Een blauwe blik

Een blauwe blik

Lucy Neetens

Een blauwe blik

Lucy Neetens

1e druk maart 2021

Uitgeverij: Godijn Publishing

Coverfoto: Rémy Koenders

Vormgeving omslag: Jeroen Mies

Auteursfoto: Jeroen Mies

ISBN 978-94-93233-29-4

ISBN E-book 978-94-93233-30-0

NUR 301

©2021 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Bedankt Marion Jebbink (beeldend kunstenaar van de lege jas/de cape) en Ed Wagemaker (voorzitter van stichting “In Den Beginne”) voor jullie toestemming het prachtige beeld van de blauwe cape op de kaft van mijn boek te mogen gebruiken.

Voor Drita

There comes a point in your life when you need to stop reading other people’s books and write your own

(Albert Einstein)

Voorwoord van de schrijver

Al jaren voor ik aan deze roman begon, wist ik dat het een verhaal over de liefde moest worden.

Liefde is voor mij een eerste levensbehoefte. Volgens Abraham Maslow en zijn piramide komt deze levensbehoefte – liefde valt bij Maslow onder de behoefte aan sociaal contact – pas na (1) de organische of lichamelijke behoeften en (2) de behoefte aan veiligheid en zekerheid op een derde plaats. Voor mij geldt dat niet. Zonder sociaal contact, zonder vriendschap, liefde en positief-sociale relaties, wil ik niet leven.

Een verhaal over de liefde dus, maar niet per se een verhaal met een slot van: man + vrouw = en ze leefden nog lang en gelukkig. De liefde in mijn verhaal moest tussen de regels door te lezen zijn. De liefde in mijn verhaal moest, als een bemoedigend zonnestraaltje, verlichtend en verwarmend aanwezig zijn in bizarre tijden. Daarom koos ik voor een hoofdpersoon die te maken krijgt met de nodige tegenslagen. Ik laat zien hoe zij worstelt en bovenkomt, onder andere dankzij “het medicijn” liefde.

A wise physician said: ‘The best medicine for Humans is LOVE.’

Someone asked: ‘If it doesn’t work?’

He smiled and answered: ‘Increase the dose.’

Liefde helpt, liefde troost.

De Duitstalige schrijver Franz Kafka slenterde op een dag door een stadspark in Berlijn. Hij trof daar een meisje dat onbedaarlijk zat te snikken, omdat ze haar lievelingspop was kwijtgeraakt. Samen zochten Kafka en het meisje naar de pop. Zonder succes.

‘Morgen zoeken we verder,’ zei de schrijver.

De volgende dag – ze hadden de pop nog steeds niet gevonden – gaf Kafka het meisje een brief “geschreven” door de pop: Huil alsjeblieft niet. Ik ben op reis gegaan om de wereld te zien. Ik ga je schrijven over mijn avonturen.

Kafka en het meisje bleven elkaar de daaropvolgende periode zien. Als ze elkaar ontmoetten, las hij haar zijn zorgvuldig gecomponeerde avonturenbrieven over de geliefde pop voor. Het meisje vond de verhalen betoverend. Uiteindelijk las Kafka haar voor dat de pop was teruggekeerd naar Berlijn en hij gaf haar een pop die hij zelf had gekocht.

‘Ze lijkt helemaal niet op mijn pop,’ zei het meisje.

Kafka overhandigde haar nog een door de pop geschreven brief: Mijn reizen hebben me veranderd.

Het meisje omhelsde de nieuwe pop en nam haar mee naar huis.

Niet lang daarna stierf de schrijver.

Vele jaren later vond het inmiddels volwassen meisje een briefje dat in een onopvallende spleet in de pop was gestoken, ondertekend door Kafka: “Alles wat je liefhebt, zal zeer waarschijnlijk verloren gaan, maar uiteindelijk zal de liefde op een andere manier terugkeren.”

Liefde geeft hoop. Liefde is mijn anker.

De bekendste symboliek van een anker is hoop. Vroeger was een anker de enige hoop op redding voor een schip dat tijdens een storm in nood verkeerde.

Liefde is een van de dingen waar ik op hoop als ik, tijdens een storm, in nood verkeer.

Zonder liefde in mijn leven ben ik mijn anker kwijt, zonder liefde in mijn leven ben ik reddeloos verloren. Liefde is mijn eerste levensbehoefte.

Lucy

Ziek

Ik zie zijn lippen bewegen, maar ik versta zijn woorden niet. Mijn luidruchtige hersenspinsels overstemmen alles wat hij zegt. Ik houd mijn handen voor mijn oren om die kakofonie van geluiden niet te horen, ik moet me concentreren op wat hij me te zeggen heeft.

Helaas, de stemmen van mijn gedachten verstommen niet.

Die arts heeft gisteren te diep in het glaasje gekeken en heeft nu, nog in de roes van de alcohol, de verkeerde foto’s voor zich, of de verkeerde persoon; in elk geval niet de juiste foto’s bij de juiste persoon …

Niet luisteren, NIET luisteren …

Welke zichzelf respecterende dokter heeft er nu schoenen aan met graffiti-motieven? Zo’n man kun je toch niet serieus nemen?

