Lees ook van Ellen De Vriend

BITTERZOET (isbn 9789461852519)

IVOORROUTE

Thriller
Ellen De Vriend

ISBN 9789461852519

Ook verkrijgbaar als eBook en luisterboek

1e druk september 2021

Batavia Publishers

www.bataviapublishers.com / info@bataviapublishers.com

Copyright©2021 Batavia Publishers
Copyright©2021 Ellen De Vriend

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd in welke vorm dan ook zonder uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de uitgever.

Proloog

De avond is zwoel en ontelbare sterren staan aan de zwarte hemel. Vanaf zijn plek tussen de struiken ziet hij haar aan komen lopen in het licht dat vanuit het hotel naar buiten schijnt. Ze draagt een dun zwart vest en een jeans. Rustig loopt ze door de tuin en staat even stil om naar iets te luisteren. Het nachtelijke concert van de krekels en kikkers, gokt hij.

De tuin ligt er compleet verlaten bij. Hij weet dat hij zo’n mooie kans als deze niet nog een keer krijgt, maar hij vindt het moeilijk. Het mag niet misgaan!

Onafgebroken staart hij naar de vrouw, die slechts een paar meter van hem af is. Nog een keer kijkt hij om zich heen en naar de hotelkamers, waarvan bijna alle gordijnen nu gesloten zijn.

Hij voelt zich zenuwachtig en schraapt zijn keel. ‘Kunt u mij alstublieft helpen?’ Zijn stem klinkt raar. Hij ziet haar schrikken en in zijn richting kijken. Ze aarzelt zichtbaar, maar ziet niets in het donker.

‘Waar bent u? Wat is er gebeurd?’ vraagt ze vanaf het tuinpad.

Hij zegt niets en kreunt alleen maar, alsof hij erge pijn heeft.

De vrouw stapt resoluut tussen de struiken door. ‘Hallo?’ roept ze, terwijl ze in het donker iets probeert te onderscheiden. ‘H…hallo?’

Ze komt steeds dichterbij. Een stap verder, nog een.

Hij moet nu snel handelen. De adrenaline schiet door zijn aderen. Het zweet staat op zijn voorhoofd. Hij schiet naar voren en pakt haar vast.

Als ze hem achter zich hoort is het al te laat. Ze maakt een verbaasd geluid als hij zijn mes tegen haar keel drukt. Zijn andere hand sluit zich om haar bovenarm.

Hijgend haalt ze adem.

DAG DRIE

Hoewel februari nog tot het hoogseizoen behoort om Murchison Falls National Park te bezoeken, vindt Sandra van Westen het er rustig, zowel in het grootste natuurreservaat van Oeganda als in het restaurant. Heel anders dan de enorme hoeveelheid mensen en de verpletterende hitte waarin ze drie dagen geleden terechtkwam, toen ze met haar vijf onbekende reisgenoten landde op Entebbe International Airport, voorzien van een kleine koffer, rugzak en een pak malariapillen.

Voor het eerst van haar leven was ze in Afrika. Een enorm groot continent waar niets is zoals het ergens anders is. Oeganda grenst in het noorden aan Zuid-Soedan, het oosten aan Kenia, het zuiden aan Tanzania en Rwanda en aan de westkant aan het grote Congo. Op de dag van aankomst hadden ze nog iets gegeten en waren ze hun bed ingedoken. Na een rustige ochtend in het levendige Entebbe, reden ze naar dit park.

Zacht zingend dekt een serveerster de tientallen houten tafels met placemats, borden, bestek en glazen. Kalmpjes schuift ze met alles tot het precies naar haar zin staat. Het is halfzeven, bijna etenstijd.

In een hoek van het restaurant zitten vijf mensen bij elkaar. Het zijn Belgen. Ze zijn tegelijk met Sandra’s eigen groep in het park aangekomen en af en toe maken ze een praatje. Met de reisleider van Nomad Tours heeft ze net een drankje gedaan. Hij heeft een leuke kop met donkere krullen en talloze interessante verhalen omdat hij hier al vijf jaar woont. Ze vond het leuk om daarover het een en ander te horen.

Zodra hij haar blik vangt knipoogt hij naar haar.

Sandra doet net alsof ze het niet heeft opgemerkt. Hij moet niet denken dat ze serieuze interesse in hem heeft, daarvoor is ze te veel op haar zelfstandigheid gesteld. Ze buigt zich over haar iPhone en scrolt met een paar snelle bewegingen van haar duim over het scherm om de tekst, waarvoor ze gisteravond een opzetje heeft gemaakt, nog een keer na te lezen. Dat wordt een mooi artikel voor het magazine waarvoor ze soms als freelance journalist werkt.

Toen ze een paar weken geleden van de uitgever van het prestigieuze blad het verzoek kreeg een reportage te maken in Oeganda, twijfelde ze geen moment. Dat soort aanbiedingen ligt niet voor het oprapen en de andere cultuur en prachtige natuur trokken haar aan. Al eerder schreef ze reportages over Brazilië, Spanje, India en Curaçao en in de komende editie komt een special over Oeganda. Ze hoopt dat de uitgever nog vaker opdrachten voor haar heeft, want reizen en daarover schrijven is wat altijd al op haar wishlist stond. Tussendoor werkt ze ook voor andere bladen en kranten.

Regelmatig krijgt Sandra de vraag of het reizen niet verveelt, maar ze zou niet weten waarom. Ze geniet juist enorm van de andere culturen, mensen, smaken en kleuren. Toch houdt het haar weleens bezig, want wat moet ze voor werk gaan doen als ze het reizen werkelijk beu is? Als ze geen zin meer heeft om steeds in een vliegtuig te zitten. Zich aan strakke werkschema’s te houden. Deadlines te halen. Jetlags. Als de opdrachten opdrogen. Ze weet het nog niet.

Op het moment dat ze het bruine leren hoesje van haar mobiel dichtklapt en in de zak van haar jeans steekt, stapt een sportief ogende veertiger het restaurant binnen.

Van onder haar wimpers bekijkt ze haar reisgenoot in zijn roze T-shirt, witte linnen driekwartbroek en bootschoenen. Een opvallende outfit voor een reis door het stoffige Oeganda, maar passend bij de aparte man die Hans is.

‘Wat is het hier behaaglijk en wat ruikt het heerlijk,’ zegt hij zodra hij naast haar staat. Hij steekt zijn prominente, puntige neus – die een beetje verbrand is – in de lucht. ‘Ik ruik kruiden en knoflook.’

Hij schuift bij haar tafel aan. Zijn blauwe ogen met de donkere rand nemen haar vriendelijk op. Zijn donkerblonde haar, flink doorschoten met grijs, staat alle kanten op alsof hij door een harde storm heeft gelopen.

Sandra wrijft over haar rommelende maag. ‘Ja, ik heb ook best trek na zo’n hele dag in de buitenlucht.’ Er is haar bijgebleven dat Hans iets in de gezondheidszorg doet, meer heeft hij nog niet verteld over zijn werk. Ze stelt zich hem voor in een wit ziekenhuispak op fluorescerende crocs en vindt hem daar wel het type voor. Trouwens ook voor een Frans kasteel, want met zijn hoekige gezicht en zijn vele handgebaren heeft hij ook wel iets weg van Martien Meiland.

‘O meid, ik zou alles gráág nog een keer willen doen. Het was zo indrukwekkend, vind je niet?’

‘Yep, ik kwam ogen tekort. Jammer dat ik het niet op film heb vastgelegd, maar als je daarmee bezig bent dan zie je zelf weer veel minder.’

Hans humt instemmend. ‘Ik vond zoveel dieren mooi, die dikke wrattenzwijnen, de giraffen op hun hoge poten en die leeuwin met haar drie jongen…’

‘Mijn favorieten zijn absoluut de olifanten,’ zegt Sandra. Ze ziet de olifantenfamilie weer zo voor zich. De kudde van misschien wel dertig stuks: een indrukwekkende grote bul en kolossale vrouwtjes met schattige jonge olifantjes ertussen. De dikhuiden toeterden in alle toonaarden omdat ze zich een beetje bedreigd voelden door de safari-jeep en ze verdwenen met wapperende oren tussen de acaciabomen uit het zicht.

