Tweevoudige duisternis

Ronald van Assen

Tweevoudige duisternis

Ronald van Assen

1e druk mei 2022

Uitgeverij: Godijn Publishing

Vormgeving omslag: Alexander Roessen

ISBN 978-94-93266-79-7

ISBN E-Book 978-94-93266-xx-x

NUR 332

©2022 Godijn Publishing

www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Elke gelijkenis met bestaande gebeurtenissen en/of personen berust op louter toeval.

Voor Freya

Met haar draken bewaakt ze het land,

doet vijanden sidderen en beven,

de wijsheid houdt ze in haar hand,

haar vrijheid is haar leven.

De mens is gewoon een onvermoeibare lustzoeker, en elk afzien van een plezier dat ooit genoten is, wordt voor hem heel moeilijk.

Sigmund Freud

Wetenschap heeft geen morele dimensie. Ze is als een mes. Wanneer je dit aan een chirurg en een moordenaar geeft, gebruikt iedereen het op zijn eigen manier.

Wernher von Braun

We zijn vrij tot op het moment dat we kiezen, van dan af controleert de keuze de kiezer.

Aleister Crowley

Fred

1

Freddy spreidde zijn boek wijd open, precies op het moment dat zijn vrouw hetzelfde deed met haar benen. Voor de buurman. Fred was niet thuis, maar hij wist wat er gebeurde, wanneer hij lesgaf en zijn kinderen naar school waren. Het kon hem weinig schelen. Nou ja, dat was niet helemaal waar. Het liefst zou hij de kop van zijn buurman met een hamer tot pulp slaan, maar hij was nu eenmaal Fred. En Fred kon nog zoveel willen, hij kon toch niets doen.

Fred, Freddy, Fredje of die saaie eikel, zoals zijn leerlingen hem steevast noemden, was begin vijftig. Hij had een bierbuik, was kalend en niet moeders mooiste. Dat wist hij maar al te goed. Niet iemand die in de positie was veel te willen met een vrouw die zelfs na het baren van drie kinderen er nog uitzag als een strak model dat niet zou misstaan op de middenpagina met een nietje in haar navel. Man, wat was hij gek op die vrouw. Hoe kon het ook anders. Ze had een stel tieten die erom vroegen erin te knijpen en een lekkere kont. Dat ze zo af en toe van bil ging met de buurman, nam hij op de koop toe. En als ze vreemdging, liever met die gluiperd van hiernaast dan met een willekeurig andere vent.

‘Jongens, willen jullie allemaal gaan zitten en jullie boeken pakken?’

Nog een paar weken, dan was hij dertig jaar getrouwd. Ze waren er vroeg bij. Hij was begin twintig, zij net achttien. Ze zat zelfs nog op school en was de natte droom van menig leerling en leraar. Dat zij voor hem koos, had hij nooit begrepen. Toegeven, hij zag er destijds beter uit dan nu, maar echt knap was hij niet. Hij was eigenlijk niets, niet grappig, niet sportief, niet muzikaal, niet intelligent. Hij was Fred, een sulletje uit een arbeidersgezin waar ze het niet breed hadden. Dat hij het had geschopt tot aardrijkskundeleraar was een wonder op zich. Zijn baan was een zegen en een vloek. Ze hadden het geld hard nodig om rond te komen en ach … er waren slechtere banen. Er was alleen één probleem: hij haatte die klotekinderen.

Elk jaar begon het weer van voren af aan. Nieuwe kinderen, nieuwe klassen, dezelfde etterbakken. Hij had in de loop der jaren alle soorten en maten zien passeren. De stuudjes, die hun stinkende best deden om een zo’n hoog mogelijk cijfer te halen, maar nooit tevreden waren. Hij had er een pesthekel aan, vooral aan de exemplaren die met hun kennis te koop liepen. Maar het kon nog erger. Je had ook nog de betwetertjes. Van die eigenwijze rotjochies en dito meiden die dachten alles beter te weten. Ze gingen zelfs met je in discussie, terwijl het zo klaar als een klontje was dat ze bij voorbaat kansloos waren. Dat weerhield ze niet. Ze moesten gelijk hebben. Gelukkig hadden ze één groot nadeel: hij was de leraar en zij de leerslaafjes en dat peperde hij er goed in. Wanneer je niet vanaf het begin liet zien wie de baas is, liepen ze zo over je heen. En als je het wel liet zien, deden ze het toch. Hij had zo zijn methodes om ze terug te pakken. Die hield hij angstvallig geheim, want ze konden niet door de beugel. Als iemand erachter kwam, betekende dat het einde van zijn weinig glorieuze carrière als leraar.

Soms wilde hij dat iemand wist hoe vindingrijk hij was in het oplossen van zijn problemen met de betweters. Zijn methodes waren briljant. Helaas bleef zijn genialiteit voor de buitenwereld verborgen. Zelfs zijn meest naaste collega’s wisten van niets. Hoewel ze hun vermoedens hadden, konden ze niets bewijzen. En Fredje kon glashard liegen, waardoor zijn acties tot nu toe geen gevolgen hadden. Het viel wel op dat er met zijn leerlingen soms van die onverklaarbare ongelukjes gebeurden. Hier viel er eentje van de trap, daar kreeg er eentje een deur in zijn gezicht. Tassen raakten soms spontaan zoek, jassen hadden zomaar een scheur in hun mouw, banden stonden plat. En ze waren niet zomaar lek … nee, als je het deed, moest je het goed doen. Hij stak met een scherpe priem meerdere gaten in de band zodat plakken geen zin had.

Was hij een sadist? Was hij iemand die ervoor leefde om kinderen het leven zuur te maken? Nee, dat vond hij zelf niet. Hij was een realist. Het was niet zijn schuld dat hij tot dit soort acties overging. Het was zijn reactie op hun actie. Als die snotneuzen zich gedroegen, was er niets aan de hand.

Waren de stuudjes en betwetertjes erg, er bestond een categorie die nog meer verdorven was. Zij waren het laagste van het laagste. De schijnheilige en hypocriete figuren die ten koste van anderen hogerop probeerden te komen. Ze konden niet goed leren, maar ook niet slecht. Ze blonken nergens in uit en de enige manier om op te klimmen, was door anderen naar beneden te halen. Ze deinsden nergens voor terug met hun smerige trucjes. Hij pikte ze er zo uit. Aan het begin van het schooljaar keek hij de klas rond en wees ze in gedachten aan. Dat was er één en die en dat schijnheilig glimlachende grietje met die sproetjes en dat lange rode haar. Die teef die je aankeek zo van: ik weet van niks, je moet mij niet hebben. Nee, altijd deden anderen het. Hij kon hun bloed wel drinken en een enkele keer was hij in de gelegenheid geweest. Een keer had hij een van die gluipertjes op de fiets naar huis gevolgd en vlak voordat ze thuis was een duw gegeven, waardoor ze met fiets en al tegen een stilstaande auto knalde. Haar hele smoel lag open en haar been was op twee plaatsen gebroken. En hij … hij fietste al grinnikend door en genoot ’s avonds in bed nog na van zijn actie.

‘Jongens en meiden, ik wil nú dat jullie gaan zitten. Pak je boek en open het op bladzijde 103. Het ontstaan van gletsjers.’

