kwaad zaad

Lineke Breukel

ISBN 9789493244146

1e druk april 2023

Vormgeving: Eric Jan van Dorp

Coverontwerp: Steve Breukel

Redactie: Marielle Saegaert

Een uitgave van:

Batavia Publishers
info@bataviapublishers.com

Copyright©2023 Batavia Publishers
Copyright©2023 Lineke Breukel

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd in welke vorm dan ook zonder uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de uitgever.

kwaad

zaad

Lineke Breukel

Batavia Publishers

Voor hen die menen dat ieder zaadje tot iets moois kan uitgroeien.

Voorwoord

Dit verhaal is, in ieder geval in mijn hoofd, waargebeurd. De betrokken spelers zijn voor mij echte mensen met echte emoties. Als je het verhaal begint te lezen, zal dat wellicht gevoelens van onrust bij je veroorzaken. Die ervaar ik zelf ook gedurende het hele schrijfproces. Dat komt niet door mijn overmatig levendige fantasie, hoewel, waarschijnlijk gedeeltelijk wel. Het komt vooral omdat ik dit soort mensen in mijn omgeving ken, herken. Hun manier van gedragen, hun gewoonten. Gewone mensen met gewone relaties met gewone kinderen. Alles gewoon.

Maar waar ligt de grens van’gewoon’? Tot waar je met je alledaagse blik kunt kijken? Wat gebeurt er dan in het donkere niets daarachter?

Dit bijna waargebeurde verhaal neemt je mee in de belevingswereld van de Haagse Jeanine Spaak en haar broer Bastiaan. Beiden op het eerste oog hele gewone mensen die omgaan met andere, op het eerste oog hele gewone mensen … totdat je in het bos de aarde ontdekt die zij hebben omgewoeld.

Ik wens je vele gevoelens van onrust toe!

Lineke Breukel

1.

Zweet gutst over SunnyDay’s graatmagere rug. Het harde, synthetische overhemd lijkt zijn spieren expres aan elkaar te willen kleven en het begint hem te irriteren dat hij niet opschiet. Dit deel van het proces haat hij het meeste van alles, maar zorgvuldigheid is een noodzakelijk kwaad. Hij is een creatieve denker en heeft een hekel aan structuur. Wat hij nu doet, druist in tegen alles wat hem doet ademhalen. Toch komt hij hier niet onderuit. Hij moet zich aan de afspraak houden en dat zorgt ervoor dat hij het karwei netjes af zal maken.

Anders was ik allang gillend weggelopen van deze verdoemde plek!

Wat wil hij dit graag achter de rug hebben! De in zijn nek kriebelende onrust maakt hem ongeduldig en ondanks zijn voornemen om zo min mogelijk geluid te maken, begint hij ineens te schreeuwen. Met gebalde vuisten en wijd opengesperde mond geeft SunnyDay zijn frustraties een uitlaatklep.

‘VERDOMDE POT! BUIG JE KNIEËN, WANT ANDERS PAS JE NIET.’

De duisternis begint te vallen en het zal nog lastig gaan worden om de huurauto terug te vinden. Dit besef maakt hem uiteindelijk echt kwaad en hij pakt de schep, heft hem met beide handen boven zijn hoofd en begint ermee op het gezicht van de vrouw te slaan.

Pats, pats … pats, pats … pats, pats!

Nattig kletsende geluiden dansen in het schemer als macabere schaduwen om hem heen, lijken er enkele meters mee af te bakenen. Daar waar je je beter niet kunt wagen als levend wezen. Niet nu, in ieder geval. Deze plek in het natuurgebied heeft een duistere lading gekregen. Hier is de aarde zwarter dan zwart en wil het zonlicht er niet, wellicht nooit meer doordringen.

Enkele krekels die net begonnen waren aan hun eentonige schemerlied verstommen, maar het valt SunnyDay niet op. Hij heeft zich volledig teruggetrokken in zijn eigen belevingswereld en die is op dit moment niet fijn. Driftig slaat hij door totdat hij uiteindelijk zijn armen niet meer omhoog krijgt. De zware schep glipt bijna uit zijn bezwete vingers, maar hij blijft hem vasthouden. Met zijn kaken op elkaar geklemd, probeert hij zich te blijven focussen op zijn doel. Daar draait het tenslotte om. De afspraak! Die verdomde afspraak!

Enkele flinterdunne gevoelens van afschuw duwt hij zonder veel moeite terug in de ondoorgrondelijke brij van zijn emoties. Het is tenslotte niet de eerste keer dat hij dit doet. Dit mormel is nummer drie en hij kent haar bovendien niet.

Ergens schreeuwt een nachtvogel en de roep echoot tussen de donkere bomen door, lijkt hem te beschuldigen van het verstoren van de rust in dit naargeestige woud. Heel even voelt hij een diepe angst, enkele seconden maar. Daarna neemt zijn boosheid opnieuw de overhand. Gelukkig. Met boosheid kan hij omgaan.

‘Het is klaar met jou, vuile trut! Het is klaar met je lelijke bloedende smoel! Sterf in dat donkere hol waar je thuishoort!’

Een laatste kreunende zucht die uit het strottenhoofd van zijn slachtoffer ontsnapt, brengt hem tot nog meer razernij. Opnieuw heft hij de grove schop en een tweede salvo slagen komt op het bloederige gezichtje neer. Van een gezicht is eigenlijk geen sprake meer, want haar neus is volkomen aan gort geslagen. Tussen het bloed op haar wang glijden enkele van haar tanden naar de zwarte aarde en haar ogen zijn opgezwollen tot dikke, paarse pingpongballen.

‘Klaar om te poppen. Pop, pop!’

De rauwe lelijkheid van de door hem aangebrachte schade bezorgt hem onverwacht iets van de emoties waarnaar hij zo gepassioneerd op zoek is. Maar het gevoel muteert vrijwel direct in een vlak sarcasme dat veel beter bij hem past.

‘Hoe stil ben je nu, Susie? Heb je eindelijk begrepen hoe het leven in elkaar zit?’

