Wat weg is

Wat weg is

Judith de Laat

1e druk mei 2022

Uitgeverij: Godijn Publishing

Vormgeving omslag: Designs by Lotte

ISBN 978-94-93266-81-0

ISBN E-book 978-94-93266-97-1

NUR 301

©2022 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Elfje-elfje, weet je dat ik van je hou?

Voor mijn dochter, het mooiste meisje in mijn leven.

Deel 1 - Uit het zicht

Ongezien verdwenen

Roos

1

Alsof een startschot klinkt, beweegt mijn lijf. Ik heb geen invloed, het lichaam bestuurt zichzelf. Het idee voor een vertrek was genoeg, de gedachte eraan nestelt zich in mijn bewustzijn. Ik sta op. De sleutels zijn nonchalant neergegooid op het bureau vooraan in het klaslokaal, naast een stapel boeken. De zon laat een zwarte schaduw op de tafel achter. Ze ziet eruit als een donkere gedachte die opkomt en verdwijnt al naar gelang de stralen vrij spel hebben. Mijn arm strekt zich uit. Mijn hoofd maakt zich een voorstelling van de koude ijzeren belofte in mijn handpalm. Het bureau staat een paar meter verderop.

De drie sleutels delen een ring met een omgekruld leren bandje. Ze lonken, roepen me, zeurend vanaf het bureau. Sporen van gebruik zijn zichtbaar: krasjes, groeven, vlekken.

‘Een oud, betrouwbaar barrel,’ zo werden de sleutels gekoppeld aan ‘een busje met ongekende mogelijkheden’. In mijn buik krioelt het van ideeën. Een fijne gedachte krijgt vorm. De sleutels verkennen langzaam de grenzen van mijn fantasie. Tegelijkertijd sputteren de tegenstrijdigheden: sta op, stop, loop, blijf staan!

Ik sta doodstil bij mijn tafel en knipper met mijn ogen. Er verschuift niets van zijn plaats. Het lokaal is leeg en tegelijkertijd vol met achtergelaten spullen. Chaos die alleen mensen kunnen veroorzaken. Oud zweet vermengd met zorgen over tentamens.

De docent is spoorloos, zijn spullen bleven achter. Een jas die scheef over de stoel hangt, een leren tas die ernaast staat, wachtend op het moment dat de eigenaar opnieuw de ruimte betreedt, beweging, geluid en geschuif met zich meenemend.

Sneller dan ik bij kan houden, somt mijn hoofd gevaren en mogelijkheden op. Tot er slechts één gedachte overblijft: kan ik dit? Een zwerm vlinders fladdert en woelt vechtend omhoog. Ze verhuizen vanuit mijn onderbuik naar mijn maag, recht mijn hart in. Dan door naar mijn keel, om weer om te keren. Ik heb nog niets gedaan. Ik adem diep in en kijk van de smekende sleutels naar de lege deuropening, die een klein stukje laat zien van de betonnen gangen van dit gebouw.

Stemmen en voetstappen van studenten klinken van ver en dichtbij. De gangen en grote open ruimtes van het faculteitsgebouw weerkaatsen elk geluid tot het onbetrouwbaar is, niet te traceren naar zijn herkomst. Het verlaten lokaal beantwoordt mijn gedachten met stilte. Eenzame tafels en achteloos verschoven stoelen, dwarrelend stof verwikkeld in een lichtspel met de stralen die het vieze glas doordringen.

Ik wil het.

Vingers krommen zich als vanzelf, armen reiken naar mijn tas. Mijn handen grijpen ondoordacht de onderrand en in één beweging trek ik het geval van zijn plek. Geholpen door de zwaartekracht vallen pennen, tampons en een stripje oxazepam uit het voorvakje. Het lawaai van de ontmoeting met het harde linoleum dringt als een elektrische schok diep mijn lichaam in. In mijn hoofd ontvouwt zich een rits aan scheldwoorden, die blijven hangen in mijn keel. Ik slik. Doe ik dit?

