen bij het maatkostuum dat hij speciaal voor deze avond heeft aangetrokken. Zijn bruine ogen twinkelen en zijn lach buldert door de ruimte. Een vrouw in mijn gezichtsveld achter hem kijkt eerst wat verstoord op, maar begint van de weeromstuit te glimlachen. Ook aan andere tafels zie ik mensen meegenieten. Een blos kleurt mijn wangen en verlegen pak ik de dessertkaart weer in mijn handen.

De serveerster maakt van de stilte gebruik om onze desserts te noteren. Koffie met nog een cognac voor meneer, wentelteefjes van suikerbrood met gemarineerde pruimen en citroensorbetijs voor mevrouw. Haar tussenkomst geeft mij ruimte om tot mezelf te komen.

‘Luister,’ zegt hij dwingend. ‘Ik moet voor een project drie maanden naar Colombia. Ik heb er lang over getwijfeld of ik dat ga doen, maar daar heb ik een besluit over genomen. Ik ga erheen. Ik zou het fijn vinden als jij die drie maanden gebruikt om voor jezelf uit te vinden of er een kans bestaat dat wij samen een relatie kunnen opbouwen. Voor mijn gevoel is er meer tussen ons dan we nu aan elkaar laten zien. We hebben dat altijd weggestopt onder het mom van vriendschap, maar ik houd al heel lang van je en ik wil graag weten of dat omgekeerd ook zo is.’

Zonder zich te verontschuldigen voor haar inbreken, zet de serveerster de koffie met cognac voor zijn neus neer en een mooi opgemaakt bordje voor de mijne. Verstoord kijkt hij naar haar op. Ze glimlacht lief.

‘Wanneer ga je weg?’ vraag ik uiteindelijk. Al het andere duizelt me te veel.

‘Morgenavond,’ antwoordt hij kalm en hij lacht opnieuw wanneer ik me verslik in een hap van het suikerbrood.

2.

Een harde plons. In mijn hoofd waarschijnlijk harder dan in werkelijkheid. Het water spat hoog op. Ik voel de druppels op mijn benen. Een eend klapwiekt luid snaterend het water uit. In het halfduister scheert hij langs me heen. Ontzet staar ik naar het water, mijn ene hand voor mijn mond geslagen, terwijl ik in de andere nog steeds het busje haarspray vasthoud.

‘Hé,’ roep ik. ‘hé!!’

Waarom komt hij niet boven? Hij kan toch zwemmen? Hij traint een waterpoloteam, dan kan je toch niet in het water vallen en zomaar onder blijven? Ik begin te tellen. Bij tel drieënnegentig houd ik op. Dit is absurd.

Ik ijsbeer langs de waterkant. Niets te zien en het wordt steeds donkerder. In het huis achter mij brandt licht. Het schijnsel spreidt zich uit over het gazon, tot vlak waar ik ben. Het huis dat ik moet verkopen en dat hij had willen bezichtigen. Het staat al anderhalf jaar te koop.

‘Oscar!’ Mijn stem slaat over.

Doodse stilte.

Mijn hart klopt in mijn keel. Hier gaat iets gruwelijk fout. Of hij moet alsnog op de kant geklommen zijn op een plek verderop. Maar als dat zo is, ben ik dan nog veilig? Ik heb hem spray in zijn ogen gespoten. Ik heb hem die trap verkocht die hij niet zag aankomen en waardoor hij zijn evenwicht verloor. Dat zal hij niet over zijn kant laten gaan. Als hij boven komt!

Ik klem mijn hand om de haarspray. Hoe kwam ik daar ook al weer aan? O ja, zat in de tas die ik liet vallen toen Oscar me bij mijn arm greep. Waar is mijn tas gebleven? Wat is er nog meer uitgevallen? Oplettend om me heen kijkend voel ik met mijn handen over de grond, tot ik iets van leer vind, een pak zakdoekjes, een borstel en een lippenstift. Meer niet.