Loes gaat op de lege plek naast Hans zitten. ‘Ik vond de olifanten ook super, maar die boottocht over de Nijl die vond ik echt onvergetelijk.’

‘O, echt?’ zegt Hans. ‘Die vond ik ook mooi, maar al die dieren… Die vond ik zo práchtig. Het is maar goed dat we geen fotorolletjes meer hebben!’ Hij lacht kort en hard, terwijl hij de woorden met nadruk uitspreekt en kijkt Sandra en Loes om de beurt aan.

Loes strijkt met haar hand door haar blonde haar, dat ze meestal in een staart heeft, maar nu los draagt en schraapt haar keel. ‘Ik weet niet hoeveel foto’s ik heb gemaakt van die bulderende Murchison waterval. Hoeveel liter water stort daar, volgens de gids, ook alweer naar beneden? Het was gigantisch veel.’

‘Driehonderdzestigduizend liter per seconde,’ antwoordt Sandra, die het nog een keer heeft opgezocht voor haar artikel. ‘Ik wist wel dat de Nijl vanaf het Victoriameer naar de Middellandse Zee stroomt, maar ik heb nooit beseft hoe belangrijk die rivier is voor Oeganda. Bij de Nijl dacht ik eigenlijk standaard aan Egypte.’

‘Ja, ik ook.’ Loes rolt de mouwen van haar grijze bloes een stukje verder op.

Sandra werpt een blik naar buiten. Zelfs met gesloten ramen hoort ze hierbinnen het gebrul van de dieren in het park. Het daglicht verdwijnt snel in de overwegend groene tuin. Bijna alsof iemand een rolluik naar beneden trekt. De zon is een van de weinige dingen in het land rond de evenaar die altijd op tijd is en zich vlot voortbeweegt.

Tussen de bomen hangen dunne mistsluiers vanuit het moeras, die feeëriek worden verlicht door de laatste zonnestralen. Hard schreeuwend vliegt een vogel op. Rakelings scheert hij over het hoofd van de jongen die in de tuin fakkels ontsteekt.

Voetstappen komen dichterbij en Stefan sluit zich zelfverzekerd aan bij het groepje. Een Wayfarer bril balanceert op zijn smalle neus. Hij strijkt een donkere haarlok, die over zijn voorhoofd valt, weg en neemt plaats op een stoel. Dichter bij Sandra dan zij wenselijk acht. ‘Hebben jullie al besteld?’ vraagt hij.

‘Het is een vast viergangenmenu, er is niets te kiezen dus wachten we even tot Hanneke en Joris er ook zijn.’ Hans’ stem klinkt neutraal. ‘Nou, ik mag het net wel zeggen: daar komen ze al.’

Alsof ze een groep stokstaartjes zijn draait iedereen aan de tafel precies tegelijk het hoofd om.

De gebloemde rok van Hanneke wappert rond haar stevige benen terwijl ze de tafel nadert, zich uitputtend in excuses dat ze aan de late kant zijn. Diagonaal over haar borst zit het hengsel van haar tasje, met daarin hun geld, paspoorten en wat rommeltjes. Ze doet het bijna nooit af.

Sandra verdenkt haar ervan dat ze het ’s nachts ook nog om heeft.

Kort na het dessert is de groep Nederlanders moe en slaperig. De warme maaltijd, de alcohol en de buitenlucht doen hun werk. Wat beschaamd proberen ze het eerst voor elkaar te verbergen, totdat Hanneke luidruchtig gaapt en zegt dat ze doodmoe is en naar haar bed gaat.

Loes staat ook op om naar haar hut te gaan.

Door de tuin lopen ze gezamenlijk naar de drie hutten, die aan elkaar geschakeld staan. De mist dempt het geluid van hun voetstappen op de tegels. In slechts een enkele hut brandt nog licht. Zacht roepen ze ‘Welterusten’ naar elkaar en verdwijnen naar binnen. Hans en Stefan delen een kamer tijdens de rondreis en Loes en Sandra ook. Een single kamer is een flink stuk duurder.

‘Ik lijk wel een bejaarde, maar ik denk dat ik ook direct mijn bed in kruip. Jij?’ vraagt Loes.

Sandra werpt een blik op haar mobiel. Vijf voor halftien. ‘Ik ben ook moe, hoor. Misschien lees ik nog even, maar dan poets ik wel alvast mijn tanden. Dan heb jij daar in elk geval geen last van.’

‘Aardig van je!’ Loes schopt haar schoenen uit en loopt op haar blote voeten naar de kleine badkamer, waar ze haar tandenborstel en tandpasta uit haar toilettas opdiept en haar tanden poetst. Ze doet nog een keer deodorant op, haalt een washandje over haar gezicht en droogt haar gezicht af met een zachte handdoek met een rafelige rand.

Ze kijkt naar zichzelf in de spiegel boven de wastafel. Het felle tl-licht flatteert niet. Donkerbruine ogen in een door de zon wat vlekkerig gezicht. Schrale lippen, die droog blijven als ze er met haar tong langs gaat. Volgend jaar wordt ze vijfendertig en gaat ze op weg naar de veertig. Wat vliegt de tijd.

Met een diepe zucht draait ze zich om en loopt terug naar de slaapkamer waar Sandra alle lampen heeft aangedaan en de gordijnen nog open zijn.

Sandra verstuurt een appje en klapt het hoesje van haar mobiel dicht.

Loes sluit zorgvuldig de gordijnen, stopt haar vuile was in de Jumbo-tas die ze daarvoor heeft meegenomen en hangt over de achterkant van het bed alvast kleding klaar voor morgenochtend. Met haar slaapshirt aan nestelt ze zich in het ruime bed met het overdadige houtsnijwerk.

Op het identieke bed tegen de linker muur is het de gebruikelijke rommel. Een T-shirt ligt binnenstebuiten op een hoopje naast een aangebroken pak koekjes, kruimels, een gedragen string en een thriller met een zonnig omslag. Stefan wist het grappige Zuid-Afrikaanse woord voor een string. Even denkt Loes na wat het ook alweer was. O ja, een amperbroekie. Ze glimlacht.

Sandra doet het licht in de badkamer uit en deponeert alles in één beweging van het bed op het nachtkastje.

Slaapdronken zit Loes op het toilet met haar ogen bijna dicht terwijl ze haar blaas leegt. Daarom duurt het even voordat het tot haar doordringt dat ze buiten geroezemoes hoort, als het gonzen van een zwerm bijen. Niet alleen hebben de nachtgeluiden die van de dag overgenomen: insecten, kikkers en in de verte een hyena. Maar ook hoort ze auto’s rijden, stemmen en geschuif. Geconcentreerd luistert ze met haar hoofd schuin opgeheven naar het kleine raam. Ze vindt het vreemd want het is al iets na twee uur. Zou er ’s nachts ook een safari zijn?

Omdat het raam hoog zit, klimt ze voorzichtig op de rand van de witstenen toiletpot, bang om met haar blote voeten van de koude, gladde rand af te glijden en gluurt door het raampje. Op de open plek in het dichte bos, achter het hotel, staan een zwarte jeep en een soort legertruck. Mannen in donkere kleding en camouflagepakken lopen heen en weer. Soms staan ze even stil om iets te overleggen en sluipen dan weer snel weg. Ze vraagt zich af waar ze mee bezig zijn. Misschien moeten er dieren verplaatst worden. In Europa gebeurt dat ook met dam- en edelherten en konikpaarden.

Loes gaat ervan uit dat ze haar niet kunnen zien want ze heeft alleen in de gang het licht aangedaan en niet in de toiletruimte zelf.

De bijna zwarte hemel staat vol met schitterende sterren, die echter maar weinig licht geven. Op haar tenen staand, buigt Loes zich dichter naar de stoffige hor in het kleine raam toe om beter te kunnen zien wat de mannen precies aan het doen zijn. Haar handen liggen op de smalle richel onder het raampje. De mannen sjouwen, twee aan twee, grote houten kratten vanuit het bos naar de auto’s.

