De hand van Gloria

De hand

van Gloria

Mark Groenen

De hand van Gloria

Mark Groenen

Eerste druk oktober 2021

Uitgever: Godijn Publishing

Coverontwerp: The Golden Delicious, Marit Meijer

ISBN 978-94-93266-15-5

NUR 301

©2021 H!P Publishing | www.hippublishing.nl

Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van H!P Publishing.

Quel que soit le chemin, quel que soit l’avenir,

Le seul guide en ce monde est la main d’une amie.

Wat het pad ook is, wat de toekomst ook moge zijn,

De enige gids in deze wereld is de hand van een vriendin.

Alfred de Musset (1810-1857)

I.

Pakketje

Poe

Lavendelgeuren

Ik schrok op toen de deurbel ging. Snel sloeg ik mijn boek dicht en legde het naast de lege kop koffie op mijn nachtkastje. Ik hief me op uit mijn bed en keek door het raam naar beneden, naar mijn voortuin. Hoewel ik sokken droeg, was de vloer van mijn slaapkamer ijskoud aan mijn voeten. Om mijn naaktheid voor de wereld te verhullen, sloeg ik mijn ochtendjas dicht.

Enigszins teleurgesteld zag ik dat het niet mijn vriendin was die voor de deur stond. Of mijn ex-vriendin – ik geloofde nog altijd niet dat ze me had verlaten, ondanks dat ze al enkele weken weg was. In plaats daarvan stond er een vreemdeling in mijn voortuin. Ik had de vrouw nog nooit gezien. Het was ochtend, het was bovendien weekend en ik had geen behoefte aan onbekenden voor de deur. Zou ze de spullen van Gloria komen ophalen? Al haar spullen stonden immers nog hier. Spullen die ik, in mistroostige momenten, om me heen verzamelde, zoals een draak zijn schatten onder een berg. Ik had echter geen berg, slechts een grote hal waar ik alles naartoe had gesleept dat ik ernaartoe kon slepen. Gloria zou alleen maar een wagen met een aanhanger erachter voor mijn voordeur hoeven te parkeren en binnen enkele minuten zou ze alles met zich mee hebben gesleurd. Geen kleine aanhanger, daarvoor was het te veel. Een vrachtwagentje zou beter zijn, want ze had werkelijk alles achtergelaten dat ze maar kon achterlaten. Koffer noch reistas had ze met zich meegenomen en zelfs haar telefoon en oplader lagen nog hier. Ze was vertrokken met niets dan de kleren die ze droeg en haar bankpas, al zou ze evengoed naakt de deur kunnen zijn uitgegaan; ik wist niet precies welke set kleding ontbrak in het inmiddels lege deel van de kledingkast dat van haar was … van haar was geweest.

Wie was deze onbekende vrouw voor de deur? Misschien was het een vriendin van Gloria. Ondanks dat we twee jaar samen waren geweest, kende ik haar vriendinnen amper. De kleding die ze droeg leek op bedrijfskleding, slecht zittend en in een lelijk zandkleurig bruin. Was ze een collectante? Wilde ze me iets verkopen? Kwam ze mij overtuigen van haar religie? Als dat zo was dan was het spijtig voor haar dat Gloria hier nu niet was: zij was altijd in voor een urenlang gesprek over new age kwakzalverij, zolang het maar ver verwijderd was van de Abrahamistische geloven.

Voordat ik verder kon speculeren zuchtte de vrouw diep. Ze zuchtte met haar hele lichaam, waardoor ik het zelfs van bovenaf kon zien. Hoe ze hier was gekomen, wist ik niet. Had ze wellicht een vrachtwagen bij zich? Ik kon me het ronken van de motor niet herinneren, maar ik was diep in mijn boek verzonken geweest tot de deurbel ging. De vrouw voor de deur keek om zich heen en tenslotte op haar horloge. Ze keek zelfs op naar mij, maar het was buiten lichter dan bij mij binnen en achter de vitrage verscholen was ik onzichtbaar voor haar. Toen bukte ze en pakte ze het pakket op dat, buiten mijn zichtveld, aan haar voeten stond. Het was een klein pakketje, ongeveer de grootte van een iPad in de verpakking. Ze droeg het voorzichtig, maar het leek niet zwaar te zijn voor de vrouw.