Onhandig prop ik de spullen terug in mijn tas, kijk snel om me heen of ik alles heb, geen verdachte bewegingen zie en hol terug naar het huis. Ik heb me ongelofelijk in de nesten gewerkt. Uit automatisme sluit ik de tuindeur af, pak de verkoopbrochure van de tafel en wil net de voordeur afsluiten, als ik vanuit mijn ooghoek zijn lammycoat over een stoel zie hangen. Verdomme, die had hij uitgetrokken. Hij had het warm, had hij gezegd, terwijl ik in mijn kokerrok en blazer naast hem stond te blauwbekken. Hij zag er zo stoer uit in die jas, precies zoals ik hem van vroeger kende. Het camelbruin van de jas stond schitterend bij die grijze ogen van hem en dat asblonde haar, wat in zijn jeugd zo stralend blond was.

Ik gris hem van de stoel. De jas voelt zwaar aan op mijn arm. Ik doe de voordeur op slot en stap in mijn auto. De jas gooi ik op de achterbank. Met een dot gas rijd ik van de oprijlaan en sla rechtsaf de weg in. Heel vaag, ergens in mijn onderbewuste, registreer ik de onverwachte stilte om me heen. Nergens een auto, geen mensen. Niets. Niemand.

In één ruk door rijd ik naar huis. Het gebeurt me nooit, maar vandaag heb ik alle verkeerslichten mee. Het is pas half zeven. Nog geen twee uur geleden stond Oscar, de nachtmerrie uit mijn jeugd, in mijn kantoor. Hij had de flyer van het huis in zijn handen.

‘Dit lijkt me een leuk huis,’ had hij gezegd. Hij had het acuut willen bezichtigen, overviel me er mee, maar als makelaar in tijd van crisis heb je niet heel veel keus. Hij was tenslotte niet elke dag hier, zei hij nog. Bij wijze van uitzondering liet ik hem met me meerijden, omdat hij de weg niet wist en je elkaar in het drukke avondverkeer gemakkelijk kon kwijtraken. Het huis ligt, hoewel op een industrieterrein, tamelijk afgelegen aan het kanaal. Zou hij dat geweten hebben? Vanaf mijn kantoor is het ongeveer twintig minuten rijden. Laten we anderhalf uur geleden in de tuin bij het kanaal gestaan hebben. Ik zei nog: ‘Ik laat je eerst de tuin zien. Over een paar minuten is het donker.’

Een rilling trekt door mijn lijf. Ineens heb ik het steenkoud. Ik sla mijn armen om me heen, op de plek waar zijn handen nog nagloeien op mijn huid. Zacht, teder, hij had niets kwaads in zich.

3.

Weer thuis zie ik op het tafeltje bij het raam de brief liggen, die Michiel me heeft gestuurd op de dag dat hij naar Colombia vertrok. De brief is inmiddels vier weken oud. Talloze malen heb ik hem in mijn handen gehad en doorgelezen, hoe kort de boodschap ook was.

Lieve Britt, schreef hij. Ik ben er absoluut zeker van dat een relatie tussen ons kans van slagen heeft. Ik hoop dat jij ook voor mij kunt kiezen. Alleen voor mij. 18 november kom ik aan. Vluchtnummer laat ik je nog weten. Zie ik je op Schiphol?

Nog geen week na die brief denderde Oscar mijn leven binnen en zette alles op zijn kop.

Aan het aanrecht drink ik een glas water. Het glas tikt tegen mijn tanden. In de verte loeit een politiesirene. Het geluid gaat door merg en been. Ik sluit mijn ogen. Ik had de politie moeten waarschuwen, realiseer ik me. Ik had niet weg moeten gaan. Zij hadden naar hem kunnen zoeken, hem uit het water kunnen halen of mij tegen hem beschermen als dat nodig was.

Dan valt mijn blik op de jas die ik mee heb genomen.

Met trillende vingers doorzoek ik zijn jaszakken. Ik vind een mobieltje, aan het model te zien redelijk uit de tijd, autosleutels, zijn portemonnee. Betaalpasje, rijbewijs, wat muntgeld. Een envelopje in zijn mobiel. Onbeveiligd. Ik open het berichtje en lees: hoi lief, ben met de kinderen naar oma. Judith.

