Bekroning

Bekroning

Tien auteurs

1e druk januari 2022

Uitgeverij: Godijn Publishing

Vormgeving omslag: Designs by Lotte

ISBN 978-94-93266-31-5

ISBN E-Book 978-94-93266-55-1

NUR 303

©2022 Godijn Publishing

www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Tien auteurs lanceerden tegelijkertijd hun roman in november 2020. De verhalen in deze bundel hebben een connectie met deze romans. In een tijd waarin alles anders werd en de uitgever en de auteurs op creatieve wijze de tien romans lanceerden; een online live presentatie vanuit de huiskamer van de auteurs.

Deze bundel is gevuld met hoop en dankbaarheid. Iedere letter, ieder woord, iedere zin is doordrenkt met passie en dromen.

BEKRONING is de kers op de taart.

Ceciel Huls

Weg uit Peru

Ronald van Assen

Belevenissen van een Smorgel

Paul Thuis

Slotakkoord

Judith de Laat

In haar eigen wereld

Anita Kroef

Een lange reis

Anke Verbraak

Het einde van een huwelijk

Rowan Merrin

Het karkas

Anita Kok

Zijspoor

Mark Groenen

Zuignappen

Michiel Richards

Het Noach-project

Ceciel Huls

Julia, het leven van een expatvrouw

ISBN 978-94-93157-89-7 | E-book 978-94-93233-07-2



In Julia, het leven van een expatvrouw, lezen we over Julia’s leven in Tanzania. Ze woont daar vanwege het werk van haar man Wouter op de Nederlandse Ambassade in Dar es Salaam. Julia heeft het niet gemakkelijk gehad in Tanzania, maar is jaren later toch met Wouter en hun kinderen naar een wederom voor haar onbekend land verhuisd, Peru. In Weg uit Peru verlaten Julia en haar gezin dat land op stel en sprong, tijdens de eerste coronagolf. Julia’s avontuur staat niet op zichzelf. Expats wereldwijd belandden in vergelijkbare situaties toen corona het vliegverkeer lamlegde en de gezondheidszorg onder druk kwam te staan, ook in landen met beperkte medische zorg.

Weg uit Peru

1.

Aan weerszijden van de Avenida del Ejercito staan soldaten wijdbeens zij aan zij, als tinnen soldaatjes, onbeweeglijk, dreigend. De geweren die ze vasthouden zijn vast en zeker uitermate geschikt voor het neermaaien van opstandelingen. Of om vertrekkende diplomaten met hun gezin te doen omkeren naar daar waar ze niet meer willen zijn. Onze chauffeur mompelt iets tegen Wouter, die in zijn rugzak begint te rommelen. Op het geluid van graaiende handen na is het doodstil in het busje dat tot de nok toe gevuld is met onze koffers, rugzakken en laptoptassen. De straten waardoor we rijden zijn verlaten, de ramen in de appartementencomplexen onverlicht, de groentekraampjes en bloemenstallen verdwenen. Zelfs de Venezolaanse bedelaars houden zich aan de avondklok. De stad, waar voor de komst van het virus, de nacht al vroeg werd verdreven door vrachtauto’s, taxi’s en bussen, is grijs en stil als een stervende oude man. Lima wacht tot het coronajuk afgeschud kan worden, de soldaten in hun gevechtsuitrusting houden ondertussen de wacht. Hun anonieme gezichten gaan schuil achter maskers die van onder de kin tot vlak onder de ogen zijn getrokken.

Twee soldaten zetten perfect gesynchroniseerd een stap naar het midden van de straat en blokkeren de weg die ons uit San Isidro in de richting van het militair vliegveld moet leiden. Onze chauffeur vertrekt geen spier, remt en laat zijn raampje zakken. Wouter houdt het lederen tasje met daarin onze paspoorten, tickets en de brief van de ambassade inmiddels vast en buigt zich richting het open raampje.

‘Ik vind het eerlijk gezegd een duidelijk teken, mam, dat ze ons hier al tegengehouden.’

Het is het eerste dat Luuk zonder stemverheffing tegen me zegt sinds we hem twee dagen geleden vertelden dat we Peru zouden verlaten op een repatriatievlucht. In zijn stem klinkt voorzichtige opluchting door, terwijl mijn hart tot stilstand lijkt te komen. Ella knijpt mijn hand fijn, terwijl ze met haar andere hand probeert de slaap van twee slechte nachten weg te wrijven uit haar ogen. Onze papieren gaan door de handen van de ene soldaat naar de andere, de stukken worden bestudeerd alsof er staatsgeheimen in staan van het land dat we willen verlaten. De hand van de dichtstbijzijnde soldaat verdwijnt in een diepe zak op zijn dijbeen waar even later een walkietalkie uit tevoorschijn komt. Het duister van de afgelopen nacht maakt traag plaats voor de ochtendnevel die ik nog met ons fototoestel had willen vastleggen. De ochtend van onze laatste dag in Peru breekt aarzelend aan, alsof ze aanvoelt dat ook wij aarzelen tussen opluchting en verdriet.

De soldaat roept iets onverstaanbaars in zijn knetterende walkietalkie, houdt een opengeslagen paspoort in zijn hand waar hij ingespannen naar tuurt, terwijl hij luistert naar een krakende stem uit het apparaat. Zou die onzichtbare man die kortaangemeten vragen stelt aan de soldaat ergens in Lima achter een groot bureau zitten? Zou hij vanachter dat bureau beslissingen nemen die mensenlevens bepalen? Anoniem en verborgen achter dikke muren, starre regels volgend zonder mensen in de ogen te hoeven kijken.

Ik buig voorover in een poging de duizeligheid die me misselijk maakt te verdrijven. Ik moet rustig blijven; adem in, adem uit, geen paniek, geen paniek, herhaal ik keer op keer in mijn hoofd. Ik duw mijn wijsvinger tegen de klamme huid van mijn hals, op zoek naar de slagen van mijn hart, want stel nou dat dit wel een hartinfarct is? Scherpe pijn schiet vanuit mijn nek naar mijn hoofd en mijn handen tintelen en prikken alsof er duizend naalden in worden gestoken. Ik knijp in Ella’s hand, sla mijn arm om Luuks gespannen schouders en kijk weg van Wouter die een gesprek voert met de soldaat bij het raampje. Hij klinkt ontspannen, alsof we op vakantie gaan of op weg zijn naar het strand, en vertelt de goede man hoezeer we van Peru zijn gaan houden de afgelopen drieënhalf jaar.

‘Huaraz! Dat is onze favoriete plek in Peru! De Cordillera Blanca, waarom ben je daar weggegaan?’ Wouter draait zich naar me om. ‘Hij komt uit Huaraz, Julia! Is dat niet toevallig?’