Overleden in de bloei van haar leven …

Zoveel herrie in mijn hoofd en voor mijn neus staat een arts op “mute”. Word ik gek? Weg, ik moet hier weg. Geagiteerd sta ik op. De stoel waar ik op zat, valt in slow motion op de beigekleurige PVC-vloer. Zonder hem overeind te zetten, stuif ik de spreekkamer uit.

‘Mevrouw Berger,’ hoor ik een vrouwenstem achter me roepen.

Het dringt niet tot me door dat ze het tegen mij heeft.

‘Mevrouw Berger, wacht!’

Net voor de liftdeuren zich sluiten, zie ik de corpulente doktersassistente buiten adem de hoek om komen. Haar witte jas wappert achter haar aan. Ze wuift en wenkt naar me. Ze roept me. Ik reageer niet. Ik voel me schuldig, maar mijn behoefte om te vluchten is groter dan mijn welgemanierdheid.

Buiten de ziekenhuismuren wacht mij een even stomme wereld als daarbinnen. Ik zie mensen en auto’s, maar hoor ze niet. In mijn hoofd daarentegen blijft het een lawaai van jewelste, de stemmen zwijgen geen moment.

Herinner je je dat artikel van de onderzoekers van de medische universiteit van Wenen? Zij concludeerden dat zwarte humor een teken van intelligentie is. Artsen zijn intelligent. Die dokter maakte een grap. Hij maakte een hele foute, een gigantisch misplaatste, maar desondanks … het was een grap …

Je droomt, dit gebeurt niet echt. Knijp in je arm, KNIJP DAN!

Die waarzegster op de kermis voorspelde je vorig jaar nog een lang en gelukkig leven …

Natuurlijk ga je dood, iedereen van de familie Berger gaat immers dood …

Ik steek over en concentreer me op de gekleurde banen tussen de witte strepen van het regenboogzebrapad. Rood. Oranje. Geel. Groen. Blauw. Paars. Via de parkeerplaats loop ik naar de voetgangersbrug over het spoor richting het centrum. Als ik de rijwielstalling bij het station passeer, herinner ik me dat ik op de fiets naar het ziekenhuis ben gekomen. Ik draai me om. P&R terrein. Oversteken. Paars. Blauw. Groen. Geel. Oranje. Rood. Ziekenhuis in. Ik loop door de centrale hal en verlaat de onheilsplek, via een andere uitgang, voor de tweede keer. Bij de fietsenstalling haal ik het kettingslot van mijn gammele tweewieler en besluit naar het IJsselmeer te fietsen. Als ik een poosje over het water staar, krijg ik die chaos in mijn hoofd misschien onder controle.

Ik parkeer mijn fiets bij de schouwburg en slenter over de dijk langs kunstwerken van staal, steen en boomstammen. Bij het beeld van een lege jas, een blauwe cape, houd ik stil. Ik ga voor haar staan, in haar; ik verberg me onder haar opstaande capuchon. De cape is precies mijn maat. Ik steek mijn handen door haar mouwen. Ik kijk en zie wat zij niet ziet: Een oneindig grote plas water, die in de verte wordt verzilverd door de zon. Een meeuw die rakelings voor me langs zweeft, ik kijk haar na tot ze uit mijn blikveld verdwijnt. Groen gras met weelderig bloeiend fluitenkruid, ik adem diep in en snuif de zoete geur met iedere ademteug op. Ik zie pluizenbollen van uitgebloeide paardenbloemen en een zeilboot; op zijn romp prijkt de naam Harmony. Harmonie? Met een gevoel van afgunst kijk ik de boot na. Ik luister en hoor wat de kunstwerk-cape niet hoort: De golven die tegen de keien klotsen. Een kerkklok die slaat. Eén keer. Is het half één, één uur, half twee? Hoe laat was mijn afspraak bij de internist ook alweer? Ik kan het me met de beste wil van de wereld niet herinneren. Welke dag is het vandaag? Ik weet het niet. Gisteren was ik, met mijn vijfjarige buurjongetje Daan, bij de kinderboerderij. Daar gaan we altijd heen op woensdagmiddag. Dan is het vandaag dus donderdag. Een zucht van opluchting ontsnapt aan mijn lippen.

Gisteren. Gisteren lijkt mijlenver weg.

Gisteren was een dag van licht, een dag van nieuw leven.

Daantje en ik bezochten de kinderboerderij in ons dorp. Terwijl wij daar vertoefden, werden er twee bokjes geboren. Omdat wij getuige waren van deze bijzondere gebeurtenis, mochten wij de beestjes een naam geven.

‘Hoe zullen we ze noemen?’ vroeg ik aan mijn buurjongetje.

Er verscheen een denkrimpel in zijn voorhoofd en het bleef – en dat is uitzonderlijk – lange tijd stil.

‘Sommige kinderen vinden het leuk om een pasgeboren dier naar zichzelf te vernoemen,’ zei de medewerker van de kinderboerderij. ‘Hoe heet jij?’

‘Daan. Of Daniël.’

‘Ik vind Daniël een mooie naam voor het bokje.’ Hij keek Daan aan. ‘En jij?’

Daan vond het een prachtige naam.