Diezelfde vraag stelt hij zichzelf aan het einde van iedere dag en hij herhaalt hem hardop. ‘Weet je nu hoe het leven in elkaar zit, Susie?’

Het antwoord daarop is altijd hetzelfde. Natuurlijk weet hij dat niet. Hij heeft nog heel wat dagen als deze nodig om daarachter te komen. Voorlopig is hij wel weer een beetje wijzer geworden. Deze trut had meer dan een enkele slag op haar kop nodig om dood te gaan.

‘Beng! Wetenschap!’ En daar fluisterend achteraan: ‘had je maar geen wijf moeten worden.’

De kuil waarin haar ontblote lichaam ligt, is te ondiep. SunnyDay vertikt het echter om verder te graven. De atmosfeer is veel te benauwd en zijn tanige spieren doen al pijn van het harde werk. Als het lichaam in het halfduister ineens ongecontroleerd begint te schudden, weet hij dat haar levenslessen erop zitten.

‘Voor jou is het over, dikke deur dicht. Welterusten. Kus van papa. Door naar de volgende ronde, bitch!’

Ter plekke besluit SunnyDay om de losliggende aarde te gebruiken om haar toe te dekken. Er ligt genoeg materiaal waarmee hij daarna alles kan camoufleren. Dat moet voldoende zijn. Haar kleren heeft hij in een plastic zak met stenen in het aangrenzende vennetje laten zinken. De stinkende bellen die nog steeds uit het zwarte water omhoog borrelen, lijken haar dood nu al te bevestigen.

‘En verrotten zal je. Hier in je stervende eentje, Susie. Voer voor de wormen.’

Nu vindt de afschuw een barst in zijn afweersysteem en het maakt zijn keel zuur. Zijn boosheid komt hem deze keer niet redden, hij is boos genoeg geweest vanavond. Hij is er doodmoe van. Heel even laat hij zijn emoties toe en kijkt hij onbewogen nog een keer naar het resultaat van al zijn inspanningen. Dat moet voldoende zijn. Er komt toch geen sterveling hier. Alleen de schreeuwende nachtvogels en een hele hoop insecten.

De foto’s die SunnyDay van zijn werk schiet, neemt hij met een compacte nachtcamera, want flitslicht is vragen om moeilijkheden. Bovendien was het niet mogelijk om lampen mee te sjouwen. Hij had al genoeg te zeulen met deze Susie.

Hopelijk bevatten de foto’s voldoende contrast voor het werk dat mij nog te wachten staat. Het belangrijkste werk.

De airco van de huurauto is kapot. Dat was hem nog niet opgevallen toen hij hem van het parkeerterrein van de verhuurmaatschappij reed maar klagen heeft geen zin. De trut die hem het wrak heeft verhuurd, ligt nu onder een berg aarde en dode takken. Net goed, had ze hem maar kwaliteit moeten leveren. Met zijn arm leunend op de middenconsole begint hij te neuriën. Daarna te zingen.

‘Wake up, little Susie, wake up!’

De dode vrouw heet geen Susie, maar hij wil zich haar echte naam niet herinneren. De naam die op haar naamkaartje staat. Susie is de naam die hij gebruikt voor al zijn slachtoffers. Vooral ook omdat hij het leuk vindt om dat liedje te zingen. Het maakt hem vrolijk. Grinnikend rijdt hij weg uit het duistere natuurreservaat. Slechts zijn eigen autolichten begeleiden hem over de route terug naar de beschaving, niets anders. Niemand anders. Zelfs de spoken uit zijn verleden niet. De donkere leegte brengt iets van balans bij hem terug en zijn gevoel van haast ebt weg.

‘We’ve both been sound asleep, maar wakker word jij niet! Wake up, little Susie, wake up little Susie! Tadada tadada tada da!’

Met alle ramen open rijdt hij naar zijn motel. Een douche zal het vuil en zweet van zijn vermoeide lichaam wassen en dan is hij klaar. Dan is hij ook deze dag weer doorgekomen. SunnyDay heeft zich aan zijn deel van de afspraak gehouden, dat is het belangrijkste.

‘En Susie, weet je nu hoe het leven in elkaar zit?’

‘Catharina Susanna Collot van Coeverden, neemt u deze vrouw tot uw wettige echtgenote?’

Jeanine laat zich achterover vallen op het waterbed in de riante slaapkamer. Haar hele lichaam deint op het licht gestabiliseerde matras en met haar armen gespreid geniet ze van dat gevoel van ultieme luxe. Ze is alleen in de enorme villa, maar dat heeft ze juist graag. Het is de hoogste tijd om na te denken over haar nabije toekomst. Ze heeft net drie romantische films zitten kijken, achter elkaar en zonder pauze.

En was het waterbed niet zo comfortabel, dan had ik daar een bonkende koppijn van gekregen!

Hoe een huwelijksceremonie bij de Amerikaanse upper class precies in elkaar steekt, denkt ze nu wel te weten. Natuurlijk zijn die films pure fictie. Dat snapt ze heel goed, maar dat maakt de pret niet minder.

Precies, want dit wordt mijn nieuwe normaal! Ik moet over de grens van dromenland gedwaald zijn.

Dat ze wakker is, weet ze vooral omdat haar kaken en wangen pijn doen van de glimlach die niet van haar gezicht wil verdwijnen.

Hebben ze waterbedden in de zevende hemel?

Jeanine Spaak heeft het grote nieuws net met haar oudere broer gedeeld. Eerst nam hij natuurlijk niet op, maar toen ze bleef bellen, hoorde ze uiteindelijk zijn geïrriteerde stem. Bas kreeg echter geen kans om haar de huid vol te schelden, want direct vertrouwde ze hem toe dat ze bijna een echte barones ging worden. ‘Bijna’ omdat ze met een vrouwelijke adelijke ging trouwen, want anders was het een ‘echte’ titel geworden.’ Zij heeft mij ten huwelijk gevraagd! Ik meen het! Catharina! Ja, de vermaarde fotografe. De barones van het landgoed vlakbij ma!’

