Tijdprotocol 4.16

Tijdprotocol 4.16

Michiel Richards

Tijdprotocol 4.16

Michiel Richards

1e druk november 2020

Uitgeverij: Godijn Publishing

Illustrator: Menno Wittebrood

Vormgeving omslag: Jen Minkman

ISBN 978-94-93157-99-6

NUR 333

©2020 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

1. Adam | De binnenwereld

Dinsdagochtend, kwart over zeven. Tijdprotocol 4.16 trad in werking. Ik kwam overeind, rekte me uit en gaapte op orkaankracht. Ik hou van Tijdprotocol 4.16, onder andere omdat het me aanmoedigt te neuriën bij het ontbijt. Bach wordt aangeraden, maar ik koos Wagner. Pah-pah-pah-da-pah-pah. Pah-pah-da-pah-pah. Wagner bevindt zich nog net binnen de marge van het verstandige. Thelonious Monk had mijn Tijdprotocol in de war gestuurd. Dat zou voelen als sterven.

Partjes sinaasappel, een groot glas water, een kleine kop thee, stukjes appel, twee crackers en een halve banaan. Het ontbijt van Tijdprotocol 4.16 doet iets met mijn smaakpapillen. Schreef elk protocol het maar voor. Maar dat zou te eenzijdig zijn. Tijdprotocollen zijn gelinkt aan gezondheidsprotocollen. Dat leren we al van jongs af aan.

Tussen kwart voor acht en tien voor acht: de airbrush reinigt mijn tanden en kneedt mijn tandvlees. Daarna trek ik mijn schoenen en mijn jas aan en ga ik bij de voordeur klaarstaan. Hier zal ik tot acht uur blijven wachten. Mijn favoriete protocol raadt me nu aan om mijn ogen te sluiten en me volledig op mijn ademhaling te concentreren. Zo creëer ik een moment van bezinning. Gedachten worden afgeraden, maar als ik mijn hoofd niet leeg kan maken, dan reikt Tijdprotocol 4.16 mij de suggestie aan om aan aardappels te denken.

Grote aardappels, kleine aardappels. Met schil en zonder schil, met pitten en zonder pitten. Aardappelsalade, gebakken aardappels, gekookte aardappels met of zonder boter. Krieltjes.

Ingebeelde aardappels brengen mijn geest in een staat van aandachtigheid en waarachtigheid. Wat is er dan waarachtig aan een aardappel? Alles!

Ik dacht dus aan een aardappel, maar het was bepaald geen mooie aardappel. Mijn exemplaar had groene plekken op de schil en één dikke, zwarte pit. Ik probeerde er de schoonheid van te zien. Dit lukte niet. Op dat moment hoorde ik een stem in mijn hoofd: Vandaag zal het anders zijn. Dat was alles. Precies die vijf woorden. Vandaag zal het anders zijn. Hierna kon ik niet meer aan aardappels denken, zelfs niet aan het gemankeerde exemplaar. Die woorden ... ze maakten een ongekende angst in me wakker. Ik wilde geen veranderingen, ik wilde Tijdprotocol 4.16. 

De monorailtaxi stopte exact om acht uur voor mijn voordeur. Ik ging naar buiten, stapte op de luchtbrug en nam plaats op de enige plek die nog niet bezet was. Tijdprotocol 4.16 ontmoedigt gesprekken tijdens het transport, dus ik knikte mijn medepassagiers vriendelijk toe en zweeg verder. Mijn verplaatsing diende in het teken te staan van verwondering. Dit ging mij gemakkelijk af. De wereld die aan mij voorbijtrok, was op verheven wijze in balans. Natuur en cultuur waren een verbond aangegaan, waardoor ze niet langer los van elkaar gezien konden worden. Twee symbiotische systemen, die elkaar ondersteunden en voedden. Een siddering van trots en dankbaarheid trok door mijn lijf.

Trots op de menselijke inventiviteit die deze wereld mogelijk had gemaakt. Dankbaarheid vanwege het moment in de geschiedenis waarop ik geboren was. Ver na de laatste oorlogen, hongersnoden en milieurampen die de mensheid hadden uitgedaagd oplossingen te vinden op een schaal die nationale belangen te boven ging. Hoe vreemd, dat de wereld ooit was ingedeeld in landen die elkaar naar het leven stonden.

Aan mijn hartslag en bloeddruk kon ik zien dat ik de staat van verwondering op buitengewoon succesvolle wijze bereikt had tijdens mijn reis naar het Patroon Orgaan. Tijdprotocol 4.16 deed wonderen voor mijn gestel. 

Tussen kwart over acht en half negen hing ik mijn jas op, claimde ik een Protocolplek en logde ik in het systeem in. Sector 17 liet een verhoogde vraag zien naar Tijdprotocollen 5.4 tot en met 5.9, vanwege de nasleep van de recente overstromingen. Tijdprotocol 5.10 en 5.12 werden bij hoge uitzondering tijdelijk tot één protocol gemaakt. Ik prees mezelf gelukkig dat ik op dit moment in sector 14 woonde, zodat ik geen aanpassingen van mijn eigen protocollen hoefde te verwachten. Tussen half negen en half elf paste ik algoritmes aan om zo de ruimte te scheppen voor de veranderde Tijdprotocollen.