Een gum rolt onder de tafel door en stopt ruim anderhalve meter verderop. Ik kijk hoe het grijze bolletje van mij afrolt. Als het stil ligt, kom ik in beweging. Mijn handen rapen de spullen van de grond en proppen alles terug in de tas. Hoe doe ik dit?

Mijn benen brengen me in beweging. Stap voor stap naar de tafel voor in het lokaal. Bij het bureau hel ik naar voren, vingers openen zich tot een grijpbeweging. Mijn duim en wijsvinger omklemmen de bovenste sleutel, waardoor de rest van de sleutelbos meegesleurd wordt, mijn hand in. Het metaal rinkelt tevreden en als mijn lichaam het lokaal uitloopt, halen de tijd en praktische gedachten mij in. Hollend door de gang bedenk ik me: waar parkeer je in deze studentenenclave een busje?

2

Tientallen koplampen staren me onverlicht aan. Lege auto’s wachten verlaten tot hun eigenaars terugkomen. Mijn ogen scannen de rijen op oude busjes. Er staan verschillende busjes, geen van die kwalificeert zich als oud. De sleutels rinkelen en trekken mijn blik. Aan de bos hangt een leren logo, versleten krult het leer om. De afdruk is overduidelijk rond met de schuine strepen van de letters V en W. Het volle parkeerterrein trekt opnieuw mijn blik. De zon speelt met de lak van de eenzame bewoners. Ik besef dat het een verloren zaak is. Hier blijft alles op slot.

De tijd hijgt in mijn nek. Hij weet wél waar het busje staat, schiet op!

Op een draf zoek ik het volgende parkeerterrein. Dat ligt aan dezelfde weg, een paar honderd meter verderop. Ik zigzag tussen de mensen door. Hoewel het niet druk is, moet ik moeite doen iedereen te ontlopen. In de verte doemt de slagboom op, ik zet het op een hollen. Pas tientallen meters voor aankomst blijft mijn blik steken op de rood-wit gestreepte plaat boven de slagboom. Ik stop en geef mijn hersenen vrij spel. Hier zijn de achtergelaten auto’s lager dan, wat is het twee meter, tweeëneenhalf? Hoe hoog is een barrel? Dat kan er niet onderdoor. Gedachten buitelen over elkaar heen. Verschillende stemmen in mijn hoofd klinken veroordelend. Je had het kunnen weten, wie is er zo dom? Ik negeer het en zoek naar een antwoord. Is er een derde parkeerterrein? Een zonder restricties? Razendsnel zie ik de mogelijkheden voor me. Er is een garage bij het ziekenhuis, dat is best ver weg. Zijn er meer parkeerterreinen? Ineens herinner ik me de rij met auto’s aan de achterkant van het schoolgebouw. Daar kan een busje staan. Is er genoeg tijd? Ga ik erheen? Moet ik rennen?

Voordat de antwoorden zich vormen, draai ik me om en ren terug. Omdat ik weet waar ik naartoe ga, is er ruimte om na te denken over verschillende scenario’s. Misschien is het barrel niet hier en zijn de sleutels slechts bewijsmateriaal van een bestaan. Of anders staat de docent al bij zijn bus en is hij mij te snel af. Hij belt de politie, omdat er van overdracht geen sprake was.

Mijn spieren staan strak, verzuren en krampen. Ik hap naar adem. Misschien is er niemand, misschien staat daar het busje, voor mij, om mee te nemen, weg van hier, van alles. Mijn benen zetten een laatste sprint in. Steken priemen zich in de zijkant van mijn lijf. Ik schiet voorbij een gebouw, door naar de achterkant, geholpen door de zon die mijn pad fel verlicht.