Ik had niets besteld en verwachtte dus geen pakketje. Nonchalant slenterde ik de trap af naar beneden. Wellicht was het voor de buren. De vrouw was al bijna mijn voortuin uit toen ik de voordeur bereikte. Toen ik de klink omlaag trok om de deur te openen gebeurde er niets; hij zat nog op slot. Ik klopte hard met mijn knokkels op het glas in een poging de aandacht van de bezorgster te trekken. Het werkte. Langzaam draaide ze zich om en keek me enigszins geërgerd aan. Ik boog me voorover en trok de brievenbus een klein stukje open. Door de harde zwarte haren riep ik: ‘Sorry! Even de sleutel pakken.’

Toen ik met de sleutel terugkeerde, stond ze weer voor de deur, de vingers van de hand die het pakketje aan de bovenkant vasthielden ongeduldig trommelend.

‘Sorry, dat het zo lang duurde. Je maakte me wakker,’ loog ik.

‘Dat komt vaker voor op zaterdagen. Geen probleem. Dit pakket is voor u.’ Ze strekte haar handen uit en duwde de doos bijna in mijn handen. ‘Kunt u hier tekenen?’ Ze hield een smartphone voor mijn neus. Boven het grijsgekleurde vakje op het scherm stonden vrijwel dezelfde woorden als die zij had gesproken, maar er stond ook een naam.

‘Sorry, dit is niet voor mij. Het is voor mijn ex. Zij woont hier niet meer.’

‘Maar hij is besteld om geleverd te worden op dit adres.’

‘We hebben geen contact meer met elkaar.’

De geërgerde blik van eerder, toen niemand opendeed toen ze aanbelde, keerde terug op het gezicht van de bezorgster. ‘Kun je het niet aannemen? Het is voor mij ook zaterdag en dit pakketje gaat me de hele dag in de weg staan. Bovendien moet ik het op het eind van de dag weer terug in het systeem zetten, retour sturen naar het depot en, als je vriendin niet aangeeft dat ze een foutje heeft gemaakt…’

‘Ex-vriendin.’

‘Whatever. Als zij haar bestelgegevens niet meer aanpast, dan sta ik hier morgen weer. En de dag erna weer. Enzovoorts, enzovoorts.’

Ik zette geen krabbel in het grijze vakje en probeerde in te schatten of de opening tussen haar lege hand en haar heup groot genoeg was om snel het doosje tussen te duwen om vervolgens de deur dicht te gooien.

Ze veranderde van toon. Haar frons verdween. Met haar vrije hand speelde ze met haar haar, wat mijn plan in duigen deed vallen. Ze tuitte haar lippen en zei zo lieflijk als ze kon: ‘Alsjeblieft? Wil je het voor mij doen?’

Het was gênant. Het was beschamend voor haar, maar ik ervoer dit eveneens, omdat zij dacht dat ik hiervoor zou vallen. Ondanks dat ik al even vrijgezel was, was ik dat nog niet lang om voor iedere vrouw die ik tegen het lijf liep te vallen – al was de bezorgster niet onaantrekkelijk. Om zo snel mogelijk een einde te maken aan deze schertsvertoning, zette ik zo snel ik kon een krabbel in het vakje op haar telefoonscherm.

‘Bedankt.’ Haar speelse glimlach verdween en ze draaide onmiddellijk om en ging de hoek om, mijn zicht uit.