‘Welke van de twee zullen we dan Daniël noemen?’

Daan keek van de medewerker van de kinderboerderij naar de pasgeboren bokjes en wees, na enig aarzelen, de zwarte aan.

‘En zullen we die bruin gevlekte dan Doerak noemen?’ vroeg ik. Daniël en Doerak; dat klonk leuk.

‘Zo heet ik ook weleens.’ Daan was bloedserieus.

Ik kon mijn gezicht in de plooi houden, de medewerker van de kinderboerderij kon dat niet. Schaterend keek hij Daantje aan, zijn dikke buik deinde mee op het ritme van zijn lachen.

‘Echt waar,’ zei mijn buurjongetje een beetje verontwaardigd. ‘Zo noemt mama me weleens als ik stoute dingen doe.’ Hij draaide zich naar mij toe en wees naar het bruin gevlekte bokje. ‘Zal hij het niet erg vinden om Doerak te heten?’

‘Vind jij het erg als mama doerak tegen je zegt?’

Weer verscheen die denkrimpel in zijn voorhoofd, maar na een paar tellen klonk het stellig: ‘Nee, want ze is niet boos als ze me zo noemt.’

‘Daniël en Doerak dus?’

Toen wij bevestigend knikten, schreef de medewerker van de kinderboerderij de geboortedag, de geboortetijden en de namen van de zojuist geboren bokjes op een lei die aan de muur van hun verblijf hing.

Gisteren was een dag van licht, een dag van nieuw leven.

Vandaag is een dag van donkerte, een dag van angst: doodsangst.

De zon brandt genadeloos op mijn in sandalen gestoken blote voeten. Haar warmte bereikt de rest van mijn lijf niet. Huiverend haal ik mijn armen uit de mouwen van de blauwe cape. Ik buk, pluk voorzichtig een uitgebloeide paardenbloem, blaas de pluisjes weg en doe een wens.

Het geronk van een speedboot scheurt me los uit mijn overpeinzingen. Ik kom uit de cape en wandel verder. Nog meer kunstwerken. Het woord VERLANGEN trekt mijn aandacht. De letters staan boven op een roestige scheepsromp, alsof ze passagiers zijn op dit schip en elk moment weg kunnen varen. Ik loop naar het kunstwerk en strijk met mijn vingers over de letters, ze zijn heet. Allicht, verlangen is heet. Misschien kunnen de letters van dit kunstwerk de kou uit mijn lijf verdrijven. Ik leun tegen VERLANGEN, sluit mijn ogen en hef mijn gezicht naar de zon. Ik laaf me aan de warmte die ik voel, maar de ijsklomp in mijn binnenste smelt niet. Teleurgesteld draai ik me om. Verlangen is een onbestuurbaar schip.

Moedeloos sjok ik terug naar mijn fiets. Halverwege mijn terugtocht passeer ik een bankje waarop twee jonge mannen zitten te telefoneren; de luidsprekers van hun mobieltjes staan aan. Ze voeren een gezamenlijk gesprek met een derde man. Ik hoor de mannen praten, maar ik versta hun taal niet. Hun woorden zijn net zo onbegrijpelijk als die van de internist. Non-Hodgkin? Ik voel me helemaal niet ziek. Het kan toch niet waar zijn dat wat begon met een bult in mijn nek, eindigt met de diagnose kanker?

Adonis

Op de automatische piloot rijd ik richting huis. In het centrum van de stad bots ik bijna tegen een man, die in een smalle straat, al het overige verkeer belemmerend, zijn knalrode sportwagen staat te wassen. Mooi exemplaar. De auto. De man mag er trouwens ook zijn. Wat een adonis! Hij heeft een bloot, gebronsd bovenlijf en draagt een bruine bermuda. Hij is gespierd en heeft, net iets te lange, blonde haren. Daar zou ik weleens een beschuitje mee willen eten. Nee, daar zou ik weleens een ritje mee willen maken. In die rode racewagen. In een impuls zeg ik de man wat ik wil. Met een paar opvallend lichtblauwe ogen kijkt hij me aan. Tot mijn verbazing reageert hij positief. Hij salueert en zegt ietwat spottend: ‘Tot uw dienst, dame. Over een kwartier sta ik geheel en al tot uw beschikking.’

‘Leuk! Ik wacht wel even.’ De gelegenheid om de rollende spieren van deze bloedmooie man te bewonderen, laat ik me echt niet ontglippen. Half zittend leun ik op de bagagedrager van mijn fiets en wacht. Ondertussen geef ik mijn ogen goed de kost. Stiekem haal ik mijn mobiel uit mijn broekzak. Ik maak een foto van mijn adonis en app die door naar mijn beste vriendin. Oh lalalalala, hij is, hij is van mij, schrijf ik onder de afbeelding.

Britt appt direct terug. Hey sister, go sister! En in een volgend bericht: Goede tijden, Leja?!

Pfft, ze moest eens weten.

Terwijl de man zijn auto wast, verneem ik dat hij Jasper heet, dat zijn auto een Mazda MX-5 is en dat die MX-5 al verschillende awards in de wacht heeft gesleept. Na een minuut of twintig maakt hij een buiging in mijn richting en wijst uitnodigend naar zijn glanzende, schoongewassen wagen. ‘Bent u zover, milady?’ Hij pakt een smetteloos wit T-shirt van de bestuurdersstoel en trekt het aan. Jammer.