Ze gaapt.

Net als ze het voor gezien wil houden, struikelt een van de mannen. Het houten krat valt daardoor aan één kant op de grond en door de klap schiet het deksel eraf.

‘Oh my god,’ prevelt Loes terwijl haar hart als een bezetene tekeer gaat tegen de binnenkant van haar ribben. De beelden treffen haar als een mokerslag en doen haar even op haar benen wankelen. Terwijl haar mond weer langzaam sluit, verzet ze haar voeten een stukje. Ze is bang dat ze kramp in haar tenen krijgt.

Een lichtbundel uit een zaklamp glijdt vluchtig langs het krat op de grond waaruit grote witte punten steken; slagtanden, ivoor, met kapot gereten huid en bloed aan de uiteinden. Ze wil schreeuwen, maar komt niet verder dan een zachte kreet. Even sluit ze haar ogen bij het idee wat aan deze slachtpartij vooraf is gegaan. Hoeveel onschuldige dieren zijn hiervoor gedood? En hoe kan dit gebeuren in een nationaal park? Ze schudt haar hoofd en voelt hoe alle haartjes op haar armen rechtop zijn gaan staan.

De commando’s buiten zijn kort en in een vreemde taal. De mannen werken snel en gehaast als een goed geoliede machine. Hoeveel van dit soort acties zijn er al geweest? vraagt ze zich af. Struiken bewegen heen en weer en tussen de bomen door verschijnen twee mannen met elk een olifantenkalf aan een touw achter zich aan, een spoor van gebroken takken en afgerukte bladeren achter zich latend. De jonge dieren stribbelen hevig tegen maar zijn geen partij voor de mannen, die hen in de truck dwingen. De kleinste van de twee olifantjes zet zijn poten onzeker neer op de schuin oplopende laadklep en valt bijna om. Het gaat maar net goed. Met een laatste klap op hun kont verdwijnen de dieren in de truck. De twee mannen geven elkaar lachend een high five en sluiten daarna de achterklep.

Verdoofd en ontredderd ziet ze alle bedrijvigheid aan. ‘Klootzakken,’ vloekt ze zacht voor zich uit. Stop hiermee, blijf van de olifanten af, smeekt ze in zichzelf. Haar maag draait om bij de gedachte aan de arme beesten; gevangen en gedood. Wat moet ze doen? Ze staart naar het tafereel voor zich. Haar adrenaline schiet omhoog. Ze slikt hoorbaar. Shit! Ze kan in haar shirt en slip toch niet naar buiten rennen en gillen dat de stropers hiermee moeten stoppen? Hoeveel zijn het er? Een stuk of acht, gokt ze. Dat lukt haar nooit. Ze hebben wapens en het gaat om heel veel geld. Dat geven ze niet zomaar op. Misschien schieten ze haar wel neer. Ze durft het ook niet, terwijl ze vindt dat ze geen minuut langer binnen kan blijven. De receptie van het hotel bellen? Maar wat als zij bij de stroperij betrokken zijn?

Verdomme, verdomme, wat is ze toch een lafaard. Haar handen plakken aan de tegels, haar vingers klauwen in de voegen. Tranen rollen over haar wangen.

Loes stapt van de toiletpot af en staat besluiteloos in de kleine ruimte. Wat moet ze doen? Wat kan ze doen? Ze draait zich om en drukt automatisch op de spoelknop van het toilet.

‘Oh!’ Haar adem stokt en even staat ze bewegingloos. Haar vingers blijven op de spoelknop liggen, alsof ze de handeling zo nog ongedaan kan maken. Helaas is het ook geen bespaarknop en spoelt het complete waterreservoir hard ruisend door de toiletpot.

Dat moeten ze buiten horen. Snel opent ze de deur naar de gang om het licht uit te doen, alsof het een gewoon toiletbezoek is. Ze drukt zich zo plat mogelijk tegen de muur, hoewel er nergens een raam in de gang is waardoor ze haar kunnen zien. Met trillende vingers schuift ze een pluk haar achter haar oor, maar ze hoort niets.

Dan overwint haar nieuwsgierigheid haar angst. Op haar tenen loopt Loes terug naar het toilet, opent de deur op een kiertje en kijkt naar het raampje.

Met haar adem ingehouden luistert ze. Nog steeds geen enkel geluid.

Snel zet ze haar voet weer op de keramiek van de pot en trekt zich omhoog aan de richel onder het raampje. Ze visualiseert de mahoniebomen, de struiken ervoor en de truck die hobbelend wegrijdt over het ruwe kronkelige bospad en uit het zicht verdwijnt.

Als de stofwolken verdwenen zijn, ziet ze de twee mannen op nog geen vijftien meter afstand staan. Ze wijzen in haar richting en komen haar kant oplopen. Zo snel mogelijk laat ze zich zakken. Haar bewegingen zijn schokkerig. Met haar rechterwang, rug en billen zo dicht mogelijk tegen de koude bruine tegels aangeperst staat ze in het donker. Haar buik en adem houdt ze in. Iedere zenuw in haar lijf lijkt onder stroom te staan. Ze had naar de gang moeten ontsnappen toen het nog kon, nu durft ze dat niet meer. Ze concentreert zich op de geluiden buiten. Ze hoort geritsel en een zachte kreet en daarna gerammel aan de buitenkant van de hor. De ene man heeft de andere opgetild, zo maakt ze op uit de geluiden. Ze hoort de man, die nauwelijks een meter van haar af staat, zelfs ademen.

‘Hello,’ fluistert een man. ‘Hello-ho, mzungu?’

Ze hoort de ander onderdrukt lachen. Een opvallend hikkerig lachje. Het doet haar een beetje aan een geit denken. Ze drukt zich nog platter tegen de muur en houdt haar adem in. Ze hoopt dat ze haar in het donker niet kunnen zien. Gelukkig is de opening te klein om doorheen te kunnen kruipen en zit de hor goed vast. Nog nooit in haar leven heeft ze zoveel angst gevoeld als nu. Ze vermoedt dat het niet lang meer duurt voor hij haar ziet. En wat dan?

Seconden verstrijken. Een minuut. De twee mannen praten zacht en gejaagd met elkaar en dan hoort ze iemand op de grond springen. Daarna blijft het stil, onheilspellend stil. Ze hoort geen voetstappen en ook geen motor starten. Helemaal niets.

Zonder ergens het licht aan te doen loopt ze met trillende benen terug naar de slaapkamer. Zou ze Sandra wakker maken? Die begroet haar vast niet met een stralende glimlach. Ze kruipt terug in haar bed met diep vanbinnen een brandende felle angst. Komen de stropers de hut binnen? Hebben ze haar gezien?

Haar halsslagader klopt in haar keel en ze ademt gejaagd. Gespannen luistert ze en staart naar de gesloten kamerdeur. Elk moment verwacht ze dat die openvliegt en dat de mannen haar komen halen.

Als er na een half uur nog niets is gebeurd realiseert ze zich hoe krampachtig en ineengedoken ze al die tijd ligt. Een laagje zweet op haar huid en met een kurkdroge mond. Geen haar op haar hoofd die eraan denkt om nog iets te drinken te gaan halen. Ze kijkt naar de wekker. Het is bijna vijf uur. Nog anderhalf uur en dan is het licht.

DAG VIER

Sandra slentert in de richting van het parkeerterrein. Voor de laatste keer bekijkt ze het robuuste, mosterdgele Fort Murchison dat geïnspireerd is op de oude Arabische forten uit de tijd van de legendarische ontdekkingsreizigers. Je zou niet verwachten dat de maaltijden en de kamers er zo uitstekend zijn.

Ze loopt het pad af naar een paar grote stenen en neemt plaats.

Met lome gebaren schuift ze haar zonnebril, met de bruine spiegelende glazen, in haar rode krullen. Uit de krochten van haar rugzak diept ze haar aansteker en haar pakje Barclays op, steekt een sigaret op en inhaleert de nicotine diep. Rook kringelt in trage slierten omhoog. Jammer genoeg is ze de enige van het gezelschap die rookt, dus heeft ze geen medestanders om onderweg een rookpauze in te lassen.