Huaraz. Tranen schieten in mijn ogen en mijn angst wordt voor even verdrongen door verdriet. Nooit meer naar Huaraz, nooit meer genieten van een smoothie in de straten waar toeristen met verschoten rugzakken zoeken naar berggidsen, terwijl Peruanen er mutsen en sjaals aanprijzen die heel misschien van alpaca zijn gemaakt. Nooit meer staren naar de eeuwige sneeuw die de toppen van de Andes daar tooit. Nooit meer de hoogte vervloeken die me naar adem deed snakken tijdens wandelingen die dat ongemak iedere keer weer, meer dan waard bleken te zijn. De avonden bij het haardvuur in The Lazy Dog Inn, de wijn smaakte nergens zo goed als daar. Verstoken van de wereld door gebrekkig internet, voerden we er gesprekken met andere gasten van de lodge, na enkele samen genoten maaltijden waren dat nieuwe vrienden. Op iedere eerste avond in Huaraz constateerden Luuk en Ella steevast dat het internet er nog even slecht was als de vorige keer. IPad en iPhone raakten er in vergetelheid, verdreven door speelse honden, boeken, spelletjes en tekenpapier.

Ik ben vergeten Diana, de eigenaresse van The Lazy Dog Inn, te bellen om te vertellen dat we versneld vertrekken uit Peru. Dat we dus niet komen in juni voor ons geplande afscheidsbezoek. Ik graai blind in mijn tas, opeens bevangen door de gedachte dat ik Diana nu moet bellen, al is het pas vijf uur in de ochtend. Mijn vingers grijpen rond in de veel te grote tas die ik alleen bij lange reizen gebruik, raken het stof van een toilettas die op knappen staat, doordat ik hem vol heb gestopt met alle denkbare spullen die ik wellicht nodig zal hebben op onze reis naar Nederland. Pillen tegen hoofdpijn, stress en brandend maagzuur, neusspray, oordopjes, slaapmaskers en mijn tandenborstel met toebehoren, tubetjes crème voor handen en gezicht, zelfs deodorant sjouw ik mee, al weet ik heel goed dat ik die niet zal gebruiken. Dat voor mezelf zorgen tijdens een vlucht is een goed voornemen dat ik vergeet zo gauw het toestel los is gekomen van de grond. Naast het tasje voel ik mijn boek, warme sokken, een schone onderbroek voor je-weet-maar-nooit situaties en de dikke sjaal voor in het vliegtuig. De reserveringsbevestiging van het vakantiehuisje aan het Veluwemeer en de papieren voor de huurauto die overmorgen klaarstaat op Schiphol, liggen onder in mijn tas te verkreuken. Net op het moment dat ik begin te vermoeden dat mijn telefoon thuis aan de oplader ligt, voel ik hem.

De Dear Julia’s vliegen over mijn scherm, WhatsApp heeft niet stilgestaan, terwijl ik gisteravond de laatste spullen opruimde en foto’s maakte van het huis dat we achter gingen laten. Mijn vriendinnen in Lima hebben zich niets aangetrokken van mijn zwijgen na mijn bericht van gisteravond. Knipperen met mijn ogen helpt niet, de tranen laten zich niet tegenhouden en stromen over mijn wangen. Mijn hart dat eerst stil leek te willen staan, raast, bonkt, stampt en mijn ademhaling doet mee. Ik schrik van het geluid dat opborrelt uit mijn keel en probeer het weg te slikken, wat natuurlijk mislukt. We gaan weg vanwege mijn angst voor een stom virus, terwijl mijn verdriet me hier wil houden. Bij de vriendinnen die mijn tijdelijke familie zijn geworden, waarmee ik lief en leed heb gedeeld en die ik zeer waarschijnlijk nooit meer zal zien. Bij Katty, onze empleada, die iedere doordeweekse dag ons huis opruimde en ontdeed van woestijnzand, die me hielp diners en cocktailparty’s voor te bereiden. Die nu werkloos thuis zit, omdat ik haar zo maar opeens moest ontslaan. Dat we de kinderen scheiden van hun vriendjes en vriendinnetjes is misschien nog wel het ergst van alles. Natuurlijk konden ze hen niet zien sinds Peru in lockdown zit, maar in dezelfde stad wonen en dan met elkaar chatten is anders dan dat vanuit een ander land en een andere tijdzone doen. Ik weet er alles van.

Soldaat Huaraz roept iets naar de overkant van de straat en een derde soldaat jogt de weg over, neemt de papieren over en houdt deze vlak onder zijn neus. Huaraz vraagt opnieuw de papieren van de taxichauffeur die hij eerder al had teruggegeven.

‘Wat is er nu precies aan de hand, meneer?’ vraagt Wouter, nog steeds op ontspannen toon. ‘De papieren zijn allemaal in orde, Julia. Maak je geen zorgen, we vliegen vanmiddag naar Londen.’

Hij legt zijn hand op mijn knie, knijpt er zachtjes in en draait zich dan weer om. Samen zien we hoe de soldaten in een kringetje bij een auto staan die aan de andere kant van de weg stilstaat. Een glimmend gepoetste SUV met verduisterde ramen, door het open raampje van de chauffeur zien we de vader van een klasgenootje van Luuk. Hij zegt iets, de soldaten lachen en gebaren met zwaaiende armen dat de auto door mag rijden. Papieren waren blijkbaar niet nodig of er is wat geld van eigenaar gewisseld, dat laatste is overigens vrij waarschijnlijk. Ik probeer me te herinneren wat die man voor werk doet. Eigenaar van een van de mijnen waarschijnlijk, ik weet het niet meer. Hun loft van minstens driehonderd vierkante meter staat me nog wel helder voor de geest. Zelden zag ik zoveel grandeur in één ruimte bij elkaar. Smaakvol ook nog, niks overdone, van die ingetogen elegantie, precies goed. Ik durfde de beker van teer blauw keramiek nauwelijks aan mijn lippen te zetten, als de dood dat ik op de een of andere manier koffievlekken zou veroorzaken op het smetteloze wit waarop ik zat. Luuk ziet ook dat de auto van Miguels vader optrekt en wegrijdt en opeens begint hij keihard te huilen.

‘Ik vind het belachelijk mama, be-lach-e-lijk, dat we weg moeten omdat jij bang bent. Als we gewoon thuis blijven en boodschappen laten bezorgen en nergens naartoe gaan, dan kan er niks met ons gebeuren. Niks! Maar nee, omdat jij zo’n bangerik bent, moeten we naar dat stomme Nederland. Waar ik geen vrienden heb. En ons huis is nog niet eens af, mama, we weten niet eens waar we over drie weken wonen!’

Luuk drukt zijn smalle, lange lijf tegen de portier, in een poging afstand te scheppen tot de slechtste moeder ter wereld. Ik schuif mee, probeer mijn arm weer om hem heen te slaan, maar hij duwt me weg. Hij is sterker dan ik en ik weet dat aandringen sowieso geen zin heeft. Onze puber heeft ruimte nodig als hij boos of verdrietig is. Dus geef ik hem zijn oordopjes en telefoon die hij zwijgend aanneemt. Met de dopjes in zijn oren en zijn ogen dicht, zijn armen over elkaar en zijn knieën tegen elkaar aan geklemd, verdwijnt hij in zijn eigen wereld. Ella kruipt dichter tegen me aan en slaat haar beide armen om mijn nek, ik laat de warmte van haar lijfje mijn hart verwarmen. Net als Luuk sluit ik mijn ogen voor wat er buiten gebeurt waar de soldaten nu staan te lachen om iets wat door de walkietalkie wordt gezegd. Voor Wouter die belt met een collega van de ambassade die probeert uit te vinden wat er eventueel mis kan zijn met onze papieren.