Pas wanneer je met de precisieblik van het Patroon Orgaan naar het toekennen van Tijdprotocollen kijkt, zie je hoe vernuftig het systeem is en hoe gelukkig je mag zijn wanneer je de protocollen toegewezen krijgt die jouw voorkeur hebben. Het is tijdens deze taken dat ik me realiseer dat het goed is dat ik niet dagelijks Tijdprotocol 4.16 draai, hoe verzot ik ook op dit protocol ben. Afwisseling maakt ons tot een compleet mens. 

Tussen half elf en kwart voor elf had ik Protocolreces. Onderweg naar het atrium hoorde ik weer die vijf angstwekkende woorden: Vandaag zal het anders zijn. En ineens merkte ik dat ik een andere gang insloeg, een gang waar ik nooit eerder was geweest. Het was geen bewuste keus. Toch voelde het niet alsof ik gedwongen werd.

Ik probeerde mezelf te verzoenen met de gedachte dat ik op een ander moment van de dag koffie zou gebruiken, om zo Tijdprotocol 4.16 alsnog kloppend te krijgen. Intussen zag ik dat ik een schuifdeur naderde, waarnaast een man zat. Hij leek een beveiliger, of een gevangenbewaarder. Maar deze functies bestonden niet meer. 

Ik liep verder de gang in, voortgedreven door die vijf ontregelende woorden: Vandaag zal het anders zijn. Aan het eind van de gang was een deur. Ik verwachtte dat deze op slot zou zitten, maar dat was niet zo. Hoewel ik een gevangeniscel alleen ken van historische afbeeldingen en de ruimte die ik aantrof niet door tralies werd omsloten, had ik toch het gevoel een huis van bewaring binnen te gaan. De hoge, smalle ramen dicht tegen het plafond maakten dat het daglicht in lange, schuine banen het vertrek binnenviel. Op een stoel midden in het vertrek zat een vrouw.

Jij.

Je sprak niet, maar je stem drong mijn hoofd binnen. Ik begreep dat jij het was die al sinds vanochtend de woorden sprak die ik zo graag wilde vergeten. Je vroeg me te vertellen hoe mijn dag was geweest. Of ... heb je me dat nooit gevraagd?

Ik begrijp niet hoe jij en ik communiceren. Of we überhaupt wel communiceren. En wat ik ook niet begrijp: de gedachten die op dit moment door mijn hoofd gaan, hoor jij die?

Ik hoor ze.

Hoe dan?

Dat begrijp ik zelf ook niet.

Hoe komt het dat je hier bent? Ben je een gevangene?

Ik … denk het niet.

Vergeef me. Er bestaan helemaal geen gevangenen. Maar ik moest er toch aan denken. Voor zover ik weet bestaat er geen Tijdprotocol dat voorschrijft dat iemand alleen in een ruimte verblijft zonder uitzicht. 

Ik maak geen deel uit van Tijdprotocollen.

Onmogelijk! 

Ik verzeker je: ik sta buiten alle Tijdprotocollen. En ik kan je zeggen: echt leuk is dat niet. 

Je vertelde me hoe je over straten had gezworven, door gebouwen had gedwaald, hoe je monotreinen had genomen en hoe niemand jouw blikken beantwoord had. Wanneer je iemand aanklampte, keek die persoon eerst naar zijn polsdisplay en liep daarna verder, zonder iets te zeggen.

Toen was je maar gesprekken gaan afluisteren. Tijdprotocollen bleek een sleutelwoord. In bijna elk gesprek keerde de term terug. Je begon te begrijpen dat een Tijdprotocol je leven houvast gaf en je van gespreksonderwerpen voorzag. Zonder Tijdprotocol was je niemand. Je begon je af te vragen wie je was en waar je vandaan kwam. Je vroeg je af welk leven je had geleid voordat je vanmorgen was gaan ronddwalen. Je kon je niet eens herinneren waar je wakker was geworden en hoe je aan de kleren was gekomen die je aanhad. Uiteindelijk was je dit gebouw maar binnengelopen. Niemand had je tegengehouden. Je was een gang ingelopen en was uitgekomen in de kamer waar wij ons bevonden. De kamer voelde veilig. Afgesloten. Bovendien was de ruimte functieloos en daarom uitermate geschikt voor iemand zonder Tijdprotocol.  

Weet jij wie ik ben?

Wie je bent? Je bent een mens.

Het heeft vast een reden dat mijn gedachten jou bereiken. Denk je niet?

Ik hoop het niet, dacht ik. Even was ik vergeten dat werkelijk al mijn gedachten door jou gehoord werden. Ik zag je gezicht betrekken. 

Ik bedoel...

Ik begrijp heel goed wat je bedoelt. Ik ben iedereen tot last.

Ook de man die naast de schuifdeur zat?

Welke man?

Toen ik hierheen liep, zat er een man naast de schuifdeur. Hij leek een bewaker. Maar toen bedacht ik dat er geen bewakers meer bestaan.

Er bestaan geen bewakers?!