Ik stapte mijn huis in, sloot de deur achter me en bekeek in de woonkamer het pakketje. Buiten klonk het ronken van de motor van de bestelwagen dat me eerder was ontgaan. Het gewicht van de doos kwam overeen met wat ik verwachtte van een tablet of vergelijkbaar product, maar ik voelde hoe de inhoud van links naar rechts schoof terwijl ik het kantelde. Ik inspecteerde het pakketje, op zoek naar een bedrijfslogo of andere hint over de inhoud, maar het was eenvoudig bruin karton. Het enige dat ik vond was haar naam en mijn adres. Schouderophalend zette ik het op de gang, bij de andere spullen van Gloria. Mocht ze aanbellen om het op te halen dan kon ik het meteen in haar handen drukken, om vervolgens aan te dringen op het ophalen van al haar andere spullen. Als ze binnenkwam met haar eigen sleutel, die ze volgens mij nog steeds had, dan lag het meteen in de gang klaar voor haar om mee te nemen.

Een poosje later zag ik de bezorgster weer voorbij rijden. Haar wagen was vast nog leger nu. Plek genoeg voor Gloria’s spullen, maar ze bleven allemaal staan. Het was nu zelfs meer dan toen ik vanmorgen wakker werd.

De rest van de dag was een zaterdag zoals vele andere zaterdagen sinds ik alleen was. Ik hing op de bank, trok mijn eerste biertje om twaalf uur ’s middags open en dronk het flesje leeg, terwijl ik wachtte op de ovenpizza die ik als lunch tot me nam. Toen de pizza op was, dronk ik een tweede. Met de kruimels nog op mijn shirt speelde ik videogames tot ik rond een uur of zeven kebab bestelde voor mijn avondmaal. Pas na mijn diner stapte ik onder de douche, kamde mijn haren en trok ik mijn kleren aan om in mijn eentje naar Jays Kroeg te gaan. Hoewel ik daar met elk nieuw drankje meer zin kreeg in vrouwelijke aandacht, wilde niemand behalve Jay met me praten, al had hij het zo druk dat van een gesprek amper sprake was.

Pas toen ik bij thuiskomst – in het holst van de nacht en zo dronken als een dragonder – over het pakketje struikelde, dacht ik weer aan Gloria. Zonder me uit te kleden viel ik voorover in bed en viel enigszins verdrietig in slaap, koud en eenzaam onder lakens voor twee personen.

Ik droomde dat ik op een podium stond. Wat ik daar precies deed, weet ik niet. Misschien was ik een rockster en had ik een gitaar vast of stond ik moppen te tappen als cabaretier. Ik was muzikaal noch grappig, zelfs in mijn dromen was ik me hiervan bewust. Het publiek leek zich hier minder druk over te maken. Was het mijn wil die hen tot euforie bracht, een lucide momentje in mijn verder chaotische droom? Als dat zo was, dan duurde die beheersing niet lang. Geheel opgaand in het moment, in het wilde gejoel van de menigte, wierp ik me van het podium op de handen die idolaat naar me waren uitgestrekt. De handen hadden allerlei tinten, wit en bruin en zwart, en hun gelakte nagels blonken in alle kleuren van de regenboog. Alle handen waren van vrouwen, klein en zacht als kussens toen ze me opvingen. Ze droegen me, eerst door de zaal die als verwelkende bloembladeren uiteenviel en de een prachtige nacht met heldere maan onthulde. Toen kwamen de zwarte wolken. Ze verzwolgen de maan en de sfeer werd grimmig. De handen werden hard en hun nagels scherp. Niet langer werd ik op de hangen getild. Ik werd met geweld naar beneden getrokken, de aarde in. Ik probeerde te gillen, maar de vingers zaten al in mijn mond, mijn neus en mijn ogen.

Toen ik wakker werd, lag de herinnering van mijn verdrukkingsdood, of wat daarvoor door moest gaan, nog vers in mijn geheugen. Mijn hele lichaam voelde rauw van de fantoomkrassen en ik was doorweekt met zweet. Langzaam keerde mijn pijnlijk bonkende hoofd terug in de realiteit. Ik stonk, naar drank en kroeg, maar mijn huid was gaaf; geen nagel had me geschampt. Ik was te beroerd om uit bed te stappen, ondanks dat waterige zonnestralen al door mijn ramen naar binnen vielen. De gordijnen had ik nooit dichtgedaan. Mijn klamme kussen verwisselde ik voor het andere kussen op het bed. Gloria’s kussen. Ik hoopte haar geur op te vangen toen ik mijn hoofd erin begroef en probeerde mijn slaap te hervatten, maar deze was al lang geleden vervaagd.