2.

Bernardo leunt met zijn bovenlijf tegen een pilaar, zijn lange benen blokkeren het pad dat tussen de tafeltjes door richting de toiletten loopt. Ik zit aan mijn vaste tafel bij restaurant Bodega Dasso te werken aan mijn boek, zoals ik dat vier ochtenden per week doe. Bernardo voorziet me iedere ochtend van potjes citroengrasthee en flesjes water. Hij houdt stiekem mijn tafel vrij als iemand het waagt die in te nemen als ik er een keer niet ben, ’s ochtends vroeg bij de opening van de zaak.

‘Wat vind je ervan?’ hij knikt naar de Eggs Benedict op het delicate porselein naast mijn laptop.

Ik heb net het laatste stukje blini met gepocheerd ei aan mijn vork geprikt en er het restje Hollandaise saus mee opgeveegd. Ik sluit mijn ogen demonstratief als ik het hapje in mijn mond stop en geniet van de romige textuur.

‘Heerlijk, komt het op de kaart?’ vraag ik.

‘Luiz komt zo nog even naar je feedback luisteren, maar alles wat jij goedkeurt komt normaal gesproken op het menu zoals je weet.’ Hij lacht en zet zich sierlijk af tegen de pilaar, ruimt mijn tafel af en loopt weg.

Mijn laptop komt zoemend tot leven en ik lees terug wat ik geschreven heb voordat Luiz me het proefbordje met eieren en zalm voorschotelde. Het is niks, te veel bijvoeglijke naamwoorden, te gekunsteld. Ik zucht, delete en check mijn telefoon. Sommige dagen zijn gewoon geen schrijfdagen. Sommige dagen zijn geschikter voor gesprekken over het leven. Of voor het kopen van bossen bloemen, wandelingen door de stad of bellen met Nederland en Netflixen tot de schoolbus terugkeert uit La Molina. Ik klap mijn laptop dicht, betaal mijn rekening en bedenk dat ik Virginia en Naomi kan appen, zij hebben altijd wel bloemen nodig voor een of andere diner. Als ik WhatsApp open zie ik dat ik een hele trits ongelezen berichten heb in Cool Llamas, onze gezamenlijke groepschat.

Benjamins chauffeur kan ons over een half uur ophalen. Zullen we samen gaan? Dan kunnen we overleggen wat we aan boodschappen nodig hebben.

Verbaasd lees ik het laatste bericht van Naomi. Samen boodschappen doen? Toen we alle drie net nieuw waren in Lima, deden we dat vaak. Toen boodschappen doen nog een avontuur was en we moesten uitvinden welk brood het lekkerst was en welke avocado’s de beste guacamole opleverden. Toen we nog niks te doen hadden, behalve restaurants uitproberen terwijl we wachtten op de schoolbus. Virginia is al die tijd aan het typen volgens WhatsApp en ik scrol snel door de eerdere berichten. Uiteindelijk bereik ik het eerste bericht van de trits.

Carlos zegt dat er vanavond een persconferentie komt, Peru gaat op slot. Ze volgen het Spaanse model voor lockdown. Ik ga zo boodschappen doen voor zeker een week, misschien moeten jullie dat ook doen.

Het is wel heel snel met die paar honderd besmettingen.

Maar met het kleine aantal IC-bedden is het beter voorkomen dan genezen.

Vergeet niet genoeg drinkwater mee te nemen en paracetamol, neusspray, breed spectrum antibiotica. Wc-papier.

Blijkbaar heeft de Peruaanse regering advies ingewonnen bij de Spaanse ambassade, Virginia’s man Carlos is de Spaanse ambassadeur hier. Voor mij is dit nieuws, ik denk niet dat Wouter dit weet en ik stuur hem het eerste bericht door, pak mijn spullen in en loop naar huis. Op straat is het niet drukker dan anders. Het terrasje op de hoek van de straat zit vol. Een van de serveersters staat boven op een krukje en neemt met een mobiele telefoon foto’s van een mooi opgemaakt gerecht. Haar collega’s geven aanwijzingen en schuiven met de aardewerken schaal tot hij perfect in het midden van de gietijzeren tafel staat. Ik loop langs het terrasje en roep ciao naar Marguérite die naar me zwaait met haar telefoon tegen haar oor aan gedrukt. Ze is de moeder van een vriend van Luuk en wenkt me. Even in verleiding gebracht twijfel ik, maar dan herinner ik me het bericht van Virginia, schud mijn hoofd en loop door; langs de nagelstudio waar alle stoelen bezet zijn, langs de groentekraam waar schitterende watermeloenen liggen te pronken in de zon. Ik passeer de appartementengebouwen met hun conciërges in donkere pakken, een parkje links en dan de villa’s met hun hoge muren en hekken. Ons huis heeft het laagste hek, je klimt er zo overheen. De ambassade achtte het veiligheidsrisico echter laag genoeg om het toch te huren. Ik was op slag verliefd op dit huis.

3.

Thuisgekomen loop ik richting de trap om mijn laptop naar onze slaapkamer te brengen maar ik heb mijn voet nog niet op de eerste trede gezet als ik Katty hoor roepen.

‘Julietta, Julietta, wat moeten we doen, wat moeten we doen?’

Gealarmeerd volg ik het geluid van Katty’s stem naar de keuken. Als ik door de klapdeur de keuken in stap, staat ze met haar rug naar me toe voor een van de aanrechten. Normaal gesproken zou ik naast haar gaan staan om te zien waarnaar ze kijkt, maar aangezien corona sinds enkele weken rondwaart in Peru, hebben we de anderhalve meter afstand regel afgesproken, dus ik plof neer in een van de rieten stoelen aan de ronde keukentafel. Ze rommelt wat in het kastje onder het aanrecht en draait zich dan lachend om met in haar handen de lege glazen bak waar ik de Nespresso cups bewaar.

‘Ze zijn op! Wanneer gaat Señor Wouter weer naar Nederland?’

‘Oh nee! Katty, er zijn geen reizen gepland tot juli. Wat stom.’

We schieten samen in de lach. Ik die ’s ochtends koffie moet zetten met de percolator, we weten allebei dat ik er niks van bak. Nespresso cups zijn niet te koop in Lima, nu zal ik er echt aan moeten geloven en overgaan op de fantastische “echte” koffie, zoals Katty het noemt. Of alleen nog bij mijn favoriete restaurants cappuccino drinken, dat kan ook.

‘Kom even zitten, we moeten overleggen.’ Ik gebaar naar de andere kant van de tafel.

Katty gaat zitten met een opeens onzekere blik in haar ogen.