Er staat een lange rij personenauto’s: groot, klein, in allerlei kleuren, grijs, zilver, blauw. Geduldig wachten ze langs de weg. Uitkijkend op het wegdek dat straks door hen bereden wordt. Mijn ogen flitsen voorbij de verlaten objecten en dan zie ik verderop een busje staan. Een oude camper, onmiskenbaar. Licht schittert en speelt met het chroom van de velgen, de zijspiegels en het vuilwitte dak. De matte rode lak is warm als mijn hand deze aanraakt, natte vingerafdrukken achterlatend. Ik zet een stap op de weg om aan de bestuurderskant te komen. Mijn borstkas zet zich alarmerend in en uit. Voorzichtig kijk ik rond. Groepjes studenten wandelen langs het gebouw, genietend van de warmte van de zon. Geen mensen die oplettend mijn kant opkijken, die aan komen hollen, die aandacht hebben voor een student met een sleutelbos die horen bij een barrel. Mijn barrel? Ik verstop me achter het gevaarte en voorzichtig steek ik een van de sleutels in het slot.

3

De sleutel opent het slot van de deur en een oneindigheid aan mogelijkheden. Ik kijk om me heen. Niemand rent het schoolgebouw uit. Groepjes studenten lopen onoplettend een paar meter verder dan enkele seconden eerder. Geen ziel besteedt aandacht aan mij of het busje. Ik klauter de bus in, de instap is hoog en onhandig, en plof neer op de bestuurdersstoel. De deur trek ik achter me dicht, de geluiden van buiten verstommen.

Het busje en ik wachten een paar seconden in stilte. De warmte van het leer is voelbaar door mijn kleding heen. De lucht hangt roerloos alsof ze niet weet of bewegen een optie is, in afwachting van wat er gaat gebeuren. Een muffe geur vindt mijn neus, een aroma van versleten leer, stoffige gordijnen en oude garages. Flarden van vakanties vinden in een oogwenk mijn bewustzijn. Lachende ogen omringd door rimpels, een knapperend vuurtje buiten en ik lig in bed te luisteren naar de geluiden. Wakker worden en merken dat het ontbijt voor mij klaarstaat. Een aai over mijn bol met een fluistering: ‘Goedemorgen.’ Drukkende hitte wordt met behulp van mijn zintuigen veilige gezelligheid met een verdrietige ondertoon. Ik durf me niet om te draaien en kijk naar de weg voor me, terwijl de ruimte benauwend op me neerslaat.

De realiteit is ongeduldig. Ga! Mijn rechterhand twijfelt, weet dat een volgende actie onomkeerbaar is. Klamme vingers omklemmen de warme sleutels. Mijn hoofd schudt heen en weer. Zure gal vindt zijn weg van mijn maag naar mijn keel. Moeizaam doe ik een poging de vieze smaak weg te slikken en voel ik hoe mijn overige organen in opstand komen. Warme hitte kruipt bijtend omhoog van mijn buik richting longen en slokdarm. Mijn trillende hand vindt met een van de sleutels als vanzelf het slot naast het stuur. Eén voet drukt de koppeling in, die veel dieper naar beneden gaat dan ik mij herinner van de auto’s waarin ik reed. Mijn kuit verkrampt. Ik trek mijn been omhoog en wiebel de spier op en neer.

Verdwijn ik? Kan dat? Kan ik dat?

Met een halve draai van de sleutel komt het busje pruttelend tot leven. Ik pak de ronde knop van de lange pook en vraag me af of hij werkt als normaal. Verbazingwekkend soepel duw ik de hendel in de eerste versnelling. Langzaam laat ik de koppeling los, mijn andere voet geeft zachtjes een kleine dot gas. Alsof ik het vaker doe. Zacht brommend draait het barrel de straat op. Niemand rent schreeuwend op ons af.