Ik smijt het apparaatje door de kamer en vloek alle woorden bij elkaar die ik ken. Ongelofelijke klootzak, vuile rat, staat me daar een potje te versieren en me op te naaien, terwijl er een vrouw en kinderen thuis zitten! En door hem zou ik alles wat ik heb op het spel zetten? Ik tier, ik raas, tot ik geen woorden meer heb. Ik draai de kraan open, vul de gootsteen en laat de telefoon in het nog stromende water vallen.

De auto!

Met een schok realiseer ik me dat zijn auto nog bij mijn kantoor staat.

Ik haal het mobieltje uit het water. Die doet het niet meer. Voor alle zekerheid haal ik de simkaart eruit. Mijn kantoor is een paar straten verderop. Die auto moet daar weg. Snel trek ik gemakkelijke kleren aan en een warme jas. Gelukkig zitten mijn handschoenen in de zakken, ik heb het zo verschrikkelijk koud. Ik pak een willekeurige tas van de kapstok. Van het stevig doorlopen naar kantoor word ik iets warmer, maar het trillen blijft onophoudelijk doorgaan. Tot mijn opluchting zie ik zijn auto onopvallend op het parkeerterreintje staan. Een grijze Opel Vectra, zoals er zoveel zijn. Ik open de deur, stel de stoel en de spiegels in en rijd weg. Genoeg benzine voor een lange rit, al heb ik geen idee waar ik heen moet. Op de automatische piloot rijd ik richting de snelweg. Ik kan alle kanten op, bevind me op een kruispunt van wegen. Volstrekt willekeurig kies ik voor de A12 richting het westen. Ik rijd en rijd en rijd, mijn ogen registreren amper waar ik ben, zien alleen die laatste beelden voor zich. Haarscherp zie ik voor me hoe hij naar zijn ogen grijpt. Ik hoor de kreet van pijn, die gaat opnieuw als een mes vlijmscherp door mijn ziel. Ik zie hoe ik hem in zijn buik trap en dan volgen mijn ogen hoe hij zijn evenwicht verliest, kantelt en valt, in mijn herinnering tergend langzaam, alsof ik hem nog zou kunnen tegenhouden en terugbrengen. En dan is er die plons en het klapwieken van de vleugels van de eend, het wilde gesnater. Uiteindelijk vind ik me ergens in Rotterdam terug, geen idee waar, behalve dan dat ik bij een tramhalte sta. Ik leg de autosleutels in het dashboardkastje en klap de deur achter me dicht. In de verte komt een tram richting het station aan. Rijden alle trams in Rotterdam naar het station? Op het stationsplein gooi ik het mobieltje in een prullenbak. Ik pak de eerste trein die vertrekt, de stoptrein naar Rotterdam Alexander. Bij het uitstappen laat ik zijn portemonnee liggen, half onder de stoel, niet direct zichtbaar, maar vindbaar voor wie wil. Op Rotterdam Alexander stap ik op de trein naar Utrecht. Daar laat ik de simkaart achter in een prullenbak waarvan ik zie dat een schoonmaker op het punt staat die te legen. Het wachten op de bus naar huis lijkt eindeloos te duren, het stoppen bij iedere halte is een kwelling. Maar dan ben ik weer thuis, iets voor half twaalf. Uitgeput staar ik met een glas rode wijn voor me uit, me totaal niet realiserend wat me vandaag is overkomen. Behalve dan dat vandaag mijn leven overhoop is gegooid.

Bij het vierde glas wijn komen de tranen. En verlang ik wanhopig naar de beschermende armen van Michiel om me heen.

Midden in de nacht besef ik dat ik nog steeds met die jas zit.

Geslapen heb ik niet. Steeds weer draait dezelfde film zich af. Ik voel de haast onbedwingbare behoefte om terug te gaan naar het verlaten huis. Stel me voor hoe Oscar zich met veel moeite op de kant gehesen heeft en daar nu uitgeput ligt, onderkoeld.

Buiten hoor ik stemmen. Politie? Voorzichtig gluur ik uit het raam. Een paar pubers die uit zijn geweest, uit de bus zijn gestapt en nu naar huis lopen. Zoals altijd met veel gelach en kabaal.