En geen politie. En geen leger. Al die oude – en als je het mij vraagt – barbaarse beroepen bestaan niet meer. Wat zeg ik: het hele fenomeen beroep bestaat niet meer. In plaats daarvan ...

Zijn er Tijdprotocollen? 

Ik knikte. 

En ik ben de enige die er geen heeft ...

Ik keek naar mijn polsdisplay. Tot mijn verbazing waren er pas vier minuten verstreken sinds ik deze kamer betreden had. Ik begreep het niet. Hoe kon dit?

Je zit nog binnen de marges van je Tijdprotocol? 

Eh ... ja.

Of moet ik zeggen: binnen de marges van je koffiepauze?

Koffiepauze? Een antiek woord. Uit de tijd dat mensen nog beroepen hadden.

En banen. Misschien ben ik wel een historicus.

Een wat?

Iemand die de geschiedenis bestudeert.

Er bestaat geen geschiedenis meer. Die hebben we na de laatste oorlog afgeschaft.

Wel Tijdprotocollen, maar geen geschiedenis. Wie ik ook ben, ik begrijp niets van deze wereld. Kun jij me een Tijdprotocol bezorgen? Misschien dat mijn geheugen dan terugkomt.

Onmogelijk. 

Of wil je het gewoon niet? Dan moet je dat zeggen.

Ik kan je geen Tijdprotocol bezorgen, al zou ik willen dat ik het kon. Luister. Als ik nu terugga naar mijn werkplek …

Zie je wel: werkplek! Je hebt dus wél een baan!

Nee! Ik bedoel Protocolplek. Ik zeg het gewoon verkeerd. Luister! In de extra tijd die ik heb, zal ik wat onderzoek doen. Misschien kan ik iets ontdekken waar je wat aan hebt. 

Je komt terug?

Ik beloof het. In mijn volgende … 

Werkpauze? 

Protocolreces. 

Voordat ik wegging, vroeg ik jou naar je allereerste herinnering. Je gaf aan dat die vermoedelijk van de vroege ochtend was. Je beschreef een grijs gebouw met twee cilindervormige torens. Ik wilde meteen mijn polsdisplay gebruiken om het op te zoeken, maar ik onderdrukte die neiging. Toen ik terugliep naar mijn Protocolplek moest ik weer door de schuifdeur heen. Van de man die daar had gezeten, was geen spoor meer te bekennen. Ik keek op de polsdisplay naar mijn levensfuncties. Hartslag rustig. Ademhaling normaal. Bloeddruk goed. Vreemd. Hoe kon het dat in mijn hoofd alles van slag was, maar dat mijn lichaam desondanks normaal functioneerde?

Ik weet het ook niet.

Ah, jij. Ik was even vergeten dat je meeluisterde.

Ben ik lastig?

Nee. Je situatie is lastig.

En nu is jouw situatie dat ook.

Nee. Ik voel me …

Levend?

Eh … Ja. Ja, inderdaad! Dat zeg je goed. Denk ik.

Dat zeg ik alleen maar omdat iedereen die ik vandaag tegenkwam zo … doods is. Iedereen, behalve jij.

Ik wist niet wat ik hierop moest zeggen. Dus probeerde ik mijn gedachten tot zwijgen te brengen. In plaats van in gepieker te verdwalen, benoemde ik in mijn hoofd alles wat ik zag. De mensen die ik tegenkwam. De gangen waar ik doorheen liep. Ik luisterde naar het zachte galmen van mijn voetstap en raakte erdoor gehypnotiseerd.

Eenmaal bij mijn Protocolplek was het gebouw met de cilindervormige torens snel gevonden. Het was een waterzuiveringsinstallatie. Ik speurde de rest van die omgeving af en vond een pand dat haar functie niet onmiddellijk prijsgaf. Pas na twee protocolprojecties kon ik de informatie achterhalen die ik zocht.

Nadat ik alles tot me had genomen, was het kwart voor elf. Ik kon precies op tijd de taken van Tijdprotocol 4.16 hervatten. In de uren die volgden, werd ik door mijn werkzaamheden opgeslokt, zodanig dat mijn uitstapje naar de onbekende gang, de onbekende kamer en naar jou een gebeurtenis uit een droom leek.

Ik zal eerlijk tegen je zijn. Toen het kwart voor één was en ik aan mijn tweede en langste Protocolreces van de dag mocht beginnen, was ik geneigd om naar de kantine te gaan. Ik wilde geleefd worden door Tijdprotocol 4.16. Ik wilde, kortom, dat mijn leven weer klopte. Ik wilde jou vergeten. Toen hoorde ik je stem in mijn hoofd.

Kom je nog?

Even later stond ik weer in jouw kamer. Toen ik mijn mond opendeed, realiseerde ik me dat je voor het eerst mijn stem zou horen.

‘Toen ik net weer naar mijn Protocolplek ging … Klopt het dat je toen een paar uur mijn gedachten niet hebt afgetast?’

Je gaf antwoord in mijn hoofd: Dat klopt.

‘Mooi. Mag ik je dan vragen om ook nu even niet in mijn gedachten te komen? Ik weet niet waarom, maar ik praat liever met je dan dat jij de informatie uit mijn hoofd haalt.’