‘Het schijnt dat President Vizcarra vanavond een lockdown zal aankondigen. Voor hoelang weten we niet. Als het gaat zoals mij is verteld, kun jij voorlopig niet meer komen werken. Dat is veiliger, denk ik. Nu zit je elke dag in die drukke bus.’

De stilte die de keuken vult, is zwanger van onuitgesproken zorgen en het duurt even tot het tot me doordringt dat er tranen in Katty’s ogen staan.

‘Je hoeft je geen zorgen te maken, Katty. We betalen je salaris volledig door, geen cent minder dan normaal. Hier kunnen we niks aan doen. Jij moet de komende tijd voor je gezin zorgen, houd de kinderen thuis, houd je man thuis, blijf zelf thuis. Ik ga zo naar de bank, je gaat naar huis met een maand salaris vooruit betaald.’

‘Wie maakt hier dan schoon? Wie strijkt er en ruimt op?’

Even denk ik terug aan Veronica, onze steun en toeverlaat in Tanzania, zij zou precies hetzelfde gevraagd hebben. Ik glimlach. Het blijft voor vrouwen die dit soort werk doen onvoorstelbaar dat ik – wit, westers, welgesteld – mijn eigen broek kan ophouden.

‘Daar hoef jij je geen zorgen over te maken. Ik kan dat allemaal zelf en ik weet zeker dat señor Wouter en de kinderen een handje zullen helpen! Het gaat vast niet lang duren. Vizcarra begint met de lockdown nu er nog vrij weinig coronabesmettingen in Peru zijn. Met gesloten grenzen zal het vast snel onder controle zijn en dan gaat het leven weer gewoon verder. Zie het als een extra vakantie.’

Katty’s ogen glinsteren kort bij die gedachte, maar dan schudt ze haar hoofd. ‘Een klein probleem in Europa, is een groot probleem in Peru, Julietta. Ik geloof niet dat Vizcarra kan wat niemand anders is gelukt aan de andere kant van de wereld. Dit is nog maar het begin, het wordt heel erg. Ik zou ruim inkopen doen, haal veel houdbare melk. En bloem en gist om brood mee te bakken, want bij de overstromingen drie jaar geleden was dat in no time uitverkocht.’

We drinken in stilte een kop thee, maken een boodschappenlijst voor onze beider gezinnen en beslissen wat prioriteit heeft qua schoonmaak. Katty besluit dat alles schoon moet en belt de recycling die vanmiddag op de valreep plastic en papier kan komen ophalen. Ik ga met vijf grote boodschappentassen en twee pinpassen op pad. Hoewel ik Katty’s woorden wel erg zwart vind en ik Virginia’s paniek volstrekt overdreven vind, wil ik geen onnodige risico’s nemen.

4.

Mijn handen kneden, duwen, knijpen en wrijven het deeg tot een bal die ik daarna met mijn vuisten plat sla op de met bakpapier beklede plaat. Wat een geluk dat ik vorige week bakpapier heb gekocht, nu is het nergens meer te koop. Bakken blijkt voor de helft van de wereldbevolking de corona-life-saver en Lima is in dat opzicht niet anders dan Amsterdam of Parijs. De eigenhandig geknoopte Kaiserbroodjes kleuren al goud. De geur die vanuit mijn ouderwets ogende vrijstaande oven de keuken in een bakkerij lijkt te veranderen, belooft blije gezichten bij de lunch. Dan vanavond focaccia bij de soep van langzaam geroosterde tomaten, besprenkeld met de laatste druppels balsamico. De dure online supermarkt verkoopt naast de gebruikelijke groenten, fruit en melkproducten ook exclusieve, geïmporteerde lekkernijen, zoals grote pastaschelpen en met de hand gevulde en gevouwen ravioli. Daar hebben ze vast nog wel balsamico, bedenk ik. Nadenken over koken, bakken en boodschappen bestellen, zijn mijn voornaamste bezigheden geworden.

Vanuit de woonkamer klinkt opeens een luide stem die mijn nekharen overeind doet schieten. Wie is dat? We hebben al weken niemand over de vloer gehad, we houden ons strikt aan de lockdownregels. In korte tijd zijn de ic-afdelingen in dit deel van Lima al bijna volgestroomd. Gisteren appte Virginia dat de opa van een vriendje van haar zoon Lorenzo een plek in een van de privéklinieken heeft gekocht voor zichzelf. Ik vind het moeilijk te geloven dat zelfs een bed op de ic-afdeling kan worden afgekocht met een flinke donatie. Of het waar is of niet, de gedachte dat de ic-afdelingen nu al bijna vol liggen, maakt me angstig.

Weer die stem; hoog, boos en Nederlands. Dan die van Wouter, kalm en zwaar. Voorzichtig duw ik de deur naar de eetkamer open waar Wouter zijn kantoor heeft ingericht. De ambassade is gesloten en de werkkamer boven vindt hij benauwend klein. Dus staat op de eettafel, die we normaal gesproken gebruiken voor formele diners en etentjes met vrienden, de printer, zijn tablet, telefoon en een schrijfblok. Geeltjes met dingen die hij nog moet of wil doen, telefoonnummers van mensen die hij nog moet bellen, plakken in keurige rijen op het tafelblad. Op het scherm voor hem een Excel bestand met namen, telefoonnummers, verblijfplaatsen en vluchtdata. Wouter print de ene na de andere verklaring waarmee toeristen naar het vliegveld mogen reizen. Hij controleert de brieven drie keer, ondertekent ze en scant ze in. We hebben maar een simpele huis-tuin-en-keuken printer, onze reservecartridge zit er al in en ik weet niet waar we een volle kunnen kopen als deze ook leeg is. Zeker weten doen we het niet, maar het lijkt erop dat deze week de laatste vluchten naar Nederland vertrekken uit Ecuador en Bolivia en dat na volgende week KLM ook niet meer naar Lima zal vliegen. Er zijn nog wat repatriatiemogelijkheden via Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. De Peruaanse overheid zegt daarna het luchtruim voor onbepaalde tijd dicht te gooien.

De stem die ik hoorde, schalt de kamer in uit de telefoon die Wouter handsfree gebruikt als hij pijn in zijn nek krijgt van het vele bellen. Dom dat we nooit geïnvesteerd hebben in een goede wireless headphone. Ik heb er gisteren een meegebracht van de elektronica afdeling van de Wong, het was de laatste die ze hadden en hij doet het niet. De man schreeuwt weer.

‘Ik wil hier weg! Mijn moeder heeft corona, ze ligt in het ziekenhuis in Deventer, misschien gaat ze wel dood en dan zit ik hier in deze hospedaje en kan ik geen kant op! Ik heb al dagen geen fatsoenlijke maaltijd gehad, meneer Wentink. Het is precies wat ze altijd zeggen over diplomaten; lekker op kosten van de belastingbetaler in dure huizen wonen en geen zak doen voor de Nederlander in nood.’