Uit de keuken haal ik een paar vuilniszakken. Met het scherpste mes dat ik in huis heb, snijd ik de jas in stukken en verdeel ze over de verschillende zakken. Morgen worden de kliko’s geleegd. Mijn straat is meestal vroeg aan de beurt. Als ik morgenochtend de zakken heb verspreid over een paar bakken en de vuilniswagen die in zijn buik heeft omgekeerd, kunnen ze er nooit meer achter komen dat ik die jas erin heb gestopt. Als morgen alles rustig blijft.

4.

De volgende ochtend kijkt een asgrauw gezicht me aan in de spiegel. Donkere kringen onder mijn ogen, mijn haar piekt alle kanten op. Knallende koppijn. Met een zucht stap ik onder de douche, was mijn haren, breng crème in en föhn ze in model. Zorgvuldig breng ik mijn make-up aan. Ik heb vier bezichtigingen staan. Ik kan het me niet veroorloven vandaag ziek te zijn of mijn hoofd er niet bij te hebben.

Ik eet snel een kiwi en een kommetje yoghurt, slik twee paracetamol en rijd naar mijn kantoor. Het ziet er nog net zo uit als toen ik het gisteren verlaten heb. Alsof er in de tussentijd niets is gebeurd. De flyer die Oscar gisteren in zijn handen had, ligt nog op tafel. Ik pak hem op, wil hem terug stoppen in het flyerrek, bedenk me dan en haal hem door de papierversnipperaar. Ik start de computer op, pak een kop koffie uit de automaat, lees mijn mails en bekijk mijn agenda. Het is nog vroeg. De eerste bezichtiging staat gepland om half tien. Snel scan ik op internet het nieuws. Niets. Geen verdronken man in een kanaal gevonden. Ik pak de brochures die ik vandaag nodig heb, de sleutels van de huizen en stop alles in mijn tas.

Ik houd van bezichtigingen. Het is de voornaamste reden dat ik makelaar ben geworden: het ongegeneerd binnen kunnen kijken in andermans huizen. In tegenstelling tot andere makelaars die negen van de tien keer tegelijkertijd aankomen met hun cliënten, loop ik vooraf een verkennend rondje door een huis. Ik ken mijn pappenheimers. Zeker met puberzonen in huis wil het wel eens handig zijn dat types zoals ik de ’s morgens uitgetrokken en neergekwakte onderbroek oprapen en in een wasmand stoppen en de rest van de puinzooi wegmoffelen onder het bed. Ramen openzetten in een huis met huisdieren of rokers is ook vaak nodig. Soms vraag ik me echt af waarom mensen die hun huis te koop zetten zo weinig doen om het verkoopbaar te houden.

Ook vandaag leidt het werk me af van alle muizenissen in mijn hoofd. De verwachtingsvolle blik van de kijkers, het vol trots kunnen presenteren van een huis, het met een breed gebaar openen van deuren zodat zij de kamers erachter kunnen bekijken, het openbaren van de kleine geheimen die een huis kan hebben, ik geniet er met volle teugen van om te bemerken hoe mijn enthousiasme overslaat op de kijkers. Ik wil hen het gevoel meegeven dat ik het oprecht meen, dat ik niet lieg. Ook de tekortkomingen meld ik, maar op de een of andere manier hebben die minder impact dan wat ik vertel over de charme van het huis, het gemak, de bijzonderheden. Wanneer ik erop aan dring dat ze toch vooral zelf door het huis moeten gaan zonder dat ik hen voor de voeten loop, kan ik niet nalaten om het commentaar af te luisteren dat ze geven op mijn rondleiding.

De derde bezichtiging is een huis dat zeven maanden te koop staat. De bewoners lukt het niet het huis toonbaar te houden. Ik heb met Lynn afgesproken dat zij het opnieuw gaat inrichten als ik het vandaag niet verkocht krijg. Ze is mijn beste vriendin, we kennen elkaar al van de eerste klas middelbare school en ze is een kei in haar vakgebied. We doen alleen een make-over wanneer het echt nodig is, maar dan pakt ze ook helemaal uit. Zo hebben we al zeven huizen weten te verkopen. De laatste keer zelfs met inboedel.