‘Voelt het alsof ik een indringer ben?’

Je stem was zacht en vriendelijk, bijna hetzelfde zoals ze in mijn hoofd geklonken had. Ik knikte en vertelde wat ik ontdekt had. Het pand dat ik nabij de waterzuiveringsinstallatie had gevonden, was een cryogeen laboratorium. Er lagen mensen in bevroren toestand te wachten tot ze door de wetenschap gewekt werden. Sommige mensen waren al voor de laatste oorlogen in hun ijzige graf gestapt. Mijn theorie: jij was een van die cryogene mensen.

Hoewel er geen verslagen waren van mensen die uit hun bevroren toestand waren gehaald – de wetenschap beschikte officieel nog niet over de kennis en de middelen om dit op succesvolle wijze te doen – was het toch de enige verklaring die ik kon verzinnen voor het feit dat ik tegenover jou stond. Een vrouw die zich buiten alle Tijdprotocollen bevond en die nauwelijks weet leek te hebben van de manier waarop het leven tegenwoordig georganiseerd was.

Je zweeg lange tijd. Daarna vertelde je dat je bang was. Bang dat ik gelijk had. Bang dat je inderdaad uit het verleden kwam. Bang dat je nooit zou kunnen wennen aan deze nieuwe wereld. Bang dat je nooit een leven zou kunnen opbouwen, want zonder Tijdprotocol was je niemand.

‘Je gaat met mij mee naar huis,’ hoorde ik mezelf zeggen.

‘Nee.’

‘Jawel. Samen zoeken we uit hoe je deel kunt uitmaken van de Tijdprotocollen.’

‘Wat als het niet de bedoeling was dat ik ontwaakte? Wat als ze me komen zoeken? Misschien breng ik je in gevaar.’

‘Gevaar komt niet van andere mensen. Hooguit van ecologische verschuivingen.’

‘Dat denk jij. Misschien heb je het verkeerd. Misschien bestaat het leger nog. En de politie ook. Misschien bestaan er nog steeds geheime diensten, maar weten jullie daar niets van af.’

Ik keek op mijn polsdisplay en zag dat ik terug moest naar mijn Protocolplek. Alleen als ik stevig doorliep, kwam ik nog op tijd.

‘Ik moet gaan!’

Maar jij zei: ‘Blijf nog één minuut bij me.’

‘Dan kom ik één minuut te laat op mijn plek. Dan wijk ik af van Tijdprotocol 4.16.’

‘Dat is ook de bedoeling.’

‘Waarom?’

Je hield je niet aan je belofte om uit mijn gedachten te blijven.

Ik wil dat je voelt wat het betekent om buiten de Tijdprotocollen te staan. Al is het maar voor één minuut. Alleen dan kun je mij begrijpen.

Je pakte mijn handen vast en keek me aan. Ik verwachtte een smekende blik of een verbeten trek rond je mond. Maar wat ik zag … Ik kan het nog steeds niet onder woorden brengen. Zo had nog nooit iemand naar me gekeken. Je handen waren warm. Bij elke uitademing streelde jouw luchtstroom zachtjes over mijn wangen. Het was een lange minuut, maar tegelijkertijd was hij veel te kort.

Voor het eerst van mijn leven maakte ik iets mee dat niet door Tijdprotocollen was voorgeschreven.

Ik vreesde dat er nog vele van dit soort momenten zouden volgen. Maar ik hoopte het ook.

2. Eva | De binnenwereld

Regendruppels op mijn wang. Ik schoot overeind. De straat was nat, maar ik zag nergens regenplassen. Absorbeerden de stenen het water? Ik vond een plek waar ik droog kon staan. Waar was ik? Het leek nog het meest op een bedrijventerrein. Waarom zag alles er zo vreemd uit?

Het begon tot me door te dringen hoe merkwaardig het was dat ik midden op straat wakker was geworden. Had ik gisteravond te veel gedronken? Of was ik vanochtend van huis vertrokken en op weg naar een afspraak flauwgevallen?

Er was iets mis. Mensen horen niet op straat wakker te worden. Mensen horen te weten wie ze zijn, hoe ze heten, wie hun familie is, wat voor werk ze doen, waar ze wonen.

Ik begon te lopen, te sjokken eigenlijk. Ik zag een grijs gebouw met twee cilindervormige torens. Een lelijk gebouw, maar de deur stond open, dus liep ik naar binnen. Ik zag machines en rook geuren die ik nooit eerder geroken had. Waarom zag ik geen mensen? Was dit een soort zelfsturend technologisch wonderpaleis?

Het drong tot me door dat ik op straat ook geen mensen had gezien. Wacht even. Droomde ik? Het kon haast niet anders. Ik sloeg mezelf op mijn wangen en kneep hard in het vel van mijn onderarm. Maar nog steeds stond ik midden in het rare gebouw.