Wouter haalt diep adem en loopt met de Nederlandse toerist, die in Cuzco vastzit, diens dossier nog eens door. Twee bevestigde coronagevallen in zijn hostel hebben tot een volledige quarantaine van alle gasten geleid en hij mag er inderdaad niet uit. Zelfs niet voor boodschappen, laat staan om via Lima naar Amsterdam te reizen. Over drie dagen wordt iedereen opnieuw getest. Als er dan geen nieuwe gevallen zijn, zou het mogelijk moeten zijn hem en zijn vrienden bijtijds in Lima te krijgen, voordat KLM zijn laatste vlucht uitvoert. De man luistert niet, blijft schreeuwen. Wouter wrijft met zijn hand over zijn nek en maakt rekbewegingen, terwijl hij luistert naar de litanie. Op een geeltje schrijft hij in blokletters “moeder met diabetes in Nederland, corona, opgenomen in ziekenhuis”. Het velletje papier wordt toegevoegd aan de rij met namen van toeristen in Cuzco wiens situatie hij wil monitoren. Als hij het telefoongesprek uiteindelijk weet te beëindigen, gaat de telefoon alweer en ik zie op zijn scherm de ene na de andere mail binnenrollen.

Terug in de keuken duw ik kuiltjes in het deeg dat nog wat gerezen is op de bakplaat, ik druppel er wat van de belachelijk dure olijfolie overheen en bestrooi het geheel met gedroogde rozemarijn en grove korrels zeezout. In de tuin dek ik de tafel voor de lunch met mooie borden en servetten. Vanuit het raam van een van de appartementen in het gebouw, dat aan onze achtertuin grenst, klinkt een vurige tango.

5.

Het is vrouwendag en ik mag na drie dagen, waarin niemand de straat op mocht, naar buiten om boodschappen te doen. Vanaf vandaag wisselen vrouwen- en mannendagen elkaar af, een nieuwe poging van de Peruaanse regering om de toename van het aantal coronabesmettingen terug te dringen. De strenge lockdown lijkt vooralsnog geen impact te hebben. De cijfers, die dagelijks gepubliceerd worden, gaan alleen maar omhoog. In de sloppenwijken schijnt vrijwel niemand de regels te volgen. Voor veel Peruanen geldt dat een dag niet gewerkt, een dag zonder inkomen is en dat houden de meesten niet lang vol. Geen inkomen betekent al snel geen eten. Mijn probleem, het bemachtigen van een bezorgslot voor boodschappen, is volstrekt futiel in het licht van wat het merendeel van de Peruaanse bevolking doormaakt. De afgelopen dagen heb ik als een bezetene de websites van verschillende supermarkten in de gaten gehouden, in de hoop een bezorgmoment te bemachtigen, maar ik ben pas over twee weken aan de beurt. Op de eerste vrouwendag loop ik weer naar de Wong. De zon schijnt, eekhoorns rennen door de verlaten straten en in onze voortuin fladdert een kolibrie met de snavel in een bloemkelk. Ik loop over de stoep, al zijn de straten leeg aangezien autorijden is verboden, tenzij er toestemming voor is verleend.

Een lange rij vrouwen slingert van de nog gesloten schuifdeuren van de Wong, langs de Starbucks de hoek om. Na hamburgerrestaurant Bembo kronkelt de rij nog een hoek om en gaat daarna tientallen meters voort. Ik sluit achteraan aan, op de voorgeschreven anderhalve meter afstand. Politieagenten lopen langzaam op en neer langs de rij, hun ogen nemen iedere wachtende vrouw van top tot teen op, ze spreken degenen met niet bedekte monden en neuzen aan, sturen sommigen weg. Ik gebruik de tijd in de rij om met mijn ouders in Nederland te bellen. Mijn vader heeft longkanker en binnenkort krijgt hij weer een CT-scan. We hopen dat hij nog steeds vrij van actieve tumoren is, maar we weten dat hij in reservetijd leeft. Zijn ziekte was een belangrijke reden waarom we verkorting van onze tijd in Lima hebben aangevraagd bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Komende zomer keren we terug naar Nederland, na negen jaar buitenland. Hopelijk zijn we op tijd, hopelijk krijgt corona mijn vader niet voor die tijd te pakken. Met zijn fragiele gezondheid maakt hij vermoedelijk weinig kans.

Anderhalf uur later strompel ik naar huis met een tot de rand toe gevulde boodschappenkar achter me aan, een tweede zware boodschappentas over mijn schouder. De hengsels van een derde tas snijden in mijn linkerhand. De boodschappenkar valt bij iedere stoeprand die ik op of af moet om, waarna ik alle tassen op de grond moet zetten om hem overeind te trekken, mijn tassen weer te organiseren en verder te lopen naar de volgende stoeprand. Mijn ogen houd ik strak op de grond voor me gevestigd, zodat ik de wereld om me heen kan buitensluiten. De mannen die op straathoeken staan met hun brommertjes, mannen die niet op straat horen te zijn, jagen me angst aan. Nu ik door de lege straten loop met mijn zware vracht, voel ik me naakt voor de ogen van die mannen die hier niet mogen zijn. Wat doen ze hier dan toch? Waarom worden ze niet naar huis gestuurd? Ik sjok verder tot de leegte van de straten eindigt bij een lange rij wachtenden bij Plaza Vea, de supermarkt vlakbij ons huis. Opeens verschijnen er twee legerkistjes voor me op de stoeptegels, gespreide benen in kakigroen, de benen van een soldaat die me de weg blokkeert.

‘Identiteitsbewijs? Waar woon je?’ Voordat ik antwoord kan geven of mijn identiteitsbewijs uit mijn tas kan vissen, gaat hij verder. ‘Heb je boodschappen gedaan bij de Wong?’

Ik trek mijn schouders omhoog en wil antwoord geven, terwijl ik met een schuin oog naar de lange rij vrouwen kijk die naar binnen willen bij de Plaza Vea, de supermarkt aan de overkant van de straat. Hier had ik strikt genomen boodschappen moeten doen, niet bij mijn favoriete winkel de Wong. We moeten immers onze boodschappen zo dicht mogelijk bij huis doen. Ik weet echter dat de bevoorrading van Plaza Vea moeizaam verloopt en er nauwelijks verse groenten en fruit te koop zijn. Daarom heb ik mijn angst overwonnen en heb ik met verkrampte nekspieren en met mijn hart in mijn keel de omweg naar de Wong gemaakt. Wat ongelooflijk dom. Ik haal adem alsof ik net een marathon heb gelopen en even draait de wereld om me heen. Terwijl ik mijn ademhaling probeer te reguleren voel ik tintelingen in mijn vingers. De inhoud van mijn maag komt omhoog en het is een wonder dat ik de laarzen van de soldaat niet onder spuug. Uiteindelijk krijg ik mezelf weer in de hand. Wat zal ik zeggen? Ik zou kunnen zeggen dat ik nog even een rondje om de winkel heb gelopen, om toch iets van lichaamsbeweging te krijgen. Dat mag trouwens ook niet en het plastic zakje waarin de appels zitten die heb gekocht, piept boven de rand van een van mijn tassen uit. De in felrood gedrukte letters Wong verraden me. Mijn bril glibbert langzaam van mijn neus af door het angstzweet dat overal op mijn lijf uitbreekt. Mijn hart bonst ongecontroleerd en ik word duizelig. De soldaat duwt zijn gebalde vuisten in zijn zij en boort zijn blik in mijn hoofd, alsof hij daar naar antwoorden zoekt.