Zijn eerste reactie was cynisch, maar ze kent hem niet anders. ‘Brengt het je nog wat op?’ had hij zonder enige vorm van medeleven of enthousiasme gevraagd. Natuurlijk kon ze het niet laten om daarop te reageren.

‘Het gaat niet om de naam, het gaat om de liefde. Ze wil van mij een vrouw van adel maken.’

‘Ingekochte adel. Hoezo liefde als jou veranderen haar motivatie is?’

Uiteindelijk kreeg ze haar broer niet enthousiast en verbrak ze de verbinding.

Die lijdt aan chronisch slaaptekort. Zo gaat dat met alle jonge vaders!

Jeanine kan natuurlijk niet ontkennen dat het totale verschil met haar vorige leventje haar enorm aantrekt. En dan gaat het niet alleen om het aanzien en de luxe waarin zij zich sinds korte tijd mag baden. Haar barones Catharina is bovenmodaal rijk en natuurlijk heeft Jeanine daar geen bezwaar tegen.

Wie wel? Ik heb een goeie vangst gedaan, pa! Dat is jou in al die jaren op zee nog niet gelukt!

Liggend op haar rug vertelt ze zichzelf voor de zoveelste keer dat ze ook zeker om Cat geeft vanwege haar persoonlijkheid.

‘Ik houd van jou.’ Het klinkt Jeanine nog steeds vreemd in de oren, maar daar moet ze dan maar aan wennen. Deze fantastische wending in haar leven is precies op het juiste moment gekomen. ‘Het is klaar met de gehaktballen! Op naar de kaviaar en de champagne!’

De half ontblote dame aan de slaapkamermuur kijkt haar verwijtend aan en Jeanine glimlacht triomfantelijk terug. Jij bent het niet geworden, madame de diva. Ze heeft mij gekozen! Jeanine Spaak, eerste medewerkster bij Ome Willems snackbar in Den Haag! Als ik mevrouw de bijna-barones ben, verdwijn jij met je opgepompte tieten uit mijn slaapkamer.

Als de huistelefoon begint te zoemen, werkt ze zich met moeite uit het deinende matras omhoog. Ze heeft nog nooit een huistelefoon gehad en begrijpt even niet wie haar zou willen bellen. Wanneer Jeanine twijfelend de intercomknop indrukt, klaart haar blik echter op. Een wat hese stem vraagt haar of ze nog wasgoed heeft.

‘Nee hoor, Bertrand, zoveel kleren heb ik niet meegenomen en ze zijn nog lang niet vuil. Bovendien was ik mijn slipjes wel in de wasbak hoor. Dat scheelt je heel wat werk.’

De oude man is de enige ziel die zich halve dagen met het huishouden in Catharina’s woning bemoeit. Iedere dag komt hij net voor de lunch naar de villa en net na het opdienen van het diner verdwijnt hij weer naar zijn eigen huisje. Ze kende hem niet persoonlijk, maar zijn familie woont in de buurt van haar moeder. Dat Bertrand van Boven in de villa werkt, wist haar moeder natuurlijk al. Dat kan ook niet anders, want het mens is hier in de buurt opgegroeid. Ze kent iedereen en iedereen kent haar, ook al heeft ze een aanzienlijk deel van haar volwassen leven aan de westkust gewoond. Hier viel ze als een blok voor de van oorsprong Scheveningse visser Henk Spaak en hier kreeg ze haar eerste kind. Mijn lieve, in een emotioneel aquarium levende broer Bastiaan.

Jeanines moeder heeft na haar terugkeer in het noorden haar plekje tussen de Groningse roddelaars moeiteloos weer ingenomen alsof ze nooit in Den Haag heeft gewoond. En mij er heeft verwekt en gebaard.

Haar moeder had niet alleen een duidelijke mening over de bij Catharina werkende butler. ‘Die van Boven heeft zijn naam goed gekozen. Hij heeft het hoog in zijn bol gekregen nadat hij daar is gaan werken vlak voor zijn pensioenleeftijd. Heeft zeker extra pensioencenten nodig. Die kaklui kunnen hun eigen gat nog niet afvegen en dat omhoog geschopte scharminkel van een fotografe is de ergste van het stel. Ze is bovendien een pot van de eerste orde! Haar bovenkamer moet stuk zijn, in ieder geval zijn haar hormonen permanent van slag! Volgens mij denkt ze dat ze een vent is!’

Na deze tirade had ze mompelend een sigaret opgestoken en zichzelf een nieuw glas vergetelheid ingeschonken. Dat was Jeanines enige contact van waarde met haar moeder, daarna gingen de luiken weer dicht. Nou ja, waarde. Op een zegen voor haar huwelijk met het omhoog geschopte scharminkel hoeft ze dus bij haar moeder niet te rekenen.

Arme mammie, met je ingezopen Alzheimer. Je schijnt te vergeten dat ik ook een kakfiguur ga worden. Bertrand van Boven gaat voor mij werken. Sterker nog, dat doet hij al.

Nogmaals glijdt haar blik over de glanzende print van de gedeeltelijk naakte vrouw, daarna loopt ze via de enorme terrasdeuren naar het balkon. Het weer is fantastisch, hoewel het opnieuw benauwd aan het worden is. De Groningse bossen die de villa omringen, zijn betoverend mooi. Haar uitzicht is heel wat ‘schoner’ dan de betonnen jungle van Den Haag, waar zij als enige van het gezin Spaak geboren en getogen is. Door toedoen van haar oudere broer was haar moeder een paar maanden geleden onverwachts naar Groningen terugverhuisd en zo was Jeanine uiteindelijk in contact gekomen met de succesvolle, jonge fotografe. Hemelsbreed woont moeder Beppie op nog geen drie kilometer afstand in het gehucht Weiteveen maar dan in een huisje dat ongeveer net zo groot is als de slaapkamer achter haar. Als de vierkante speelmeters van ons bescheiden waterbed!