Ik besloot verder te lopen. Vanuit een zijruimte kwamen er aangename geuren naar me toe drijven. Voedsel? Ik liep mijn neus achterna en kwam in een ruimte met vitrines. In die vitrines lag brood, fruit en dingen die ik niet kon thuisbrengen. Hoe was het eten hier terechtgekomen? Waarom zag ik nog steeds niemand? Was het voedsel eetbaar? Of zou ik ziek worden wanneer ik ervan at? Mijn honger won het van mijn achterdocht. Ik opende een vitrine en begon te graaien. Ik propte boterhammen naar binnen en hapte in appels.

Daarna ging ik aan een tafel zitten om op adem te komen. Ik had als een wolf geschranst en hoewel het goed voelde om iets in mijn maag te hebben, had ik last van de gedachte dat ik misschien puur vergif naar binnen had gewerkt.

Terwijl ik daar aan die tafel zat, hoorde ik iemand neuriën. Pah-pah-pah-da-pah-pah. Pah-pah-da-pah-pah. Ik keek om me heen, maar zag nog steeds niemand. Werd ik gek? Of was ik allang gek? Dat laatste leek me eigenlijk logisch. Iemand die op straat wakker wordt, zonder te weten wie ze is en waar ze is, die kan toch niet anders dan stapel mesjokke zijn? Pah-pah-pah-da-pah-pah. Pah-pah-da-pah-pah. Pah-pah-da-pah-pah. Pah-pah-da-pah.

In plaats van me te verzetten tegen de situatie, probeerde ik die te accepteren. Dat ik hier zat, midden in een gebouw dat ik niet kende, midden in een deel van de stad dat ik niet kende (in een stad die ik vermoedelijk ook niet kende), zonder iets over mezelf te weten, kon ik zien als een probleem, maar ook als een gegeven. Ik merkte dat ik rustiger werd en dat ik aan aardappels dacht.

Grote aardappels, kleine aardappels. Met schil en zonder schil, met pitten en zonder pitten. Aardappelsalade, gebakken aardappels, gekookte aardappels met of zonder boter. Krieltjes.

Toen zag ik één enkel exemplaar. Het was bepaald geen schoonheid. De aardappel had groene plekken op de schil en één dikke, zwarte pit. En ineens – of het door deze aardappel kwam, weet ik niet – werd ik getroffen door een inzicht: ik ontving de gedachten van een ander mens. Ik was dus niet alleen!

Als ik iemands gedachten ontving, dan kon ik mijn gedachten misschien met deze persoon delen. Het eerste dat in me opkwam, waren vijf woorden: Vandaag zal het anders zijn. Het is moeilijk te beschrijven wat er met me gebeurde nadat ik deze woorden naar die andere geest had gestuurd. Ik weet niet of wat ik hierna voelde mijn eigen gevoelens waren, of de jouwe.

Hoe dan ook, ik voelde een enorm ongemak. Misschien was het wel angst. Ik hoorde iets over “veranderingen” en over “Tijdprotocol 4.16”. Maar ik wist niet wat ik met die woorden moest. Het was alsof de geest met wie ik gecommuniceerd had in beweging kwam. Dit deed me beseffen dat ik zelf ook in beweging moest komen.

Ik ging de straat op en kwam mensen tegen die mijn kant op bewogen. Ik probeerde ze aan te spreken. Ze reageerden, maar niet van harte. Liever keken ze op hun schermpjes, die aan hun pols bevestigd zaten. Grote, onhandige horloges, daar leken die dingen nog het meest op. Op mijn vraag waar ik nu was, gaven ze een kort antwoord: sector 12.

Alsof me dat iets moest zeggen!

Dus ik vroeg of ze wisten waar ik vandaan kwam, wie ik was, wat ik hier deed en of ze mij misschien konden helpen om … Ja, om wat eigenlijk? Maar ik kreeg geen antwoord.

Het vreemde was: ik vond de mensen niet onbeleefd en niet onvriendelijk, ik vond ze gepreoccupeerd. Ze hadden hun eigen bestaan en ze hadden een doel binnen dat bestaan. Binnen dat doel was geen plaats voor iemand zoals ik.

Dus ik legde contact met de gedachten van de persoon met wie ik blijkbaar in verbinding stond. Ik ving jouw gedachten op en je had het over sector 14 en dat het fijn was dat je daar nu woonde. Zoiets.

Dus ik dacht: sector 14, daar moet ik heen!

Laat ik maar even een stuk overslaan. Ik beperk me tot dingen waarvan ik denk dat jij ze niet kunt weten. De gaten die ik in mijn verhaal laat vallen, kun je met je eigen kennis opvullen. Dus je weet dat ik monotreinen nam en dat ik daar niemand sprak. Maar je weet niet hoe verbazingwekkend mijn reis was.

Toen ik bij het eerste station aankwam, te voet, was ik bevangen door een allesoverheersende paniek. Hoe moest ik het station binnenkomen? Ik had immers geen cent op zak. Ik ben benieuwd of jij weet wat centen zijn. En wat geld is. Ik vermoed van wel, maar misschien hebben jullie ander soort betaalmiddelen, met een andere benaming. De wereld waarin ik me bewoog (jouw wereld) was aan de ene kant vertrouwd en aan de andere kant volkomen onlogisch. Het is een afgezaagde vergelijking, maar ik had al vanaf het moment dat ik wakker werd het gevoel dat ik nooit helemaal wakker was geworden. Dat ik in een andere droom was terechtgekomen. Vals ontwaken heet dat, geloof ik.