Braaksel loopt mijn mond in, ik slik het zuur terug. Het busje stottert als ik doorschakel naar de tweede versnelling. Met wat extra gas rijden we samen schreeuwend de weg op. Lucht komt in beweging en ik kokhals. Een stroompje vocht drupt langs mijn kin, valt op mijn broek. Mijn hand veegt het weg en moeizaam draai ik het raam open. De warme wind geeft ademruimte. Met een stukje mouw veeg ik het druppelende zweet van mijn gezicht. Mijn lijf tintelt, ik zie vlekken voor mijn ogen. Ik zucht diep en creëer afstand van de plek waar ik vandaan kom. Ineens breekt een glimlach door, warmte stijgt op, diep vanuit mijn buik. Fase een, het vinden van het busje: gelukt. Op naar fase twee. Waren er fases in dit verhaal? Wat is fase twee? Waar ga ik in hemelsnaam naar toe? Mijn hoofd produceert verwijten en juicht me toe. Ik negeer de gedachten en luister naar het zoemen en grommen van de motor. De sleutels tingelen tevreden tegen elkaar aan als ik met het opschakelen naar de derde versnelling opnieuw een stukje vooruitschiet. Zij vonden hun bestemming.

4

De zware big shoppers zet ik op de bijrijdersstoel. De tas met dekens gooi ik over de leuning. Hijgend kijk ik om me heen. Geen nieuwsgierige buren achter de vitrages? Er beweegt niets, kinderen zijn op school, ouders op hun werk, ouderen lezen de krant in de tuin of doen een boodschap. Onze straat is leeg op enkele auto’s na. De tijd gunt me geen mogelijkheid om de bus te verkennen. De voormalig eigenaar start vast en zeker een zoektocht zodra hij begrijpt dat zijn bezit is verdwenen. Zo’n docent heeft waarschijnlijk de gegevens van leerlingen, ook mijn adres. Het risico om hem tegen het lijf te lopen, beneemt me de adem. Het is niet voldoende om tot inkeer te komen. Ik wil vertrekken, weg, nu.

De gedachten aan papa en mama trekken me terug naar het huis. Ik sluit de bus af.

Met de sleutels in mijn hand geklemd loop ik voor een laatste keer ons straatje in. Gras piept tussen de tegels door. Heb ik nog tijd om hier iets aan te doen? Ik negeer het en loop ons huis binnen. In een opwelling ga ik de trap op en stap mijn kamer in, de eerste deur links. Mijn wijsvingers beroeren de kerven in het houten deurkozijn, drie streepjes: vier, vijf en zes jaar oud. Met een potlood kraste hij het streepje, met een mesje kerfde hij in het hout. Mama mopperde terwijl ze naar hem lachte. ‘Wat word je groot!’

Mijn bed ziet er kaal uit zonder de dekens en het lampje. Ik kijk naar de versleten vloerbedekking en het kinderbehang. Niets is veranderd in al die jaren. Met papa telde ik vanuit mijn bed de zonnetjes op mijn behang. Het zijn er vierenzestig, met die achter mijn bureau meegerekend. Papa zette zijn zonnebril erbij op.

Ik zoek in de andere kamer en vind de bril in de lade van het nachtkastje, zet hem als haarband op mijn hoofd en draai me om. Vanuit het raam zie ik de huizen van omringende buren, mama en Hetty zitten in de tuin. Ze zien mij niet.

Zoekend loop ik door de kamers, de trap af, door de rest van het huis. Niets vraagt om meegenomen te worden. Mijn leven past in twee grote big shoppers. Op de keukentafel leg ik een briefje met daarop geschreven op welke dagen welke kliko wordt geleegd. Een hol gevoel maakt me onrustig. Redden ze het hier zonder mijn boodschappen? Is het huis schoon genoeg? Het keukenkastje staat vol met blikgroente, in de vriezer liggen restjes soep, pizza’s en vis voor in de oven. Ik schrijf een briefje met aanwijzingen en plak het op de magnetron. Een ander briefje, met een beschrijving van wat er te eten is, plak ik op de vriezer. Het afwasmiddel en de borstel leg ik als een boodschap op het aanrecht. Ik pak een fles schoonmaakazijn en giet het in de voortuin tussen de tegels. Dat overleeft het onkruid niet. Dan loop ik naar mama. In de tuin vind ik haar op een van de plastic tuinstoelen, in gesprek met Hetty.

Ik onderbreek haar: ‘Mam, ik ga een tijdje weg voor een opdracht van school.’

