Angela & Emma

Ontsluierd

Angela & Emma

Bakker & Godijn

Angela & Emma

“Ontsluierd”

Alice Bakker & Elly Godijn

1e druk: juni 2021

Uitgever: Godijn Publishing

Coverontwerp: Tom Smits

ISBN 978-94-93233-75-1

ISBN E-book 978-94-93233-77-5

NUR 301

©2021 Godijn Publishing

www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur en Godijn Publishing.

Weerzien, intro (2020)

Ontsluierd, deel 1 (2021)

1. Angela

Ze hoort de zwaluwen boven haar slaapkamerraam kwetteren. Ze zijn er weer, zoals ze de afgelopen vijf jaar de kap van haar huis weten te vinden. De mooiste tijd van het jaar. Ook de wielrenners die langs haar huis razen, geven haar een zomers gevoel. Vanuit bed luistert ze naar de flarden van gesprekken die ze opvangt.

‘… woensdag al gezegd dat we beter … wat te doen met die rotzooi … ja, vanmiddag … gelooft je eigen ogen niet …’

Haar fantasie gaat ermee op de loop.

Ooit maakt ze elke zin af en schrijft ze er een boek over.

De halve nacht heeft ze wakker gelegen, woelend en piekerend over hoe het nu verder moet. Ze is na lange tijd herenigd met haar tweelingzus Emma, maar er zijn nog wel wat hobbels te nemen. Wat is er met moeder gebeurd en waarom heeft ze haar vader al weken niet gesproken?

Klaarblijkelijk is ze tegen de ochtend toch in slaap gevallen. Evengoed redelijk uitgerust ligt ze lekker te suffen en luistert ze naar de geluiden van buiten. Een van de zwaluwen vliegt weg. Vast op jacht naar eten voor de kleintjes.

Vanuit de logeerkamer klinkt gerommel. Plotseling is Angela klaarwakker. Emma!

Angela heeft jarenlang onder het juk van haar ouders gezeten, die niets meer met haar zus te maken willen hebben. Vijfentwintig jaar heeft ze daarom haar tweelingzus niet gezien. Na een aanwijzing van tante Margje – die na een vakantie in Zweden enthousiast vertelde over de Zweedse markt waar ze plotseling Emma in een kraam met mutsen en sjaals ontdekte – is ze naar het nieuwe thuisland van haar tweelingzus afgereisd. Tijd voor de waarheid.

Na een hereniging en lang wikken en wegen is Emma met haar meegevlogen van Stockholm naar Amsterdam, waar zij voor het eerst sinds al die jaren voet op Nederlandse bodem zette. Op zoek naar haar spoken uit het verleden, zoals ze dat zelf zegt.

Als achttienjarige vluchtte Emma naar Zweden, waar ze een leven heeft opgebouwd met Brent en hun elfjarige dochter Tyra. Jarenlang wist Angela niet waar haar zus woonde en waarom ze zo plotseling verdween. Zelfs nu ze haar gevonden heeft, blijven er vraagtekens. In Nederland, maar ook in Zweden.

Ze weet dat de vlucht destijds met hun moeder te maken heeft. Een onhoudbare situatie, waarin moeder er sinds hun jonge jaren alles aan leek te doen om Emma uit de weg te ruimen. Waarom?

De verhouding tussen haar moeder en zus is altijd verre van gezond geweest, dat staat voor Angela vast. Hoewel ze Emma honderd procent gelooft, blijft het ongeloofwaardig.

Ze herinnert zich Emma als een ziek vogeltje, Angela’s kindertijd speelde zich af naast het bed van haar kwakkelende tweelingzusje. Of ze was met regelmaat ineens een aantal dagen verdwenen. Voor Angela was het de gewoonste zaak van de wereld. Achteraf belachelijk, nu uit de verhalen van Emma blijkt dat ze moederziel alleen in het ziekenhuis lag, zonder ook maar één keer bezoek te krijgen. Dat wist ze toen niet. Haar zusje was er altijd gewoon ineens weer. Keer op keer.

Voor Emma is er reden genoeg om aan haar tweelingzus te twijfelen. In haar herinnering is Angela onderdeel van de strategie van moeder. Het ergste is, het kan heel goed dat ze daarin gelijk heeft. Sinds ze de verhalen van Emma kent, weet ze dat ook zij ooit een dodelijk mengsel heeft gemaakt.

Sterker dan de andere keren.

Rattengif. Moeder zei dat ze ratten hadden. De dag dat ze hun moeder daarvoor vergeeft, komt waarschijnlijk nooit. Haar bloedeigen moeder die haar aanzette om een dodelijk mengsel voor haar tweelingzus te maken. Verdient die vrouw de titel “moeder” wel?

Jou wilde ik, engeltje. Je zus kreeg ik bij een pondje suiker. En weet je wat het is? Ik had niet eens suiker nodig.

Angela gruwelt bij de herinnering aan de gestoorde uitspraken van moeder. En bij het feit dat Emma epilepsie ontwikkelde door wat haar moeder haar toediende. Een vreemd verhaal, welke moeder doet zoiets?

Haar moeder.

Ze pakt haar mobiel van het nachtkastje en leest het bericht terug dat ze enkele dagen geleden kreeg, de reden dat Emma met haar meeging naar Nederland.

- Angela, als je dan toch in het verleden loopt te wroeten, kun je maar beter alles weten. Kom terug naar Nederland en ik vertel je alles. Er is veel meer dan jij en Emma vermoeden. Geen geheimen meer.

Het klinkt mooier dan het is, nog voor ze de kans kregen naar Nederland te gaan en hun moeder te bezoeken, krijgt ze een hartinfarct en nu ligt ze in het ziekenhuis. Niet aanspreekbaar.

De rol van hun vader is twijfelachtig. Hij stond erbij en keek ernaar, zegt Emma over haar kindertijd. Hoe onschuldig is pa in dit verhaal?