Dan waren er mensen die het vak van leraar aantrekkelijk vonden. Van die idealisten die de jeugd iets bij wilden brengen, waar ze hun leven lang iets aan hadden. Wat een flauwekul. Zo naïef was hij nooit geweest. Natuurlijk, ooit koos hij voor het leraarsbestaan, maar het was niet uit ideologische overtuiging. Hij vond aardrijkskunde een leuk vak, vroeger op school al. Je moest toch wat, zeker als je al op jonge leeftijd een vrouw moest onderhouden.

Een paar weken en dan was het zomervakantie. Eindelijk rust. Nog een tijdje volhouden, lesgeven, gesprekken voeren met ouders die allemaal vonden dat hun kind het beste was wat de wereld ooit was overkomen. Ze moesten eens weten wat voor gedrochten ze hadden voorgebracht. De gemiddelde trol was knapper en intelligenter dan wat er in zijn klas zat. Zeikende ouders, misschien had hij er nog wel meer hekel aan dan aan die klotekinderen.

’s Morgens voor de spiegel sprak hij zichzelf weleens moed in: even volhouden Fred, dan mag je van je welverdiende rust genieten. Lekker in de zon liggen. Biertje in je hand. Wat wil je nog meer?

Hij wist wat hij nog meer wilde. Hij wilde dat die buurman, die niet met zijn handen van zijn vrouw af kon blijven, een ongelukje kreeg met de elektrische heggenschaar. Niets ernstigs, hij was tenslotte geen monster. De buurman had ook een gezin. Maar een arm of been kon hij best missen. Hij zag het al voor zich, zijn buurman balancerend op een trapje, druk in de weer met zijn heg snoeien. Een enkel moment van onoplettendheid waarbij de buurman een misstap deed, van het trapje pleurde en zich in zijn val probeerde aan het eerste het beste vast te pakken. Liet dat nou net de nog werkende heggenschaar zijn. Dat exemplaar waarvan zijn vrouw zei dat hij het weg moest doen, omdat de automatische beveiliging niet meer werkt. Het knopje dat ervoor moest zorgen dat de zaagbladen in geval van een calamiteit vanzelf stopten. Deed het pijn wanneer je met je hand vol in het draaiende gereedschap greep? Zou je doorhebben wat er gebeurde of ging het zo snel dat je pas, wanneer je in je eigen bloed onderaan de trap lag, besefte wat er zich zojuist had afgespeeld? Wat vloog er als eerste door de lucht? De duim of de vingers? Misschien wel tegelijk.

Hoe zou de arts bij de spoedeisende hulp aan de buurvrouw vertellen wat er met haar man aan de hand was? ‘Mevrouw, ik heb goed en slecht nieuws. Het goede nieuws is dat uw man nooit meer met zijn vingers in zijn neus peutert. Het slechte nieuws is dat hij ze ook nooit meer in dat speciale plekje kan stoppen, wat u zo lekker vindt.’

Fred schoot bijna in de lach bij de gedachten aan zijn buurman. Hij kon zich net inhouden. Niet dat het veel uitmaakte. Geen leerling die het opmerkte. Ze deden allemaal wat anders.

2

‘Pap, het lekt weer op zolder.’

Hij was nog niet thuis of het was alweer zover. Het ging nooit eens zoals bij andere gezinnen. Of misschien was dit wel hoe het overal ging als vader thuiskwam uit zijn werk. Was er geen band lek, dan lag iemand zijn ketting eraf. Was het dit niet, dan was het dat wel.

De laatste weken hadden ze onverklaarbare lekkages op zolder. Het vervelende was dat hij de oorzaak niet kon vinden. Water kroop – net zoals bloed – waar het niet gaan kon, daar was hij intussen wel achter. Na elke regenbui hield hij zijn hart vast. Niet dat het met stralen tegelijk naar beneden kwam, maar vocht op zolder was geen goed teken. Het zorgde voor een muffe lucht en als je niet uitkeek, kreeg je schimmelvorming. Hij had al menig uur op zolder en op het dak doorgebracht. Telkens dacht hij de boosdoener te lokaliseren, maar bij de eerstvolgende regenbui lag er weer een plasje water op de houten zoldervloer. Als het nou steeds op dezelfde plek inregende, zette hij er een emmer onder, maar het leek wel of het lek zich verplaatste. Zijn vrouw stelde voor een loodgieter of dakdekker ernaar te laten kijken, maar dat was zijn eer te na. Hij was de man in huis, het was zijn verantwoordelijkheid. Zolang ze van de zomer niet zulke hoosbuien kregen als vorig jaar, kwam het wel goed. Maar dat kwam het niet.

3

Hij nam een slok van zijn koffie, of van het spul dat voor koffie door moest gaan, en keek de lerarenkamer rond. ’s Morgens was het net een kippenhok. Hij verbaasde zich erover hoeveel men elkaar te vertellen had na één nacht. Of hij had zo’n saai leven, of de rest verzon alles uit hun grote duim. Dat kon niet anders.

Zo vanaf zijn vaste plaats bij het raam en vanachter zijn beker ondefinieerbare drab kwam de dokter Freud in hem naar boven. Hij hield ervan anderen te observeren, te analyseren en dan zijn eigen diagnose te stellen over hetgeen hij zag. Hij was al een tijd geleden tot de conclusie gekomen dat het waar was wat men zei over leraren. Je kon aan de persoon zien welk vak hij gaf.

Rechts van hem, met hun rug tegen de muur, stonden Charlotte en Karin. Hij noemde ze gekscherend Helga und Hildegard. Ze zaten nooit, maar stonden en keken met hun hooghartige blik of niet een van de docenten het waagde te ontsnappen uit deze hel die ze school noemden. Ze doceerden Duits. Ze stampten het erin bij de kleine ettertjes alsof ze in hun Hitlerjugendpakje op de maat van marsmuziek door hun kamp marcheerden. Helga und Hildegard. Trok hen in gedachten een bruin uniform aan met rok en van die hoge laarzen, gaf hen een zweep en ze werden de kampbewaarders uit een slechte oorlogsfilm. ‘Eins, zwei in de maat. Anders schop ik je dood op straat.’

Links op de bank zat Jacqueline, lerares Frans. Hoe kon het ook anders met zo’n naam. Werden ze erop geselecteerd bij de lerarenopleiding? ‘Wat is jouw naam? Margaret? Jij wordt lerares Engels. En jij heet Albert? Dan lijkt me natuurkunde wat voor jou.’

Jacqueline was er sinds dit jaar. Ze verving Henk van ’t Zand – de uitzondering op de regel – die met vervroegd pensioen ging. Ze was een hele verbetering. Hij keek liever naar haar dan naar die kale kop van hem. Henk droeg nooit korte rokjes of van die strakke ribcord broeken. Dat was pas wat, dan hadden ze kunnen lachen. Henk zag er meer uit als zo’n Franse bakker die in alle vroegte opstond om het dorp van croissants te voorzien. Gaf hem een alpinopet en stokbrood en hij misstond niet als inwoner van een of ander godvergeten dorp in de Vogezen. Zo was Henk, maar Henk was verleden tijd. Henk est morte, vive Jacqueline. Hij verdacht haar ervan dat ze een dubbelleven leidde. Overdag was ze de nette lerares Frans met een kort rokje met haar benen altijd zedig over elkaar. ’s Avonds trok ze erop uit, op mannenjacht in een leren outfit en dik onder de make-up, en niet om ze papa rookt een pijp in het Frans te leren.