De slaap kwam niet. Mijn hoofd bonkte, alsof er genoeg heipalen in werden geslagen voor een hele woonwijk. Katers had ik vaak genoeg, en hoofdpijn dus ook. Mijn hoofdpijn was altijd ritmisch. Het klopte, als een hartslag. Ik stelde me altijd voor het bloed was, dat door mijn gekrenkte brein werd gepompt en me kwelde. Ik gaf mijn poging tot verder slapen op, ging naar de badkamer en nam een tweetal aspirines die ik met lauw water wegspoelde. De tweede aspirine lukte me niet in een keer. Ik kokhalsde en hoestte het tablet op in de wasbak. Het had in zijn korte contact met water en mijn speeksel zijn scherpe randjes verloren. Met een zucht bracht ik het tablet terug mijn mond in. Walgend kauwde ik op de pil en slikte het in, dit keer met succes.

Moeizaam liep ik de trap af. In de gang stapte ik eenvoudig over het pakketje heen waar ik de vorige nacht over struikelde. Ik had geen zin om het te verplaatsten, maar vond het wel vreemd dat het niet lag waar ik het had gelaten. Als het al was gevallen van de stapel, dan had het onmogelijk zo ver van de rest kunnen liggen, midden in de gang. Was ik zo dronken geweest dat ik het had omgestoten? Of vergiste ik me over waar ik het had gelaten? Sinds Gloria weg was gebeurde dat wel vaker; soms gooide ik zout in mijn koffie of gooide ik de aardappels weg terwijl ik de schillen kookte.

De ochtend ging over in de middag en mijn hoofdpijn verdween met de wolken aan de hemel. De lentezon was aangenaam warm door het keukenraam en mijn honger keerde terug. Ik legde plakken kaas en ham tussen twee boterhammen en plaatste deze in het tosti-ijzer. Uit de koelkast pakte ik een blik fristi, trok deze open en nam een slok. Literpakken waren natuurlijk goedkoper, maar er ging niets boven de mierzoete zuivel uit een blikje.

Terwijl de kaas smolt, merkte ik dat het kloppen en bonken nog altijd niet gestopt was, ondanks dat mijn hoofd geen zeer deed. Ik concentreerde me en besefte nu pas dat het geluid ergens uit het huis kwam. Ik spitste mijn oren en probeerde de bron te ontdekken. Mijn huis was niet groot, maar de klank werkte desoriënterend – alsof het uit alle muren kwam.

*

Het pakketje stond voor me op de keukentafel. Ik staarde naar het karton dat net als gisteren niets verraadde. Toen ik het in de gang oppakte, stopte het kloppen, al meende ik dat ik de laatste klop nog voelde toen ik het karton vastgreep. Ik dacht aan een verhaal dat we ooit op de middelbare school moesten lezen tijdens de Engelse les, The Tell-Tale Heart van Edgar Allan Poe, waarin de hoofdpersoon het hart van de oude man in de muren hoort kloppen. Maar dat personage was gek. Wat zei dat over mij?

Ik probeerde de gedachte uit mijn hoofd te zetten terwijl ik het pakketje in een leeg keukenkastje zette onder het aanrecht. Ooit had het volgestaan met het servies van Gloria’s overleden grootmoeder. Het type servies dat je bewaarde voor speciale gelegenheden, maar nooit gebruikte. Gloria’s oma had het in een in glazen kast tentoongesteld, maar deze hadden wij niet. Na Gloria’s vertrek had ik het eruitgehaald om plaats te maken voor nuttigere dingen. Het servies stond in een doos bij de andere dozen die ze nog steeds moest ophalen, zoals ik het kastje nog steeds moest vullen. In zekere zin had ik dit nu gedaan.

Ik poetste mijn tanden, trok mijn kleren aan en ging naar de supermarkt voor mijn boodschappen.