Angela staat op, kleedt zich aan en wandelt met een kop koffie de tuin in. Haar zus stoort ze niet. Ze heeft geen geluiden meer uit de logeerkamer gehoord. Die heeft haar rust broodnodig, na een slapeloze tijd in Zweden, toen haar dochtertje in het ziekenhuis lag.

Haar blik wordt getrokken naar moeder zwaluw die het nestje van klei in vliegt. Haar staartje wiebelt blijmoedig heen en weer buiten het nest. Als ze weer wegvliegt, ziet ze een kleintje met open bek op moeder wachten. Zo hoort het te gaan, een moeder die haar kind voedt en een kind dat vol van fiducie de bek opent. Vertrouwde Emma haar moeder? Deed ze vrijwillig haar mond open, net als het kleine vogeltje net? Of werd ze daartoe gedwongen?

De symboliek slaat plots in als een bom. Verwoed probeert Angela haar tranen tegen te houden, maar als ze weer naar de vogeltjes blikt, kan ze zich niet meer inhouden. Met lange uithalen komt haar verdriet eruit.

Moeder die haar haar tweelingzus ontnam. Niet door haar uit de weg te ruimen, maar op de manier hoe Emma er uiteindelijk onderuit kwam. Wat heeft ze haar zielsverwant de afgelopen jaren gemist, waarom is ze niet eerder naar haar op zoek gegaan? Berouw komt na de zonde, dat blijkt maar weer.

Met haar mouw probeert ze haar wangen te drogen, maar het is niet afdoende. Ze staat op om een doos tissues uit de keuken te halen als haar oog op een papieren zakje onder de tafel valt.

Sperziebonen uit de groentetuin.

Haar moeder heeft ze ruim een week geleden voor haar neergelegd, omdat ze niet wist dat Angela in Zweden was. Kennelijk zijn ze van tafel gewaaid. Die bonen zijn inmiddels geenszins vers meer. Ze pakt het zakje op en loopt direct door naar de vuilcontainer om ze weg te gooien. De gerimpelde bonen in de groenbak, het zakje bij het oud papier. Als ze het leegschudt, ziet ze een papiertje tussen de bonen in de bak vallen. Ze buigt diep en vist het tussen het schimmelende groen uit. Als ze het met het zakje in de papierbak wil doen, herkent ze vol verbijstering het handschrift van haar moeder.

“De waarheid ligt onder het tafelzeil in de keuken”.

‘Ik kan daar niet naartoe, Angela. Dat kun je niet van me verlangen. Ik ben er niet aan toe om vader onder ogen te komen. Doe het alleen. Je hoeft alleen die keuken in te sluipen en een graai te doen onder het tafelzeil.’

Emma heeft gelijk, zoveel moeite is het niet. Dus heeft ze haar in het logeerbed achtergelaten en is ze zelf op pad gegaan. Maar het klamme zweet breekt Angela uit als ze via het achterraam de keuken in gluurt. Is vader thuis? Ze is er eigenlijk zelf ook nog niet aan toe om de confrontatie aan te gaan. De laatste keer dat ze hem zag, murmelde hij iets over oude eiken die niet verplaatst kunnen worden. Waar doelde hij op?

‘Kom, An. Doe je het niet voor jezelf, dan wel voor je zus,’ spreekt ze zichzelf hardop toe. Ze voelt in haar jaszak en doet een graai naar de huissleutel van haar ouders. Vingers gekruist dat haar vader nu op ziekenbezoek is. Of waar dan ook. Als hij maar niet in de keuken zit.

Zo zacht mogelijk opent ze de achterdeur. Ze weet hoe hij piept en kraakt als ze hem niet met beleid opent. Ze hoeft maar een stap binnen te zetten om de keukentafel te bereiken. Eerst voelt ze voorzichtig onder het zeil. Nul. Vlug trekt ze het eraf, voor de teleurstelling vat op haar krijgt.

Even lijkt het alsof er niks ligt, dan ziet ze een onregelmatigheid in het hout. In het midden is een vierkant uitgezaagd, waar precies een houten plankje in past. Alsof de tafel een deksel zonder handvat heeft, peutert ze het plankje uit de uitsparing. Verbaasd staart ze naar het stapeltje schriften dat eronder ligt. Wie had dat gedacht, een tafel met geheimen …

‘Ben jij dat, Angela?’

Ze doet een graai naar de schriften, gooit het plankje terug op zijn plek en legt zo netjes mogelijk het tafelzeil weer terug.

Alsof er niks is gebeurd.

De schriften propt ze in haar tas, de achterdeur laat ze gehaast open. Nog voor ze in de tuin staat, hoort ze de voordeur dichtslaan. In de achterpoort inhaleert ze diep in en uit om tot rust te komen. Als ze na een tijdje uithijgen via de poort naar de voorkant van het huis sluipt, ziet ze haar vader op het bankje met uitzicht op de eik in zijn voortuin zitten. Precies op de plek waar ze hem voor het laatst sprak.

Ik ga het toch doen, pa, denkt ze. Die oude eik komt sowieso van zijn plek. Ze draait zich resoluut om en verlaat de wijk via de andere kant. Ze heeft geen zin in een confrontatie. Eerst kijken welke waarheid ze in haar tas heeft.

Geertje is zwanger. Wel raar, je tweelingzus die haar leven zonder jou voortzet. Natuurlijk wist ik dat ze, nu ik getrouwd ben, steeds meer haar eigen weg gaat. Toch voelt het vreemd. Ik kan niet zonder Geertje. Van wie is het kind? Het laatste woord is hier nog niet over gezegd. Zij vindt ook een man en dan gaan we bij elkaar in de buurt wonen. We zijn straks twee gelukkige gezinnetjes die van alles met elkaar ondernemen. Ik kan niet wachten tot ik moeder word, net als Geertje.

R.

Emma leest over Angela’s schouder mee.

‘Duidelijk haar handschrift, maar dan wat kinderlijker,’ merkt Angela op.

‘Niet alleen het handschrift, het hele stuk doet kinderachtig aan.’