‘Ik ben diplomaat,’ is het enige dat ik uiteindelijk weet uit te brengen.

Ik kan mezelf wel voor mijn hoofd slaan; ik ben diplomaat. Ja, dus? Als ik die man op de kast wil jagen, moet ik vooral zeggen dat ik diplomaat ben. Alsof ik boven de wet sta, alsof de regels voor mij niet gelden. Tot mijn grote opluchting blijk ik mijn identiteitskaart niet vergeten te zijn.

‘Ik woon op Leonidas Yerovi, om de hoek van Miguel Dasso,’ voeg ik toe, terwijl ik hem de kaart toon.

Hij draait het pasje een paar keer om tussen zijn korte vingers, maar leest niet wat erop staat, zijn ogen zijn strak gericht op mijn decolleté waar nu ook zweetdruppels over lopen. Het zweet trekt ongetwijfeld een glimmend spoor in de richting van mijn borsten, als pijlen die de kijker de juiste weg wijzen. Ik trek met een hand het bovenstukje van mijn jurk omhoog en voel dat ik vergeten ben de overslag vast te spelden. Ik durf niet naar beneden te kijken, maar vermoed dat niet alleen de glooiing van mijn borsten zichtbaar is, maar ook het witte kant van mijn bh. De stilte tussen de soldaat en mij is oorverdovend. Hoewel de zon onverbiddelijk op mijn hoofd brandt, voelt het alsof het midden in de nacht is. Het is veel te stil, het lijkt alsof de rij vrouwen in stilte gehuld meeluistert. Ik zoek naar woorden, maar mijn Spaans verdampt in de angst die me verlamt. Wat als deze soldaat… Dan doorbreekt zijn stem opeens de stilte.

Op monotone toon somt de soldaat alle coronaregels op in on-Peruaans traag Spaans, hier en daar onnodig verduidelijkt in gebrekkig Engels. Hij merkt aan het eind op dat dit bekende informatie hoort te zijn voor de vrouw van een diplomaat. Hij legt zijn hand op mijn schouder en duwt me zo dat ik een halve slag naar rechts draai en gaat dicht naast me staan, zodat ik zijn uitgestoken arm kan volgen. Zwijgend wijst hij naar de overkant van de straat, naar de rij vrouwen voor de Plaza Vea. Op zijn telefoon zoekt hij de openingstijden van de supermarkt op en leest die aan me voor. De vrouwen aan de overkant van de straat kijken niet naar ons, zien alleen de rug van de vrouw voor hen of de schermen van hun telefoons.

‘Ik geef je geen boete, omdat je blauwe ogen hebt, señora. Niet omdat je getrouwd bent met een diplomaat, claro?’

Als ik eindelijk mag doorlopen, lijken mijn tassen gevuld met kilo’s graniet en de wieltjes onder mijn boodschappenkarretje wiebelen gevaarlijk over de stoeptegels. Nog geen drie meter van de soldaat vandaan valt het karretje om. Ik trek het overeind en kan het niet laten over mijn schouder te kijken naar de militair die met een brede grijns toekijkt, terwijl ik de hengsels van mijn tassen weer over mijn schouders trek. Tegen de tijd dat ik het hek rond onze tuin achter me dichttrek, is mijn jurk doorweekt van het zweet. Huilend open ik de voordeur en stap Wouters tijdelijke kantoor binnen waar nu de barse stem van de ambassadeur door de luidspreker klinkt. Ik vul de koelkast met mijn boodschappen terwijl ik luister naar de ambassadeur die vertelt dat de schoonmoeder van een lokale collega is overleden en dat collega’s het zwaar hebben door de lange dagen die iedereen maakt. Ik schaam me kapot over mijn besluit de lange wandeling naar de Wong te maken om wat langer aan ons huis te kunnen ontsnappen en even te kunnen bewegen. Waar maak ik me eigenlijk druk over? We moeten allemaal doen wat we kunnen om het virus in te dammen en mensen in nood te helpen.

6.

Die nacht slaap ik nauwelijks. De nacht erna is niet veel beter en die daarna lijkt op een aaneenschakeling van nachtmerries waarin het coronamonster steeds grotere vormen aanneemt. Iedere paar uur word ik met hartkloppingen wakker, badend in het zweet. De dagen zijn niet veel beter. Ik kan me nergens langer dan tien minuten op concentreren, mijn gedachten dwalen telkens af naar de volle ic’s, de statistieken, de adviezen van deskundigen en de meningen van vriendinnen die elke boodschap ontsmetten met alcohol. Dat doe ik dus ook maar, je weet nooit of het helpt. In de spiegel staart een steeds grauwer wordend gezicht me aan, mijn ogen half schuil onder gezwollen, grijze huid die om een facelift smeekt. Ik lees alle nieuwsberichten die ik kan vinden over corona en over de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in Peru. De ic’s in het deel van Lima waar wij wonen, zijn inmiddels helemaal vol en veel andere goede ziekenhuizen, zijn er niet. Op de zwarte markt worden cilinders zuurstof aangeboden voor goudgeld en via Katty hoor ik hartbrekende verhalen over mensen die doodziek zijn, maar geen medische hulp krijgen. Wat als een van ons ziek wordt en we kunnen niet in een ziekenhuis terecht? Met geld kun je veel regelen in Lima. Maar in vergelijking tot onze buren en andere buurtgenoten zijn wij arme sloebers. Wij kunnen geen mega donaties doen aan de privéziekenhuizen. En wat als er sociale onrust uitbreekt? Toen we net in Lima woonden, werd de Makro bestormd toen de toevoer van groenten en fruit stokte door overstromingen elders in het land. Dat kan nu weer gebeuren. Wat als huizen worden bestormd? Huizen zoals die van ons, die rijkdom verraden. De wat-als’en houden me uit mijn slaap, beheersen mijn gedachten van ’s ochtends vroeg tot, tja, ’s ochtends vroeg.

‘Ik zie geen aanleiding tot evacuatie, Wouter en Julia. Als je het mij vraagt zijn we veiliger in Lima dan in Den Haag. In Nederland zijn veel meer besmettingen en doden gevallen, hier worden tenminste duidelijke maatregelen getroffen.’ Ambassadeur Mike de Witte klinkt niet eens onaardig aan de telefoon, toch voel ik me niet serieus genomen.

‘Zal ik hem vertellen dat jij paniekaanvallen hebt?’ fluistert Wouter in mijn oor.

Ik schud mijn hoofd, De Witte hoeft mijn zwakte niet te kennen.

‘Oké, met evacuatie ga je niet akkoord. Kunnen wij er dan op rekenen dat je voor ons zorgt als een van ons ernstig ziek wordt? Of als ons huis niet meer veilig is?’ vraag ik.