‘Yes, sir.’ Ik maak mijn fiets vast aan de dichtstbijzijnde lantaarnpaal en stap in. Jasper houdt, zoals het een ware gentleman betaamt, het portier voor me open. Ik had niet anders verwacht.

Even later rijd ik met hem in zijn roadster – zo noemt hij zijn auto – door het havenkwartier van Hoorn. Ik ben me intens bewust van mijn wapperende haren, de grijns op mijn gezicht en de pk’s onder mijn kont.

‘Gaaf hè?’ schreeuwt Jasper boven het geluid van de brullende motor uit en kijkt even opzij.

‘Geweldig! Geef eens wat meer gas.’

‘Ha, een vrouw naar mijn hart.’

Als we de stad uit zijn, trapt hij het gaspedaal dieper in. Ik kijk op de snelheidsmeter. Met honderdzestig kilometer per uur race ik van de hel naar de hemel. Zo simpel kan het leven zijn. Natuurlijk besef ik dat ik straks thuis weer van de hemel in die kankerhel terechtkom, maar die gedachte schuif ik opzij. Doelbewust concentreer ik me op het tintelen in mijn lijf. Prettige kriebels. Gespannen verwachting. Pure levensvreugde. Ik was me nooit eerder op deze manier van mijn lijf bewust. Komt dat omdat de dood zo dichtbij is?

‘Heb je tijd voor een biertje?’

Ik aarzel een seconde. Heb ik tijd? Hoeveel tijd heb ik nog? Dan haal ik mijn schouders op. ‘Lekker.’

Daar in dat kleine café …

Jasper parkeert zijn auto voor eetcafé ’t Schippershuis.

‘Dit is een wereldberoemd café,’ zegt hij. ‘Vader Abraham schreef er een lied over. Aan dat tafeltje daar.’ Hij wijst op een tafel rechts van de deur.

Terwijl wij naar binnen gaan, glipt een kat naar buiten. Ik begrijp waarom. Het tafeltje waaraan Vader Abraham destijds de tekst van zijn lied schreef, wordt vandaag bezet door drie mensen en aan de voeten van een van hen ligt een blonde labrador.

Wij nemen plaats aan een tafel bij het raam en bestellen een biertje. De jongen die onze bestelling komt brengen, voor mij een Wieckse Rosé en voor Jasper een Brand Ipa, is helemaal in het zwart gekleed. Doordat de pijpen van zijn broek te kort zijn – hoog water is hot las ik laatst – zie ik zijn vaalbruine sokken met felgekleurde figuurtjes. Zijn haren draagt hij in een knot. De knaap is een grappig contrast met dit ouderwets bruine café.

‘Proost.’ Genietend neem ik een slok. ‘Mmm.’ Ik hou van de smaak van fruitig bier, het heeft de nuance van een rosé en het levendige van een sprankelend witbier.

‘Proost,’ zegt mijn disgenoot. ‘Op nieuwe vriendschappen, op ons.’

‘Op ons,’ herhaal ik en ik kijk om me heen.

Toen ik binnenkwam, viel mijn oog al direct op de bar, hij heeft de vorm van een sloep. Geestig detail in een schippershuis. Op de grond liggen oude plavuizen. De tafels en stoelen zijn van hout. Op de enige ronde tafel in het vertrek ligt zo’n tafelkleed dat aan tapijt doet denken en aan opa’s en oma’s. Aan het balkenplafond hangen gereedschappen, koperen pannen en zelfs een hele rits Friese doorlopers. De kroonluchters hebben peertjes die branden in verschillende kleuren geel, sommige peertjes zijn kapot. Dominant in het midden van de zaak staat een biljarttafel.

‘En, wat vind je ervan?’ onderbreekt de stem van Jasper mijn observaties.

‘Dit wordt mijn nieuwe favoriete kroeg,’ zeg ik, terwijl ik meebeweeg op het lied Poppa Joe van de vroegere Britse glamrockband The Sweet. Ik hef mijn glas nogmaals. ‘Op fijne plekken.’

‘Ik kom hier regelmatig met mijn ouwe heer.’ Hij knikt in de richting van het biljart. ‘Vaak biljarten we dan een potje.’

Ik vind deze kroeg niet bij mijn kersverse vriend passen en zeg hem dat.

‘Wat vind je dan bij me passen?’

‘Een flitsende tent, waar je mooie meiden kunt scoren.’

‘Ik ben niet zo’n kroegtijger en mooie meiden scoor ik door in het centrum van de stad mijn Mazda MX-5 te wassen,’ zegt hij met een knipoog.

Een-nul.

Uit de speakers klinkt nu Living next door to Alice.

‘Lekker, die jaren zeventig muziek.’

‘Ze hebben ook een jukebox.’ Jasper gebaart met zijn duim over zijn schouder naar een ruimte achter zich.