Het gaat niet goed met Geer. Ik denk dat ze haar tijd niet uitzingt. Ze gaat bevallen. Vandaag of morgen. Veel te vroeg, maar ik voel het. Tweelingzussen voelen dat. Niemand kent Geer zo goed als ik. Zelfs hij niet. Mocht hij willen. Hij komt niet tussen mij en G.

R.

‘Heb jij enig idee wie Geertje is?’

‘Als ik het goed lees, is het haar tweelingzus. Wist jij dat moeder een zus heeft? Behalve Margje dan.’

Emma schudt haar hoofd. ‘Nooit geweten.’

Zwijgend lezen ze met de hoofden tegen elkaar verder. Het schrift ligt tussen hen in op tafel. Nummer één van de stapel. Een opeenhoping van openbaringen, zo lijkt het.

Ze is niet thuis. Ik maak me zorgen. Waar is Geer? Ik voel me onrustig. Er is iets aan de hand.

R.

Ik zei het toch? Geertje ligt in het ziekenhuis. De bevalling komt veel te vroeg op gang. Drieëndertig weken. Ze proberen het tegen te houden, maar ik weet al dat dat niet lukt. Vandaag word ik tante. Dat is goed nieuws.

R.

Die laatste zin is nauwelijks leesbaar, omdat het met diepe halen is doorgestreept. In het schrift zijn een paar bladzijdes overgeslagen.

Deze lege pagina’s draag ik op aan mijn allerliefste zusje. Ik ben zo verdrietig. Ze is er niet meer. Ik ga met hem en de kinderen verder. Ik kan niet anders. De plek van Geertje moet gevuld blijven. Geer en ik, voor altijd één.

Ja, je leest het goed. Kinderen. Het waren er twee. Ze heeft ze zelf nog namen gegeven voor ze voor eeuwig haar ogen sloot. Angela is de engel. Die ander heet Emma, wat allesomvattend betekent. Geertje voelde dat dit laatste kind haar leven compleet maakte, zei hij. Ze was klaar. Maar zo was het niet. Emma had er niet moeten zijn, dan had Geertje nog geleefd. Het is Emma’s schuld dat ik geen tweelingzus meer heb. Wat keek Geer uit naar het moederschap. Ze was zo gelukkig. Wist ze dat het er twee waren? Ik heb haar er nooit over gehoord. Hem ook niet.

Ik heb W. laten beloven dat niemand weet dat het mijn kinderen niet zijn. Ons geheim. Voor altijd. Angela heeft mijn wereld verblijd met haar komst, ze maakte mij tante. Door Emma ben ik ineens de moeder die ik niet wil zijn.

R.

Schuin kijkt ze naar Emma, die gebiologeerd naar het schrift staart. Ze huilt.

‘Niet te geloven, moeder was er ook een van een tweeling. Schijnbaar is ze onze tante. Wat vreselijk, dat ze schrijft dat het jouw schuld is.’

Schielijk vliegt Emma overeind, waarbij haar stoel met een klap op de grond terechtkomt. Ze sjeest naar buiten, de deur wagenwijd openlatend. Angela wil wel achter haar aan gaan, maar iets blokkeert haar.

Hoe wrang, dat moeder zelf als geen ander wist hoe het voelt om een tweeling te zijn en dan toch alles deed om een wig te drijven tussen Angela en Emma. Sterker nog: er alles aan deed om ervoor te zorgen dat Emma uit hun leven verdween. Naar het buitenland was ver genoeg, als ze maar uit het zicht was. Emma was verleden tijd.

Ze pakt het schrift van tafel en bladert er nog een tijdje in. Het voelt vreemd om te beseffen dat de schrijver ervan niet haar biologische moeder is.

Ze heeft een borrel nodig. Angela loopt naar de koelkast en trekt er een fles witte wijn uit. Dan valt haar oog op de fles brännvin, van Emma. Misschien moet ze dat eens proberen. Ze legt de wijn terug, pakt het Zweedse drankje en schenkt twee glaasjes in. Het etiket vermeldt dat het een pittig drankje is. Dertig procent, onontbeerlijk voor hun gemoed op dit moment. Emma weet wat goed voor hen is.

Met de gevulde borrelglaasjes loopt ze de tuin in.

Haar tweelingzus staat met haar blik naar het dak van Angela’s huis gericht. ‘Zwaluwen,’ fluistert ze. ‘Weet je dat die symbool staan voor een nieuwe start?’

Zwijgend reikt ze haar het glas aan.

Emma slaat het in een teug achterover. ‘Dat mens heeft gelijk. Niemand kent je zo goed als je tweelingzus. Ondanks alles ben ik blij met onze nieuwe start. Ik heb zo’n spijt dat ik maar een seconde heb gedacht dat Tyra’s toestand in het ziekenhuis iets met jou te maken had.’

Angela wimpelt het weg met haar hand. Ze slaat haar arm om de schouder van Emma en samen kijken ze een tijdje naar het tafereel van het jonge gezin in het nestje van klei.

Dan draait Emma zich resoluut om. ‘Ik wil vader met dat schrift confronteren, ga je mee?’

2. Emma

Moeder is een tweeling. Net als ik. Ongelofelijk.

Ik had in Zweden moeten blijven. Hoe haalde ik het in mijn hoofd om Brent en Tyra achter te laten?

‘Mama, ga maar. Ik ben al elf en de dokter heeft gezegd dat ik weer beter ben.’

‘Ja, maar …’

‘Ga!’ Het was Brent die me overtuigde om te gaan. ‘Het verleden blijft je anders achtervolgen. Reken ermee af en maak een nieuwe start met Angela.’

‘Weet je het zeker?’

‘Ja, wij redden het wel. Sonja zorgt voor Tyra als ik aan het werk ben. Ze brengt haar naar school en haalt haar op.’

‘Ik heb geen oppas nodig. Ik kan zelf naar school.’

‘Dat weet ik, maar tante Sonja vindt het enorm leuk om bij jou te zijn.’

‘Tante Sonja kan vreselijk zeuren. Ze doet alsof ik nog een baby ben.’