Vandaag lijkt alles te lukken. Deze kijkers komen voor de tweede keer en zijn oprecht geïnteresseerd. Ik laat doorschemeren dat er ruimte zit in de vraagprijs. Dat heeft me vele telefoontjes gekost en een uur op kantoor inpraten op de verkopers. Een uurtje later volgt het telefoontje van hun makelaar en na wat over en weer bellen zijn we eruit. Ik bel Lynn om het goede nieuws te vertellen. Die is warempel teleurgesteld.

‘Ik had wel zin om weer een inrichting te doen.’

Ik lach een korte, neplach waarvan ik hoop dat ze erin trapt.

‘En jij?’ vraagt ze dan. ‘Je klinkt zo down. Is er iets?’

‘Het gaat wel, beetje hoofdpijn,’ antwoord ik snel.

Ze is een moment stil. Beangstigend dat Lynn aan mijn stem kan horen hoe ik me voel. Ze kent me te lang en te goed. Ze kent me zoals ik zou willen dat mijn familie me kent. Misschien niet helemaal eerlijk. Ze woont in de buurt met Mark en hun kinderen. Drie hebben ze er: Lizzie van bijna zes en de tweeling Nicolas en Alexander, nu drie jaar. We zien elkaar bijna elke week. Lynns gezin is mijn plaatsvervangende familie. Lizzie is mijn petekind. Het was een groot wonder toen ze geboren werd en ik haar als eerste van iedereen in mijn armen mocht houden. Lizzie is de dochter die ik niet heb. Bovendien werken we samen. Mijn eigen familie woont honderd kilometer verderop. Een afstand die ik letterlijk en figuurlijk in stand houd.

Ik probeer het luchtig te houden. Roep iets over slecht geslapen en verkeerd gevallen wijn. Mijn blijdschap over het verkochte huis verbloemt de onderstroom in mijn gedachten. Tot mijn geluk neemt ze er genoegen mee.

Uitgeput kom ik ’s avonds thuis. De puf om te koken ontbreekt geheel. Snel warm ik een diepvriesmaaltijd lasagne op. Met mijn bord op schoot kijk ik naar het nieuws en naar alle teletekstpagina’s die iets zouden kunnen melden. Niets. Alleen in mijn hoofd en ’s nachts in mijn dromen doemt hij op uit het water; groot, fors en angstaanjagend levend.

5.

De volgende ochtend heb ik weer een barstende koppijn. Gelukkig is het zaterdag. Na twee paracetamol en een kop koffie duik ik terug in bed. Ik denk aan alle klussen die gedaan moeten worden. Een stinkend bed verschonen is er één van. De stapel kranten uitlezen en opruimen. Er wachten twee taxatierapporten op me. Felicia wil al weken dat ik met mijn spullen bij haar langskom. Ze klaagt dat ik haar als mijn boekhouder niet serieus neem. Dat het er niet van gekomen is, is overigens haar eigen schuld. Sinds ze heeft geroepen dat wij samen maar eens op vakantie moesten, zijn we vooral bezig geweest met het uitzoeken van goede vakantiebestemmingen. Casablanca, Ibiza, Havana, Istanbul, Ghana, we hebben ze allemaal de revue laten passeren. Felicia wil vooral feesten en heeft visioenen van wilde nachten, ik merk dat ik dat wel een beetje gehad heb. De vakantie is nog steeds niet geboekt. Michiel had gelachen toen ik hem van onze vakantieplannen vertelde. Daarna had hij mij met een serieuze ondertoon voorgehouden dat hij het niet verstandig vond dat ik privé en zakelijk zo met elkaar liet vermengen. Het maakte me kwetsbaar, vond hij. Als het zakelijk misliep, hoeveel vriendschap bleef er dan nog over?

‘Als de liefde misloopt, hoeveel vriendschap is er dan nog?’ vroeg ik hem.

Twee maanden later nam hij me mee uit eten. Blijkbaar had hij deze vraag voor zichzelf weten te beantwoorden.