Geïnteresseerd sta ik op om een kijkje te nemen. Het is een mooi apparaat met aan de zijkanten lichten in de kleuren van de regenboog en een afbeelding van het Vrijheidsbeeld. Terwijl ik in mijn tas grabbel, op zoek naar muntjes, bestudeer ik de liedjes die je kunt kiezen. Born to be wild, die tekst past goed bij mijn actie van vandaag: instappen bij een vreemdeling in een snelle sportwagen is een behoorlijk wilde actie. Mijn blik valt op de titel Just walkin’ in the rain. Die is misschien ook wel toepasselijk. Als ik echt ziek ben – ik vind het idee nog steeds onwerkelijk – zullen er aan mijn horizon ongetwijfeld veel zwarte wolken verschijnen. I’m just walkin’ een poosje in the rain, maar daarna gaat de zon weer schijnen. Ik zal toch wel beter worden? Nee, nee, nee, nu niet aan die kanker denken. Staat er niet een lied tussen waar ik vrolijk van word? Yes: Rock around the clock van Bill Haley. Als laatste kies ik My baby just cares for me van Nina Simone. Ik ben dol op het ritme en het pianospel van dat nummer. Glunderend loop ik terug naar onze tafel, terwijl ik zachtjes de eerste regels van Born to be wild meezing.

Get your motor runnin’,

head out on the highway,

lookin’ for adventure

and whatever comes our way …

Gekletter van servieswerk, het klinkt alsof er een afwasmachine wordt leeggeruimd, geeft het nummer een extra dimensie “wild”.

‘Dit lied moet je eigenlijk in die roadster van jou draaien,’ zeg ik, terwijl ik weer ga zitten. ‘Haren in de wind, volume op tien, uit volle borst meeblèren, swingen in je autostoel en gassen.’

‘Doen we eerst nog een biertje?’ De pretlichtjes in zijn ogen jagen mijn hartslag omhoog.

‘Graag,’ mompel ik blozend.

We luisteren naar mijn gekozen liedjes, nemen af en toe een teug van ons bier en zwijgen kameraadschappelijk. Na de songs uit de jukebox klinkt er weer jaren zeventig muziek uit de speakers: Lady Marmalade van Patti LaBelle. Jasper zingt zachtjes en suggestief mee. ‘Voulez-vous coucher avec moi ce soir?’

‘Dream on.’

Net als wij opstaan om af te rekenen, lopen er een paar mannen naar het biljart. Binnen de kortste keren staat er een groep kinderen met hun neus bovenop.

‘Ze zijn de gaten vergeten,’ zegt een meisje van een jaar of zeven.

De grijshoofdige mannen met die jonge kinderen om zich heen versterken de huiselijke sfeer die in het café hangt. Geduldig legt een van de mannen uit dat zulke gaten horen bij het snookeren, maar dat zij gaan biljarten en dat er voor dat spel geen gaten in de tafel nodig zijn. Vervolgens vertelt hij dat hij nu een beetje krijt op de pomerans doet, omdat de ballen anders wegglijden.

‘Pomerans? Ik dacht dat zo’n biljartstok een keu heette?’

‘De pomerans is het dopje, van leer of vilt, dat zich op het stooteinde van de keu bevindt en dat regelmatig met krijt wordt ingesmeerd om wegglijden van de ballen te voorkomen,’ legt Jasper uit.

We blijven een poosje kijken. Geboeid aanschouw ik het fanatisme van de mannen, terwijl ik geniet van het geluid van de ketsende ballen.

‘Wil je het me leren?’ vraag ik mijn metgezel als we naar buiten lopen.

‘Binnenkort,’ belooft hij.

Oh, what a night

Hij staat erop me naar huis te brengen en natuurlijk belanden we in bed. De eerste keer dat we vrijen, denkt hij voornamelijk aan zichzelf, maar de tweede keer … mijn hemel, die tong!

Als we na ons liefdesspel liggen bij te komen, hoor ik mezelf opeens zeggen: ‘Ik heb lymfklierkanker.’

Jasper schuift een eind bij me vandaan, komt – steunend op zijn elleboog – een stukje overeind en kijkt me verschrikt aan.

‘Het is niet besmettelijk hoor,’ zeg ik een beetje kribbig.

‘Nee, natuurlijk niet, maar wel heftig. Je begrijpt toch wel dat ik hiervan schrik?’

Ja, ik voelde hem verstijven. Welke schrikreactie zou ik nu gaan zien? Zal hij vechten om zichzelf weer enigszins in bedwang te krijgen en onze net ontluikende vriendschap een kans te geven, of zal hij vluchten zover mogelijk bij mij en mijn kanker vandaan?

Hij staat op en kleedt zich aan. Vluchten dus. Jezus, kan het nog botter?