Lang verhaal kort: ik kwam erachter dat ik geen cent nodig had om op het station te komen. Ook na het betreden van de monotrein vroeg niemand me naar een vervoersbewijs. Wat als mijn iris gescand was en ik ergens in een financieel systeem ongemerkt een enorme geldschuld aan het opbouwen was? Ik vond dit geruststellend, eerlijk gezegd. Want als je schulden hebt, komen mensen je zoeken.

De monotreinen gaven me een prachtig zicht op de stad. Ik had nog nooit zo’n stad gezien, groen tot in zijn kleinste vezels. De rust op de straten was onvoorstelbaar. Ik zag nauwelijks voetgangers. Het leek alsof er, met uitzondering van de monotreinen, geen andere vervoersmiddelen waren. Het leek alsof cultuur en natuur succesvol met elkaar waren versmolten.

Het was vreemd dat ik met zoveel verbazing naar de wereld keek. Ik ging ervan uit dat ik – voor mijn merkwaardige ontwaken – deel had uitgemaakt van deze stad. Had ik een huis, een baan, een bankrekening, geliefden gehad? En vrienden, collega’s, oud-schoolgenoten, favoriete films, boeken en muziek? En wat nog meer?

Gedachten! Ik had waarschijnlijk zinnige gedachten gehad. Als ik een onderdeel was geweest van deze perfecte wereld, dan kon dat haast niet anders. Maar als ik naar mijn medereizigers keek, dan had ik niet de indruk dat er verheven denkbeelden door die hoofden spookten. Ze waren een soort robots? Nee. Levende doden? Nee. Engelen? Dat kwam nog het meest in de richting. Engelen. Of Boeddha’s. Alsof ze in een constante staat van meditatie leefden.

Ik tikte op iemands schouder en zei: ‘Boeddha.’ Er kwam geen reactie. Ik tikte op een andere schouder en zei: ‘Boe! Ddha!’ Maar ook die persoon keek me aan alsof ik een figurant was in een toneelstuk waar hij zelf geen rol in speelde.

Ik tikte weer iemand anders op de schouder en zei: ‘Toneelstuk.’ Het was alsof ik een buitenaardse taal tegen die mensen sprak. Niemand reageerde op mijn woorden. Ik besloot het eerste woord dat in me opkwam zo hard mogelijk door de hele monotrein te schreeuwen: ‘WOENSDAG!’ Eindelijk kreeg ik een reactie. Iemand tikte op mijn schouder en zei: ‘Nee, dinsdag.’

Deze wereld zat zo perfect in elkaar, dat één enkele gek (ik) de boel onmogelijk kon ontwrichten. Ik kon twee dingen doen: normaal worden of andere gekken vinden. Het enige dat ik wist, was dat ik jou wilde vinden, de persoon wiens gedachten ik kon horen. De persoon die – nog belangrijker – mijn gedachten kon horen.

Ik had alleen geen idee hoe ik je moest vinden. Ik kon gedachten op je af blijven sturen, maar iets zei me dat je dit niet bijzonder prettig vond. Ik moest fysiek tegenover je komen te staan. Dan zou het anders zijn. Gelijkwaardiger? Menselijker? Misschien dat laatste.

Wat ik lastig vond, was dat ik nergens een straatnaambord zag. Andere borden trouwens ook niet. De monotreinstations leken geen namen te hebben. Evenals de pleinen, de parken en de gebouwen. Misschien waren al deze aanduidingen niet nodig in een wereld waarin mensen door gebruik te maken van hun polsmachines op de juiste plek kwamen.

Ik kon twee dingen doen. Ik kon de logica van deze wereld proberen te doorgronden en op die manier hopen dat ik in jouw buurt kon komen. Of ik kon me door de situatie laten leiden. Wat dat ook mocht betekenen. Ik koos het laatste. Van de ene monotrein stapte ik over op de andere. Bij een station dat me een vertrouwd gevoel gaf, stapte ik uit.

Ik denk dat ik weer een deel van mijn ervaringen kan overslaan. Ik heb de neiging om alles te vertellen, maar dat komt door de constante staat van verbazing waarin ik verkeer. Wie ben ik? Wat doe ik hier? Waar moet ik heen? Dat waren de vragen die steeds door mijn hoofd zoemden.

Geef me antwoorden. Geef me alsjeblieft antwoorden.

Op een of andere manier kwam ik in sector 14 terecht, vraag me niet hoe. Ik stapte op mijn gevoel bij een willekeurig station uit en liep in een willekeurige richting. Uiteindelijk kwam ik uit bij jouw gebouw. Nou ja, ik weet heus wel dat het niet van jou is, maar je begrijpt wat ik bedoel.

Om de zoveel tijd stuurde ik de gedachte Vandaag zal het anders zijn naar je toe. Ik merkte elke keer dat het een sterke uitwerking op je had. Ik voelde me daar enerzijds schuldig over. Aan de andere kant wist ik van mijn reis met de monotrein dat ik in deze wereld flink aan de bak moest om emotionele reacties aan mensen te ontlokken.