Beppie had niet lang geaarzeld toen er ineens een huurhuisje in haar geboortedorp vrij kwam, midden tussen al die andere oude knarren die nog steeds over dezelfde gebeurtenissen roddelden als voor haar verhuizing naar de Randstad. Dertig jaar oude kletspraat!

Na het plotseling overlijden van haar man, de tweede inmiddels, had Beppie eenzaam stelling genomen achter de geraniums in de vensterbank van haar flatje in het Haagse Zeeheldenkwartier. De fles Bokma waartegen de foto’s van pa en stiefpa leunden, vormden een beter uitzicht dan de grijze straat onder haar en die was triest genoeg. Beppie had twee kerels overleefd. Haar gestel was dus goed, de kurk van haar ‘flessie’ begon alleen wat uit te drogen. Bastiaan had erop aangedrongen dat oud worden heel wat milder zou verlopen in Beppie’s geboorteprovincie Groningen en dat had Jeanine verbaasd. Niet de bewering, maar het verrassende feit dat haar broer ineens zo empathisch was. Überhaupt een behoefte kon uitdrukken. Heb je het toch nog in je!

Eigenlijk zou het haar niet moeten verbazen, want ondanks zijn gebrek aan empathie was hij toch maar netjes getrouwd en had hij zelfs vrijwel direct na het huwelijk een kind verwekt bij zijn echtgenote. Vijf jaar geleden was dat wereldschokkend nieuws in de familie, maar ondanks alle negatieve voorspellingen zijn ze nog steeds bij elkaar. Martina, wat zie je toch in die gevoelsarme mafkees?

Grinnikend kijkt Jeanine achterom naar de gigantische slaapkamer. Ze is aan het begin van de week ingetrokken bij haar kersverse minnares en alles voelt nog erg onwerkelijk aan. Ze waren elkaar twee maanden geleden op een terrasje in het dorp tegengekomen en hadden gezellig kletsend een wijntje gedronken. Catharina had haar vervolgens uitgenodigd en uiteindelijk was ze buiten bij het zwembad door haar gefotografeerd. Wel een uur lang en in alle standjes die er bestaan.

Barones Catharina Susanna Collot van Coeverden. Een atletisch gebouwde vrouw van vierendertig jaar, met een gitzwarte asymmetrische boblijn en een perfect gebit. Haar staalgrijze ogen hadden zich in de hare geboord en haar zwoele stem had haar uitgekleed. Figuurlijk dan, want dat uitkleden had ze zelf gedaan. Steeds een beetje meer. De foto’s waren uiteindelijk onverwacht stijlvol en ze was er cash voor betaald. Jeanine kreeg in één keer meer geld in haar handen dan dat ze in een maand in de Haagse snackbar van Ome Willem bij elkaar had kunnen verdienen, de fooien meegerekend. Waar Catharina de foto’s voor gaat gebruiken, weet ze niet en het boeit haar ook niet. ‘Je zult je eigen vrouw niet ergens in een pornoblaadje willen zien staan, neem ik aan.’

Jeanine weet dat ze een strak lijf heeft waaraan alles nog gewoon zonder hulp overeind staat. Glimlachend tuurt ze opnieuw naar de grote foto aan de slaapkamermuur. Die vrouw was een vorige vriendin geweest maar ze kreeg divaneigingen, was haar toevertrouwd. Het plastisch verbouwde mormel begon van alles van haar minnares te eisen en daar kon Cat niet tegen. Het is dan ook een gevoelige meid, dat heeft Jeanine wel ontdekt. De eerste keer dat ze het bed met elkaar deelden, hadden ze verlegen heel wat gegiecheld met zijn tweeën. Toch kon Cat de foto nog niet van de muur verwijderen. ‘De lichtval was te perfect’, had ze zachtjes gezegd.’ Mijn gevoelige fotografe.’

Jeanine heeft de jonge barones leren kennen als een charmante en bescheiden persoonlijkheid, maar al fotograferend lijkt ze te muteren in een keiharde miss Hyde. Op dat moment verandert de jonge vrouw in een sterke, dominante persoonlijkheid die hoge eisen stelt aan haar modellen. Iemand die geen genoegen neemt met compromissen. Catharina wordt dan ook alom geroemd om haar karaktervolle werk. Altijd in hard zwart-wit, in warme bruintinten of in mysterieuze grijze nuances. In ieder geval altijd in een enkele kleurtoon.

“Verstilde kracht” had een criticus Catharina’s laatste fotoserie genoemd. De man vond deze lijken op “een hedendaagse herleving van vergane Romeinse tijden” en dat kon zelfs de pragmatisch ingestelde Jeanine begrijpen.

Het eerste deel van de tuin achter de villa is volledig ingericht in romaanse stijl en de witmarmeren zuilen tussen de prachtige bloemperken zijn de perfecte achtergrond voor Catharina’s nieuwste werk. Niets is protserig of smakeloos aan dat decor. Het geheel van losstaande muren en van nissen met daarin beelden op zuilen is op een smaakvolle manier in evenwicht met de weelderig beplante omgeving. Niet te vergelijken met de kermisachtige tuinen in de achterbuurten van Den Haag, die volgeplempt staan met veel te grote beelden in een veel te krappe omgeving. Haar oude onderbuurman had twee levensgrote leeuwen van beton aan beide zijden van zijn voortuinmuurtje geplaatst, waardoor de postbode gedwongen werd er zijlings met zijn pakjes langs te gaan. Er hingen bovendien zware, kitscherige gouden kettingen om hun betonnen nekken. Niet voor de sier, had hij haar toevertrouwd, maar omdat de leeuwen anders gejat konden worden.

Tuurlijk man, ik zie ze al sjouwen met een stenen kat van ruim tweehonderd kilo op hun nek.

De volledige gevel van het pand leek naar voren te hellen door het gewicht van die twee groteske blokken beton. Het enige wat de buurman voor elkaar kreeg was dat de lokale jeugd er piswedstrijdjes tegenaan hield. Het was een publiek geheim dat ze mikten op de open muilen van de roofdieren.