Als hij weg is, trek ik mijn ochtendjas aan en loop naar de keuken. Ik heb behoefte aan een borrel. Terwijl ik een glas whisky in schenk, zie ik uit mijn ooghoeken dat de MX-5 van Jasper er nog staat. Ik snuif. Misschien haalt hij met zijn snelheidsrecord voor vluchten bij slecht nieuws toch het Guinness Book of Records niet. Ik loop met mijn drankje naar de kamer, nestel mij in mijn favoriete – ooit mijn opa’s favoriete – fauteuil en beweeg mijn glas in rondjes. De drank danst, waardoor ik de geur en smaak van de whisky optimaal kan waarderen. Ik leerde whisky drinken van mijn opa. Door je glas op deze manier te bewegen, laat je de drank ademen. Na een paar minuten neem ik een slok en speel ermee in mijn mond. Verschillende gedeeltes van mijn tong verwerken de diverse smaken. Ik proef karamel, vanille en toffee. Genietend sluit ik mijn ogen. Als ik whisky drink, is het alsof opa zijn armen naar me uitstrekt. Lieve opa.

Mijn opa was een man van weinig woorden, maar hij had warme armen. Als hij zijn armen om me heen sloeg, was het alsof ik mijn thuishaven bereikte. Dat voelde al zo vanaf het moment dat mijn ouders verongelukten. Die dag, de dag dat ik mijn oorspronkelijke thuis kwijtraakte – ik was vijftien – herinner ik me als de dag van gisteren. De twee agenten die het slechte nieuws kwamen brengen, de verslagenheid, ons huis dat zonder papa en mama niet meer voelde als mijn thuis … Daarom vond ik het niet eens zo’n grote ramp dat we bij opa en oma Oudejans gingen wonen. Mijn broer Justin, hij was net achttien geworden, had er meer moeite mee. Hij werd echter tot zijn grote vreugde aangenomen bij defensie en startte vier maanden later met de opleiding EMMV (Eerste Maritiem Militaire Vorming). Daarna kwam hij alleen nog in de weekenden naar de karakteristieke stolpboerderij van onze grootouders. Ik miste hem niet eens zo erg. Justin hoorde bij mijn oude leven. Opa, oma en de boerderij werden mijn nieuwe leven en de warme armen van mijn opa hielpen me door dat eerste moeilijke jaar heen. Zijn armen communiceerden wat zijn mond niet zeggen kon. Huil maar. Schuil maar in mijn armen als je verdriet te zwaar wordt.

Gelukkig dat mijn grootouders mijn ziek-zijn niet meer mee hoeven maken. Ik veeg een traan uit mijn ooghoek en voel dat mijn mobieltje trilt.

Een bericht van Britt: En? Hoe bevalt Holland’s next topmodel?

Andere tijden zijn aangebroken en De wereld draait door, app ik terug.

Om de een of andere reden – ik weet niet meer welke – sturen Britt en ik elkaar altijd berichten die uit delen van songteksten of uit titels van televisieprogramma’s bestaan.

Watskeburt?

De meeste dromen zijn bedrog …

Britt stuurt me een emoji met een traan en de tekst: Whenever you need somebody …

Ik red me wel, ik red me wel, antwoord ik en eindig mijn bericht met een hartje.

Na een half uurtje sleep ik mezelf, met mijn lege glas in mijn handen, naar de keuken om een tosti te maken. Ik heb vandaag niet de puf om te koken. Als ik het raam passeer, zie ik dat de auto van Jasper er nog staat. What the fuck? Ik knoop de ceintuur van mijn ochtendjas wat strakker dicht en loop naar buiten. Hij zit met gesloten ogen achter het stuur. Ik zie sporen van tranen op zijn wangen. Heb ik hem te snel veroordeeld? Zachtjes tik ik op het autoraampje, open het portier en vraag of hij nog even binnen komt.

Hij volgt me naar de huiskamer. Nadat ik voor ons beiden een glas whisky heb ingeschonken, vertelt hij over zijn tweelingzus Janneke. Zij is twee jaar geleden overleden aan borstkanker. Hij was heel close met haar. Als kinderen van rijke ouders waren ze erg op elkaar aangewezen. Hun vader was diplomaat en altijd aan het werk, hun moeder had duizend-en-een clubjes en de nanny’s wisselden bij elke verhuizing. Janneke en hij waren een eenheid. Zonder haar voelde Jasper zich lange tijd uit evenwicht. Sinds een half jaar ging het beter. Toen ik vertelde dat ik lymfklierkanker had, overviel hem het gemis weer in volle hevigheid.

‘Sorry,’ zegt hij.

‘Insgelijks,’ zeg ik, ‘ik had je hier helemaal niet mee willen belasten, maar ik heb pas vandaag de diagnose gekregen. De woorden waren eruit voor ik er erg in had.’

‘Wat gaan ze doen?’

Vermoeid haal ik mijn schouders op. ‘Ik weet het niet.’

‘Je weet het niet? Heeft de arts geen behandelplan voorgesteld?’

Ik krimp in elkaar. ‘Ik ben weggelopen.’

‘Weggelopen?’

‘Ik moest weg uit die spreekkamer, ik kreeg het opeens zo benauwd.’

‘Je moet terug, Leja. Je moet zo snel mogelijk starten met de behandeling.’

‘Ik weet het.’ Ik kijk op de klok, het is zeven uur. ‘Morgen bel ik om een nieuwe afspraak te maken.’

‘Zal ik meegaan?’

Verbaasd kijk ik hem aan. Wat een omslag.

‘Twee paar oren horen meer dan één, zei de oncoloog van mijn zus altijd.’

‘Dat is waar.’ Dankbaar accepteer ik zijn aanbod.