Dan had je nog Hans de Zwart, leraar biologie. Of je als docent biologie een speciale naam had, wist hij niet, maar Hans leek wat uiterlijk betrof op een macrobiotische biologische aardappel die door de wormen was aangevreten. Hij stonk naar bietensap of naar een of andere groente-smoothie, had magere witte spillepootjes en liep altijd op sandalen. Hij was het vleesgeworden geitenwollensokken type, of zou je in dit geval over vleesvervangergeworden moeten spreken? Hans was veganist in hart en nieren – ook weer zo’n foute uitspraak – en deelde dat met iedereen die het wilde horen. En ook met wie dat niet wilde. Wat dat betrof, kon Hans zo bij de Jehova’s.

Hij was ooit met zijn vrouw uitgenodigd voor een feest bij Hans in de tuin en hij was zo stom geweest te gaan. De troep die hij daar kreeg voorgeschoteld, niet normaal. Er waren allemaal van die gelijkgestemde mueslivreters die over niets anders konden praten dan de voordelen van biomassa en het grote gevaar van kernenergie. Na afloop bezochten ze demonstratief de Mac en hadden zich flink volgevreten.

Waren dat alle docenten? Nee, zeker niet. We hadden Antonio, de gespierde gymleraar waar alle meiden van droomden. Hij kwam oorspronkelijk uit Italië en buitte zijn Italiaanse accent uit om indruk te maken op de vrouwtjes. Die trapten daar met open ogen in. Antonio was in Freds ogen zo’n man van veel spieren en weinig hersenen. Niets was minder waar. Antonio was intelligent en sportief. Hij liep alleen niet met zijn intelligentie te koop. Dat was niet nodig met zulke gespierde armen en benen.

Eigenlijk waren er geen docenten waar Fred niets op aan te merken had. Gerald van wiskunde was een over het paard getild rijkeluiszoontje. Linda van Beijeren, maatschappijleer, ook, maar dan als vrouw. Wat wil je met zo’n achternaam. Hij had eerder verwacht dat ze Fleur of Madelon heette. Zo’n hockeytrutje met een hete aardappel in haar keel.

Nu hij er goed over nadacht, was de enige die deugde Igor van geschiedenis, alleen had die zijn naam niet mee. Hij deed hem altijd denken aan het mismaakte hulpje van dokter Frankenstein. Igor was het type dat doorging met lesgeven tot hij voor de klas een hartaanval kreeg. Hij dwong respect af en had daar zo zijn eigen methoden voor. Niet zo geniepig als Fred. Igor gebruikte daar leerlingen uit de hogere klassen voor. Bij aanvang van het nieuwe schooljaar, op het moment dat de verse brugklassers binnenkwamen, liet hij een van de examenklassers de hele les huilend in de hoek staan. Dat maakte indruk op de brugpiepers. Daarnaast had hij een herdersstaf waar hij regelmatig demonstratief mee door de klas liep. Hij sloeg er niet mee, dat mocht helaas niet meer, maar gaf er zo af en toe wel een tik mee op een tafel. Dat was genoeg. De leerlingen waren muisstil, maar dat kon ook komen omdat hij zo boeiend vertelde. Hij kende de prachtigste verhalen uit zijn hoofd. Zijn manier van lesgeven was meer een vorm van theater. Hij hield het niet voor niets al zolang vol.

‘We mogen zo weer.’

Fred schrok. Wie waagde het om hem uit zijn Freudsessie te halen? Het was Hicham, zijn directe collega. Hicham vluchtte zo’n vijftien jaar geleden met zijn gezin uit Irak en kwam na meerdere rondzwervingen in Nederland terecht. In zijn thuisland was hij een of andere hoge pief aan de universiteit van Bagdad. Hier moest hij onderaan beginnen. Ondanks de taalbarrière sloeg hij zich door de opleidingen heen en gaf nu al enkele jaren aardrijkskunde.

‘Ja, op naar de kleine monstertjes.’

‘Ik bedoelde het positief.’

‘Ik ook.’

4

‘Schat, Annet wil je iets vragen.’

Hij slikte zijn hap aardappelen door en keek van zijn vrouw naar zijn dochter. Als ze iets wilde vragen, deed ze dat toch gewoon. Was hij zo’n boeman?

‘Mag ik zaterdag met de meiden mee?’

Hij wist dondersgoed wat ze bedoelde, maar hield zich van de domme. Een tactiek die altijd werkte en die hem de tijd gaf na te denken over een antwoord.

‘Met de meiden mee? Waar naartoe?’

De meiden waren de dames van het korfbalteam. Van die spring-in-het-veldjes die stijf leken te staan van de dope, zo fanatiek waren ze. Zijn jongste dochter zat al vanaf de kleuterleeftijd op korfbal. Ze was begonnen bij de F’jes en speelde nu bij de junioren. Ze was goed en hij was trots op haar, maar dat liet hij nooit blijken. Hij was sowieso trots op zijn kinderen. Ze hadden toch maar een mooi stel dochters op de wereld gezet.

Je kinderen op korfbal, hij kon het iedere ouder van harte afraden. Leuk joh. Want het bleef niet bij het spel alleen, nee … er werd iets van de ouders verwacht. Met zo’n meute uitgelaten apen naar het korfbalveld. Dat was echt iets om naar uit te kijken toen ze nog bij de F’jes speelde. Ze moesten onderweg altijd plassen. Het leek wel of ze het er om deden. Hij verdacht ze ervan dat ze voor vertrek eerst een paar liter water dronken zodat hun blaas op knappen stond. Er was er altijd wel eentje bij die wagenziek was. Er kotste er ooit eentje de dag voordat ze met de auto op vakantie naar Frankrijk vertrokken de boel onder. De hele rit zaten ze in de zure lucht. Hij had het liefst dat betraande snoetje – sorry meneer, ik kon er niets aan doen – bij d’r haren gepakt en met d’r gezicht in de nog warme, glibberende, stinkende maaginhoud geduwd. Maar ja … dat mocht niet van het reglement.

Dacht je dat je ervan af was, als ze zelf op de fiets naar het veld gingen? Nee hoor, dan werd je voor allerlei klusjes gevraagd. ‘Wilt u bardienst draaien? Wilt u meehelpen met de schoonmaak? Wilt u op uw enige vrije zaterdag in de maand helpen met de een of andere kutklus in die klotekantine?’ En de argumenten die ze ervoor verzonnen. De club had altijd te weinig geld in kas. En het was volgens de clubleiding zó gezellig om samen met de andere ouders bezig te zijn. Ouders zag hij tot vervelens toe. Kinderen ook. Ouders waren overal hetzelfde. Tijdens ouderavonden waren ze altijd overtuigd van de uitermate intelligentie van hun kroost en op het sportveld waren ze idolaat van hun sportieve prestaties.

‘We gaan ’s avonds naar de film en blijven daarna bij Chantal slapen.’