Naar pies stinkende leeuwen in een naar pies stinkend straatje. Daar mag je koning van zijn, hoor. Ik houd je niet tegen. Mij zie je er niet meer.

Ze moet even lachen om die herinnering. Om al die misplaatste pracht en praal die vooral leek op een wanhoopsdaad van haar Haagse buurman, die waarschijnlijk droomde van een leven zoals haar dat ten deel gevallen was.

Voor de happy few… the happy me.

Jeanine had nooit zoveel over haar eigen toekomst nagedacht. Haar werk in de snackbar zou haar immers niet veel gaan bieden. Nu echter lijkt haar fantasie alle kanten op te vliegen. Zou ze ooit nog moeten werken voor haar geld? Zou ze eindelijk op vakantie kunnen gaan naar de Franse Middellandse Zee? Vakantie vieren op een jacht zelfs? Champagne drinken en kaviaar eten als ontbijt? Jeanine voelt zich onaards gelukkig, want deze kans is er een die zich normaal niet aandient in een doorsnee leven. In een leven zoals dat van haar. Deze vermaarde fotografe van adel is verliefd geworden op haar en voor de zoveelste keer vraagt ze zich af wat Cat in haar ziet. Natuurlijk heeft ze haar minnares die vraag gesteld en het antwoord was dat ze haar directheid, haar eerlijkheid en haar ongecompliceerdheid zo verfrissend vindt en natuurlijk ook haar heerlijke ronde vormen! Mijn lekkere Haagse kont zul je bedoelen.

De hele benedenverdieping hangt vol met foto’s van de Romaanse tuin die als enige netjes wordt onderhouden. De rest van het landgoed is in de loop der eeuwen bijna onveranderd gebleven, behalve dan een deel met wat modernere kunst waar ze nog niet is geweest. In dit privéparadijs in het drukke Nederland is het mogelijk om ongestoord te doen waar ze zin in hebben en daar heeft Jeanine geen problemen mee.

De parktuin wordt begrensd door een beekje dat zich door het landgoed slingert. Het meandert vrij door een landschap met vele kruiden, bloemen en kniehoge grassoorten. Dit gedeelte van het landgoed doet veel natuurlijker aan, wordt met rust gelaten om er zoveel mogelijk kleinwild naartoe te lokken.

Halverwege het beekje ligt een oude veenkuil waar de familie decennia geleden een prachtige vijver van heeft gemaakt. Aan de oever staat een eeuwenoude treurwilg waaronder ze samen hebben zitten picknicken. Catharina vertelde haar daar over al het werk dat haar vader in de villa had gestoken. Het zwembad op het achterterras was door een buitenlands bedrijf aangelegd en het tegelwerk stelt een mozaïek voor van een detail uit een beroemde fresco van Sebastiano del Piombo.

‘Deze Italiaanse schilder was overigens een oude vriend van Michelangelo,’ had Cat haar geleerd. ‘De man die ruzie kreeg met Michelangelo over diens schildering’ Het Laatste Oordeel’.’

Jeanine had aan haar felrode lippen gehangen, terwijl ze van toastjes met brie zat te smikkelen. Niet dat ze die uitleg over die allang tot stof vergane kerels zo interessant vond, maar Cats lippen waren zo bloedje sensueel als ze sprak.

Ook de inrichting van de villa is van de hand van Catharina’s vader, de mysterieuze baron Lodewijk de eerste. Hij was uit haar leven verdwenen, had Cat kort gemeld en meer wilde ze kennelijk niet over hem kwijt. Ze vertelde dat ze de woning had overgenomen nadat haar moeder moest worden opgenomen in een inrichting. Op dat moment werd het testament van Catharina’s ouders van kracht.

‘Alzheimer is een asociale ziekte,’ had ze zachtjes opgemerkt en daar kan Jeanine zich in vinden. Haar oma was aan de ziekte overleden en haar moeder begint de eerste symptomen ervan te vertonen, maar dat zou ook goed kunnen komen door de ‘Bok van Ma’.

‘Knap asociaal.’

Als er zachtjes op de kamerdeur wordt geklopt, laat Jeanine haar gedachtengang los. Het is tijd voor haar aperitief.

‘Ik kom naar het zwembad toe, Bertrand. Breng mijn drankje maar naar beneden als je wilt en neem er zelf ook eentje.’

2.

De avond is nog jong en SunnyDay’s energie is tijdens de korte douche teruggekeerd.

‘Ik zou er nog eentje kunnen zoeken.’

De foto’s van de begraafplaats van Susie nummer drie zijn pijnlijk scherp, maar dat is precies zoals hij ze wil hebben. Ze staan inmiddels op zijn iPhone en hij bekijkt ze aandachtig. Ook dit is een deel van de afspraak. Hij moet bewijs hebben van zijn daden, maar hij vindt het daarnaast fijn om terug te kunnen kijken naar wat hij veroorzaakt heeft. Dat is zo ongelooflijk bevredigend, helend bijna. Niets is hier geënsceneerd. Het is de naakte, lelijke, ijskoude waarheid. Dat de dood komt na het leven, Susie. Dat is de enige waarheid die vaststaat. En iedere stap die je zet, brengt je dichter bij je einde. Zo zit het leven in elkaar: je gaat dood.

Ineens valt hem de hoeveelheid voetstappen op die hij rond de plek in de zanderige aarde heeft achtergelaten. Zelfs op de donkere foto’s zijn ze duidelijk te zien. Even schrikt hij, maar dan haalt hij zijn schouders op. De Susies liggen diep in het Duitse woud en ver buiten de aangegeven wandelroutes begraven. Het zal wel even duren voordat daar iemand opdoemt. Bovendien is hij van plan om er snel een vierde grafkuil te graven en dan kan hij al zijn sporen in een keer wissen. Met een glimlach wipt hij de dop van een bierflesje en laat daarna het koele vocht in zijn keelgat lopen.

‘Hoe het leven in elkaar zit, vader? Nou, in ieder geval zo, op dit moment.’

Met een klap belandt het lege flesje op het kleine aanrecht van de motelkamer. Terwijl hij met de rug van zijn hand wat schuim van zijn mondhoeken veegt, loopt hij naar de deur.