Haar ogen schieten mijn kant op, grote wijde pupillen, diepe angst komt me tegemoet. Ze herstelt zich razendsnel. ‘Ah, Roos, voor school? Dat is voor het eerst.’

Ik zwijg als haar oude verdriet binnenstroomt. Hoe weet ze dat ik lieg?

Hetty breekt in: ‘Weg voor school? Hoezo? Die jongeren moeten alles laten vallen. Dat kan toch niet? Is het een verplichting?’

‘Iets voor mijn stage, ik vind het geen probleem. Redden jullie het, als ik ga?’

Mama kijkt me scherp aan. ‘Het zal gaan, ja. Ik heb Hetty. Kom je terug?’

Verbaasd kijkt Hetty naar mama, ik weet dat het geen verspreking is. Voordat Hetty opnieuw een duit in het zakje doet, buig ik naar voren om mama gedag te zeggen. Mijn arm botst tegen de hare, mijn kin raakt haar schouder. Mama’s uitgedroogde, verrimpelde lippen vormen een zoen die eindigt in de lucht.

Ze pakt mijn hand en houdt mijn buiging vast in de tijd, dan tikt ze zachtjes tegen de zonnebril. ‘Doe je voorzichtig?’

Ik knik. Naar Hetty zwaai ik. Mijn ‘dag’ blijft even hangen in de rooklucht die de dames dag in, dag uit verspreiden met hun zelf gerolde sigaretten.

Verliezen

Kevin

5

‘Dat was het voor vandaag.’ Ik sta in de deuropening en marcheer voor de troepen uit naar de koffieautomaat, het massale geschuif van stoelen achter me latend. De gang is rustig, nagenoeg leeg, het apparaat staat afwachtend op zijn plek, ik ben de eerste ter plaatse. Na het lezen van mijn pas vult het ding brommend en fluitend mijn mok met dubbele espresso, die op zijn hoogst drinkbaar te noemen valt. Negen weken tot de zomervakantie, vijf weken les, iets meer dan honderd lesuren. Wrijvend voel ik dat de stoppels op mijn kin zich tot een slordig baardje ontwikkelen. Ik kijk in het glanzende deel van het apparaat, de inhammen lijken groter te worden. Ik trek mijn krullen naar voren, zodat het haar er grotendeels overheen valt.

De koffie is bijna klaar. Drie lesuren tot het weekend. Drie toetsen na te kijken. Hoelang heb ik voor de volgende les begint?

‘Méér espresso zal het nooit worden, sukkel.’

‘Shit, Jaap, je laat me schrikken.’ Ik haal mijn mok weg om plaats te maken voor een nieuw kopje en draai me om. Jaap praat verder.

‘Ik weet niet waar jij was met je hoofd, niet hier op school. Wild weekendje voor de boeg?’

‘Altijd.’ Jaap heeft een verstoord beeld van mijn leven.

‘Lekker, man! Vrijheid, besef dat dat een groot goed is.’

‘Jij met het vrouwtje op de bank is ook geen straf, toch?’ Ik besef net te laat wat ik zeg.

Hij haalt moedeloos zijn schouders op. ‘De verplichting roept, je weet toch. Geen druppeltje alcohol voor mij, de jongens hangen er vandaag al losjes bij.’

Ik zie verschillende dames met opgetrokken wenkbrauwen bekijken hoe hij zijn heupen op en neer beweegt. Studenten baden in de zalige onwetendheid van een mogelijk onvruchtbaar leven.

Ik druk de beelden weg van Jaap en zijn vrouw, die onwillekeurig mijn hersenen binnendringen, en sla hem op zijn schouder. ‘Sterkte, man. Zijn jouw leerlingen ook onrustig, vandaag?’

‘Ja, jongen, die lui hebben het weekend al in het hoofd, je weet hoe het werkt.’