De hoofdpijn zakt niet als ik blijf liggen. Ik sleep mezelf uit bed onder de douche. Het water klettert koud op mijn schouders. Frisgewassen haal ik de lakens van mijn bed en stop ze in de wasmachine. De maalstroom in mijn hoofd probeer ik te stoppen. Niet meer denken aan de nacht voor deze nacht. Niet meer denken aan alles wat fout is gegaan. Wat je niet ziet, bestaat niet. Ga de kranten lezen, verzamel de facturen en de bonnetjes, eet een boterham, drink een kop koffie, ga naar buiten. Doe wat je altijd doet op een vrije dag, maar stop vooral met denken! Opnieuw kijk ik naar Michiels brief in de vensterbank en ik verbijt mijn tranen.

De zon is te fel. Ik ben mijn zonnebril vergeten. Mijn hoofdpijn steekt opnieuw de kop op. De wind voelt koud aan en jaagt me voort. De herfstbladeren, in hun mooiste kleuren rood en geel, jakkeren door de straat. In mijn jaszakken zoek ik mijn handschoenen. Ze zijn er niet. Ik voel de angst door mijn lijf gaan. Op mijn schreden keer ik terug. Ik wring de sleutel in het slot, het gaat moeizaam, en storm de trap op naar boven. Ik zoek in de hal, in de jaszak van mijn andere jas. Ik gooi mijn verzameling schoenen door het halletje heen en kijk in paniek om me heen. Waar zijn ze?

Ik hoor mijn adem gieren, hoog in mijn keel. Rustig blijven. Ik leg een hand op mijn buik, probeer mijn ademhaling daar naar toe te trekken. Rustig, rustig… Beetje bij beetje kom ik tot bedaren. Wanneer heb ik ze voor het laatst gehad, wat had ik toen bij me, waar zou ik ze gelegd kunnen hebben? Trucjes van mijn moeder: als je iets kwijt bent, ga terug naar de laatste plek waar je het gehad zou kunnen hebben. Maar als dat een plek is waar ik niet naar terug wil?

Ineens schiet mijn tas me te binnen. Mijn rommeltas, waar veel te veel troep in past. Die had ik bij me. In de trein moet ik mijn handschoenen uitgedaan hebben. Te warm daar. Vieze, benauwde lucht. In de trein, dan moet ik ze in die tas gedaan hebben. De tas ligt in het hoekje van de bank. Ongeduldig gooi ik de inhoud op de bank en kijk: portemonnee, snoeppapiertjes, zakdoekjes, drie lippenstiften, rolmaatje, vier pennen en ja, mijn handschoenen. Opgelucht pak ik ze op en houd ze tegen me aan.

Naar buiten ga ik niet meer. Ik gooi de rommel terug in de tas, zet koffie en ga aan tafel zitten met de kranten en de taxatierapporten. Ik heb zo’n vaag vermoeden dat alleen kalmte me vandaag kan redden.

In de middag belt Lynn.

‘Het is volle bak hier. Kom je nog?’

Ik aarzel. Lynns huis is in de weekenden een vergaarbak van aanlopende buren, vrienden, familie en spelende, rondhollende kinderen. Lang geleden is ze opgehouden plannen te maken voor die dagen. Het huis is toch altijd vol. Vooral in de zomer is het een feest. Mark en Lynn hebben twee lange picknicktafels in de tuin gezet en wie wil, schuift aan. De rosé staat in wijnkoelers op de tafels, het bier ligt in een grote emmer vol ijsklontjes. Soms ontstaat er een spontane barbecue: buren halen vlees uit de koelkast en nemen het mee om erop te leggen, Lynn heeft altijd sla en tomaat in huis, voordeel van een eigen moestuintje. Vaak ben ik onderdeel van die middagen. Als ik kom, neem ik standaard ijsjes mee. Als ik er niet ben, belt Lynn me op. Ze verplicht me tot niets. Het is meer dat ze me mist. Zoals ik die samenkomsten zou missen als ze er niet meer zouden zijn. Ze doen me herinneren aan mijn kindertijd, de lange zondagmiddagen bij opa en oma, samen met mijn broer en zus, mijn ooms en tantes en mijn neefjes en nichtjes. De ooms die kaart spelen met mijn opa en vader, de tantes die met mijn moeder koffie drinken en kletsen, mijn oma die rondgaat met de koffie en de blokjes chocola. Mijn neefjes en nichtjes en ik die met slecht weer ravotten in de garage en anders in de tuin of op straat. Vreemd genoeg kan ik me niet herinneren wat Stephan en Vera deden. Mijn broer en mijn zus waren de oudsten. Ik herinner me nog wel dat Stephan soms mocht invallen bij het kaarten. Vaak gingen ze niet meer mee, hadden ze andere dingen te doen. De middagen bij mijn opa en oma waren ongedwongen. Het ging nergens over, maar als ik eraan terugdenk voel ik de gezelligheid en de warmte van die lange, lome middagen. Lynn heeft me dat gevoel een beetje teruggegeven.