Sonja woont in hetzelfde dorp en ze wil graag meer contact met ons. Een paar jaar geleden is ze Brent achterna gereisd naar Zweden, omdat ze hem miste. Ze heeft alleen haar broer, zegt ze. Ze kan betuttelend zijn, maar ze bedoelt het goed. Ik moet nog steeds een keer met haar winkelen.

‘Wat lief van Sonja dat ze wil helpen. En ja, Tyra, jij bent inderdaad geen baby meer.’

‘Ze kan zo lang helpen als nodig is.’

‘Arme, Tyra,’ lachte ik.

‘Hoezo, Sonja is een schat van een mens,’ bromde Brent. De twinkeling in zijn ogen verraadde hem echter en we barstten in lachen uit.

‘Ga, mama! Ik red het met tante Sonja. Heus.’

‘Weet je het zeker?’

‘Ja, ik zal heel lief voor tante Sonja zijn.’

‘Ach, lieverd. Oké, maar ik kom zo snel mogelijk terug. En dan maak ik het goed, gaan we naar …’

‘Slottsskogen,’ klonk het in koor.

‘Beloofd, dan gaan we wandelen en naar de dieren. Ik heb er nu al zin in.’

Ik dronk die avond brännvin met Brent, tot de bodem van de fles in zicht was. Hij verzekerde mij dat hij het onderzoek naar het rattengif nauwlettend in de gaten hield. Wie doet nou zoiets? Een kind van elf drogeren met rattengif. Dat is ziek.

We vreeën die nacht alsof de wereld verging en dit ons laatste samenzijn was. Brent gaf mij de hemel op aarde en ik gaf die aan hem.

De dag erna zwaaiden ze mij uit op het vliegveld. Tyra hield zich stoer, haar mondhoek trilde. Haar magere armen omhelsden mij voorzichtig en ik wilde haar niet loslaten. Het was Brent die me een duwtje richting de douane gaf, nadat hij zijn lippen op de mijne drukte. Ze smaakten naar meer.

Met trage stappen liep ik weg. Angela wachtte op me na de douane, ik wilde bij Brent en Tyra zijn. Ik kon nog terug. Angela kon alleen gaan. Dit was het moment om me om te draaien en te besluiten niet naar Nederland te gaan. Waar was ik mee bezig? Ik draaide me om en ik liep terug naar de twee mensen voor wie mijn hart klopt.

‘Niet doen, Emma. Maak het niet moeilijker dan het is. Je moet dit doen. Ga terug, loop door en aan het eind van de gang mag je je nog één keer omdraaien.’

Hij had gelijk. Ik rende naar ze toe en gaf ze allebei nog een kus, waarna ik op weg ging met een missie. Nog één keer draaide ik mij om, aan het einde van de gang, en zwaaide naar ze. Mijn hart brak. Ik hield me groot, maar vanbinnen …

Moeder is een tweeling net als ik.

Is zij net als wij een twee-eiige tweeling?

Nee, zij is onze moeder niet. Moeder stierf tijdens onze geboorte. Het is mijn schuld. Rietje is mijn tante. Mijn moeder stierf door mij …

Mijn schuld.

De ijsblauwe ogen van Angela glinsteren. Al die tijd heeft ze niets gezegd. Alsof ze mijn vraag niet heeft gehoord. We hebben ieder ons eigen pad te bewandelen. Apart, maar ook samen. Ik kus haar wang.

‘Ik ga mee,’ zegt ze uiteindelijk.

Dan pas besef ik wat ik heb gevraagd.

Nee!

‘Ik … eh … ik durf niet, Angela. Vergeet mijn vraag.’

‘Nee, zo makkelijk kom je er niet vanaf. Morgenvroeg gaan we naar vader en confronteren we hem hiermee.’

‘Ik weet niet …’

‘We doen dit samen, Emma. Een nieuwe start, toch?’

‘Oké, samen. We gaan de confrontatie met de spoken uit het verleden aan.’

In mijn broekzak trilt mijn telefoon. Het is vast Brent.

‘Sorry, Brent belt. Ik ga even naar mijn kamer.’

Ongezien neem ik de telefoon op. ‘Brent, wacht even. Ik loop naar de logeerkamer.’

‘Jeetje, je lijkt wel een verliefde puber. Eén dag zonder je man en je raakt al van slag,’ lacht Angela, terwijl ik van haar wegloop.

Snel sluit ik de deur van de slaapkamer achter me. ‘Brent, wat fijn dat je me belt. Ik mis jou ook.’

‘Eh … ik moet je teleurstellen.’

‘Oh … Björn. Wat leuk dat je belt.’ Ik slik mijn teleurstelling weg.

‘Haha, houd jij jezelf voor de gek. Je hoopte op Brent en je moet het met mij doen. Maar ik ken mijn plek en ik neem genoegen met de tweede plaats.’

‘Mafkees, je bent mijn aller-allerbeste vriend.’

‘Daar doe ik het voor!’ buldert Björn. ‘Maar goed, waarvoor ik je bel; je bent niet op de zaak en niemand weet waar je bent.’

‘Heeft Brent het niet doorgegeven?’

‘Ik heb Brent de hele dag niet gezien.’

‘Niet gezien?’

‘Nee, ik probeer hem te bereiken, maar zijn telefoon staat uit.’

‘Hè?’

‘Na het werk ging ik naar jullie huis en daar was niemand.’

‘Wacht even, is Tyra niet thuis? Sonja past op haar.’

‘Nee, niemand.’

Nee!

‘Wil jij wat voor me doen, Björn?’

‘Uiteraard!’

‘Wil jij bij Sonja langsgaan en kijken of Tyra daar is?’

‘Doe ik! Vertel je mij nog waar jij bent?’

‘Ik ben in Nederland. Bij Angela. We zijn op zoek naar de waarheid.’

‘Dat meen je niet. En je vertelt mij niets? Hoe kun je …’

‘Ik …’

De verbinding is verbroken.