Zoals ik verwachtte, doceert hij als een oude professor over het gebrek aan interesse van de leerlingen ‘van tegenwoordig’ en het aantal katers in de klas wat groeit met de jaren. Hij heeft deels gelijk: de vrijdag is de meeste ineffectieve dag, wat regelmatig ook mij te verwijten valt. Het weekend lonkt, motivatie ontbreekt, soms is de alcohol nog maar net uit ons bloed verdwenen. Vandaag geldt dat niet voor mij. Mijn agenda gisteren was leeg, net als dit weekend. Johnny zei onze geplande afspraak af, een dochtertje met koorts gooit de plannen in de war. Ik weet dat hem vervangen lastig wordt, het aantal mensen dat überhaupt mee wil, de stad in, wordt kleiner. Het aantal mensen dat spontaan komt, is meestal nul.

Jaap vindt de studenten die lanterfanten en reikhalzend uitkijken naar twee vrije dagen een persoonlijke belediging. ‘Enkele studenten moeten dit weekend nog aan de bak voor hun eindopdrachten. Sommigen zijn nauwelijks begonnen. Een deel van hen slaagt zeker niet. Gewoonweg te laks.’

‘Enkelingen trekken een eindsprintje, in mijn klas zeker, Japie, dat levert interessant werk op.’ Ik herken het werken tegen een deadline en de afgelopen twee jaar leverden die eindsprintjes me de winst op.

‘Jij hoopt dat het je geld oplevert, vriend. We zullen zien wie er dit jaar wint. Er zitten bij mij in de klas sowieso studenten die mooie dingen laten zien, nu al.’ Hij kijkt me veelbetekenend aan. ‘Over geld gesproken, hoe is het met dat oude barrel?’

Ik zie in mijn ooghoeken dat de leerlingen om ons heen opnieuw interesse tonen, ditmaal in ons gesprek, of alleen in het antwoord op de vraag. Met moeite lukt het me zonder opgetrokken wenkbrauwen te antwoorden. ‘Klaar voor de verkoop.’

‘Doe je niet een afscheidstour met je oude vrijgezellenbak?’

‘Nee, barrel is opgeruimd en deels leeggehaald voor de verkoop, als dat lukt.’

‘Die busjes zijn toch superpopulair? Die verkoop je toch wel?’

‘Het is al een oud bakkie, betrouwbaar, er is nooit iets mee. Maar ja, dat zegt natuurlijk iedereen die iets wilt verkopen. Het moet wat opleveren, natuurlijk.’

‘Het wordt tijd dat je dat ding verkoopt. Ik zou je ook niet willen met die bak.’

En bedankt, Jaap. Hij kijkt ondertussen naar zijn bakkie koffie, bijna klaar. Mijn teken om ertussenuit te knijpen voor hij bedenkt dat hij meeloopt naar mijn lokaal. Een paar minuten voor mijn volgende les begint, drie opdrachten te beoordelen vóór die tijd. Ik vertrek voordat Jaap zich omdraait.

In de gang lopen ondertussen hordes studenten en ondanks mijn blik op oneindig houdt een van hen me na enkele meters staande door recht voor me stil te staan. Een jonge meid, bruin lang haar, jong gezicht, goede benen, kijkt me vragend aan. Ik zucht en zet mijn standaard lerarengezicht op. Blijkbaar is zij van plan het weekend nuttig te besteden en vraagt naar de eisen en beoordeling voor de examens. Zit ze in een van mijn klassen of in die van Jaap? Hoe oud zou ze zijn? Tweeëntwintig, drieëntwintig? Te jong, sowieso. Ik herken haar gezicht niet, ze zal van Jaap zijn. Is het een van de studenten die in staat is tot een eindsprint of is ze te jong? Ik luister naar haar vragen, er zijn er nogal wat. Ze vraagt naar de bekende weg en wacht niet op mijn antwoorden. Plichtmatig duw ik haar de juiste richting in. ‘Kijk niet alleen naar de regels van de opdracht, vind het antwoord op hoe jij de opdracht vertaalt en interpreteert. Waar klopt je hart sneller van, wat vind je mooi om te maken? Jij bent de designer.’

‘Functionaliteit is toch een belangrijk onderdeel van de opdracht?’