‘De avond is nog jong en ik heb honger.’

Het natuurgebied ligt dicht bij de Nederlandse grens en de wegen die hier lopen, zijn zo onbelangrijk dat ze nooit door de grenspolitie gecontroleerd worden. Ze worden zelfs door de lokale bevolking nauwelijks bereden en dat is precies zoals hij het zich wenst. Zand stuift hoog achter de huurwagen op terwijl hij het smalle landweggetje afrijdt. Hij weet dat hij de grens al is gepasseerd en dat hij uiteindelijk ergens midden in een maisveld terecht zal komen wanneer hij door zou rijden. Het is niet de eerste keer dat SunnyDay deze route neemt, ver weg van de bewoonde wereld. De boerderijen die het land hier in eigendom hebben, liggen enkele kilometers verder. Tussen de gewassen door valt hij niet op en met de navigator op de ‘voetgangersmodus’ wordt hij netjes over een netwerk van zandpaadjes naar de beschaving teruggeloodst. Wat voor beschaving mag doorgaan dan.

Nog steeds staan alle autoramen open en dat laat hij zo. Het geeft hem letterlijk en figuurlijk meer lucht. Ongeveer vier kilometer verderop weet hij een fastfoodrestaurant aan de rand van een kleine gemeente te vinden, vlakbij een afslag naar de provinciale weg. Daar hoopt hij een nieuwe Susie te vinden, maar dan eentje die de menukaart niet waardeert. Ik heb al genoeg gesjouwd vandaag. Grinnikend rijdt SunnyDay verder, beschut door de lange rijen manshoge maisplanten die aan weerszijden van het paadje groeien. Ondanks zijn lage snelheid krijgt hij het gevoel dat hij in een sneltrein zit. De lange plantenstelen die langs de auto glijden, lijken zijn hersens schoon te borstelen van de negatieve gedachten die altijd op de loer liggen. Het opdwarrelende stof ontneemt hem de blik op de beplanting achter hem en het feit dat ze ermee bedekt worden, bevalt hem wel. Het brengt hem in gedachten terug naar de aarde die hij over het dode gezicht van Susie nummer drie heeft gegooid. Zo recht je dode ogen in.

Susie nummer drie had hem smalend aangekeken, net zoals de vorigen dat gedaan hadden toen hij hen ontmoette. Precies die blik heeft hij meegenomen op zijn afvinklijst, de lijst die hij afgaat om te controleren of zijn potentiële slachtoffer aan zijn voorwaarden voldoet. Dezelfde lijst als die van zijn compagnon want dat is tenslotte de afspraak. SunnyDay doet dit niet alleen. Dat moet hij niet vergeten. Zelf zou hij nooit tot moorden zijn gekomen. Zou hij nooit zover zijn gegaan in zijn ideeën over het leven en de dood als hij zijn ‘lotgenoot’ niet had ontmoet.

Voor hem beschijnen de koplampen slechts de hoge delen van het paadje. De vele kuilen en groeven lijken zwarte gaten waarin hij zonder moeite zou kunnen verdwijnen. Heel even denkt hij terug aan een duister deel van zijn verleden. Niet zozeer aan een tijd, maar aan een plaats waar hij vaak terechtkwam. Onvrijwillig en zonder dat hij de macht had om ertegenin te gaan omdat hij te jong was en te zwak. Een verdomd zwakke muts!

Dat duistere plekje in de hel waar hij naar verbannen werd door zijn dominante en wrede vader, keer op keer op keer. Het maakte niet uit of hij iets fout had gedaan. Zijn dagelijkse lot hing af van de grillen van zijn vader, die hem op een bizarre manier zijn kromme ideeën van het leven wilde opdringen. Ideeën die het leven lelijk maakten. Zijn moeder wist wat haar echtgenoot deed, maar ze trad er niet tegen op. Ze negeerde de ontberingen van haar jongste kind volkomen. Alsof dat hún afspraak was, hun verdomde afspraak. Zijn moeder negeerde niet alleen zijn angst, maar ook de diepe psychische wonden die het gedrag van haar echtgenoot bij hem veroorzaakte. Dat die twee mensen naast elkaar konden bestaan, verbijstert hem nog steeds. Het levenslange trauma dat hun gedrag hem had bezorgd, heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat hij open zou staan voor het voorstel dat hem vijf jaar geleden was gedaan. Daar is hij van overtuigd. Een heel speciaal voorstel.

Slechts één keer in die lange tijd had SunnyDay getwijfeld aan hun afspraak, toen hij dacht de partner van zijn leven te zijn tegengekomen. Op dat moment verscheen echter zijn vader opnieuw in zijn leven, alsof die vanuit de hel de opdracht had gekregen om hem opnieuw te sarren. Om hem opnieuw te confronteren met het feit dat hij gevangenzit, zijn hele leven lang en waarschijnlijk daarna ook nog. Zelfs na zijn dood bleek de oude tiran die macht nog te hebben.

‘Je zult nooit vrij zijn! Niet zolang je geen antwoord kunt geven op mijn vraag, Susie!’

De herinnering aan de krakende stem van zijn vader doet SunnyDay huiveren. Onwillekeurig richt hij zijn aandacht op de stilte om hem heen. De hemel rechts van hem is donker, maar boven de maisplanten uit ziet hij een lichte rand verschijnen en dan weet hij dat de beschaving slechts een enkel veld verderop ligt. Eigenlijk zou hij hier willen blijven, in het anonieme donker, want dankzij zijn diepe trauma is hij inmiddels gewend geraakt aan het harde duister van het leven. Het duister dat de lelijkheid van het licht verhult.

Na een scherpe bocht naar rechts eindigt het paadje bij een laag houten hek dat op een kier staat. De betonnen weg erachter wordt pas enkele tientallen meters verderop verlicht door scheef gezakte straatlantaarns en snel stapt hij uit om zich een doorgang te verschaffen. Rechts van hem blinken in de verte de neonlichten van het wegrestaurant alsof ze hem willen lokken. Alsof ze hem toeschreeuwen. “Hier is wel een MacSusie op het menu te vinden.”