Elke keer dat ik die vijf woorden naar je stuurde, voelde ik dat er dingen in je hoofd begonnen te verschuiven. Ik voelde me een schaakgrootmeester, die strategisch stukken op een bord verplaatste, om de ander zo tot daden te bewegen. Ik was je aan het uitdagen. Ik denk dat je het zo moet zien. Neem het me niet kwalijk.

En toen stond je zomaar tegenover me. Je had me weten te vinden, in die afgelegen kamer waar ik me veilig voelde. De ontmoeting tussen een man en een vrouw heeft altijd een zekere lading. Ze kunnen zich tot elkaar aangetrokken voelen en in dat geval doen ze allebei hun best een goede indruk op elkaar te maken. Wanneer slechts één van de twee de ander aantrekkelijk vindt, zal de ene partij het beste beentje voorzetten en de andere een stap naar achteren doen. Het heeft wel iets van een dans. Je allebei wél tot elkaar aangetrokken voelen is even wenselijk als je allebei níet tot elkaar aangetrokken voelen.

Waarom maak ik alles zo theoretisch? Ik denk dat het door deze wereld komt. Die maakt dat alles wat ik ooit voor vanzelfsprekend aannam niet meer logisch is. Om de logica van mijn vroegere leven – dat ik me dus niet herinner! – te doorgronden, moet ik die opnieuw voor mezelf onder woorden brengen.

Terug naar jou. Ben je aantrekkelijk? Matig. Voel ik me tot je aangetrokken? Ja. Waar komt het dan door? Ik weet het niet. Ik weet het werkelijk niet. Laat me nadenken. Alle mensen die ik tot nu toe in deze wereld heb gezien, zijn compleet anders. Ze hebben verschillende huidskleuren, verschillende haarstijlen, verschillende kledingstijlen. Ze zien eruit als individuen, maar in hun gedrag zijn ze dat niet. Althans, voor zover ik kan zien. Ze lijken alles te toetsen aan hun polsdisplays. Ze weten van minuut tot minuut welke handelingen ze moeten verrichten, van seconde tot seconde zelfs. Er lijkt geen twijfel te zijn, geen angst, geen spanning.

De mensen ontspannen noemen, gaat me echter te ver. Ik weet niet welk etiket ik op jullie moet plakken. Vraag me op een ander moment maar wat ik van jullie vind. Misschien dat ik dan de juiste woorden kan vinden.

Terug naar jou. Terug naar mij. Ik denk dat alles op zijn plek viel toen ik je die vraag stelde: ‘Hoe heet je?’

Je blik dwaalde door de ruimte, naar de vloer, naar de smalle ramen bij het plafond, naar alles, behalve naar mijn ogen.

‘Wat is je naam?’

‘Naam?’

‘Ja, je naam. Je voornaam, je achternaam, maakt niet uit. Als ik maar weet hoe je heet.’

‘Ik heb geen naam.’

En je legde me uit dat dit niet uniek was voor jou. Iedereen in deze wereld ging door het leven zonder naam. Je wist echter wel waar ik het over had.

Je kennis van het verleden vind ik prettig. Maar misschien heeft iedereen die kennis wel.

Je legde me uit dat alleen gebouwen soms een naam hebben, afhankelijk van de functie die ze hebben.

‘Hebben jullie een nummer dan?’

‘Nee! Natuurlijk niet! Dat zou onmenselijk zijn! We zijn toch geen robots?’

Ik wilde zeggen dat sommige mensen er wel degelijk op leken, maar ik slikte dit in.

‘Namen … wij zien ze denk ik als iets onwenselijks. Een naam geeft je een stempel. Het zegt: je hoort wel bij die ene persoon, maar niet bij die andere persoon. Het zegt: je hoort niet bij de hele wereld, alleen bij een deel ervan.’

Ik dacht hierover na. Een naam verbond je dus niet met anderen, maar schiep juist afstand. Toch had ik behoefte aan een naam. Ik wilde weten hoe ik heette, ik wilde weten hoe jij heette. Toen je me vroeg wat mijn naam was, wilde ik het uitschreeuwen van frustratie en ellende. Want ik wist niet hoe ik heette of hoe ik ooit geheten had. Dit besef daalde op me neer als giftige regen. Ik wist niet hoe ik heette! Terwijl er een storm in mijn hoofd raasde, nam jij het woord weer.

‘Het hele idee dat er vroeger landen waren, met eigen namen en een eigen taal, dat is voor ons … onbegrijpelijk.’

‘Wacht even,’ zei ik. ‘Welke taal spreken wij nu?’

Maar nog voordat jij kon reageren, wist ik het antwoord al.

‘Laat me raden. Deze taal heeft geen naam?’

Je knikte en grinnikte.

‘Maar hoe kan het dan dat ik hem spreek en versta? Dit is vast een taal die nog niet bestond in mijn tijd.’