Kijk, daar had je het al. Zo begon het. Hij wist heel goed wat er tijdens die slaapfeestjes gebeurde. Hij was zelf ook jong geweest. Ze zopen zich klem, spoten en snoven zich plat en lieten zich daarna bespringen door een stel geile jongens die uiteraard niet waren uitgenodigd, maar toch ineens op de stoep stonden.

‘Wat vind je moeder ervan?’

‘Die zei dat ik het aan jou moest vragen.’

Dat was typisch iets voor Manuela. Ze liet de beslissingen altijd aan hem over zodat hij de boeman was en zij de begripvolle moeder. Daar had hij vandaag eens helemaal geen zin in. Vandaag was hij de lieve vader die zijn dochter alles gunde.

‘Ik vind het prima. Neem het er maar eens goed van. Je krijgt van mij een paar flessen wodka mee, dan kunnen jij en die meiden strontlazarus worden. Zorg dat je voldoende condooms bij je hebt. Met een paar jongens erbij kunnen jullie een lekkere gangbang houden.’

‘Fred! Gedraag je eens effe normaal, zeg.’

‘Nee, meissie. Je moeder en ik vinden het goed, maar we gaan er wel vanuit dat je je verstandig gedraagt. Dus die dingen die ik net zei, daar houd jij je verre van. Beloof je dat?’

‘Natuurlijk. Bedankt, pap.’

Annet glunderde. Toen nog wel.

5

‘Was dat nou nodig onder het eten?’

‘Wat?’

‘Dat grove taalgebruik.’

Hij had de vraag al eerder verwacht, niet pas nu ze in bed lagen. Meestal moest hij het direct na het journaal ontgelden. Tijdens het dagelijkse nieuwsbulletin dronken ze koffie en daarna ging ieder zijnsweegs. Ze leefden in hetzelfde huis, maar niet echt met elkaar. Uiteraard deden ze veel samen. Daar ontkwam je niet aan als echtpaar, maar hij had zo zijn bezigheden en zij ook. Hij keek ’s avonds soms proefwerken na of bereidde nieuwe lesstof voor. Hij beperkte dat wel tot een minimum want zijn vrije tijd was hem heilig. Wanneer hij geen tijd aan school hoefde te besteden ging hij gamen of sleutelen aan zijn motor en op vrijdagavond steevast met de jongens snookeren. Zijn vriendengroep bestond uit Peter, Dick, Marcel en hijzelf. Ze kenden elkaar al vanaf de middelbare school en dat snookeren hadden ze er altijd ingehouden.

Zij zette zich actief in voor maatschappelijke doelen. Ze kookte soms voor buurtbewoners in het buurthuis of hielp mee met het organiseren van gezellige avonden voor de bejaarde medemens. Het liefst rommelde ze in de tuin. Frutten, noemde ze dat. Ze hadden een ruime tuin voor een rijtjeshuis, maar dat kwam omdat huizen van voor de oorlog grote tuinen hadden. Ze had haar stek netjes ingedeeld in een zithoek, een siertuin en een nuttig deel. De zithoek bestond uit een met grindtegels bedekte plaats. Hij lag hoger dan de tuin en op het zuiden. Ze konden er met z’n gemak met vijf personen zitten en dat deden ze regelmatig, mits het weer het toeliet. De siertuin was haar grote trots. Het lag tussen de zithoek en het nuttige deel in en bestond uit perken met fleurige bloemen en planten. Voornamelijk heerlijk geurende rozen. De perken waren van elkaar gescheiden door smetteloos wit grind.

En dan had je het nuttige deel dat – en de naam zegt het al – er was om het nuttige met het aangename te verenigen. Hier stonden verschillende fruitstruiken en probeerde ze groente te kweken. Dat laatste was niet altijd een succes. De groenten vielen meestal ten prooi aan hongerige slakken of rupsen als ze niet onder de luis zaten. Het pronkstuk van het nuttige deel was de grote druivenstruik die over de gehele breedte van de schutting groeide.

‘O, dat. Soms is dat nodig om tot die kinderen door te dringen.’

‘Nou, ik vond het nergens op slaan. Ik neem aan dat je dat ook niet tijdens je les zegt.’

‘Nee. Wodka en condooms behoren niet tot de aardrijkskundelesstof. Helaas niet.’ Hij lachte om zijn gevatte opmerking.

‘Doe het dan ook hier niet … Dat stomme beest van de buren was weer bezig.’

‘Die worst op pootjes?’

Ze knikte.

‘Hoe weet je dat hij het was?’

‘Wie graaft er anders gaten in de tuin. Ik heb het weer dichtgegooid, maar ik word er een beetje moedeloos van. Weer bij mijn rozen.’

De worst op pootjes, zoals Fred hem noemde, was de bruine teckel van de buren, genaamd Harry. Je moest wel heel veel gesnoven hebben om je hond Harry te noemen, maar ja, van een buurman die het stiekem met je vrouw deed, kon je alles verwachten. Hij had een pesthekel aan dat beest en lag dubbel van het lachen als hij de buurvrouw met dat gedrocht langs zag komen.

Harry had een eigen wil. Hij liep alleen door als hij er zin in had. Met andere woorden; zijn baasjes hadden geen overwicht, hoogstens overgewicht. Dat Harry zich alleen in beweging zette wanneer hij daar zin in had, was op zich niet verwonderlijk. Hoe zou jij het vinden om zulke korte pootjes te hebben, zodat je met je kleine hondensnikkeltje constant over de grond sleept, want dat is het enige dat in verhouding groot is aan Harry.

‘Hoe komt dat beest in onze tuin? Ik heb overal gaas gespannen onder de heg. Stond de poortdeur soms open?’

‘Nee, die houd ik altijd dicht. Ik ben veel te zuinig op mijn rozen. Volgens de buurvrouw kon het dat mormel niet zijn, maar ik weet het zeker.’

‘Ik leg wel wat worst met gif in de tuin. Dan zijn we meteen van het probleem af.’

Zijn vrouw schoot overeind. ‘Nee, dat wil ik niet! Dat doe je niet hoor.’

‘Geintje.’ Maar niet heus, vulde Fred er in zijn hoofd aan toe.

6

Midden in de nacht schrok Fred wakker. Hij keek op zijn wekker. Nog geen half vier. Hij had die vreemde droom weer. Hij droomde de laatste weken heel intensief, maar deze spande de kroon. Het gaf hem een dubbel gevoel. Aan de ene kant verontrustte het hem, aan de andere kant gaf het voldoening. Een gevoel van euforie zelfs, en misschien was het juist dat wat hem angst aanjoeg. De droom stond bol van geweld.

Nu was Fred niet iemand die een hekel had aan geweld. In zijn jeugd was hij een paar keer betrokken bij een flinke matpartij. Wanneer hij met vrienden naar het café ging en de alcohol rijkelijk vloeide, ging het weleens mis. Zeg maar gerust, regelmatig mis. Toen hij Manuela leerde kennen en zeker sinds ze kinderen hadden, had hij het geweld afgezworen. Nou ja, dat was niet helemaal waar. Het openlijke geweld dan. De trucjes die hij uithaalde om de leerlingen in zijn klas hun vervelende gedrag betaald te zetten, kon hij nauwelijks geweld noemen. Dat was noodzakelijk en dan was het toegestaan. Hoe kon je anders de orde handhaven?