*

De laatste producten waren in de koelkast gezet toen ik het niet meer uithield. Het kloppen in het kastje. Mijn handen op het aanrecht voelden zachtjes de impact. Ik trok het kastdeurtje open en greep het pakketje vast. Ik moest weten wat erin zat. Het ging me natuurlijk niets aan wat Gloria had besteld, maar ik had haar nummer niet om haar te bellen. Haar nieuwe nummer niet, in ieder geval; haar telefoon had ze net als al haar andere spullen hier laten liggen. Ik praatte mijn inbreuk op haar privacy goed door me voor te houden dat ik het deed om er zeker van te zijn dat er geen levend wezen zat opgesloten in de doos.

Zo voorzichtig als ik kon, sneed ik de bruine tape los met een aardappelschilmesje. Ik ging behoedzaam te werk, en sneed zo recht als ik kon – precies tussen de open stukken karton. Ik draaide de doos rond om alle plakband los te snijden voordat ik aan het karton trok. Dit alles om er zeker van te zijn dat ik alles weer terug in de doos kon doen en mijn handelingen zo goed mogelijk kon maskeren. Ik vouwde de flappen open en een opmerkelijke lucht begroette me. Het was geen overdreven sterke geur, en hij kwam amper uit boven de muffe geuren van karton, plastic en oude zuurstof, maar toch wist ik zeker dat ik lavendel rook.

Ik liet de flappen los, de door mij niet geziene inhoud verviel weer in duisternis. Lavendel. Mijn handen vielen naast me neer en ik staarde uit het keukenraam naar buiten. De lucht was grijs. De lentezon was verdwenen en een miezerregen viel naar beneden. Rook het in dat pakketje werkelijk naar lavendel? Ik wreef met mijn handen in mijn ogen, slaakte een zucht en stond op. Naast de vuile vaat van de vorige avond stond nog mijn fles Jim Beam, die ik opendraaide en aan mijn lippen zette. De zoet branderige smaak van de maisdrank spoelde de reuk van de paarse bloem weg. De geur die onlosmakelijk verbonden was met de Provence in Frankrijk, maar ook met Gloria – die tijdens onze vakantie aldaar door de paarse velden danste. Ik keek weer naar het pakketje, waarvan de flappen nog uitnodigend naar boven stonden gevouwen nu ze verlost waren van de tape die ze op hun plek hield.

Mijn zicht werd troebel. Natte lijnen liepen over mijn wangen naar mijn kaaklijn, waar de druppels houvast zochten aan mijn stoppels. Stoppels die te lang waren voor een baard, maar te kort voor een modieus statement. In kleine spatten vielen ze uiteen op de keukenvloer. Het was te veel voor me. De geuren, de herinneringen die ze met zich meebrachten, de leegte van de stoel aan de andere kant van de keukentafel. Wat zou Gloria bovendien wel niet denken als ze haar pakketje vond, opengemaakt door mij? Uit het keukenkastje pakte ik de rol tape, duwde de flappen terug naar beneden en sloot de doos. Zo goed als ik kon plakte ik mijn bruine tape over de doorgesneden originelen heen om mijn inbreuk te verhullen. Indien Gloria het zou inspecteren zou ze het meteen zien, maar wanneer keek iemand ooit echt naar de doos? Mijn laatste traan viel op het karton, dat het gretig opzoog, terwijl ik het pakketje terug onder de trap zette en herinneringen mijn hoofd binnenstroomden als water door een gebroken dam.

II.

Gloria

Flexibele schil

Coaching carrousel

Gloria en ik waren twee jaar samen geweest. Misschien was dat twee jaar en drie maanden. Misschien was het anderhalf jaar. Alles zou staan en vallen bij de gehanteerde definitie van samenzijn. We woonden in ieder geval twee jaar samen, dat was onomstotelijk en aantoonbaar.