Snel bel ik hem terug, maar ik krijg zijn voicemail. Na vier keer bellen, geef ik het op. Wat een kort lontje.

Ik probeer Brent en Sonja te bellen, ook bij hen krijg ik de voicemail. Als ik terug in Zweden ben, krijgt Tyra meteen een telefoon van mij. Wat als er iets is gebeurd? Mijn ademhaling versnelt en net op dat moment klopt Angela op de deur. Wanneer ik geen reactie geef, komt ze zachtjes binnen en kalmeert me, totdat ik mijn ademhaling weer onder controle heb.

‘Ik heb zuurkoolstamppot met rookworst, je lievelingseten.’

‘Winterse kost? Het is zomer.’

‘Nou en. We eten waar we trek in hebben. Ik weet dat ik je wakker kan maken voor stamppot met rookworst. Dus kom op. Eerst eten, daarna vertel je me alles wat je kwijt wilt.’

‘Jij lust toch geen …’

‘Ik heb het leren waarderen. Het staat al op tafel.’

Stamppot met rookworst. De gedachte alleen al laat mijn maag rammelen. Ze heeft gelijk; eerst eten, daarna zie we verder.

Na het eten hangen we in de woonkamer op de hoekbank, ieder aan een kant. Onze voeten kriebelen tegen elkaar. Wat heb ik dit gemist. Ik vertel haar over het telefoongesprek, maar ik verzwijg dat Björn boos de verbinding heeft verbroken. Dit is zo niet Björn.

‘Bel ze nog een keer. Als je wilt, ga ik de kamer uit. En anders blijf ik bij je.’

‘Ja, dat doe ik. Ik vind het fijn als jij erbij bent.’

Ik bel Brent en ik bel Sonja. Ik bel nog een keer Brent en ik bel nog een keer Sonja. Iedere keer krijg ik direct de voicemail. Björn durf ik niet meer te bellen. Ik had de hoop op hem gevestigd, maar die laat ik varen.

Ik moet mijn zinnen verzetten. Dus probeer ik een ander onderwerp aan te snijden. ‘Heb jij Lars nog gesproken?’

‘Ja, praat er maar overheen,’ lacht ze.

‘Geef mij even iets anders om over na te denken. Kom op, vertel!’

‘Wil je over mijn miserabele liefdesleven horen? Het is nog pril, dus ik zwijg.’

‘Doe niet zo flauw.’

‘Oké, ik zeg één ding. Ik heb mijn prille liefde vanmiddag nog gesproken.’ Angela kijkt me glimlachend aan.

‘Ah, ik zie het. Je bent verliefd!’

‘Ja, maar jij weet niet op wie.’

‘Kom op, zussen vertellen elkaar alles.’

‘Dat dacht ik ook, totdat jij er zomaar vandoor ging en mij achterliet.’

Dat doet zeer. Ze heeft het volste recht om mij deze sneer te geven. Maar waar komt die ineens vandaan? Om me een houding te geven, pak ik de warme mok thee van de salontafel en blaas erin. De condens slaat in mijn gezicht.

Ik kan dit niet.

Met een klap zet ik de beker terug.

‘Stel je niet zo aan. Je kunt toch wel tegen de waarheid?’

‘Nou …’

‘Ach, kom op Emma. Hoe denk je dat ik me voelde op de middelbare school, toen je samen met je vriendinnen over mij stond te smoezen? Ik weet het nog precies: “Wij waren eerst eeneiig, zij heeft mij ons ei uit gejaagd. Daar is het misgegaan. Het “engeltje” was me voor bij de poort en is daarna altijd een moederskindje gebleven. Dat komt nooit meer goed.” Dat waren jouw woorden over mij. En nu zit je te mokken, omdat ik de waarheid spreek? Hoe denk je dat ik me voelde? En hoe ik me nu voel? De wereld draait niet alleen om jou, Emma Brentson!’

Wat is dit? Wat een dag. Ik ga naar mijn kamer.

‘Nee, je blijft hier. Je loopt niet weg. Als we de spoken uit ons verleden willen verjagen, dan moet alles boven water komen. En nu pak ik twee glazen van die smerige brännvin van jou en dan proosten we op een nieuw begin.’

Terwijl ik haar aankijk, proest ik het uit. En zij ook.

‘Hoeveel flessen van dat vieze spul heb je meegenomen? Taxfree?’

‘Zes.’

Ze kijkt me vol ongeloof aan en begint nog harder te lachen. Een traan rolt over haar wang. ‘Je bent niets veranderd.’ Ze loopt naar de keuken om een borrel te halen en komt terug met een groot en klein glas. ‘Voor jou het grote glas, ik vind het al een hele prestatie als ik een paar slokken van dit spul naar binnen werk. Nu gaan we praten. Over vroeger. De leuke en de minder leuke herinneringen. We beginnen bij de lagere school.’

‘Je hebt gelijk. De wereld draait niet alleen om mij.’ Ik sla de inhoud van het glas in een teug achterover. Heerlijk!

Op dat moment gaat mijn telefoon. Het is Björn.

‘Emma, ik ben zojuist bij Sonja langs geweest. Wat denk je? Tyra logeert bij Sonja.’

Nergens bespeur ik dat hij boos op me is. Alsof er niets is gebeurd.

‘Wat … hoe … waar is Brent? En waarom neemt Sonja haar telefoon niet op?’

‘Ik ben bij jullie huis geweest, daar was het donker. Ik heb geen idee waar Brent is, hij is een volwassen man. Hij redt zichzelf. Toch?’

‘Weet Sonja waar hij is?’

‘Nee, ze zegt niet zoveel. De batterij van haar telefoon is leeg, zegt ze.’

‘Maar … Tyra …’

‘Met Tyra gaat het goed. Ik moest van haar zeggen dat ze het gezellig heeft bij Sonja en dat je je niet ongerust moet maken. Verder weet ik niets.’

‘Waarom verbrak je de verbinding vanmiddag?’