Tegenwoordig compenseerde hij de behoefte aan geweld – want dat was nog altijd latent aanwezig – door het spelen van gewelddadige games en het kijken van films waarin het bloed rijkelijk vloeide. Zijn voorkeur ging uit naar horrorfilms en dan het liefst van het slasher-genre. Met die spookhuizen waarin geesten de inwoners naar het leven stonden, had hij niks. Soms keek hij ze, maar dan alleen als er verder niets te zien was. Hij vond het wel spannend, maar ze waren hem niet bloederig genoeg. Nee, een moordlustige gek die eigenhandig een heel gezin te grazen nam, daar hield hij van. Van die films waarbij het bloed van de muren droop en je door de talrijke afgehakte ledematen niet meer kon zien welk onderdeel van wie afkomstig was.

Maar dat waren films en dit was de werkelijkheid, voor zover je dromen werkelijkheid kon noemen. Hij had ooit in een of ander psychologisch tijdschrift gelezen dat je tijdens je dromen de dagelijkse beslommeringen verwerkt of dat ze je diepste verlangens vertegenwoordigen. Volgens hem allemaal onzin want als dit zijn diepste wens was, had hij ze niet allemaal meer op een rijtje. Toch droomde hij nu al enkele weken hetzelfde.

In zijn droom beklom hij met zijn drie snookervrienden de hoge woontoren naast het winkelcentrum en niet om een potje te snookeren. Ze waren lid van de een of andere organisatie, of het extreemlinks of juist extreemrechts was, wist hij niet en het boeide hem niet ook. Ze droegen tassen met wapens en posteerden zich op het dak van de toren. Vanaf die plek had je een adembenemend uitzicht op de omliggende flats en het winkelcentrum. De straten en auto’s leken miniatuurexemplaren en het vreemde was dat hij zonder probleem over de rand van het dak naar beneden keek, zonder zijn maag te voelen draaien. In het dagelijks leven had hij last van hoogtevrees. Het dak van zijn huis was al hoog genoeg tijdens het repareren van de lekkages, laat staan een woontoren van ruim dertig verdiepingen.

Na het opstellen van hun wapentuig begon de show. Er ging de nodige voorbereiding aan vooraf – wat dan niet in zijn droom voorkwam – want ze hadden de beschikking over een aantal auto’s die van explosieven waren voorzien. Ze stonden op verschillende strategische plekken opgesteld in de parkeergarage van het winkelcentrum. Met behulp van een afstandsbediening lieten ze de wagens de lucht in vliegen en daarna was het wachten op de hoofdshow. De brandende auto’s, die inmiddels voor een flinke inktzwarte rookpluim boven het winkelcentrum zorgden, waren slechts de voorbereidende act.

Na enkele minuten kwamen de eerste hulpdiensten aangesneld. Hun sirenes waren van veraf hoorbaar. Ze kwamen om te blussen en eventuele gewonden te verzorgen, maar wisten niet wat hen te wachten stond. Zo gauw de stoere brandweermannen en politiebeambten zich buiten hun voertuigen waagden, werden ze door de vier vrienden vanaf het dak onder vuur genomen met speciale langeafstandswapens. Ze zochten door hun vizier naar de potentiële slachtoffers en als die met hun kop vol in beeld kwamen, haalden ze de trekkers over. BAM. Kogel dwars door zo’n suffe politiekop. BAM. Het hoofd van een van de ambulancebroeders spatte uit elkaar. Ze schoten tot alle aanwezige hulpverleners nog na schokkend en badend in hun eigen bloed op de grond lagen.

Daarna werden de taken verdeeld. Dick en Marcel namen met hun wapens argeloze burgers onder vuur en Peter en Fred begonnen met het zwaardere geschut. Uit de tassen haalden ze raketwerpers, waarmee ze de voertuigen onder vuur namen. Een voor een werden de brandweerwagens, politieauto’s en ambulances getroffen door een raket, waarvan de voorraad onbeperkt leek. Dat was het mooie van dromen. Daarin was alles mogelijk.

De grote finale mocht Fred uitvoeren. Vanaf alle straten kwamen tankwagens gevuld met vloeibaar gas aanrijden. Waar ze vandaan kwamen, wist hij niet. Dit was een vreemde kronkel in zijn droom want welk weldenkend mens reed met zijn tankwagen recht op een winkelcentrum af dat was veranderd in een oorlogsgebied. Maar het was zijn droom en daar gebeurde het wel. De tankwagens konden uiteraard niet verder en zo ontstond er een lange file van tot de nok toe gevulde tankauto’s, zo ver het oog rijkte. Hij richtte zijn raketwerper en schoot op een van de wagens. Welke maakte geen bal uit. Hij had in zijn dromen al verschillende geprobeerd, maar het resultaat was altijd hetzelfde. Alle wagens gingen met een donderend geraas de lucht in en legden de hele stad in puin. Alleen de toren waar zij op stonden bleef wonderbaarlijk gespaard.

Zijn droom eindigde altijd op dezelfde manier. Vanuit de hemel klonk een stem die de behaalde score meedeelde. ‘Gefeliciteerd, Fredje. Je hebt 150.000 slachtoffers gemaakt. Niet slecht voor zo’n lul van een leraar,’ klonk hij vandaag.

Zijn record stond op 200.000.

7

‘Jij bent aan de beurt!’ Peter gaf Fred demonstratief een harde klap op zijn schouder. ‘Je bent er niet echt bij vandaag.’

‘Huh.’

‘Man, waar zit jij met je gedachten. Jij moet stoten. En probeer de bal voor de verandering niet op de tafel van de buren te schieten.’

De rest van de vrienden lachten. Fred lachte mee, zij het met tegenzin. Hij was er inderdaad niet bij met zijn gedachten. De laatste dagen zat alles tegen. Op school liep het niet lekker – hij was vandaag onredelijk hard uitgevaren tegen Mandy uit 3 vmbo-gt – en thuis had hij het gevoel weinig toe te voegen. Vroeger droomde hij ervan iets te betekenen in de wereld. Niet eens zozeer om iets bij te kunnen dragen, meer dat ze hem later in ieder geval herinnerden. En om nou in de toekomstige verhalen, die zijn leerlingen ongetwijfeld aan hun achterkleinkinderen vertelden, alleen herinnerd te worden als die saaie aardrijkskundeleraar, dat was niet helemaal wat hij voor ogen had.

Hij pakte het krijtje, smeerde de pomerans van zijn keu onnodig lang in en nam uitgebreid de tijd om de tafel te bestuderen. Ondanks dat hij al tientallen jaren snookerde, was hij geen ster in het spel. Hij had al eens een laken gescheurd, meerdere ballen van tafel afgespeeld – vandaag zelfs op die van de buren – en tig keer iemand met zijn keu een onbedoelde knal verkocht. Probleem was dat hij zelf vond een sterspeler te zijn en het niet kon hebben als hij weer eens een stomme fout beging. Hij bekeek de snookerballen op tafel vanuit alle mogelijke posities alsof hij overwoog wat de beste plaats was om te stoten. Het leek erop of hij de snelheid en draaihoek berekende en daar dan de weerstand van het laken en de energie die vrijkwam tijdens de botsing in meenam. In werkelijkheid kende hij maar één manier. Hij gaf de bal gewoon een zo’n hard mogelijke knal, zodat deze als een ongeleid projectiel over het speelveld vloog.