Waarom we bij elkaar waren, heb ik nooit echt begrepen. Ik begreep het nog minder dan waarom Gloria uit mijn leven verdween, waar ik evenmin een duidelijk verwoorde reden had gekregen. Ik vroeg me altijd af of het voor haar net zo’n groot raadsel was, wat we samen deden. Zouden mensen haar gevraagd hebben waarom wij in hemelsnaam een koppel waren? Wat zou dan haar antwoord zijn geweest? De mijne was altijd een ontwijkend schouderophalen, gevolgd door een poging een ander onderwerp aan te snijden of – wanneer dat mislukte – het gesprek te verlaten voor een toiletbezoek of een nieuw biertje uit de koelkast (op een feestje) of een nieuwe kop koffie (op het werk en op begrafenissen). Ondanks dat ik dolgraag wilde weten of mensen het aan haar vroegen en wat dan haar antwoord was, stelde ik die vraag zelf nooit aan haar. Ik was veel te bang dat mijn vraag de eerste keer zou zijn dat ze hiermee geconfronteerd werd, dat ze vervolgens diep bij zichzelf zou nagaan waarom ze samen was met mij, om vervolgens niet tot een bevredigend antwoord te komen en de benen te nemen. Dat was op het begin, tenminste, toen ik nog geloofde in een goede afloop voor ons.

We kenden elkaar al ruim een jaar voordat we in elkaars armen vielen. Zij werkte al drie jaar op het Diogenes College toen ik daar als leraar binnenkwam. Hoewel ze er nog maar kort werkte, had ze al de coaching van de nieuwe collega’s als taak gekregen. Misschien was dat de reden dat mensen zich afvroegen wat we samen deden. De eerste kennismaking was alles behalve vlot verlopen. Het Diogenes was de zesde school waar ik startte, nadat ik mijn bevoegdheid had gekregen. Ik was een middelmatige docent. Het soort dat geen ordeproblemen had, maar iemand die evenmin ooit nog herinnerd werd door een leerling zodra zij langer dan een jaar hun klaslokalen hadden verlaten voor avonturen in het vervolgonderwijs. Ik zat gevangen in wat de managers mij op elke school de “flexibele schil” noemden. Een was zelfs zo ver gegaan – en dit was op mijn derde school – om het letterlijk voor me uit de doeken te doen met behulp van een grapefruit. Ik wist zeker dat die rukker het speciaal voor me had meegenomen.

*

‘Kijk het zit zo,’ had hij gezegd, terwijl hij de oranje vrucht in zijn hand liet draaien. ‘Dit is de school.’

Ik zei niets. Ik kookte van woede.

‘De vrucht, dat is waar het om gaat.’ Hij zette zijn dikke duimen in de schil. De zure lucht die vrijkwam vulde mijn neusgaten. Sap droop langs zijn polsen naar de mouwen van zijn overhemd. Haastig legde hij de vrucht op zijn bureau, waar het sap zijn weg vervolgde op weg naar papier dat het allemaal zou absorberen. Het waren kennelijk geen belangrijke documenten, want alsof er niets aan de hand was spleet hij de grapefruit in tweeën. Hij had de moeite genomen zich een klein beetje te draaien, zodat ik het in alle glorie kon aanschouwen. De manier waarop zijn duimen door de schil in het tere, natte en paarse vruchtvlees staken had iets pervers. Ik kokhalsde, maar de rector merkte het niet op.

‘De schil, dat ben jij.’ Met zijn natte duim trok hij een flink stuk van de schil los, legde hem tussen ons op tafel en deed een verwoede poging hem glad te strijken. ‘Voor de gezondheid van onze school, de vrucht, hebben we de flexibele schil nodig. We moeten vastklampen aan dat wat we niet kunnen missen. Helaas voor jou zijn er maatschappijleerdocenten genoeg.’

Hij pakte een stuk van het fruit en stak hem in zijn mond. Dikke druppels sap dropen langs zijn gladgeschoren kin, terwijl hij zijn gele tanden toonde tijdens het kauwen. Met zijn andere hand reikte hij mij een stuk aan. ‘Jij ook?’

Ik schudde mijn hoofd, bang dat ik over de tafel heen zou kotsen van woede en walging als ik mijn mond opendeed.