‘Natuurlijk, Julia. Ik zal dan mijn invloed aanwenden om medische hulp te regelen, al zal ook dan medische evacuatie niet aan de orde zijn. Het ziet ernaar uit dat het luchtruim de komende maanden gesloten blijft. Ik kan me niet voorstellen dat jullie tot de risicogroepen behoren. En voor wat betreft de veiligheid in huis, als die niet langer gewaarborgd kan worden, komen jullie bij ons wonen. Ruimte genoeg.’

Ik slik en probeer mijn gedachten op een rij te krijgen. Wouter neemt het gesprek ondertussen van me over. Hij en Mike praten over de laatste repatriëringsvluchten die de komende dagen plaatsvinden. Mikes uitspraak dat het luchtruim de komende maanden gesloten zal zijn, maakt me onpasselijk. Ik ren naar de wc en blijf daar zitten tot ik zeker weet dat mijn darmen leeg zijn en Wouter klaar is met bellen. Pas als ik hoor dat hij aan de telefoon zit met een Nederlands echtpaar in Quito, sluip ik de keuken weer in. De enige plek waar ik, behalve in onze slaapkamer, alleen kan zijn. Daar luister ik, starend naar een recept voor courgettekoekjes, naar Wouter wiens stem door het huis schalt, uur na uur.

7.

De clonazepam die dokter Siu een paar dagen geleden is komen brengen, helpt me de nachten door. Ik neem niet meer dan een kwart tabletje, iedere avond voordat ik ga tandenpoetsen. Het is genoeg om me compleet knock-out te doen gaan, ’s ochtends word ik pas wakker als iedereen aan het werk is. Vanuit de kinderslaapkamers hoor ik de online lessen en beneden klinkt Wouters normaal zo rustige stem, af en toe doorkruist door de stemmen van collega’s hier of in Den Haag of door de stemmen van de Nederlandse toeristen die hij bijstaat. Maar vandaag is het anders. Net nog hoorde ik Wouter heel duidelijk, zijn stem klonk geagiteerd, harder dan normaal. Ik hoor Luuk hard lachen om Sebastián die aan de andere kant van de stad de slappe lach lijkt te hebben. Ze hebben zeker pauze. Ella gooit de slaapkamerdeur open en draait rondjes in haar rode jurk waarvan de rok prachtig rond haar benen cirkelt.

‘Kijk mama, ik heb vanmorgen zelf vlechten gemaakt!’

Haar haren zijn in twee ongelijke vlechten verdeeld, rode linten houden ze onderaan bij elkaar, lange blonde sprieten steken uit het rode satijn. Haar glimlach is normaal gesproken genoeg om mijn hart te doen stralen, het is het soort lach dat grijze wolken doet verdwijnen, zelfs op de donkerste dagen van het jaar. Maar niet nu. Niet vandaag. Ik kijk naar haar, zie haar, zie elk detail, maar het dringt niet tot me door, het bereikt mijn hart niet. De glimlach op Ella’s gezicht verdwijnt, maakt plaats voor een frons boven de twee felblauwe ogen. Ze kruipt naast me in bed, slaat haar arm om me heen.

‘Hoe heb je geslapen, mama? Had je nog van die enge dromen?’

Ik murmel wat terug, mijn stem kraakt, het schuurt in mijn keel. Direct slaat mijn hart een slag over en voel ik mijn voorhoofd, speurend naar een wellicht hogere temperatuur dan normaal. Ik kuch het slijm in mijn keel weg, slik, het lijkt wel schuurpapier daarbinnen. Ik zal toch niet? Ella dringt aan.

‘Mama, zeg nou iets! Ik had net rekenen en ik had alles goed, mama. Alle andere kinderen laten hun moeder hun huiswerk maken, ik ben volgens mij de enige die echt alles zelf doet. Ben je trots op me?’

Ik sta op en loop zonder iets te zeggen naar de badkamer, gooi de deur achter me dicht, laat me op de grond zakken en barst in huilen uit. Ik ben een zombie geworden, een angstige zombie. Bestaat er iets ergers? En ik weet: ja, er bestaat iets ergers. De wereld buiten onze muren, waar een virus de wereld platlegt, waar de ziekenhuizen volstromen en de lijken niet eens fatsoenlijk begraven kunnen worden, omdat het er te veel zijn. Ik kan nergens anders meer aan denken. Wat als een van ons ziek wordt? Wat als we hier nooit meer weg komen? Wat als mijn ouders ziek worden in Nederland dat nu meer dan ooit aan de andere kant van de wereld ligt.

‘Juul! Julia! Ella, waar is mama? Ik heb nieuws. Juul!’ Wouter klinkt opgewonden, zijn stem schiet de hoogte in.

‘Mama is in jullie badkamer, ik geloof dat ze boos op me is,’ hoor ik Ella zeggen.

Schaamrood doet mijn wangen gloeien, het liefst zou ik hier blijven zitten tot de aarde ophoudt met draaien. Wouters stem maakt me echter nieuwsgierig en uiteindelijk open ik de deur.

8.

Op tafel staan twee dampende pizza’s, eentje met alleen tomatensaus en kaas, de andere vol met minuscuul gesneden stukjes groenten. De tomatensalade, besprenkeld met mijn lekkerste olijfolie en klein gescheurde blaadjes basilicum, komt prachtig tot zijn recht in de handbeschilderde aardewerken kom uit Jeruzalem. Op tafel flakkeren de laatste waxinelichtjes die ik ergens onder uit een la heb weten op te diepen, naast de borden liggen de speciaal voor deze gelegenheid gestreken lichtblauwe servetten, het tafelzilver schittert in het kaarslicht en uit de JBL speaker klinkt Queen.

‘Yay, diner thuis!’ Luuk ploft neer op een stoel en steekt zijn hand uit naar de pizzasnijder.

‘Wat is er aan de hand? Gaan jullie scheiden?’ Ella blijft stokstijf staan bij het zien van de feestelijk gedekte tafel. ‘Zo ging het bij Liza, toen haar ouders gingen scheiden vertelden ze het tijdens een etentje thuis. Ik wist het wel, mama is al drie weken aan het huilen.’

Ik sla mijn arm om Ella heen en haast me te vertellen dat niemand gaat scheiden.

‘Maar we hebben wel groot nieuws …’ vult Wouter aan, terwijl hij op alle borden een flink stuk pizza legt. ‘We gaan naar Nederland. Over twee dagen. De ambassadeur heeft toestemming gegeven, omdat het met mama niet goed gaat. Dat het met mama niet goed gaat, komt niet door jullie of door mij, het komt door corona, dingen die mama vroeger heeft meegemaakt en mama is ook erg bezorgd over opa.

We zouden toch komende zomer verhuizen, nu wordt het dus wat eerder. Het gaat zo snel, omdat we niet weten of er na woensdag nog een kans op een vlucht is. Woensdag kunnen we mee met de laatste vlucht van British Airways, KLM vliegt voorlopig niet naar Lima. Dus vliegen we naar Londen, daar komen we donderdagmiddag aan, we slapen een nachtje op het vliegveld in een hotel en op vrijdag vliegen we naar Amsterdam.’