Genietend heft ze haar gezicht op naar de zon, die zo vroeg in de ochtend al flink op haar huid brandt. Een zacht briesje strijkt langs haar wangen, wat lekker is in de vochtige warmte die hier hangt. Een gevoel van geluk overspoelt haar. Ze vindt het heerlijk om even helemaal nergens aan te hoeven denken. Vooraf ging ze ervan uit dat dit een werkvakantie zou zijn, maar daar is ze van teruggekomen. Waarom zou ze niet volop genieten van wat ze deze twee weken allemaal kan zien en doen? Als de reportage maar eerlijk en objectief is geschreven.

Iets verderop gaan Hans en Loes naast elkaar op een laag muurtje zitten. Bij wijze van groet steekt Sandra haar hand op en draait haar gezicht weer naar de zon, haar voeten rusten op haar koffer. De rest van de dag zit ze waarschijnlijk in de auto. Ze heeft geen zin om, als ze net wakker is, te keuvelen over het weer dat overigens in Oeganda bijna altijd hetzelfde is. Een vreemd idee dat het volgens de voorspellingen deze week in Nederland gaat vriezen.

Ze drukt haar peuk uit op een platte steen en observeert Loes, haar kamergenote voor deze reis. Ze is zeker een aardige vrouw maar van dat lieve wordt Sandra ook een tikje kriegelig. Loes is ook erg in zichzelf gekeerd, maar vanochtend is dat nog een graadje erger. Even dacht Sandra dat ze iets onder de leden had, zo vermoeid zag ze eruit. Maar ze zei dat er niets aan de hand was, al was de blik in haar ogen bijna angstig te noemen. Ook nu weer kijkt ze steeds om zich heen.

Omdat de afgesproken verzameltijd nadert, voegt Sandra zich bij het groepje waar Stefan inmiddels ook bij staat. Opgewekt en onderzoekend kijkt hij haar met zijn haviksogen aan. Even lijkt het alsof hij zijn rechteroog iets sluit. Verbeeld ze het zich nou of flirt hij werkelijk met haar? Hij is minstens tien jaar ouder en totaal haar type niet. Al vaker heeft ze ervaren dat dat de prijs is die je als alleenreizende vrouw betaalt: voortdurend gedoe met geile mannen. Maar hetzelfde kan haar thuis overkomen.

Abrupt stopt Stefan met neuriën, alsof iemand ineens de radio uitzet. ‘O, Loes, dat vergeet ik nog bijna te zeggen. Die gids van Nomad Tours zoekt je! Heb ik iets gemist? Ik dacht dat je pas getrouwd was?’ Hij lacht om zijn eigen grapje.

Alsof ze op dit bericht wachtte staat Loes direct op. Met grote stappen loopt ze terug naar de ingang van het hotel.

Reisleider en chauffeur Solomon Ogurumo is een grote brede man in een grijze polo, een spijkerbroek en sportschoenen. Zijn huid is zwart als het gepolijste Afrikaanse hout. Hij laadt de bagage rustig in de blinkend gewreven fourwheeldrive Toyota Land Cruiser. Haalt er weer een koffer uit en past en meet opnieuw.

Sandra bekijkt het van een afstand. ‘Waarom neem je twee extra autobanden mee?’ Ze tuit haar lippen.

Solomon negeert de vraag in eerste instantie, maar als ze hem aan blijft kijken, herhaalt hij: ‘Why?’

Ze knikt. ‘Ja, why? Er zitten al twee banden achter op de auto. Waarom moeten er dan nog extra banden mee? Zo groot is de bagageruimte niet.’

Hij zet de rugzak van Loes rustig in de auto en sluit de klep. ‘Ze zijn voor een collega.’ Zijn donkere ogen blikken even in die van haar. Voor het eerst ziet ze het litteken dat van zijn oor tot in zijn hals loopt. Een oud litteken. Met een beweging van zijn hand gebaart hij dat ze in moet stappen.

Sandra zet haar kleine rugzak op de vloer voor de achterste autostoel, gaat naast Hans zitten en gespt haar gordel vast. Ze had niet gezien dat de anderen al in de auto zaten.

Solomon draait de contactsleutel om, schakelt naar de eerste versnelling en rijdt de onverharde weg op. Hij geeft zo’n dot gas dat het rode zand achter de wielen wegspuit. ‘We rijden nu naar Lira, waar we een reservering hebben voor één nacht. Het is ongeveer honderdzestig kilometer,’ vertelt hij zonder zijn ogen van de weg af te halen.

Sandra ziet het groene struikgewas aan zich voorbijflitsen als in een film die te snel wordt afgespeeld. Vanuit haar ooghoek ziet ze dat Hans met een benauwd gezicht zijn veiligheidsriem vastklikt. Een spiertje bij zijn oog trilt, al lijkt hij dat zelf niet te merken. Hij probeert in de binnenspiegel de blik van Solomon te vangen die zeker twee en een halve meter van hem vandaan zit. Solomon stuurt de Land Cruiser behendig over de onverharde weg vol met kuilen die zich loom door de bossen kronkelt. Hij rijdt minstens zestig en merkt Hans niet op.

‘Hij rijdt echt veel te hard, vind je niet? Dat is toch niet normaal op zo een… een zandweg.’

Sandra verbijt een glimlach. ‘Ik heb er geen moeite mee.’

Hans’ handen klemmen zich zo krampachtig rond de leuningen van zijn stoel dat zijn knokkels er wit van zien. Zijn adamsappel schiet op en neer langs zijn keel.

Uit haar tas diept Sandra haar zonnebril op. Ze klemt een van de poten tussen haar lippen en klapt daarna de pootjes uit om de bril op te zetten.

Een roofvogel op de weg kiest snel voor een veiligere plek. Dat is niet alle dieren gelukt, te zien aan een platte kip aan de kant van de weg.

De opvliegende stofwolken achter de auto zijn zo dicht dat Sandra de auto achter hen pas opmerkt als de bestuurder op de claxon drukt. Van schrik schiet ze rechtop.

Een gebutste Land Rover rijdt hard voorbij.

Vanachter de getinte glazen van zijn pilotenbril kijkt hij naar de Land Cruiser. Het hele gezelschap zit er in, al begrijpt hij nog steeds niet wie nu precies bij wie hoort. Hij heeft er geen verstand van. En zeker niet bij die mzungu’s. Het is een raar groepje.

Hij strekt zijn hals. Angstvallig houdt hij de safari-jeep, met de twee reservebanden achterop, in de gaten. Een van de twee Land Rovers die ertussenin reed is de auto net gepasseerd.

Verdomme. Hij mag ze niet uit het oog verliezen. De weg is bezaaid met trucks van reisorganisaties en bedrijven, privéauto’s en allerlei krakkemikkige busjes. Omdat ze allemaal voorzien zijn van een dikke laag rood stof, lijken ze veel op elkaar. Dan is het maar de vraag of hij de groep nog kan vinden. Hoe moet het dan verder?

Hij heeft de bovenste knoopjes van zijn zwarte shirt losgemaakt. Zijn gespierde armen steken eruit, ontsierd door een landkaart aan littekens. Zijn linkerarm rust op het geopende portier. Hij trekt de klep van het zwarte katoenen petje nog iets verder over zijn gezicht. Onder zijn stoel voelt hij de vertrouwde vorm van het pistool. Tot nu toe heeft hij het nog niet kunnen gebruiken. Hij heeft er geen idee van waar het gezelschap heen gaat.

Ongeduldig klakt hij met zijn tong en stopt achter een raamloze en gedeukte matatu, een busje, waaruit een sjofele man stapt die zonder enige haast beltegoed gaat kopen bij een van de winkeltjes die dat verkopen.

Een rol tapijt en een aantal koffers wiebelt vervaarlijk op het dak. De geur van uitlaatgassen prikkelt zijn neus.