De tank van zijn wagen is nog maar half vol, maar hier zijn geen tankstations.

Ik red het wel naar het bos en terug. Daarna moet ik deze kar toch ergens achterlaten.

Hij heeft hem onder een valse naam gehuurd met een pasje dat hij twee maanden geleden uit de tas van iemand bij de sportschool had gestolen. Van een dom wijf dat kennelijk uitging van de vertrouwensrelatie tussen alle vrouwen op aarde. Ze had haar tas gewoon in de kleedkamer achtergelaten, de achterlijke hoer!

Die daad alleen al had hem hevige kriebels in zijn buik opgeleverd, want dat was de eerste keer dat hij iets stal in zijn leven. Maar ook dat was een deel van de afspraak. Van het proces, ons leerproces. Grenzen overschrijden.

De cadans van de betonplaten waarover hij rijdt, lijkt zijn hartslag te beïnvloeden, maar dan beseft hij dat het adrenaline is die hij in zijn lichaam voelt spoken. Een paar keer haalt hij diep adem, maar het helpt niet. Hij is zenuwachtig aan het worden en dat bevalt hem niet. Dan begrijpt hij dat hij een fout maakt.

‘Ik moet eerst een kuil graven… haar bedje voorbereiden.’

Met zijn partner had hij tot in de kleinste details besproken hoe hij te werk moet gaan. Zonder een lijk een kuil graven in een bos is verdacht, maar geen misdaad. Met lijk is dat natuurlijk een ander verhaal. Zijn vuist komt hard op het stuur terecht als hij zich dit realiseert. Zijn Duitse motelkamer is niet meer toegankelijk en nu op een halve tank terugrijden naar Duitsland vraagt erom gefilmd te worden op een tankstation. Hij had juist gehoopt om dat soort plekken te vermijden.

‘VERDOMME!’

Precies tussen twee lantaarnpalen in parkeert SunnyDay de wagen langs de kant. Zijn ogen lijken gevangen te zijn door de knipperende neonreclame van het restaurant dat ongeveer tweehonderd meter recht voor hem ligt. Zijn hersens lijken geblokkeerd en enkele seconden is het helemaal stil in zijn hoofd.

‘Wat nu?’

Zonder dat hij het kan tegenhouden, begint de venijnige stem van zijn vader vanuit het verre duister opnieuw aan volume te winnen. Hij lijkt uit de diepte van de dood omhoog te echoën om aan zijn ziel te krabben, te jeuken. Als een klein kind duikt SunnyDay angstig achter zijn stuur in elkaar en knijpt zijn ogen stijf dicht. Dat zijn vader dood is, weet hij eindelijk. Na al die jaren van onzekerheid. Diens verdwijning lang geleden was abstract, had de man voor SunnyDay emotioneel uitgewist. Hij was in al die lange jaren natuurlijk stokoud en kwetsbaar geworden, krachteloos. Zijn dood lijkt hem echter onverwachte macht te geven. De oude man heeft zich bevrijd van de ballast van zijn oude lichaam. Sindsdien verschijnt hij als geest in het binnenste van SunnyDay.

Weet je nu hoe het leven in elkaar zit?… In elkaar zit?… In elkaar zit?

Door de pijn van deze herinnering gaat SunnyDay plotseling rechtop zitten en hij drukt het gaspedaal hard in. De wagen stuitert een meter vooruit om dan af te slaan. Hij stond in de verkeerde versnelling. In ieder geval heeft het de stem uit het verleden tot zwijgen gebracht. Trillend haalt SunnyDay een paar keer diep adem totdat hij zijn hartslag voelt kalmeren. Zijn geest is helder, net als het besluit dat hij net genomen heeft.

‘Ik heb honger. Zo zit het leven op dit moment in elkaar, vader. Zo simpel kan het zijn.’

Omzichtig schakelt hij de wagen in zijn één en rijdt daarna stapvoets naar de neonlichten. Het graven van de grafkuil met een lijk in zijn kofferbak is een risico dat hij wil nemen, want tenslotte zit het leven ook vanavond zo in elkaar, heeft hij ingezien.

Het diner is eenvoudig. In ieder geval volgens de oude Bertrand, maar voor Jeanine is helemaal niets in haar nieuwe leven eenvoudig. Ze is gewend om haa ‘avondmaag’ te vullen met overgebleven snacks van de Haagse Ome Willem. Wat hier op tafel is uitgestald, ziet er echter zo exotisch uit dat ze zich in de rimboe waant. Catharina is nog niet thuis, maar heeft in ieder geval gebeld. Met haar zwoele stem heeft ze gezegd dat ‘Jean’ maar gewoon moest beginnen met eten. Ze zat nog steeds te vergaderen. Jeanine weet dat haar minnares bezig is met een nieuwe tentoonstelling die vlak na hun huwelijk in september zal worden gehouden. Geen goede timing als je het haar vraagt, want dit bezorgt haar toekomstige bruid onnodig veel stress en er is al genoeg spanning als het gaat om hun grote dag. De fotografe is de afgelopen weken al enkele keren naar Den Haag afgereisd, waar Hotel des Indes zijn chique muren beschikbaar heeft gesteld voor haar werk.

Dat Catharina veeleisend is op het gebied van licht, kleur en sfeer begint Jeanine een beetje te beseffen, want vrijwel iedereen van het hotel die de afgelopen week naar de villa heeft gebeld, lijkt de wanhoop nabij. Ze beseft daarnaast ook dat men de barones ondanks die stress graag laat exposeren. Haar werk trekt gasten met geld.

Met haar wodka martini in haar hand loopt Jeanine langs de lekkernijen waar een gezin van zes personen waarschijnlijk twee etmalen van zou kunnen eten. Medelijdend kijkt ze naar de oude Bertrand die zijn vest al heeft aangetrokken.

‘Zal ik alles straks in de vaatwasser zetten, Bertrand? Dat scheelt je morgen werk.’