‘Gaan we het nog beleven vanavond?’ Peter trommelde demonstratief met zijn vingers op de tafelrand waarbij hij zo af en toe met zijn trouwring extra variaties op het ritme maakte.

‘Ja … dit moet lukken.’ Fred gaf zo’n genadeloos harde stoot dat de andere aanwezigen opkeken.

De man achter de bar keek geschrokken op, om te zien of alles nog heel was. Toen Peter ter geruststelling zijn duim opstak, ging hij door met zijn werk. Hij overhandigde een tonic aan een dame van middelbare leeftijd. Ze zat op een kruk aan het eind van de bar en zag er meer uit als golf- of hockeytype met haar lange paardenstraat en poloshirt dan als bezoeker van een snookercentrum.

‘Nou, Fredje. Echt een wereldstoot. Ik weet niet wat je van plan was, maar dit leek nergens op.’

Fred gromde en nam een slok van zijn bier.

‘Nog een portie bitterballen?’ vroeg hij om de aandacht af te leiden.

De drie vrienden knikten instemmend.

‘Dan ga ik ze even halen.’

‘Dan doe je in ieder geval nog iets nuttigs,’ mompelde Dick, toen Fred buiten gehoorsafstand was.

Fred liep naar de bar, negeerde het hockeyvrouwtje – toch niet echt zijn type – en bestelde een grote portie bitterballen.

‘Ik kom hem zo brengen.’

‘Niet nodig. Ik wacht wel. Ik bak er in tegenstelling tot jij, toch niet veel van vanavond.’

Hij moest zelf lachen om zijn woordspeling, maar het ontging de barman. Veel zin om het uit te leggen, had hij niet. Zo goed was ie nou ook weer niet.

‘Is dat nou lastig, dat biljarten?’

Fred keek de vrouw met grote ogen aan. Meende ze dat nou? Wist ze het verschil niet tussen snookeren, poolen en biljarten? Voor sommige mensen waren het allemaal spellen met ballen op tafels die je met een stok tegen elkaar liet botsen.

‘Dit zijn geen biljarttafels. Dit zijn snookertafels. Biljarten doe je met drie ballen. Snooker met tweeëntwintig. Een biljarttafel is veel kleiner.’

‘Sorry. Ik heb er geen verstand van.’

‘Geeft niet. Ik heb weer geen verstand van hockey.’

De vrouw schoot in de lach. ‘Ik wel dan?’

‘Ik ging ervan uit …’ Fred kreeg een kleur.

‘Mijn kleding zeker? Nee, ik heb waarschijnlijk net zoveel verstand van hockey als jij. Mijn naam is Margot.’

Ze stak haar hand uit. Fred beantwoordde het vriendelijke gebaar. Ze had een stevige handdruk die hem onwillekeurig deed denken aan Helga und Hildegard. Alleen zou een vrouwelijke kampbewaarder hem nooit een hand geven. Eerder een klap met haar zweep.

‘Ik ben Fred.’

‘Prettig kennis met je te maken, Fred.’

‘Misschien een rare vraag, maar waarom ben je hier als je geen snooker speelt?’

‘Helemaal geen rare vraag. Ik ben hier om iemand te ontmoeten.’

Hij had het kunnen weten. Ze was zo’n eenzame droogstaande vrouw zoekt willekeurige man type. Dat verklaarde haar uiterlijk. Ze had zich netjes gekleed om indruk te maken op een knappe en vooral rijke heer. Misschien wel iemand die over een paar maanden de pijp uit zou gaan. Ze deed hem denken aan zo’n sluwe vrouw die eenzame oude mannetjes aan zich bond en als ze eenmaal getrouwd waren gif door hun eten deed om zo de erfenis op te strijken. Hij had geen idee hoe dat soort vrouwtjes eruitzagen, maar zij kon er absoluut eentje zijn.

‘Succes dan maar met de ontmoeting.’

Gelukkig arriveerden de bitterballen voordat de vrouw kon reageren. Hij stopte er snel eentje in zijn mond, maar kwam er direct achter dat dit niet zo’n slimme zet was.

De rest van de avond speelde Fred op zijn manier de sterren van de hemel. Toen hij een keer naar de bar keek, was de vrouw verdwenen. Ze was waarschijnlijk bezig met de eerste stappen om haar prins op het witte paard te veranderen in het lijk in de zwarte kist. Voer voor de wormen.

8

‘Pap, het stinkt op zolder.’

‘Je zal jezelf wel ruiken.’ Kreeg hij dan nooit rust. Manuela was met een vriendin de hort op en zijn dochters hadden hun eigen bezigheden, dus hij verheugde zich op een avond ontspanning met een goede film. Er lag nog een stapel proefwerken van de vierde klas om na te kijken, maar die zeikerds wachtten wat hem betrof maar wat langer. Echte zeikstralen waren het. Als hij een dag te laat was met nakijken, stonden ze hem al op te wachten bij het lokaal. Ze hadden nog net geen fakkels en hooivorken bij zich. Hij zou ze leren geduld te hebben.

‘Er hangt echt een hele smerige lucht en in de hoek bij de schoorsteen ligt een soort vieze drab.’

‘Ik kijk straks wel. Het heeft in geen dagen geregend dus het kan onmogelijk een lekkage zijn.’

‘Gisteren lag het er nog niet.’

‘Ik zeg toch dat ik straks kijk! Je kan hier niet eens normaal eten. Altijd dat eeuwige gezeik aan je kop.’

Annet vroeg niet verder en dat was maar goed ook. Hij was niet bepaald in de stemming. Zijn jongste dochter had altijd iets te zeuren. De oudste twee waren wat dat betreft anders. Die deden van jongs af aan hun eigen ding en bemoeiden zich niet met zijn zaken. Ze waren wel verschillend van karakter, maar trokken erg naar hun moeder toe. Daar had hij weinig last van. Hij bemoeide zich zo weinig mogelijk met de opvoeding, want hij deed het toch nooit goed en op school had hij al genoeg te stellen met die klerekinderen. Annet was anders. Zij wilde altijd alles weten en stelde vragen over zaken waar ze zich niet mee moest bemoeien. Het leek wel of zijn jongste dochter meer van hem wist dan alle anderen bij elkaar en dat maakte hem soms bang. Voor zijn vrouw en twee oudsten kon hij dingen verborgen houden. Het interesseerde hen ook geen ene reet en dat vond hij wel best. Bij Annet lag dat anders. Zij maakte soms van die rake opmerkingen.

‘Als jij afruimt, kijk ik op zolder,’ zei hij om van het gezeur af te zijn en zo zat hij niet veel later onderuitgezakt op de tot ontspanningsruimte omgebouwde zolder.

Toen ze het huis zo’n twintig jaar geleden betrokken, was de zolder een kale bedoening. Er lag een vloer in en het had een klein dakraam, maar daar was alles mee gezegd. Hij had het eigenhandig verbouwd tot speelzolder en toen de meiden groter werden, groeide de zolder mee tot ontspanningsruimte. Er stond een oude bank, een tafeltje, een tv en een spelcomputer. Achter de schotten lagen spullen opgeslagen. Van die troep die ze eigenlijk nooit gebruikten, maar waar je moeilijk afscheid van kon nemen. Er stond zelfs een kleine boekenkast met daarin hoogdravende literatuur – Annet was de enige van het gezin die van lezen hield – over fantasiewerelden en enkele werken over psychologie. Hij had er voor de grap weleens doorheen gebladerd, maar snapte niet wat iemand daaraan vond.