Zijn ringtone klinkt, een indringend geluid dat hij niet kan negeren. Hij pakt de telefoon van de passagiersstoel en drukt op de verbindingsknop.

‘Yes.’

‘Heb je het al geregeld?’ vraagt zijn baas kortaf zonder introductie.

Hij gaat wat meer rechtop zitten. ‘Zo gemakkelijk is dat niet, sir. Er zijn veel te veel mensen,’ antwoordt hij sussend. ‘U moet even geduld hebben.’

‘Dan ruim je ze allemaal maar op,’ bijt de baas hem toe.

Hij valt stil. Zijn handen omklemmen het stuur van de auto. Hij beweegt zijn hoofd van rechts naar links en voelt iets kraken in zijn nek. De spanning in zijn lijf is er niet mee verdreven. ‘Ik moet verder, straks ben ik ze kwijt.’

‘Je weet wat ik gezegd heb.’

‘Yes, sir.’ Hij slaakt een demonstratieve zucht, verbreekt de verbinding en gooit de mobiel op de passagiersstoel. Zweetdruppels parelen op zijn voorhoofd en bovenlip. Verdikkeme. Als hij het niet oplost, heeft hij een flink probleem. Zijn baas heeft weinig tot geen geduld. Hij moet kiezen tussen uit de weg ruimen of zelf opgeruimd worden.

Hij trekt harder op dan nodig is en schakelt geroutineerd naar de tweede versnelling. Direct stampt hij weer op de rem als een groepje magere kippen besluit om op hun gemak de weg op te lopen. Hij kijkt in de achteruitkijkspiegel. De auto die achter hem rijdt kan gelukkig ook op tijd stoppen.

De kippen laten zich niet opjagen door het verkeer en scharrelen rustig rond.

Hij trommelt op het stuur. Kutbeesten. Het liefst zou hij ze allemaal platrijden.

Iets verderop draait Solomon de geasfalteerde hoofdweg op. Ze zien de gloed van blauwe zwaailichten en politieauto’s die midden op de weg staan. Mannen en vrouwen in kakikleurige overalls lopen heen en weer. Iemand geeft een stopteken.

‘Tourist Police and uwa,’ zegt Solomon terwijl hij langzamer gaat rijden en de auto aan de stoeprand stopt.

‘uwa? Dat ken ik niet…’ ratelt Hanneke en duwt haar metalen bril hoger op haar neus. ‘Wat is dat?’

‘Uganda Wildlife Authority’, antwoordt Stefan. Hij laat een stilte vallen. ‘Dat zijn parkwachters.’

‘Maar waarom staan ze dan hier?’ vraagt Hanneke.

Agenten openen de portieren en kijken in de auto.

‘Hello madam, how are you?’ vraagt iemand aan Sandra zoals gebruikelijk is.

‘I’m fine, thank you. How are you?’ zegt ze al automatisch terug.

Een agent met een ondoorgrondelijk gezicht roept dat iedereen uit de auto moet gaan.

‘Wat is er aan de hand, Solomon?’ vraagt Hans.

‘We moeten uit de auto,’ zegt hij zonder antwoord op zijn vraag te geven.

Ze kijken elkaar vragend aan. Ongemakkelijk ook, omdat niemand begrijpt wat er aan de hand is. Al eerder moesten ze voor politie stoppen, maar dat was altijd alleen om de autopapieren te controleren.

Solomon vertelde toen dat auto’s met toeristen op doorreis zoveel mogelijk worden ontzien. Het lijkt er nu op dat de politie echt ergens naar op zoek is. Maar naar wie of wat?

De agenten sommeren Solomon om de bagage uit de auto te halen en als dat gebeurd is schijnen ze met een zaklamp onder de stoelen.

Sandra haalt haar pakje sigaretten uit haar zak en steekt een sigaret tussen haar lippen. Ze neemt een lange, diepe haal en blaast met onrustige bewegingen van haar mond de rook weer uit.

‘Oegandezen hebben een hekel aan vrouwen die roken,’ zegt Stefan.

Sandra kijkt overdreven om zich heen en rolt met haar ogen. ‘Gelukkig maar dat ik dan de enige ben,’ mompelt ze.

Ondertussen lopen de agenten met spiegels aan een stok rond de auto om eronder te kunnen kijken.

Hoewel het nog vroeg in de ochtend is, is de hitte alweer verzengend. Sandra wrijft het zweet van haar voorhoofd en bovenlip af en ziet hoe Hanneke met haar arm om de schouders van een bleek ziende Loes naar een boom loopt.

‘Wat is er met Loes?’ vraagt Sandra aan Joris.

‘De warmte,’ zegt hij terwijl hij met trillende vingers een papieren zakdoekje uit de verpakking peutert en ermee over zijn glimmende voorhoofd veegt. Een stukje wit papier blijft aan zijn voorhoofd plakken, maar hij merkt het niet op. Zweetdruppels hangen in zijn borstelige, zwarte wenkbrauwen die zo opvallend afsteken bij zijn grijze haar. Hij houdt zijn buik in en stopt de zakdoek in de zak van zijn driekwart spijkerbroek.

Sandra heeft iedereen al uitgebreid gescand. Beroepsdeformatie. Maar de stille Joris kan ze nog niet precies plaatsen. Ze schat hem begin zestig. Er is iets met hem… Maar wat dat precies is, daar is ze nog niet uit.

De agent die de leiding heeft, gebaart dat ze weer in mogen stappen. Hij draait zich om naar Solomon en voert, zo te zien, een ernstig gesprek.

Loes schrok enorm toen de politie de auto staande hield. Ze was ervan overtuigd dat ze haar kwamen ophalen als getuige. Nu niets in die richting wijst, helpt ze de anderen om alle spullen weer in de achterklep van de auto te proppen. Opgelucht gaat ze weer op haar plek in de auto zitten en slaat het portier dicht, de warmte daarmee buitensluitend. Volgens de weersverwachting zou het vandaag bijna dertig graden worden.

Ze pakt een flesje water uit haar tas, draait het open en neemt snel een slok. Het is niet ijskoud, maar lest haar dorst wel. Ze vindt het een bijzonder groepje met Stefan die iedereen zo superieur behandelt, de brutale Sandra met haar glanzende bos rode krullen en opvallende groene ogen en Hans die haar aan de golden retriever doet denken die ze vroeger thuis hadden, bedelend om aandacht en goedkeuring.

Solomon stapt als laatste in en start de auto waardoor de airco koele lucht door het interieur blaast. Het valt Loes voor het eerst tijdens deze reis op dat hij ook zweet.

‘Wat is er allemaal aan de hand? Ik voel me verdomme net een crimineel,’ roept Sandra vanaf de achterste stoel. Ze buigt zich een stukje voorover om in het blikveld van Solomon te komen.

Solomon zucht en zijn gezicht verstrakt. ‘Stropers hebben vannacht een aantal olifanten afgeslacht in het nationaal park, daarom controleren ze alle auto’s op ivoor.’

Hans slaat zijn beide handen voor zijn mond. ‘Wát? Sjezus, dat meen je niet. Wat afschú-we-lijk!’

‘Ja, en dat ivoor vervoeren we in een auto vol met toeristen. Dat is toch idioot?’ Sandra stoot een schamper lachje uit. ‘Dat slaat helemaal nergens op!’

Solomon wrijft over zijn kaalgeschoren, glanzende schedel en rijdt met een ronkende motor weg. Uiteindelijk zegt hij: ‘Yeah, ze doen ook maar wat hun is opgedragen.’

Een poosje is het stil in de auto.

‘Waarom zagen ze die slagtanden van de olifanten niet af?’ oppert Hanneke na een tijdje. ‘Ik bedoel maar: dan worden de dieren niet meer afgeslacht, toch?’

Solomon remt af voor een geit die midden op de weg staat. Een jongetje van een jaar of zes duwt tegen de kont van het dier, tot het aan de kant van de weg staat. Direct komt het kind naar de auto toegerend, zijn hand met de palm naar boven. ‘Please, mzungu?’ Zijn groezelige gezichtje smekend voor het raam.