‘Ik moet gaan, Emma! Kunnen we morgen overleggen over Emm’Ull? Dat je er een dag niet bent, is prima. Als je langer wegblijft, is het fijn als ik als jouw PA weet waar ik aan toe ben.’

‘Sorry, Björn. Ik wilde je morgen bellen voor werkoverleg. Maar waarom verbrak je nou de verbinding vanmiddag?’

‘Een lege batterij. Tot morgen, Emma.’

En weg is hij. Iedereen lijkt vandaag een lege batterij te hebben.

3. Emma

Het is ver na middernacht als de bodem van de fles in zicht is. Angela ligt al te slapen, het restje van de fles laat ze aan mij, samen met een deken. Een laatste slok brännvin brandt in mijn keel, terwijl ik me dieper laat wegzakken in de zachte kussens van de bank. Mijn ogen zijn zwaar, loodzwaar. Een enkel tafellampje brandt nog in de woonkamer, de vlammetjes van de waxinelichtjes dansen hun laatste dans.

Ik zit op mosgrond in een onbekend bos. Voor mij zie ik een greppel waaruit een gorgelend geluid komt. Voorzichtig kruip ik ernaartoe. Daar in een donker laagje water ligt een man, uit zijn mond klinkt een laatste rochel. De geur van verderf vult mijn neus. Het is Brent! Zijn oogkassen zijn leeg, ze staren mij hol aan, omdat er niets is om mee te staren. Vleesvliegen en aaskevers krioelen over zijn lijf. Zijn kleding lijkt opgeslokt te worden door zijn lichaam, een lijf dat in een verregaande staat van ontbinding is, waar maden zich tegoed aan doen. Een feestmaal voor ze. Ik voel geen angst of verwarring. Ik ben een toeschouwer, ik constateer. Zijn trouwring glimt aan een zwarte hand. Ik reik ernaar, maar voordat ik het weet, strijkt een zwarte raaf neer die in één beweging de ringvinger van Brents hand trekt. Het scheurende geluid schuurt ongenadig in mijn oorschelp. De raaf slaat zijn vleugels uit en vliegt weg met de rafelige vinger in zijn bek. Nog lang zie ik de ring glinsteren.

Dan hoor ik voetstappen achter me. Haastige voetstappen.

Het is Tyra. Ze ziet mij niet. Ze is verdiept in haar spel. Ik strek mijn arm naar haar uit, maar Sonja is bij haar en die trekt haar bij me vandaan. Tyra springt met gemak over de greppel, Sonja redt het niet en stapt met haar hak op de buik van Brent, waardoor deze openscheurt en darmen zichtbaar worden. Half aangevreten zwartgekleurde darmen.

Tyra zingt zachtjes. Als een engel. Haar blonde haren dansen in het maanlicht. Ze huppelt vooruit.

Sonja draait haar hoofd om en kijkt mij met haar donkere ogen priemend aan. ‘De wereld draait niet alleen om jou, Emma Brentson.’ Haar woorden echoën door het bos. Ze gooit haar hoofd achterover en gilt als een feeks. ‘Moordenaar.’ Haar sardonische lach draagt ver in de zwarte nacht. ‘Moordenaar.’

Ik kijk weer naar de greppel. Hij is leeg. Nee! Waar is Brent? Half struikelend ren ik zo snel als ik kan door het bos. Takken zwiepen in mijn gezicht, ik ren door en ik sla ze met mijn handen opzij. Geen idee welke kant ik op moet. Ik ren en ik ren. Dan zie ik hem, met zijn rug naar me toe, aan de rand van een meer. ‘Brent.’

Hij draait zich om. ‘Ik moet je teleurstellen …’

Uit Björns mond kruipt een slang die sissend op me afkomt. Zijn gevorkte tong schiet naar voren. Op het moment dat het beest zijn bek verder opent om toe te slaan, val ik achterover. Een lange, diepe val.

Met een plof kom ik terecht in de woonkamer van mijn ouders. Of wat daar van over is. Op de stoel, zijn stoel, zit mijn vader. Hij kijkt naar me, maar zegt niets …

4. Angela

Voorzichtig schudt ze haar zus heen en weer. ‘Wakker worden, Emma. Je droomt.’

‘Brent …’ kreunt Emma. ‘Waar ben je?’

‘Ik ben het, Angela. Word wakker.’ Ze aait liefdevol haar wang.

Langzaam ontwaakt haar zus. Het klamme zweet staat op haar voorhoofd, haar ogen gaan verschrikt van links naar rechts. Emma zucht zo diep, dat Angela bang is dat ze dat doet om haar misselijkheid te onderdrukken. Snel haalt ze een glas water.

Met het waterglas aan haar mond, klokt Emma het koele vocht naar binnen. Langzaam komt ze tot zichzelf. ‘Wat een afschuwelijke droom,’ mompelt ze. ‘Ik zag Brent en een raaf, die wegvloog met zijn vinger …’

Met twee vingers in haar oor mompelt Angela dat dit te veel informatie is. ‘Geen wonder dat je zo misselijk lijkt. Je weet toch dat ik niet tegen dat soort verhalen kan.’

‘Er was nog meer.’ Emma gaat ineens verwoed rechtop zitten. ‘Sonja was er ook en ze zei precies hetzelfde als jij gisterenavond. Iets over de wereld die niet om Emma Brentson draait.’

‘Het grijpt je nogal aan.’ Ze kust Emma op haar wang.

‘Het is niet leuk om te horen. Ik denk dat je gelijk hebt.’

‘Mijn wereld draait op dit moment wel om Emma Brentson,’ grinnikt Angela. ‘Kom op, sta op. Dan gaan we zo naar pa. Vannacht slaap je in de logeerkamer hoor, niet meer op de bank … Iets anders, waarom denk je dat Brent mij heeft gebeld?’

Emma schiet zo mogelijk nog rechterop. ‘Heeft Brent jou gebeld?’ Ze graait naar haar mobiele telefoon, maar vindt hem zo snel niet.