Wat hem betrof, rook het niet muffer dan normaal en die smerige drab waar zijn dochter over sprak, was nergens te bekennen. Hij wist het wel. Hij was niet gek. Er kon onmogelijk een lekkage zijn als het al dagen niet regende. Bij de schoorsteen was niets te zien en op de rest van de zolder ook niet. Hij voelde zich voor het eerst in dagen relaxed. Terwijl hij daar zo zat en genoot van een bloederige filmscène kwam er een onverklaarbare rust over hem. Het leek bijna of hij zweefde, zo gelukzalig voelde hij zich. Allerlei herinneringen kwamen boven, fijne herinneringen aan vakanties toen de kinderen klein waren, aan de tijd dat Manuela en hij nog alleen waren voordat de eerste blèrkous zich aandiende. Het voelde of hij op een luchtbed ver boven de wolken steeg en zich mee liet voeren op de wind. De kamer leek te draaien en van kleur te veranderen, maar niet op een verontrustende manier. Sterker nog, hij wilde dit gevoel vasthouden. Hij wilde dat dit nooit meer ophield. Hij verkeerde in extase en voelde zich helemaal vrij. Hij dacht aan niets meer. Al zijn gedachten werden verdrongen en vervangen door één enkele nieuwe. Iets plantte hem in zijn hoofd en hij was het er helemaal mee eens. Hij zag letters voor zijn ogen zweven. Groene letters op een zwarte achtergrond. Net zoals de titel in een oude zwart-witfilm. Van die grote schreeuwerige letters op een zwart doek, alleen waren de letters nu slijmerig groen. Ze vielen langzaam op hun plek en vormden één zin. Ze maakten zijn gedachte compleet. Ineens wist hij zijn doel in het leven. Ineens wist hij waarom hij aardrijkskundeleraar was. Hij kon nog maar aan één ding denken: die kutkinderen op school gaan er allemaal aan.

Manuela

1

Manuela was iemand van het type: niet geschoten is altijd mis. Als kind al wist ze van haar ouders alles los te peuteren en dat deed ze nog steeds. Niet van haar ouders, maar van haar man en vriendinnen. Een psycholoog noemde haar wellicht een manipulatief kreng, maar zij zag zichzelf absoluut niet zo. Ze zorgde gewoon goed voor zichzelf.

Als peuter had ze heel goed door hoe ze een extra snoepje of iets anders lekkers bemachtigde. Ook als haar ouders of grootouders zeiden dat ze niets meer kreeg. Juist dan. Vragen stond vrij en met de juiste woorden en een zielige oogopslag kwam je een heel eind. Het was iets dat de meeste kinderen snel doorhadden, maar bij haar nam het extreme vormen aan. Ze gebruikte het niet, ze misbruikte het.

Tijdens haar basisschooltijd haalde ze goede cijfers en als ze niet goed waren, vroeg ze of ze toch niet wat extra punten kreeg. Tja, niet geschoten … En de docenten trapten erin. Ze hield een zielig verhaal dat haar konijn dood was – die had ze niet – en dat ze daarom zo van slag was. Of dat ze haar werk niet af kon maken, omdat ze boodschappen moest doen voor die zieke, zielige buurman op de hoek. Ze troggelde snoepjes af van medeleerlingen en ruilde knikkers – die ze van haar zusje jatte – voor alles wat los en vast zat. In de hogere klassen verkocht ze zoentjes – de jongens waren er verzot op – voor geld en toen ze op de middelbare eenmaal doorhad wat je met een mooi lichaam allemaal voor elkaar kreeg, was het hek van de dam. Tja, niet geschoten …

Op haar zestiende had ze een weekendbaantje in de plaatselijke snackbar. Het was aanpoten en ze verdiende niet veel, maar ze moest wat en er kwamen leuke jongens over de vloer. Aan belangstelling van het mansvolk had ze geen gebrek. Ze reden speciaal een eind om, om bij haar een patatje en bijbehorende snacks te bestellen. Niet dat de patat zoveel lekkerder was dan bij de concurrent, maar de vent die daar in de zaak stond had niet van die mooie tieten en zo’n lekker kontje.

De opmerkingen nam ze op de koop toe. ‘Zeg wijfie, wil je mijn frikandel eens proeven,’ of, ‘ben jij net zo heet als dat vet,’ tot het ranzige, ‘zal ik mijn mayo eens in jouw gleuf spuiten.’ Ze raakte eraan gewend en pronkte nog eens extra met haar welgevormde voorgevel. Het leverde haar een flinke fooi en telefoonnummers van jongens op en je wist maar nooit waar je die nog eens voor nodig had.

Na een paar maanden was ze het zat. Er moest toch een makkelijkere manier zijn om aan geld te komen? En die vond ze. Ze belde twee niet al te snuggere jongens op en gaf ze het tijdstip door dat ze alleen in de zaak stond. De buit verdeelden ze naderhand. Niet geschoten is altijd mis. Alleen werd er wel geschoten. De twee gasten die ze voor deze in scène gezette overval ronselde, waren inderdaad niet al te snugger en zwaaiden buiten met hun nepwapens naar de politie. Tja, en die schoten wel. En raak ook. Zo viel haar plan in duigen. Ze had één voordeel. Buiten haar en die twee jongens wist niemand van haar plan af en zíj deden hun mond niet meer open. Het werd haar eerste grote geheim, tenminste als je alle diefstallen uit haar kinderjaren, omkopingen, verkapte pogingen tot hoererij, leugens en zo kunnen we nog wel even doorgaan, niet meetelde. Het werd het eerste geheim, maar zeker niet het laatste.

Vanaf haar zeventiende hield ze de bijbaantjes voor gezien en stortte ze zich op relaties. Soms met meerdere jongens tegelijk. Dat leverde meer op dan wat ze bij de snackbar of welke willekeurige winkel kon verdienen. Het was hard werken. Ze hield schema’s bij want ze moest ervoor zorgen dat haar partners elkaar niet tegenkwamen. De jongens waar ze mee ging, hoefden niet knap te zijn, als ze maar voldoende te besteden hadden, hoewel een knap koppie meegenomen was. Ze neukte erop los, zoog ze leeg – op beide manieren – en dumpte ze als ze blut dreigden te raken. Er was voorraad genoeg. Ze stonden in de rij voor haar. Eigenlijk was ze een ordinaire hoer die haar inkomsten op haar rug verdiende. Het boeide haar voor geen meter. Haar ouders ook niet. Die waren allang blij dat ze haar hand niet ophield en stelden geen vragen hoe ze aan zoveel geld kwam. Zelfs haar jongere zus, die precies wist waar al dat gekreun en gehijg vandaan kwam als haar ouders niet thuis waren, wist het en hield wijselijk haar mond. Als de hitsige geluiden te erg werden, zette ze de muziek harder. Beter dat haar zus geld en spullen van die losers aftroggelde, dan dat ze haar spullen jatte.