‘Ik voel me niet zo lekker.’

‘Alweer? Wat heb je dan? Zou een beetje afleiding je niet goed doen?’

Lynn is moeder. Zo’n type dat tegen Lizzie zegt als ze buikpijn heeft voor het naar school gaan: ‘Eerst proberen en als het niet gaat, kan je altijd nog naar huis komen.’ Mijn moeder kon dat vroeger ook op die manier zeggen. Al zat ik groen van misselijkheid boven mijn bordje Brinta, ik moest en zou eerst aankleden van haar en naar school. Pas als ik kotsend boven de wc hing, wilde ze geloven dat er echt iets was. Ik heb Lynn weleens gevraagd waarom ze dat zegt. Het had alles te maken met het ritme van de ochtend, de haast die ze zelf heeft om weg te komen als ze afspraken heeft. Die snap ik. Maar mijn moeder hoefde ’s ochtends niet weg en vroeg nooit door.

‘Hoofdpijn,’ zeg ik kort.

‘Dan is het niet zo handig,’ zegt Lynn resoluut. ‘De kinderen zijn erg druk op het moment. Ben je al buiten geweest vandaag?’

Ik zucht. Ze kent me te goed. Weet hoe ik me als een mol kan verschuilen in mijn huis als ik me niet goed voel.

Ik kijk uit het raam. De zon heeft zich laten verdringen door opeengepakte, donkere regenwolken. Een fietser worstelt zich tegen de wind in vooruit. De eerste regendruppels slaan tegen de ruiten. Een vrouw aan de overkant van het trottoir steekt een paraplu op. Die klapt gelijk om. Ongeduldig probeert ze hem weer in bedwang te krijgen.

‘Ik blijf liever thuis vandaag. Ik neem een paracetamolletje en ga vroeg naar bed. Lijkt me verstandiger.’

Lynn vindt alles best. Ik hoor het rumoer op de achtergrond. Praten, gerinkel van glazen, een kind gilt en wordt tot rust gemaand. Mark vraagt waar ze de toastjes heeft verstopt. Ik hang op en sluit mijn ogen. De vermoeidheid valt als een wollen deken over me heen.

Die nacht droom ik van armen die me omklemmen, van woeste wolken die over me heen jagen, stemmen die naar me roepen, handen die aan me trekken, dekens die over me heen worden gegooid. Ik draai en roep en niemand die me hoort. Niemand die me helpt. Totdat ik bezweet wakker word en besef dat ik alleen ben. Alleen in een stil donker huis. Dat me doet denken aan dat andere stille, donkere huis, waar ik niet meer naar terug ben geweest, waarvan ik niet weet hoe ik het heb achter gelaten. Het ligt er eenzaam, gekeerd naar het kanaal. Misschien moet ik teruggaan, kijken of er sporen te vinden zijn, Oscar zelf misschien. Maar aan de andere kant, misschien maakt het me ook verdacht als ik terugga. Ik weet niet wat ik moet doen en dat niet weten vreet nog erger aan me dan de gedachte dat ik iets vreselijks heb begaan.

6.

De zeven dagen daarop blijft het akelig stil. Alsof niemand hem mist.