Jasper blijft eten. We halen wat bij de Chinees. En hij blijft slapen.

Ik lig wakker. Mijn gedachten tollen en stuiteren alle kanten op, maar komen steeds opnieuw uit in de spreekkamer van de internist. Het skelet, dat in de hoek schuin achter hem stond, doemt telkens weer voor mijn geestesoog op. Het maakte de hele setting nog luguberder. Het skelet zat in een doorzichtig omhulsel, zodat zijn plastic ingewanden niet uit z’n lijf konden vallen. Gadver, konden die artsen hun spreekkamer niet opfleuren met vazen vol bloemen en kleurige kunstwerken? Nou ja, door die schoenen met graffiti-motieven bracht mijn arts in elk geval wel een vrolijk noot. Zou hij meer guilty pleasures hebben? Elke vrijdagavond linedancen met zijn assistente? Ik gniffel. Jasper draait zich slaperig om en kijkt me aan.

‘Maak ik je wakker?’

‘Wat is er zo grappig?’

‘Mijn internist.’

‘Je internist?’

Ik leg het uit voordat hij denkt dat er een steekje aan me los zit. ‘Ik vroeg me af of hij, naast zijn schoenen met graffiti-motieven, nog andere guilty pleasures zou hebben.’

‘En?’ Hij gaapt.

‘Ja. Elke vrijdagavond gaat hij linedancen met zijn assistente.’ Ik denk even na en vervolg: ‘Hij klust graag, maar hij maakt niets af. Zijn vrouw staat op het punt hem op te geven voor het programma Help, mijn man is klusser!’

‘Natuurlijk,’ zegt Jasper lachend, terwijl hij zich overeind hijst. Met zijn slaperige blik en zijn blonde haren in de war is hij nog sexyer.

‘En als hij op zaterdag naar de markt gaat, koopt hij gegarandeerd een rookworst bij de Hema,’ ratel ik verder. Ik pak mijn mobiel en scroll over het internet op zoek naar meer heimelijke genoegens. ‘Hij houdt van agalmatofilie,’ giechel ik.

‘Hij houdt van wat?’

‘Van agalmatofilie, dan voel je je seksueel aangetrokken tot standbeelden en etalagepoppen. Nou snap ik dat skelet ook.’ Ik gier het uit. Dan gaat mijn lachen over in huilen, in brullen. Ik schaam me dood, maar ik kan niet stoppen. Jasper slaat zijn armen om me heen en houdt me vast tot al mijn tranen zijn vergoten.

De volgende ochtend word ik wakker van douchegeluiden. Ik kijk op mijn wekker. Kwart over negen. Met een grote grijns op mijn gezicht pak ik mijn mobiel van het nachtkastje en stuur Britt een appje: Oh, what a night!

Naughty girl! Mijn vriendin reageert zoals gewoonlijk onmiddellijk. Achter haar antwoord staat een hele rij lachende smileys.

Enkele minuten later komt Jasper, zijn haren droogwrijvend, de slaapkamer binnen. ‘Goedemorgen, schone slaapster.’

‘Goedemorgen.’

Terwijl hij in zijn boxershort stapt, vraagt hij: ‘Heb je zin in een ontbijtje op bed?’

‘Tegen een goed idee zeg ik geen nee.’

Als ik hem in de keuken hoor stommelen, besluit ik het ziekenhuis te bellen. Ik mag om één uur komen. Wat zal me boven het hoofd hangen? Het leven of een doodvonnis? Ik wil niet dood, ik wil de wereld nog ontdekken. De Taj Mahal zien en de Chinese Muur en de piramiden in Egypte. Ik wil de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella lopen en ik wil de Kilimanjaro beklimmen.

Ik wil molenaar worden. Ik wil verdorie pas als ik oud en rimpelig ben aan mijn einde komen. Ik zou nog zo graag op een didgeridoo willen leren spelen of op een handpan.

Ik hoor Jasper de trap opkomen – de geur van gesmolten boter, kaneel en geroosterd brood snelt hem al vooruit – en voeg nog een wens aan mijn verlanglijstje toe: en ik wil nog zoveel meer liefhebben.

‘Mmm, wentelteefjes,’ zeg ik als hij de slaapkamer binnenkomt.

Het zoete broodgerecht smaakt heerlijk. Na dit ultieme verwenmoment klop ik de gemorste poedersuiker van mijn dekbed. ‘Vanmiddag om één uur kan ik bij de internist terecht.’

‘Mooi, dan ga ik nog even langs huis om schone kleren aan te trekken. Zal ik je om half één oppikken?’

‘Afgesproken.’

Terug naar het ziekenhuis

Nadat we door zijn assistente zijn binnengeroepen, schudt dokter Driessen ons hartelijk de hand. ‘Goedemiddag, mevrouw Berger. En u – hij wendt zijn blik naar Jasper – bent haar partner?’

Nieuwsgierig wacht ik op zijn reactie.

‘Ja,’ zegt hij, zonder het geringste spoortje twijfel. ‘Jasper Huibers.’

Zijn spontane antwoord doet de temperatuur van mijn bange hart een paar graden stijgen.