Het leven van Manuela nam op haar achttiende een heel andere wending. Haar vader werd ziek, stierf na een kort ziekbed en liet een leuke verrassing na voor zijn vrouw en kinderen. Hij had in het geheim verschillende leningen afgesloten om zijn gokverslaving – waar iedereen van wist, maar niemand iets aan deed – te bekostigen. Zijn gezin bleef berooid achter en ze moesten hun huis verlaten. Manuela overwoog haar opties. Ze kon samen met haar moeder en zus ergens tienhoog achter in een flatje gaan zitten, zelfstandig wonen – maar dan moest ze alles zelf doen en dat leek haar niks – of zo snel mogelijk trouwen. Ze koos voor dat laatste en ze had al iemand op het oog. Iemand waarmee ze nooit iets was begonnen omdat het zo’n mislukkeling was. Iemand die ze nog niet had uitgekleed, ook financieel niet. Zo’n jongen die wanhopige pogingen deed een leuke meid te vinden, maar altijd bot ving. Een echte loser die slechts voor één ding was geboren: haar de rest van haar leven onderhouden. Die iemand was Fred van der Velde. De lul de behanger die achter hen woonde en niets anders deed dan aan zijn brommer sleutelen en met zijn vrienden op stap gaan.

Ze deed weinig moeite. Ze wist dat hij vanuit zijn zolderraam soms naar haar gluurde, wanneer ze topless in de tuin lag. Grote kans dat hij zich op zijn kamertje zat af te trekken, terwijl hij naar haar blote tieten keek. Daar vond ze hem wel het type voor.

Op een dag trok ze de stoute schoenen aan – de tijd drong immers, want ze moesten eind van het jaar het huis uit zijn – en zocht ze hem op terwijl hij voor de deur aan zijn racemonster sleutelde. Ze deed de juiste outfit aan waardoor alle rondingen van haar lichaam goed zichtbaar waren en vroeg met haar zwoele stem of ze een keer achterop mocht. Nog geen twee dagen later zat ze bovenop en voor ze het wist trouwden ze.

2

‘Glaasje sherry?’

Manuela keek op haar horloge. Tien voor twee in de middag. Eigenlijk veel te vroeg om te drinken, maar wat zou het? De regel dat je pas na vijf uur mocht drinken sloeg nergens op. En daarbij, het was vast wel ergens op de wereld vijf uur.

‘Prima.’

Edith liep naar haar uitgebreide keuken met kookeiland, dubbele kookplaat, Amerikaanse koelkast – zo’n mega geval met wifi en dubbele metalen deuren waar kant-en-klare ijsblokjes uit kwamen – heteluchtoven en vaatwasser voor een weeshuis. Edith barstte van het geld en dat liet ze merken ook. Dat was de reden dat Manuela dikke vriendinnen met haar was. Verder kon ze haar wel schieten, maar haar vent was een of andere hotemetoot bij Unilever. Altijd handig om vrienden op belangrijke posities te hebben.

‘Kijk eens, schat. Een lekker koel sherry’tje.’

Edith kwam uit kringen waar iedereen elkaar met schat aansprak. In het begin vond Manuela dat ongemakkelijk, maar het hoorde er blijkbaar bij. Net zoals praten over je boot, over de sixpack van de tennisleraar en de uitstekende resultaten van je neefje die twee studies tegelijk op Harvard deed. Die ging het helemaal maken. Als dat geen CEO van een verrekte buitenlandse organisatie in spé werd, nou dan wisten ze het potjandorie ook niet meer.

‘Heerlijk weer vandaag.’

‘Wat je zegt, schat. Het is weer om een stukje te gaan varen, maar het mannetje is druk aan het werk. Centjes verdienen voor zijn vrouwtje zodat ik het weer uit kan geven aan een totaal overbodige Louis Vuittontas of het zoveelste paar van Prada.’ Ze bracht een gelach ten gehore dat het midden hield tussen een verkouden schaap en een dame op leeftijd met longproblemen. ‘O, schat. Ik heb toch zo’n beeldig ringetje gekregen van mijn ventje. Of vertelde ik dat al?’

Manuela knikte. Dat verhaal had ze al tot vervelens toe gehoord. Ediths ventje voorzag zijn vrouwtje regelmatig van dure cadeaus. Spullen waar zij alleen van kon dromen en soms kwamen die dromen uit. Op onbewaakte ogenblikken verdwenen van die dure snuisterijen in haar broekzak. Ze had er nooit iets over gehoord. Edith miste ze niet of ze deed net alsof.

‘Ja, die ring heb je twee weken geleden al laten zien.’

‘Ik krijg ook zoveel dure spulletjes van mijn mannetje. Ik raak gewoon in de war.’

Manuela was Ediths projectje. Ze ontmoetten elkaar zo’n vier jaar geleden in het buurthuis. Het was de vaste avond van Manuela om voor de buurtbewoners te koken toen een clubje rijke dames binnenkwam om te kijken hoe het gewone volk leefde. Ieder jaar gaven ze geld aan verschillende goede doelen en het buurthuis was dat jaar de gelukkige. Maar voordat hun bijdrage werd overgemaakt, wilden ze wel eerst kijken waar hun geld terechtkwam. Stel je toch eens voor dat je een jas of tas minder kon kopen. Van het geld dat zij in een maand aan de kapper besteedden, bood het buurthuis een heel jaar gratis maaltijden aan.

Manuela rook meteen haar kans. Een rijke vriendin was een buitenkansje en toen ze hoorde wat haar man deed, speelde ze het spelletje graag mee. Eigenlijk kotste ze van dat bekakte wijf met haar diamanten en surrogaat vrinden, want verder gingen de relaties in die kringen niet. Dat had ze heel snel door. Zolang je geld had, telde je mee, maar o wee als je financieel in de problemen kwam. Dan lieten ze je vallen als een baksteen. Edith had behoefte aan iemand die ze op haar manier kon redden – iemand die geen geld had en haar nooit liet vallen – en Manuela liet dat graag gebeuren. Als ze zo af en toe een middag moest zuipen met dat gestoorde wijf op het gazon met aangrenzend zwembad deed ze dat. Ze deed er haar vriendin en vooral haar eigen portemonnee een groot plezier mee.

‘Je boft toch maar met zo’n rijke man. Wij moeten rondkomen van Freds salaris en het beetje dat ik bijverdien.’

‘Nou, jij hebt toch ook geen klagen, schat. Die Fred van jou is een lot uit de loterij. En leraren verdienen best lekker, toch?’

‘Het is niet bepaald een salaris waar je rijk van wordt.’

‘Nee, maar de erkenning voor hem van de leerlingen is onbetaalbaar.’ Daar was het verkouden schaap weer.

Manuela hield zich wijselijk stil en dacht aan de gouden ketting die ze twee maanden geleden jatte en verpatste aan een kennis. Tweeduizend euro had het opgeleverd. Tweeduizend euro waar niemand iets van wist. Hij was waarschijnlijk het tienvoudige waard, maar dat boeide niet. Het was een mooie manier om die kakvriendin haar stekelige opmerkingen betaald te zetten en zij verdiende er een leuk zakcentje mee.

‘Zaterdag gaan we golfen. Boring!’