‘Olifanten kunnen niet zonder,’ legt Solomon uit. ‘Ze gebruiken hun slagtanden als wapen om tijgers en andere olifanten mee af te weren. Ze graven ermee naar wortels, zout en water. Zelfs boomschors verwijderen ze met hun tanden.’

Loes kijkt strak voor zich uit. Ze kan niet geloven dat een deel van de kudde dood is.

Er is meer verkeer op de weg dan Loes had verwacht. Ze rijden langs groen en waterrijk grasland met borassuspalmen, acacia’s, vijgen- en matokebomen, maar ook langs stukken land die door de hitte compleet verdord zijn. Er staan kleine huizen van leem of rood baksteen en winkeltjes. Op de gevels staan lelijke amateuristische reclames in gekleurde letters: Airtel Money en Enjoy the Warid experience. Overal spelen groepjes kinderen, soms in hun schooluniformen. Hun kroesharen zijn verplicht kortgeschoren. Met opgewonden gezichten zwaaien ze. Af en toe zwaait Loes terug, zich realiserend dat dit wel een erg hoog Máximagehalte heeft.

Ze pakt haar pen en maakt een paar aantekeningen in haar boekje van dingen die ze misschien wil gebruiken voor haar nieuwe boek. Heel ouderwets, maar dat bevalt haar wel.

Altijd was ze onzeker over zichzelf. Ze blonk nergens in uit en was ook op school maar een middelmatige leerling. Nooit had ze verwacht dat die grote uitgever haar manuscript uit de slush pile, zoals de stapel ongevraagd aangeboden manuscripten oneerbiedig wordt genoemd, zou vissen. Toch gebeurde het. Inmiddels is ze bezig haar vierde thriller te schrijven. Af en toe benauwt het haar dat ze het manuscript al over een halfjaar moet inleveren, want ze loopt steeds vast. Ook twijfelt ze of het wel interessant genoeg is wat ze te vertellen heeft. Maar niet voor niets heeft ze voor dit boek een werkbeurs ontvangen en een reisbeurs van het Fonds voor de Letteren.

Kluivend op de achterkant van haar pen staart ze naar buiten. In gedachten ziet ze zichzelf zitten. Haar blonde haar omlijst een gezicht waarin donkerbruine ogen domineren. Daarmee houdt ze anderen op een afstand, weet ze. Dat vindt ze niet erg, ze is niet snel op haar gemak bij mensen die ze niet kent. Maar als ze van mensen houdt, dan houdt ze van hen met heel haar hart. Van haar man Eric en haar twee stiefzonen van veertien en acht jaar. Toch heeft ze in de twee jaar dat ze samen zijn heel wat moeten inleveren. Leven met een gezin gaat stroperiger dan leven als vrijgezel. Er wordt veel meer van haar verwacht: op tijd de sportkleding wassen, halen en brengen naar van alles en nog wat, overhoren en meedenken over werkstukken voor school. En dan ook nog de boodschappen, het koken en schoonmaken. Het is net een vijfsterrenhotel dat ze draaiend moet houden. De traditioneel ingestelde Eric vindt het wel handig dat zij alles regelt, want zij is tóch thuis en hij moet werken. Dat ze naast hun leven te faciliteren ook nog zelf moet schrijven, vinden de mannen moeilijk. Ze weten niet beter, want Erics eerste vrouw deed alles. Hij vindt het een compliment dat ze zo nodig is en zegt dat hij er ook niet om heeft gevraagd om weduwnaar te worden.

Eric moest even slikken toen ze opperde dat ze research wilde gaan doen in Oeganda, waar haar nieuwe boek zich gedeeltelijk afspeelt. Een lang gekoesterde wens. Ze boekte en stapte binnen vier weken in het vliegtuig. Het is de eerste stap om iets van haar oude zelf terug te vinden. Even sluit ze haar ogen die verscholen zitten achter een grote zwarte zonnebril en leunt met haar voorhoofd tegen het koele portierraam.

Deze reis moet bijzonder worden, al had ze er heel wat voor over gehad dat ze niet door het raampje van de toiletruimte had gekeken. Ze blijft maar steeds die kleine olifantjes voor haar ogen zien. Ze zoekt op haar camera de foto’s van de kudde olifanten waarbij ze de afgelopen dagen het dichtst in de buurt waren. Die hobby heeft ze van haar vader. Hij was altijd met zijn camera in de weer, maar toen had zij er nog geen interesse voor. Ze ziet de matriarch met de enorme slagtanden en haar zussen en kinderen. Negen in totaal, waarvan de jongste drie maanden was. De dieren zijn zorgzaam en beschermen allemaal het kalf door het met hun slurf weg te houden van gevaar. Maar zelfs de grootste dieren uit de natuur kunnen niets beginnen tegen de gewapende stropers en zijn als oud vuil achtergelaten. Ze begrijpt niet hoe mensen dat kunnen doen.

‘Dat zijn flinke tandjes, Loes.’ Stefan leunt opzij vanaf zijn stoel om mee te kunnen kijken op haar camera. ‘Wat brengen die op denk je?’

Een honend geluid komt als vanzelf uit haar keel en met trillende handen drukt ze haar camera uit. ‘Nooit, maar dan ook nooit genoeg om het dier ervoor te doden!’ bijt ze hem toe. In haar verontwaardiging kan ze niet zo snel meer woorden bedenken om tot zijn botte hersens door te dringen. Ze stopt de camera terug in haar tas en slaat haar armen losjes over elkaar.

Stefan kijkt haar met samengeknepen ogen aan. Zijn lippen krullen omhoog in een onaangename glimlach. Hij lacht kort. ‘Wat kunnen jou die dooie olifanten schelen? Wat die lui met hun olifanten doen dat kunnen wij toch niet veranderen.’ Hij probeert de irritatie in zijn stem niet te verbergen. ‘Die beesten zitten hier en niet in Nederland.’

Er valt een doodse stilte in de auto.

Loes’ gezicht vertrekt. Ze kijkt hem met een kille blik aan. ‘Hoe kun je dat nou zeggen?’

Stefan kijkt onbewogen terug, met een koele grijns. ‘Dat hoor je toch?’ Hij pakt zijn eigen camera met de enorme telelens. ‘Ik heb ook prachtige foto’s gemaakt tijdens de bootsafari. Kijk, dit is een shoebill stork, een schoenbekooievaar, die zagen we in het moerasgebied en hij kan wel zes kilo wegen. Het is heel zeldzaam wanneer je deze bijna prehistorische vogel ziet. En dit is een red-throated bee-eater,’ zegt hij spraakzaam, haar zwijgzaamheid negerend. Hij klikt door naar de volgende foto en vervolgt: ‘O, deze is mooi, hè? Een pel’s fishing owl.’

Stefan knikt een paar keer om aan te geven dat hij het zelf wel prachtig vindt. Hij is een fervent vogelaar en doet niets liever dan met zijn verrekijker en camera de natuur in trekken. Met twee handen houdt hij de camera in het blikveld van Loes. De autostoel kraakt onder zijn gewicht.

‘Hmm.’ Loes voelt zich nog steeds diep gekrenkt door wat hij zei over de olifanten. Ze krijgt er de rillingen van. Op commando kijkt ze naar de lichtbruine hoop veren met grote zwarte ogen. Al die vogels interesseren haar geen reet. Ze kan een mus van een papegaai onderscheiden, maar daarmee is alles gezegd. Ze krijgt het er benauwd van en ziet zichzelf al de hele autorit digitaal vogels kijken op het schermpje van zijn camera en dat kan ze even niet opbrengen tijdens haar vakantie.

Met een lange zucht ademt Loes uit. Ze wrijft met haar bezwete handpalmen over haar rok. Stefan zit veel te dichtbij en legt te veel beslag op haar. Straks zit hij de hele vakantie aan haar vastgeplakt met zijn gezeur over zijn gevederde vrienden. Door de geur van zijn goedkope aftershave heen ruikt ze een lichte zweetlucht. Ze gaat onhandig verzitten en schraapt haar keel.