Angela ziet hem naast de bank op de grond liggen. ‘Hier, hij is er blijkbaar vannacht vanaf gevallen.’

Teleurgesteld laat Emma haar telefoon op haar schoot zakken. ‘Mij heeft hij niet gebeld. Wat zei hij?’

‘Niks. Hij belde om kwart over twee. Toen sliep ik.’

Met haar telefoon aan haar oor laat Emma weten dat Brent niet opneemt.

‘Ik ga ontbijt maken. Kleed jij je aan?’

‘Wat is dat toch met Brent? Waarom neemt hij steeds niet op. Wil jij het proberen?’

‘Denk je dat hij jou ontloopt? Niet zo onzeker, zusje, die man is gek op jou.’

Als Emma onder de douche staat, probeert Angela het toch. Brent neemt ook haar gesprek niet aan. Ze besluit Lars te bellen. Misschien kan hij poolshoogte nemen in het dorp waar Emma met haar gezin woont. Op de een of andere manier wil ze Björn niet bellen, ze vertrouwt hem voor geen meter.

Met een boterham in hun hand stappen ze de achtertuin in, naar Pottery-An, de pottenbakkerij van Angela. Na een korte rondleiding laat Angela haar zus zien waar ze mee bezig is en wat haar plannen zijn. Laatst in Zweden heeft ze een flinke order gekregen van Lars, toen ze hem opzocht in zijn bloemenwinkel. Ze gaat een serie vaasjes voor hem maken. Omdat Lars ervan droomt om ook een gebreide vaas in de collectie op te nemen – een vaas met een wollen hoesje – overweegt ze Emma een samenwerking voor te stellen. Hij had het over een glazen vaas, zij wil hem laten zien dat haar aardewerk niet onderdoet voor glas. Maar eigenlijk wil ze nu niet met Emma over Lars praten. Haar zus denkt dat ze verliefd is op Lars. Dat is het niet. Er is iemand anders die haar hart op hol brengt. Het is niet de juiste tijd voor Angela om daarover te vertellen. Bovendien zijn ze in Nederland met een ander doel; de waarheid boven tafel krijgen.

‘We kunnen het niet uitstellen, Emma. Kom, we gaan naar pa.’

‘Je weet dat ik moed verzamel.’

‘Ja, ik heb door dat je er onderuit probeert te komen. Het was jouw idee. Jij wilt hem confronteren met die dagboeken.’

‘Dat klopt wel, maar ik schijt in mijn broek om hem te zien.’

Lachend trekt Angela haar mee. ‘Gek, je hoeft niet bang te zijn voor pa. Hij is de goedheid zelve. Ik weet zeker dat hij niet kan wachten om jou te zien.’ Ze ziet aan Emma’s blik dat die het er niet mee eens is. ‘Kom op, Em. Het is een oude man, je hebt niets van hem te vrezen.’

‘Deze lege pagina’s draag ik op aan mijn allerliefste zusje. Ik ben zo verdrietig. Ze is er niet meer. Ik ga met hem en de kinderen verder. Ik kan niet anders. De plek van Geertje moet gevuld blijven. Geer en ik, voor altijd één.’ Met het schrift in haar hand leest ze haar vader voor wat haar moeder, of Rietje, in haar dagboek heeft opgeschreven.

Haar vader kijkt haar onbewogen aan.

‘Pa?’ Angela pakt hem bij zijn bovenarm en dwingt hem haar aan te kijken. ‘Wat is dit?’

‘Onzin,’ hij knippert niet een keer met zijn ogen. ‘Flauwekul, waar heb je dat vandaan?’

‘Van mama.’

‘Lieg niet, Angela. Je moeder ligt in het ziekenhuis. Ben je al bij haar geweest?’ Op haar zwijgen staat hij resoluut op. Zijn stoel zwiept met een klap tegen de grond. ‘Dat dacht ik al. Je laat je moeder in de steek en gelooft háár.’

Vol ongeloof kijkt Angela haar vader aan. ‘Haar? Bedoel je Emma?’

Zijn ogen schieten vuur.

‘Wat bazel je, pa. Ik heb dit hier gevonden.’ Ze trekt het tafelzeil weg en toont hem de verstopplek van de schriften.

‘Je had nooit naar haar toe moeten gaan.’

‘Waarom niet, pa?’

Hij draait zijn hoofd weg en staart naar de tuin. In zijn ooghoek glinstert een traan.

Angela zet de stoel rechtop en gebiedt hem met haar ogen weer te gaan zitten.

Langzaam laat hij zich op de stoel zakken. ‘Ik raak haar kwijt,’ mompelt hij. ‘Ik raak haar weer kwijt.’

‘Pa, wat bedoel je? Wat is er wat je mij niet kunt vertellen? Wie raak je kwijt?’

‘Waar is ze?’

Angela zwijgt. Wie bedoelt hij?

‘Waar is die godvergeten zus van je?’

Nu is het Angela’s beurt voor natte ogen. ‘Waar zijn we in beland, pa. Waarom wordt hier de waarheid niet gesproken?’

‘Ik heb je nog zo gewaarschuwd. Laat het rusten. Maar nee, jij moest zo nodig naar Zweden om de boel overhoop te halen. Als klap op de vuurpijl kon je moeder het niet meer aan. En dan haal jij ook nog mijn huis overhoop voor een paar puberschriftjes?’ Hij wijst nijdig naar het schrift op tafel.

‘Jouw huis overhoophalen?’ Angela heeft werkelijk geen idee waar haar vader het over heeft.

Haar vader trekt resoluut het tafelzeil weer op zijn plek. ‘Als dat is wat jij wilt, is hier geen plek meer voor jou.’

Lange tijd zeggen ze niets tegen elkaar. Tot Angela opstaat en met haar rug naar haar vader toe gaat theezetten. Ze moet nadenken. Wat is hier gaande? Ze moet zo snel mogelijk Emma waarschuwen hier niet naartoe te komen. De afspraak is dat Angela hun vader met het schriftje confronteert en Emma een half uurtje later volgt. Het leek hen beter hem eerst voor te bereiden zonder directe vader-verlorendochterconfrontatie. Ze kijkt op haar mobiel. Emma is al onderweg, dat kan niet anders.