Er valt een stilte als Wouter is uitgepraat. De pizza’s liggen onaangeroerd op de aardewerken blauwe borden. Door de openstaande terrasdeuren klinkt opeens gejoel en geklap, een lepel slaat op een pan en iemand blaast op een hoorn. Een minuut lang gaat het applaus voor de zorgverleners in Peru door. Tranen springen in mijn ogen, maar deze keer ren ik niet de tuin in om mee te doen. De spanning aan tafel is om te snijden. Ik kan Luuks hersenen zien tollen in zijn ogen, die van donkerblauw naar zwart lijken te zijn verkleurd. Hij gooit het stuk pizza dat hij vast had op zijn bord en loopt weg, rent de statige trap op naar de bovenverdieping waar even later zijn kamerdeur met een harde klap dichtslaat. Hadden we dit toch eerder met hem moeten bespreken? Het ging opeens zo snel allemaal, eergisteren pas kwam de mogelijkheid tot vertrek ter sprake gebracht en toen leek de kans dat we ook echt zouden kunnen vertrekken vrij klein.

‘Oké, wanneer komen we dan terug naar Lima?’ vraagt Ella aarzelend, alsof ze het antwoord al weet.

‘We komen niet terug, lieverd. Voorlopig kan dat niet en tegen de tijd dat er weer gevlogen kan worden, doe ik ander werk op het ministerie van Buitenlandse Zaken en misschien kunnen we dan al bijna in ons eigen huis gaan wonen. Mijn collega’s en onze vrienden zorgen ervoor dat onze spulletjes netjes worden ingepakt en in een container gaan. En zo gauw het kan, gaat alles op de boot naar Hoek van Holland. We mogen wel acht koffers met spullen meenemen en natuurlijk kunnen we allemaal handbagage meenemen. We moeten morgen en overmorgen alles inpakken wat we de komende zes maanden nodig hebben, want zo lang kan het wel gaan duren voordat de container komt.’

Ella slikt, veegt een traan weg uit haar ooghoek, haalt diep adem en bijt een flink stuk van haar pizza af. ‘Papa, kan jij even pen en papier voor me pakken? Dan ga ik een lijstje maken van wat ik ga inpakken, goed?’

9.

Een collega van de ambassade heeft een toestemmingsformulier geregeld voor Katty en voor haar taxichauffeur. Op de dag voor vertrek staat ze opeens weer in de keuken. Haar lach gaat van oor tot oor.

‘Wat fijn dat jullie me hebben laten komen. Zullen we dit vanaf nu gewoon een paar keer per week doen? Ik zal de boel eens lekker opfrissen hier.’

Ze wil al naar de dienstmeisjesvertrekken lopen om zich om te kleden, ik houd haar tegen en nodig haar uit tegenover ons te komen zitten. Wouter, die tijdens het inpakken gewoon doorwerkt, heeft zich even los weten te maken van zijn tablet en zit naast me. We schenken een beker thee voor Katty in en schuiven een schaaltje zelfgebakken citroencake naar haar toe. Wouter legt de situatie uit, laat dan een stilte vallen.

‘Dus, jullie gaan morgen weg? Voor altijd? Wat erg! Fijn voor jullie, maar ik ga jullie zo enorm missen. Ik ben hier zo graag, ik heb jullie al zo gemist de afgelopen weken. Kon ik maar mee naar Nederland. Dat gaat niet, ik heb mijn gezin. Oh, als ik maar werk vind …’

‘We zorgen voor je, Katty, we laten je niet zomaar achter. We zoeken een nieuwe werkgever voor je en we geven je een half jaar aan salaris vandaag en je zult zien dat er overal in huis spullen staan voor jou. Die kun je zelf gebruiken of verkopen, net wat jij wilt. En we hebben denk ik voor een maand eten voor je, maaltijden die Julia heeft ingevroren, en heel veel pakken rijst, pasta, bloem, blikken tomaten, zakken kikkererwten, linzen. Alles is voor jou. De ambassade zal je helpen alles de komende weken op te halen,’ vertelt Wouter.

We praten nog een tijdje over de situatie in Peru, haar zieke zwager, haar dochters die les krijgen via een radioprogramma. Over de nieuwste regels en de statistieken die Katty net zo precies in haar hoofd heeft als ik. Dan verdelen we de taken en gaan we aan de slag. Zij aan zij en rug aan rug, met minimaal anderhalve meter tussen ons in en mondkapjes voor, werken we de ene na de andere kamer af. De laatste spullen verdwijnen in koffers of in kasten om later in dozen verpakt te worden. De badkamers glanzen weer, de vloeren zijn smetteloos en aan het eind van de dag zijn we doodmoe en klaar.

We kunnen elkaar niet eens knuffelen. Dat vind ik nog het ergste. Hoe we daar tegenover elkaar staan in de hal. De voordeur al geopend, tassen vol eten staan bij het hek. Ella en Luuk komen naar beneden en gaan allebei op anderhalve meter van Katty staan voor een laatste foto met de vrouw die niets minder dan een surrogaat tante is geworden de afgelopen jaren. Katty en ik huilen, Luuk kijkt boos naar mij en Ella gooit kushandjes in de lucht. Als de taxi vertrekt, houden mijn benen me niet langer overeind. Ik zak neer op het trapje naar de voordeur, alles aan me trilt, mijn knieën, mijn handen, mijn lippen. Hoofdpijn splijt mijn hoofd in tweeën en voor het eerst sinds Wouter me vertelde dat we geëvacueerd worden, voel ik intens verdriet om wat we achterlaten. Hoewel Lima niet mijn favoriete stad is gebleken, heb ik hier meer vriendinnen gemaakt dan in Tanzania, het land waar we hiervoor woonden. Met lood in mijn schoenen ga ik ons huis weer in, plof op de bank en stuur het bericht dat ik twee dagen voor me uit heb geschoven naar mijn vriendinnen. Morgen vertrekken we. Voorgoed.

10.

Een zak, waar is een zak, een lege zak, iets, wat dan ook. Ik reik over Ella heen naar het raampje dat niet opengaat. Frisse lucht, ik krijg geen adem, de zure inhoud uit mijn maag borrelt op tot in mijn keel, zet me in brand. Ik moet spugen, zo komt alles eruit. Mijn darmen borrelen als een gek en ik vraag me af of ik überhaupt ergens naar de wc kan de komende uren. Als we tenminste voorbij deze soldaten komen. Via de achteruitkijkspiegel voel ik de ogen van de chauffeur op me gericht. Hij knikt naar me en laat het raampje aan Ella’s kant een beetje zakken en met dichtgeknepen ogen zuig ik de bizar schone lucht op. Een coronacadeautje, lucht zonder uitlaatgassen.

‘Mijn collega spreekt graag even met u.’ Wouters stem klinkt voor iemand die hem niet kent rustig en zakelijk maar ik hoor de spanning in zijn stem.