Zijn glimlach is warm, maar hij schudt zijn hoofd.

‘Nee hoor, jongedame, dat is helemaal geen probleem. Morgenochtend vind ik de resten hier vanzelf op tafel terug. De eetkamer wordt verder niet gebruikt, dus het staat niet in de weg.’

Terwijl hij glimlachend de deur achter zich sluit, schudt Jeanine haar hoofd. Een kamer hebben waar je de rest van de dag geen gebruik van maakt, klinkt ongelooflijk ineffectief. Zuchtend haalt ze haar schouders op en pakt een bord. Dan maar een snelle snack bij het zwembad. Ome Willem, dit zou je moeten zien.

Spontaan haalt ze haar mobieltje tevoorschijn en maakt een foto van het buffet. Direct erna stuurt ze die door naar haar oude werkgever, met een passend bijschrift. “Snacks voor vanavond. Helaas geen bitterballen. Armoe!”

De filmpjes op YouTube kunnen Jeanine niet meer vermaken en zuchtend legt ze haar gloednieuwe iPad naast zich neer. Boven haar wordt de lucht langzaam donkerder. Een tweede wodka martini staat nog onaangeroerd op het bijzettafeltje naast haar luie ligstoel. De onweerswolken stapelen zich langzaam op aan de horizon, maar ze heeft zich voorgenomen zolang mogelijk te blijven zitten. De tweede cocktail had ze zelf klaargemaakt totdat het kleine duveltje in haar achterhoofd vergelijkingen begon te trekken met haar moeders drankgebruik. Ineens was haar dorst weg. Het eten was echter heerlijk en daarvan had ze gesnoept totdat ze op knappen stond. De oude Bertrand moet minstens een vakopleiding hebben gedaan, want dit soort voer haal je niet bij de afhaalschuur.

Als achter haar plotseling getik klinkt op de tegels van het terras, draait Jeanine zich geschrokken om. Voor zover ze weet, is ze alleen in de villa. Een lange, modieus geklede vrouw van middelbare leeftijd nadert haar vanuit de eetkamer. Ze kent de vrouw niet en het verbaast haar dat die zich kennelijk toegang heeft kunnen verschaffen tot haar gloednieuwe privévertrekken.

‘Eh, hallo? Wie bent u?’

De blik van de vrouw verandert van neutraal naar minachtend en Jeanines nekharen gaan direct overeind staan. Na haar jarenlange ervaring in de Haagse snackbar, kent ze haar pappenheimers goed en deze persoonlijkheid zou zonder twijfel uitgebreid gaan zeiken over de beste vers gemaakte patat die er te koop is. De vrouw trekt haar zwartsatijnen handschoenen uit en werpt ze over Jeanines iPad op het bijzettafeltje.

‘Dat smeedijzeren setje heeft mijn vader nog in Venetië gekocht voor mijn moeder, maar dat weet jij natuurlijk niet. Het is antiek.’

Verbaasd kijkt Jeanine naar het tafeltje dat ze naast haar stoel had getrokken. Haar bord is leeg, maar ernaast liggen wat etensresten die ze gemorst heeft. Jeanine glimlacht even, maar laat direct daarna haar mondhoeken zakken. De opmerking kan ze niet plaatsen en daardoor haar bezoekster ook niet, maar ze voelt de behoefte om zich te verdedigen en dat is meestal een slecht teken.

‘Oh, wat leuk voor je vader en je moeder. Gezien je leeftijd zullen ze beiden wel allang dood zijn, dus gaan ze ook niet klagen over die kruimels die erop zijn beland. Maar volgens mij zijn tafeltjes daarvoor bedoeld, om te gebruiken, bedoel ik.’

Jeanine is een echte Haagse meid met bijna tien jaar ervaring in de omgang met moeilijke snackbarklanten, maar ze beseft direct dat deze opmerking geen tactische was. Het gezicht van haar onverwachte bezoekster wordt eerst grijzig wit en verkleurt dan binnen enkele seconden naar diep donkerrood. Haar nek doet vrolijk mee en even denkt Jeanine dat de vrouw wellicht aan het stikken is. Dan haalt haar bezoekster diep adem en draait zich om. Op haar hoge hakken loopt de vrouw hautain naar binnen en verdwijnt naar de zijkant van de eetkamer.

Hop, zo naar het dressoir waar de drank op uitgestald staat.

Ook dit gedrag kent ze maar al te goed. Haar moeder reageert doorgaans precies hetzelfde op iedere tegenslag in het leven en de dagelijkse herinneringen eraan. Met een flinke teug alcohol in haar altijd droge strot.

Jeanine komt overeind en volgt de vrouw naar binnen.’ Ik geloof niet dat u hier woont, is het niet? In ieder geval heeft Cat mij verteld dat zij hier alleen woont … met mij, sinds een week. Dat betekent ook dat die drank niet van u is.’

Als door een wesp gestoken, draait de vrouw zich om waarbij ze de fles wijn die ze gepakt heeft bijna laat vallen.

‘Die fles heeft Cat voor vanavond gekocht, verderop in het dorp bij die dure slijter. Het zou dus zonde zijn wanneer u die zomaar opent.’

Met een klap belandt de fles bij de rest van de drankvoorraad, waarna de vrouw even niet weet hoe ze zich gedragen moet. Het is duidelijk dat ze nog nooit op zo’n manier op haar gedrag is aangesproken. Eens moet de eerste keer zijn.

‘Is er dan een fles die ik wel kan aanbreken?’

‘We hebben frisdrank in de koelkast, maar als je per se alcohol wilt, dan kun je die linker fles wel nemen. Die is al open en die komt uit de supermarkt.’

Het lukt Jeanine niet meer om ‘u’ door haar strot te krijgen, want dit sarcastische mormel verdient dat respect niet, maar omdat het waarschijnlijk familie of een bekende van Catharina betreft, wil ze wel haar best doen een beetje aardig te zijn.

‘Ik heet trouwens Jeanine. Met wie heb ik het genoegen?’