‘Wat doe je?’

‘Theezetten.’

‘Nee, met je mobiel.’

‘Kijken hoe laat het is,’ liegt Angela deels. Ze stopt de telefoon in haar zak. Het lukt haar nooit om ongezien een bericht naar haar zus te sturen.

‘Is ze in de buurt?’ klinkt het vijandig.

‘Mama heeft mij zelf verteld waar die schriften lagen,’ negeert ze zijn snedige vraag. ‘Er zat een boodschap van haar bij de sperziebonen.’

‘Die krengen heeft ze daar weken geleden neergelegd. Lieg nou niet tegen me.’

‘Ik lieg niet!’ ze kan de tranen niet tegenhouden. Ze doet geen poging ze weg te vegen. Uit haar jaszak haalt ze het briefje van haar moeder en strijkt het voor hem glad op de tafel.

Haar vader werpt er nauwelijks een blik op.

In de flits dat hij naar het briefje kijkt, ziet ze herkenning. Hij weet dat ze gelijk heeft. Verwoed blaast hij in zijn theekop.

De spanning is om te snijden. Haar hoofd houdt ze onafgebroken op de achterdeur gericht. Ze moet een poging doen haar zus te waarschuwen, zodra ze binnenkomt.

‘Rietje heeft het niet makkelijk,’ klinkt vanuit het niets.

Hij heeft het tegen haar niet eerder over “Rietje” gehad. Altijd is het “je moeder”.

‘Ze weet zich geen raad met haar gevoel,’ vervolgt haar vader. ‘Al vanaf de eerste dag dat jullie in haar leven zijn, is het een worsteling voor haar. Je kunt het Rietje niet kwalijk nemen, Angela. Zo zit ze in elkaar. Je kunt haar nu niet in de steek laten. Je moet naar haar toe. Ze merkt het als jij niet komt, dat weet ik zeker. Ze voelt het.’

‘Ik ga niet, pa. Nog niet.’

‘Dan wordt ze straks niet meer wakker, Angela. Ze ligt daar voor jou. Ze doet alles voor je, dat weet je toch?’

‘Mag ik weten wie Geertje is?’ fluistert ze.

‘Nee!’

Ze heeft spijt dat ze hem onderbrak. ‘Vertel verder.’

‘Er valt niets meer te vertellen, Angela. Je moet het laten rusten. Je moeder komt hier niet zomaar bovenop, weet je dat? Zeker niet als jij haar negeert.’

Ineens is het weer haar moeder. ‘Ik negeer haar niet, ik ben er nog niet aan toe om haar te bezoeken.’

‘Doe me een lol, zorg ervoor dat Emma hier nooit meer komt.’

‘Weet je wat ik net nog tegen haar zei, pa?’

Woedend kijkt hij op. ‘Ik wist het. Ze is hier.’ Weer staat hij schielijk op. ‘Doe dit nou niet!’ Haar vader klinkt als een dreinend kind. ‘Je had haar in Zweden moeten laten.’

‘Dat ze niets voor jou te vrezen heeft. Dat je vast blij bent haar te zien. Dat je de goedheid zelve bent. Ik begrijp hier echt niks van.’

‘Je doet er geen moeite voor.’

Onbeholpen staat Angela op. Ze loopt naar haar vader en trekt naast hem een stoel bij. ‘Welke moeite wil jij dat ik neem?’

Ondanks haar onbegrip wil ze dat hij verder vertelt. Hij heeft al meer gezegd dan in jaren.

‘Dat je zwijgt.’

Ze laten zich op hun stoel zakken, ze slaat haar arm om hem heen en knijpt onhandig in zijn bovenarm. ‘Ik wil moeite doen om je te begrijpen. Ik wil je ook begrijpen. Maar pa, dan moet je me echt meer uitleggen. Wat is voor mij het nut om de waarheid naast me neer te leggen, als ik net een beetje inzicht krijg in mijn verleden?’

‘Het verleden is niet van belang. Het is de toekomst die telt.’

‘Een toekomst waar wat mij betreft Emma in past.’

‘De wereld draait niet om Emma de Vries.’

Waar heeft ze dat eerder gehoord.

Weer zitten ze lange tijd stilletjes naast elkaar. Hoeveel tijd is er verstreken? Nog niemand te zien bij de achterdeur. Gelukkig.

‘Ik kan er niet met je over praten,’ sist haar vader. ‘Nog niet.’

Angela haalt haar arm weg en laat zich tegen de rugleuning van haar stoel vallen.

‘Dan moet je niet van mij verwachten dat ik het zomaar begrijp,’ zegt ze resoluut.

Haar vader kijkt haar woedend aan. Net als hij weer wil praten, horen ze een luide klap in de gang. De voordeur.

Verschrikt kijken ze beiden op.

‘Joehoe!’ klinkt een hoge vrouwenstem. ‘Ik ben er, ga je mee?’

‘Margje,’ mompelt haar vader. ‘Ze heeft een sleutel. We gaan samen naar Rietje.’

‘Ik heb een ver-ras-sing!’ spelt ze bijna. ‘Kijk eens wie ik op straat tegenkwam. Je dood gewaande, verloren dochter, is dat niet enig?’ Ze trekt een onwillige Emma aan haar arm mee.

Angela wil haar blik vangen, maar krijgt daar de kans niet voor.

‘Ze wilde niet mee naar binnen, maar ik zei: meid doe niet zo gek. Je vader vindt het eindeloos dat je er bent, dat weet ik zeker. Toch, Willem? Jullie hebben al thee, zie ik. Doe ons ook maar een bakkie. Dat redden we nog net, hè Willem. Emma, jij lust ook wel een kop thee zo te zien. Meid, wat zie je eruit. Alsof je eerder toe bent aan een borrel.’

‘Dat is inderdaad een beter idee,’ mompelt Emma.

5. Emma