‘Ja, dat is belangrijk, net als user experience, maar we willen vooral zien hoe jouw ontwikkeling heeft geleid tot het product dat je kiest. Wat laat je zien van jezelf, je visie, hoe zie je jouw ontwikkeling terug in je werk?’

Het meisje kijkt me met een lege blik aan, zij heeft geen vragen meer en geen antwoord op de mijne en ik kan me dat maar al te goed voorstellen. Ik voel me een pretentieuze zak, een leugenaar. Mijn ontwikkeling als designer ontstond met onnoemelijk veel hulp van anderen. Ik had het nooit gered in mijn eentje. En waar leidde dat toe? Naar een middelmatig docentenbestaan. Wat vragen we nu eigenlijk van onze leerlingen? In haar wazige blik ontstaan slechts meer vragen.

Ik voel medelijden opkomen en doe nog een poging. ‘Denk na voor je begint. Wat is je doel, wat wil jij?’

Het meisje doet haar mond open, er volgt geen geluid. Geen eindsprint. Ik stap opzij en vertrek in looppas naar mijn lokaal. Mijn eigen vragen resoneren in mijn hoofd en ik ontwijk de blikken van andere leerlingen, om nieuwe vraaggesprekken te voorkomen. Heelhuids bereik ik mijn bestemming. Vegen, vingers en stof op het raam worden verlicht door de zon in de verder nogal kale ruimte. Stoelen staan scheef en slordig achter de tafels in proefwerkopstelling. Ik sluit de deur en demp daarmee de geluiden van stemmen in de gang. Met holle voetstappen loop ik naar een tafel achter in de klas, waar ik met mijn laptop plaatsneem zodat studenten me vanaf de gang niet zien. Mijn volgende groep is eerstejaars. Misschien hebben zij een beetje middelbare school in hun systeem en wachten ze voor een dichte deur, tot de leerkracht komt om hen te halen door gewoonweg de deur te openen. Ik koop extra tijd voor mijn achterstallige werk, terwijl ik me afvraag of ik dit leven ook had gekozen als ik toen beter in mijn vel zat, mijn eigen advies had gevolgd en had nagedacht over mijn eigen doelen.

6

‘Even de stoelen aanschuiven, jongens en meisjes.’ Het volume verdriedubbelt met het schuivende geluid van stoelpoten op linoleum. Zuchtend sta ik op, loop het lokaal in, schuif hier en daar stoelen aan, zet tafels recht en raap een gum en lege snoeppapiertjes van de vloer, terwijl de laatste studenten het lokaal verlaten.

‘Fijn weekend, meneer.’

‘Jullie ook.’

Ik klap mijn laptop dicht en stop hem opgelucht in mijn tas. Weekend, weer een week overleefd. Moet ik mijn jas aan? Vast niet, hoe warm is het buiten? Binnen is het plakkerig, het lokaal ruikt muf, naar oud zweet waaraan ik maar al te graag ontsnap. Wat ga ik doen? Draait er een goede film? Straks even kijken. Is er airco in de bios? Misschien eerst een stuk zwemmen in de plas, het water warmt langzaam op met dit weer. De zomer begint veelbelovend.

Mijn huissleutels zitten in mijn jaszak, maar niet die van de bus. Waar zijn ze?

Mijn ogen scannen het lokaal, de grond, de tafels … leeg, op mijn eigen boeken na. Ik til de boeken op, alsof ze eronder kunnen liggen. Opnieuw graai ik met mijn handen in mijn jaszakken, doorzoek de voorvakken van mijn tas, grijp in mijn broekzakken en doorzoek dan weer mijn tas. Ik voel geen sleutels in het grote middenvak, naast, achter en onder de computer. Ik doorzoek de hele tas, die toch echt leeg is. Waar liggen die verrekte sleutels?