Je had hier geen antwoord op. Ik was blij dat ik dankzij jou wist dat ik vermoedelijk uit een cryogeen laboratorium kwam en dus uit een andere tijd afkomstig was, een tijd waarin de wereld anders georganiseerd was geweest. Ik vulde zelf in dat ik tot een bevoorrechte klasse had behoord. Een klasse die de middelen had gehad om zichzelf in te laten vriezen. Het was ongetwijfeld een kostbare aangelegenheid geweest. En hier was ik dan, in een wereld waarin er van mijn voorrechten niets meer over was. Een wereld waarin mensen geen namen hadden en geen familie?

‘Familie? Ik heb erover gehoord. Maar nee, dat hebben we niet.’

Er knetterde iets in mijn hoofd. Ik was woedend. Hoe had ik het ooit in mijn hoofd kunnen halen om mezelf in te laten vriezen? Waarom was ik niet in mijn eigen tijd gebleven? Dan had ik kunnen leven en sterven in een wereld die ik begreep. Maar misschien had ik een goede reden gehad. Misschien had ik een ziekte gehad die op dat moment niet genezen kon worden. Misschien was ik ontevreden geweest over de toestand van de wereld. Misschien had ik wakker willen worden in een toekomst waarin de mensheid zijn problemen blijvend opgelost had.

Als dit laatste het geval was geweest, dan was ik in mijn opzet geslaagd. Deze wereld leek te kloppen, tot in de kleinste details. Ik moest met een positieve blik naar mijn situatie kijken. Het was spannend dat ik in de toekomst was, toch? Ik was een tijdreiziger. Tegelijkertijd bedacht ik dat ik het helemaal niet zo spannend vond. Daarom dwong ik mezelf om een gebeurtenis te kiezen die ik opwindend had gevonden, of in elk geval niet saai. En het lukte me.

Ik dacht aan de minuut die ik van je Tijdprotocol had afgesnoept, dat was met recht het spannendste dat ik vandaag had gedaan.

Ik vroeg me af hoe die verloren minuut je middag zou beïnvloeden. Dus ik volgde je gedachten. Dat heb je vast wel gevoeld. Er schoten veel woorden door je hoofd waar ik niets van begreep. “Algoritme” ging nog wel, maar ik hoorde ook dingen als “protocolprojectie”, “mono-bypass” en “versnellingsformule”. Die woorden gaven me het gevoel dat jij belangrijk was in jouw wereld. En tegelijkertijd had ik zo’n donkerbruin vermoeden dat er niet zoiets bestond als een belangrijk persoon. Iedereen was waarschijnlijk even belangrijk. Of even vervangbaar.

En ineens begon ik jouw wereld te zien als een metafoor. Of nee, ik bedoel het eigenlijk andersom: ik verzon een metafoor voor jouw wereld. Ik zag jouw wereld als één groot radarwerk, waarvan elk mensje een onderdeeltje was. Een andere metafoor die zich aan mij opdrong, was die van een mierenkolonie, omdat ik vermoedde dat niemand in deze wereld algehele kennis bezat. Het was alsof de wereld jullie in beweging zette. Met “jullie” bedoel ik al die mensen die ik sinds mijn ontwaken had gezien. Al die op het oog verschillende, maar in gedrag bijna identieke mensen in de monotreinen en in dit gebouw. Sorry, maar jullie lijken allemaal werkmieren, aangestuurd door een onzichtbare, maar op de achtergrond alom aanwezige collectieve intelligentie.

Al deze gedachten stuurde ik naar je toe, terwijl jij aan het werk was. Of nee, je was niet aan het werk, je was de taken van je Tijdprotocol aan het uitvoeren. Of zoiets. Ik vroeg me af of mijn gedachten erg storend voor je waren, maar ik bleef luisteren naar wat je geest voor onbegrijpelijks uitkraamde en het leek niet alsof je door mijn gepieker van slag werd gebracht. Integendeel, ik maakte mezelf wijs dat je dankzij mijn woordenbrij nog beter je werk kon doen. Of je Tijdprotocol taken.

Hoewel de uren na je tweede Protocolreces redelijk vlot verstreken, merkte ik toch dat ik naar je fysieke aanwezigheid verlangde. Het was mooi om met jouw geest in contact te staan, maar zonder lichaam erbij is het toch een beetje alsof je in jezelf aan het malen bent. Toen je weer voor me stond, besefte ik dat ik de vraag die mij het meest bezighield nog niet aan je had gesteld.

‘Heb je nog last gehad van die minuut?’

Je schudde je hoofd.

‘Helemaal niets?’

Je schudde weer je hoofd.

‘Je hebt geen straf gekregen? Er is niemand op je afgekomen om je erop aan te spreken? Niets?’

Je bevestigde dit.

‘Dus het luistert allemaal niet zo nauw met die Tijdprotocollen?’

‘Hoe bedoel je?’

‘Nou, stel: jij komt morgen een halfuur te laat op je Protocolplek.’

‘Onmogelijk.’

‘Gebruik je fantasie. Bijvoorbeeld: de monotrein is kapot.’

‘Onbestaanbaar.’

‘Oké. De energiecentrale ligt stil en daardoor ook al het verkeer.’

‘Er zijn altijd back-up voorzieningen. Dus ook dat zal niet snel …’