‘Sorry, voor mijn gedrag van gisteren,’ zeg ik als we plaatsnemen.

De internist wuift mijn verontschuldigingen weg.

‘Lymfklierkanker dus, oftewel een non-Hodgkin-lymfoom,’ begint hij zijn verhaal. ‘Dat komt zelden voor bij jonge mensen, u heeft pech.’

Pech? Die man weet niet wat hij zegt. Als je een bord breekt van je zondagse servies, dat is pech hebben. Als je een staatslot koopt en niets wint, dat is pech hebben. Als je struikelt over je losse veter en een arm breekt, dat is pech hebben. Kanker krijgen is van een heel andere, veel grotere, orde dan pech hebben. Kanker krijgen is alles overhoop halend, lamleggend en te gronde richtend tegelijk. Pech? Mag ik hem slaan? Verschrikt kijk ik naar Jasper. Zei ik dat hardop?

Jasper kijkt naar dokter Driessen. De internist draait de computer een stukje in onze richting en spreekt verder. Opgelucht richt ik mijn aandacht op de onbegrijpelijke foto die op het beeldscherm staat.

Dokter Driessen legt uit dat de resultaten van de CT-scan die ze maakten over de resultaten van de PET-scan zijn geprojecteerd, zodat goed te zien is waar de tumorcellen zitten. Alle lichtgevende plekken, behalve het hart, zijn lymfeklieren die door de kanker zijn aangetast.

Ineens zijn daar de stemmen in mijn hoofd weer.

Het zit verdomme door je hele lijf …

Kansloos …

‘Ik stel voor om zo snel mogelijk een beenmergpunctie te doen,’ zegt de internist. ‘Dan kunnen we bepalen of we te maken hebben met een stadium drie of een stadium vier.’

Terwijl ik het geraamte in de hoek van de spreekkamer nog eens bestudeer, krijst een van de stemmen: Zo zie jij er over een paar maanden uit, prefereer je een urn of een kist?

Mijn blik dwaalt van het skelet naar de schoenen van dokter Driessen.

Graffiti betekent ingekraste tekeningen …

Als ik weer naar het computerscherm kijk, valt me op dat die oplichtende plekken op ingekraste tekeningen lijken. Een hysterische lachbui welt op, ik slik hem weg. Zwarte vlekken dansen voor mijn ogen, ga ik flauwvallen? De zwaartekracht lijkt een spel met me te spelen.

Het Engelse woord voor zwaartekracht is graffiti … gravity.

Niet vallen, NIET vallen …

Vastbesloten klem ik mijn handen om de armleuningen van de stoel. Gelukkig lukt het me om overeind te blijven. Boven de stemmen van mijn gedachten uit, klinkt de stem van Jasper. ‘Wat wordt de behandeling? Chemo?’

‘Een definitief behandelplan stel ik pas op als ik de uitslag van die beenmergpunctie heb,’ hoor ik dokter Driessen zeggen.

‘Ga ik dood?’ Ik stel de enige vraag die in mijn verwarde brein opkomt.

Natuurlijk ga je dood, iedereen van de familie Berger …

Ja, dat hoeven die stemmen mij niet te vertellen: Opa Berger is overleden aan een longontsteking, een week na zijn eenenzestigste verjaardag. Oma Berger heb ik nooit gekend, zij overleed in het kraambed bij de geboorte van tante Katrien.

Mijn grootouders hadden vier kinderen: drie jongens en een meisje. Hun oudste zoon, mijn oom Theo, leeft nog. Mijn vader is verongelukt. De derde zoon, Gijsbert, kwam bij een brand om het leven. Tante Katrien overleed op jonge leeftijd aan de gevolgen van een beroerte.

Er waren negen kleinkinderen, nu zijn dat er nog zeven: Oom Theo’s zoon Pieter woont in Zweden, zijn andere zoon pleegde zelfmoord toen hij zeventien was. Justin en ik zijn er nog, maar hij is militair met alle risico’s van dien en ik heb kanker met alle risico’s van dien. Oom Gijsbert had twee kinderen. Een van zijn jongens verdronk in de vijver van de buren toen hij drie jaar was. De ander, neef Boris, studeert in Maastricht. Tante Katrien had drie kinderen. Een eeneiige tweeling en een jongere zoon. Alle drie haar jongens zijn springlevend, maar zij zijn in feite geen Bergers.

Normaal gesproken ben ik niet bijgelovig: zwarte katten vind ik lief, onder een ladder loop ik zingend door, maar vandaag ben ik bang dat … Rust er soms een vloek op de familie Berger?

‘Doorgaans is een non-Hodgkin-lymfoom goed behandelbaar,’ beantwoordt dokter Driessen mijn vraag.

De stemmen jubelen vals, in een oorverdovende canon, op het wijsje van vader Jacob: Doorgaans? Dood gaan! Doorgaans? Dood gaan. Behandelbaar, behandelbaar? Jij waarschijnlijk niet, jij waarschijnlijk niet. Dikke pech, Leja weg …

‘De kans op een recidief is helaas aanwezig, maar ook dan kunnen we u weer behandelen.’

Vermoedelijk zijn de woorden van dokter Driessen geruststellend bedoeld.