‘En dit is een pygmy kingfisher, een dwergijsvogeltje…’

Loes bijt zo hard op haar lip dat ze bloed proeft. ‘Sorry Stefan,’ zegt ze terwijl ze over haar ogen wrijft en een ernstig gezicht trekt. Ze dwingt haar mondhoeken omhoog, maar haar gezicht lijkt niet mee te willen werken. ‘Je hebt echt práchtige foto’s, maar ik heb een beetje hoofdpijn en door naar jouw foto’s te kijken zie ik niets van de omgeving.’ Ze probeert het luchtig te laten klinken.

Ze kan de flikkering in zijn ogen die haar intens opnemen niet missen. Spiertjes in zijn kaak bewegen onophoudelijk. ‘O, oké!’

Loes hoort Sandra achter zich hard kuchen, maar ze durft niet om te kijken. Ze kijkt uit het zijraam en voelt een dringende behoefte aan cafeïne en rust na de hectische dagen in het natuurpark.

Terwijl ze haar vermoeide hoofd tegen de hoofdsteun van de stoel legt, blijft ze de ogen van Stefan op zich gericht voelen. Ze vermijdt zijn blik en hoort hem neuriënd zijn camera opbergen en zijn vogelgids tevoorschijn halen.

Solomon houdt van opschieten en rijdt met een flinke snelheid, grote stofwolken achterlatend. Hij is een goede chauffeur en probeert zoveel mogelijk gaten in het wegdek te ontwijken, maar dat lukt niet altijd. De hoofdwegen zijn meestal wel geasfalteerd, maar alle andere wegen zijn ongeplaveid en gemaakt van bruinrood leem doorspekt met puntige keien. Daar komt nog bij dat automobilisten elkaar op de gevaarlijkste plekken inhalen, tegenliggers recht op de auto af rijden en op een tweebaansweg rustig vier auto’s naast elkaar rijden. Zo ontaardt een autorit al snel in een slalomrace.

Rond een uur of twee komt de groep aan in de stad Lira. Solomon parkeert de auto pal voor het Kanberra Hotel tussen een verroeste witte Toyota en een terreinwagen en zet de motor af. De stilte in de auto is oorverdovend.

Sandra open het portier en stapt uit. Ze pakt haar rugtas en slaat het portier dicht. Grabbelend in haar tas naar haar sigaretten, kijkt ze omhoog langs de grauwwit gepleisterde gevel van het twee verdiepingen tellende hotel. Ze vindt dat er een aparte sfeer hangt, maar weet niet precies waarom. Zelfs de insecten en de vogels zijn stil, maar dat kan ook door de verzengende hitte zijn. Het parkeerterrein staat vol met auto’s, maar nergens zijn mensen te bekennen. Die zijn waarschijnlijk slim en zitten binnen in de koelte.

Solomon en de mannen laden de bagage uit de auto, waarna ze naar de entree aan de voorkant van het hotel lopen, waar een klein bordes is. Achter de houten toegangsdeur, die al lange tijd geen likje verf heeft gezien, is een hal met een balie van donker hout. De muren zijn bekleed met een houten lambrisering en op de grond ligt een versleten groen tapijt. Het ruikt er sterk naar kruidig eten.

Sandra moet even wennen aan het gebrek aan daglicht.

De vriendelijke receptionist draagt een smetteloos wit overhemd en heeft een rafelig litteken over zijn linkerwang. Hij heeft de vier kamers snel geregeld en pakt de sleutels van het rek met haakjes achter zich.

‘Jullie hebben drie kamers naast elkaar, allemaal beneden. Mijn kamer is een verdieping hoger,’ legt Solomon uit terwijl hij de sleutels verdeelt. ‘Vanmiddag kan iedereen Lira bekijken. Er is een leuke warenmarkt.’ Nadrukkelijk kijkt hij naar de vrouwen. ‘Het diner staat klaar vanaf zeven uur.’

Sandra is blij dat ze als groep niet alles samen hoeven te doen. Die reizen zijn er ook. In India was er een reisleider die een stok omhoog hield met daarop het woord ‘guide’ en o wee als je ergens wat langer bleef staan…

Met de sleutel in haar hand en Loes in haar kielzog stapt Sandra de kamer binnen. Er staat niet meer dan het allernoodzakelijkste: twee losse bedden, twee eenvoudige nachtkastjes en een smalle kast. Het mooiste zijn de ramen die uitkijken op de tuin, waarin veel struiken en bomen dicht op elkaar staan. Een zwarte vogel hipt over de rode aarde en verdwijnt tussen het bosschage.

Loes voelt zich stoffig na een paar uur ronddwalen in Lira, samen met Sandra. Haar T-shirt plakt aan haar rug en de plekken onder haar armen zijn klam. Ze zet de ventilator aan het plafond hoger, maar de bladen van het piepende apparaat verplaatsen de warmte alleen maar en brengen weinig verkoeling. Stofjes dwarrelen in de laatste zonnestralen van de dag en landen op de verbleekte, bruine katoenen sprei.

‘Ik ga eerst douchen. Goed?’ Sandra trekt haar shirt over haar hoofd en draait zich glimlachend om naar Loes.

‘Prima, hoor.’ Flauwtjes glimlacht Loes terug. Ze hoopt dat Sandra een beetje opschiet want ze ruikt zichzelf en verlangt ook naar een douche. Peinzend bestudeert ze haar kamergenote: skinny jeans, teenslippers, felgekleurd topje en rinkelende armbanden en oorbellen. Ze heeft een duidelijke voorkeur voor felle kleuren. Exotisch. Het lijkt wel alsof ze mensen door haar uiterlijk op afstand wil houden.

Ze vist haar schrijfblok, zilverkleurige laptop en de netjes opgerolde voedingskabel uit haar tas, schopt haar schoenen uit en installeert zich op het eenpersoonsbed bij het raam. Tussen de e-mail die ze binnenhaalt staat een kort berichtje van Eric dat ze haar heel erg missen. De huishoudelijke taken hebben ze verdeeld en dat gaat goed. Verder zijn er wat berichten van Facebook en LinkedIn. Ook een paar aanbiedingen en spam die ze ongelezen uit haar Postvak In verwijdert. Ze is benieuwd naar wat er na hun vertrek in het park is gebeurd en zoekt op internet naar informatie.

HELE OLIFANTENFAMILIE IN EEN DAG AFGESLACHT

MURCHISON FALLS - Dertien olifanten zijn afgelopen zaterdag in de vroege uren door stropers doodgeschoten in het Murchison Falls National Park. Hun slagtanden zijn met bijlen en machetes afgehakt. Dit is de grootste slachtpartij voor ivoor die ooit in Oeganda is aangericht, de hebzucht van de mens kent geen grenzen.

Uganda Wildlife Authority (UWA) deed deze gruwelijke ontdekking in het nationaal park en houdt een klopjacht op de groep stropers die waarschijnlijk uit acht personen bestaat. Ze waren tot de tanden toe bewapend. Er zijn patroonhulzen gevonden, wat erop wijst dat de stropers met automatische geweren zijn uitgerust. Onverschrokken opereerden ze vlak bij het Fort Murchison hotel. Ook werd een van de geliefde stieren van het park doodgeschoten. Stropers hadden zijn lichaam bedekt met takken, waardoor parkwachters moeite hadden om hem te vinden. Volgens UWA zijn de afgelopen zes weken in verschillende parken in Oeganda bijna vijfentwintig olifanten gedood door de lokale ‘ivoormaffia’. Ze kennen het terrein als hun broekzak.

Het huidige bloedbad onder olifanten herinnert aan de jaren tachtig, toen stropers meer dan de helft van de Afrikaanse olifanten afslachtten. Na enkele decennia van relatieve rust, en de internationale totale ban op de ivoorhandel sinds 1990, neemt stropen de laatste jaren weer schrikbarend toe. Dit omdat het succes van het verbod tot minder toezicht leidde. Het meeste ivoor is bedoeld voor de Aziatische markt. Vooral in Thailand en China zijn de decoratieve en religieuze snuisterijen geliefd bij de eigen bevolking en onnadenkende buitenlanders. Het meeste gaat naar China. Daar is een onverzadigbare vraag naar ivoor ontstaan als gevolg van economische groei in combinatie met een eeuwenoud geloof in een helende werking van ivoor en de esthetiek van ivoren producten. Bijvoorbeeld eetstokjes, kammen en ringen van ivoor. Het ivoor wordt voornamelijk via Kenia en Tanzania getransporteerd. Gemiddeld worden zo’n honderd olifanten per jaar gedood in Oeganda.