Ik zet een stap naar achteren. Mijn ogen speuren nogmaals het lokaal af, nu iets grondiger, de vloer, onder het bureau, ik overzie het hele lokaal. Op de grond vond ik eerder een gum, geen sleutels. Zuchtend haal ik mijn portemonnee, pennen en papier uit mijn tas. Ik houd hem ondersteboven en schud de boel leeg; een potlood valt op de tafel, net als rafeltjes papier, stof en zand. Ik schud nog een keer, geen gerinkel van sleutels. Dan schud ik aan mijn jas, geen rinkelende geluiden, toch zoek ik opnieuw in alle zakken. Niets.

Ik rommel in mijn gedachten. Waar in mijn hersenen vind ik het laatste moment dat ik mijn sleutels zag? Ik loop een stukje de gang op. Misschien onderweg verloren? Mijn ogen schieten van links naar rechts. Op het laatste moment ontwijk ik enkele studenten. Op stof en een verdwaald papiertje na zie ik niets, zeker geen bosje sleutels. Mijn geheugen produceert het beeld van de sleutelbos. Het helpt niet, de sleutels verschijnen niet in het echt.

Ik loop terug naar het lokaal, waar ik op mijn bureau ga zitten. Waar zag ik ze voor het laatst? Dan herinner ik het me: het was tijdens de les voor de examenleerlingen. Ze bungelden aan mijn vingers, terwijl ik verwoede pogingen deed de leerlingen te interesseren voor de ultieme vrijheid die mijn geweldige camper kan bieden voor weinig geld. ‘Vakantie in een oud busje voor een paar honderd euro is toch beter dan helemaal geen vakantie? Dit busje biedt ongekende mogelijkheden, je kunt overal naartoe.’

Het was een mislukte poging. Geen enkele student toonde belangstelling. Eerlijk gezegd had ik dat ook verwacht. Ik zette het busje te koop, maar ik twijfelde of ik er wel echt vanaf wilde. Ik zwaaide met de sleutelbos aan mijn vinger, drie sleutels en een bruin leren logo van de bus. Wat deed ik er daarna mee? In mijn zak? Ik voel nogmaals in mijn lege zakken. Op de boeken gelegd?

‘Met je gedachten al bij het weekend, zie ik?’

Ik negeer Jaap, die ongevraagd mijn lokaal binnenstapt. Mijn ogen speuren opnieuw het bureau af. Er liggen na mijn herinnering niet als vanzelf sleutels op de boeken. Razendsnel nemen mijn gedachten een loopje met me. Zouden studenten de sleutel hebben meegenomen? Voor de grap, of erger, voor een joyride? Hebben ze de sleutels verstopt, een kinderachtig geintje?

Jaap is aan het woord, ik registreer niet wat hij zegt. Kun je een kleine bos sleutels verstoppen in een boek? Ik kan het me niet voorstellen. Ik gris de boeken een voor een van de tafel. Jaap praat door terwijl hij toekijkt hoe ik de boeken hardhandig op het bureau terugleg op een slordige stapel. Ik kijk nogmaals onder mijn bureau en vervolgens de klas in. Ik hoor hem blaten: ‘… Simons heeft weer eens wat verloren.’

7

Zijn laatste woorden dringen tot me door, rotopmerking … Heb ik mijn sleutels verloren of heeft iemand ze meegenomen?

Onmiddellijk verschijnen de verschillende beelden voor mijn geestesoog: het busje volgepropt met studenten, op de snelweg, vervaarlijk overhellend. Razendsnel wordt dat idee vervangen: barrel op een leeg parkeerterrein, volledig uitgebrand. Ik vervang het beeld voor de realiteit: mijn busje staat op zijn plek, vlak voor school. Klopt dat beeld wel, waar is mijn bus? Ik moet hem zien. Mijn lichaam reageert sneller dan ik voor mogelijk hield: ik draai om, stoot Jaap bijna omver en sprint het lokaal uit. Mijn bus staat aan de straat, vlak achter dit gebouw, is dat nog steeds zo? Misschien betrap ik de dief op heterdaad. Ineens voel ik me daadkrachtig, ik trap die sleutels zo uit zijn handen.