De International Union for Conservation of Nature (IUCN) heeft berekend dat de laatste tien jaar het aantal olifanten door stroperij is verminderd met naar schatting 93.000 tot 111.000. De Internationale Dierenbeschermingsorganisatie (IFAW) houdt het op jaarlijks 35.000 olifanten. Gemiddeld worden er in Afrika dagelijks ongeveer vijfenvijftig olifanten gestroopt, dat is ongeveer om het halfuur één dier. De vraag naar ivoor stijgt nog steeds, waardoor de illegale jacht op olifanten blijft toenemen. De Verenigde Naties luidt de noodklok. Een enkele slagtand kan meer dan 100.000 Amerikaanse dollar opleveren op de zwarte markt. Daarom staat ivoor ook bekend als het ‘witte goud’. En niet alleen de olifanten worden gedood, ook zijn in Afrika al meer dan duizend parkwachters vermoord.

Net als bij bloeddiamanten wordt de opbrengst van het ivoor gebruikt bij een aantal conflicten in Afrika: de Al-Shabaab uit Somalië; de Janjaweed uit Soedan en het Verzetsleger van de Heer: de Lord’s Resistance Army (LRA) uit Centraal-Afrika. Maar ook onderbetaalde, op geld beluste regeringstroepen vullen hun salaris aan. De veiligheidsraad van de Verenigde Naties en Hillary Clinton roepen op om de slachtingen en smokkelpraktijken te onderzoeken. Maar komt dit nog op tijd voor de olifanten?

Loes herleest de bladzijden met haar aantekeningen nog een keer. Nauwkeurig tikt ze haar informatie over de olifanten in op de computer. Ze heeft nu wel een interessant idee in haar hoofd voor het nieuwe boek, maar moet er nog verder over nadenken. Het onder de aandacht brengen van het leed dat de olifanten wordt aangedaan is het enige dat ze kan doen. Met nietsziende ogen kijkt ze voor zich uit. Ze heeft vandaag niet zoveel inspiratie als anders. De pen tussen haar vingers klikt aan en uit. Het beeld van de gruwelijk toegetakelde dieren krijgt ze niet van haar netvlies. Hoe halen stropers het in hun hoofd om die prachtige dieren af te slachten, puur voor de opbrengst van hun slagtanden? Hoe kunnen ze de slagtanden met machetes en bijlen uit de dode of gewonde olifanten hakken en de kalfjes voor de lol neerschieten? In wat voor een maatschappij leven ze? Er is geen enkele goede reden om dieren het leven te benemen. Ondanks de warmte heeft ze ineens kippenvel. In gedachten ziet ze die mannen weer bezig met het bloederige ivoor.

Eerst wilde Loes het melden bij de manager van het Murchison Falls hotel, maar dat durfde ze niet omdat ze bang was dat ze dan de reis niet verder kon afmaken omdat de politie haar dan zou willen verhoren. Daarom had ze aan de gids van Nomad Tours over haar nachtelijk avontuur verteld. Ze hadden elkaar de dagen daarvoor een paar keer gesproken en hij vertelde dat hij de manager goed kende.

De gids zelf reageerde geschokt op haar verhaal en hij zou het snel doorgeven aan het management. Ze vertrouwde hem om zijn positie. Ze dacht dat hij ook met zijn groep naar Lira zou komen, maar de Jeep van Nomad staat nog niet op het parkeerterrein van het hotel. Ze heeft het vast niet goed begrepen. ‘Niet goed geluisterd’ zou haar moeder zeggen, thuis de schooljuffrouw doorvoerend.

De schemer in de kamer wordt geleidelijk dieper en ze staat op om de gordijnen dicht te trekken. Ze ziet zichzelf in de weerspiegeling van de vuile ruit. Vaag doemen in het schemerlicht de schaduwen op van de struiken en bomen in de tuin.

Vanuit het niets bekruipt haar het gevoel dat er buiten iemand naar haar kijkt. Haar hart lijkt even stil te staan als ze iets ziet bewegen. Staat daar iemand naar binnen te kijken of verbeeldt ze zich dat? Ze legt de zijkant van haar hand tegen de ruit om meer te kunnen zien. Ingespannen tuurt ze naar buiten, terwijl haar hart wild en onregelmatig klopt.

De avond is zwoel en ontelbare sterren staan aan de zwarte hemel. Vanaf zijn plek tussen de struiken ziet hij haar aan komen lopen in het licht dat vanuit het hotel naar buiten schijnt. Ze draagt een dun zwart vest en een jeans. Rustig loopt ze door de tuin en staat even stil om naar iets te luisteren. Het nachtelijke concert van de krekels en kikkers, gokt hij.

De tuin ligt er compleet verlaten bij. Hij weet dat hij zo’n mooie kans als dit niet nog een keer krijgt, maar hij vindt het moeilijk. Het mag niet misgaan!

Onafgebroken staart hij naar de vrouw, die slechts een paar meter van hem af is. Nog een keer kijkt hij om zich heen en naar de hotelkamers, waarvan bijna alle gordijnen nu gesloten zijn.

Hij voelt zich zenuwachtig en schraapt zijn keel. ‘Kunt u mij alstublieft helpen?’ Zijn stem klinkt raar. Hij ziet haar schrikken en in zijn richting kijken. Ze aarzelt zichtbaar, maar ziet niets in het donker.

‘Waar bent u? Wat is er gebeurd?’ vraagt ze vanaf het tuinpad.

Hij zegt niets en kreunt alleen maar, alsof hij erge pijn heeft.

De vrouw stapt resoluut tussen de struiken door. ‘Hallo?’ roept ze, terwijl ze in het donker iets probeert te onderscheiden. ‘H… hallo?’

Ze komt steeds dichterbij. Een stap verder, nog een.

Hij moet nu snel handelen. De adrenaline schiet door zijn aderen. Het zweet staat op zijn voorhoofd. Kom op loser zegt hij tegen zichzelf. Hij schiet naar voren en pakt haar vast.

Als ze hem achter zich hoort is het al te laat. Ze maakt een verbaasd geluid als hij zijn mes tegen haar keel drukt. Zijn andere hand sluit zich om haar bovenarm. Hijgend haalt ze adem.

Hij snuift haar geur op. Een fris bloemig parfum vermengd met deodorant.

‘Wil je geld?’ piept ze.

‘Stil!’ sist hij in haar oor.

De vrouw spartelt in paniek tegen hem aan. Ze verliest bijna haar evenwicht op de ongelijke aarde.

Hij kijkt om zich heen, maar ziet nog steeds niemand anders in de tuin. Zijn hart bonst hard. Hij dwingt haar om, dwars door de struiken heen, met hem mee te lopen. De scherpe takken veroorzaken krassen op zijn blote armen.

Ze struikelt maar hij heeft haar stevig vast. Hij rukt de achterbak van zijn auto open. ‘Instappen!’

Ze kreunt. Tranen wellen op in haar ogen en lopen over haar wangen. Hij voelt de warme druppels over de rug van zijn hand kriebelen.

‘Nu!’

Ze haalt haar neus op en schudt haar hoofd. ‘Nee. Alsjeblieft, laat me gaan!’

Ze herhaalt de woorden nog harder omdat ze beseft waar dit toe gaat leiden.

Hij geeft haar een klap in haar nek, waardoor ze slap in zijn armen zakt. Hij laat haar in de kofferruimte zakken en tilt haar benen er in. Dan sluit hij het deksel en loopt naar de bestuurderskant. Hij wist het zweet van zijn voorhoofd met de onderkant van zijn arm en rijdt weg.