hoe verzin je het?

Renée Olsthoorn

Hoe verzin

je het?

Uitgegeven door April Books

www.aprilbooks.nl

ISBN 9789493297852

ISBN e-book 9789493297869

NUR 343

© 2023 April Books en Renée Olsthoorn

Omslagontwerp Anouk Heitink, Another View

Auteursfoto Manon van Bochove

Alle rechten voorbehouden

Niets uit deze uitgave mag openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, internet of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

It’s gonna be alright

Let the light enter inside and

Let it guide your troubles out

It’s gonna be alright, alright

If you let your tears bring out your fears

If you let them scream instead of whispering

It will be alright, alright

Mélys (It’s Gonna Be Alright, 2022)

proloog

‘Mama, ik ga je iets heel aparts vertellen,’ zeg ik nadat ik mijn moeder een pakkerd op haar wang heb gegeven. Ik werp mijn tas en sleutelbos op de eettafel, en plof neer op een stoel tegenover de bank waarop zij gaat zitten. Omdat ze nauwelijks reageert kijk ik haar onderzoekend aan. Ze is oud geworden, en dat terwijl ze pas vijftig jaar is. Haar gezicht staat gewoon op verdriet, haar mondhoeken hangen en haar ogen staan dof. Ik zie opeens ook een boel grijze draden door het donkerblond. Sinds het overlijden van papa een halfjaar geleden is ze in een diep dal geraakt waar ik haar maar niet uit kan halen, en voor het eerst in mijn leven voel ik het gemis van een broer of zus. Zou ik die hebben gehad, dan zouden we niet alleen als gelijkgestemden ons verdriet om het overlijden van onze vader kunnen delen, maar we zouden ook mama’s verdriet samen kunnen opvangen, haar samen kunnen troosten, haar samen uit de put kunnen halen. Twee weten er toch zeker meer dan een? We zouden haar met zijn tweeën kunnen laten zien dat het leven, hoe uitzichtloos het soms ook lijkt, toch de moeite waard blijft. Maar het is niet anders. Ik, Daantje van Duinen, ben enig kind en zal er in mijn eentje mijn best voor moeten blijven doen. Ik hoop dan ook vurig dat mijn plan, dat het leven voor ons allebei drastisch zal kunnen veranderen, haar weer zin in het leven zal geven.

Mama kijkt me aan met haar prachtige grote blauwe ogen, waarin ooit duizenden sterretjes fonkelden maar die nu uitgedoofd lijken. Haar mooie, ooit altijd lachende mond prevelt een woordje dat ik niet versta. Waar is mijn sprankelende, grappige, warme, lieve mama gebleven? Mijn hart breekt.

‘Hoor je me, mama?’ Mijn stem klinkt verstikt vanwege de brok in mijn keel.

‘Jawel, Daantje, ik hoor je. Je gaat me iets aparts vertellen,’ antwoordt ze mat. Ze forceert een glimlach, terwijl ze gedachteloos Darcy aait, haar minikeesje met zijn dikke pikzwarte vacht en dito kraaloogjes, dat ze op schoot heeft genomen. ‘Ik luister.’

Best wel een beetje bang voor haar reactie op mijn plan om in Frankrijk aan een nieuwe toekomst te bouwen, zet ik me schrap…

hoofdstuk 1

Daantje

De kogel is door de kerk. Mijn appartementje in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer is verkocht en de koop van het huis in Frankrijk is beklonken. Ik heb ontslag genomen. Ik ben er zo klaar mee. Met alles hier. Toedeledokie Amsterdam, dag Zuidas, bye advocatenkantoor Peacock, Havik, Koekoek en partners, gegroet stelletje slavendrijvers, ik vertrek!

Oké, laat ik de boel wel meteen een beetje relativeren. Dat ik het roer compleet ga omgooien heeft niet alleen te maken met het feit dat ik minder voldoening uit mijn werk haal, maar ook met iets wat op kantoor gebeurde en voor mij gewoon de limit was. Ik word weliswaar niet goed van de lange werkdagen en van het moeten verdedigen van ondernemingen die zo fout zijn als ik weet niet wat, maar het blijft iedere keer erg genoeg toch wel een kick geven als je een zaak wint. Nee, als ik heel eerlijk ben, heeft het best ook wel een beetje boel te maken met mijn pech met mannen in het algemeen en de genadeslag die ik kreeg van Filippo Florio in het bijzonder. Filippo, telg uit een rijke Italiaanse advocatenfamilie, is een collega van me. Hij is net als ik gespecialiseerd in ondernemingsrecht, maar dan in het Italiaanse en ik in het Nederlandse.

Jemig, wat was ik smoorverliefd op die knappe gast met zijn zwarte krullenbol en grote, bruine, dwepende ogen omringd door dikke, zwarte wimpers waaraan geen einde leken te komen. Om nog maar te zwijgen over zijn afgetrainde lichaam dat ik zo nu en dan stiekem bewonderde in de fitnessruimte van ons kantoor. Goed, hij is wat aan de kleine kant, een stukje korter zelfs dan mijn een meter vijfenzeventig, maar verder is hij perfect. En hij kleedt zich bovendien zó goed. Maatpakken en peperdure Gucci-loafers aan zijn voeten, zonder sokken natuurlijk. Yuppie italiano in optima forma. Mmm.

Iedere keer als ik hem in de gang zag lopen via de glazen wand van mijn kantoorkamer begon mijn hart op hol te slaan. Iedere keer had ik visioenen dat ik op hem af sprong en hem de kleren van het lijf rukte en hij vervolgens die van mij. In gedachten voelde ik zijn lippen op de mijne, zijn handen die mijn lichaam streelden, droomde ik van de versmelting van onze lichamen, en bij gebrek aan zíjn handen gebruikte ik die van mezelf maar om de droom tot een soort werkelijkheid te maken.

Helaas, mijn verliefdheid werd beantwoord met een levensgrote emmer ijsblokjes die hij over me heen leegkieperde. Nou ja, bij wijze van spreken. Hij heeft me gewoon keihard een blauwtje laten lopen toen ik eindelijk de moed had opgevat hem te vragen om een drankje met me te doen.

‘Sorry, Daantje,’ had hij gezegd. ‘Je bent een aardige collega, en ik heb allang gemerkt dat je op me valt, maar je bent mijn type niet.’ Om zoiets te moeten horen uit de mond van iemand die zo’n heerlijk sexy Italiaans accent heeft is natuurlijk een nachtmerrie. En of dat niet al meer dan genoeg uitleg was, vond hij het nodig om eraan toe te voegen dat hij me niet zo aantrekkelijk vond. Zoiets komt binnen hoor. Het is onmogelijk om door een betonnen vloer van een wolkenkrabber te zakken, maar wat was het me welkom geweest om ter plekke voorgoed uit het zicht verdwenen te zijn. Nooit, echt nog nooit heb ik me zo vernederd, zo kléín gevoeld als op dat moment.

Natuurlijk maakte ik me met een knalrode kop uit de voeten, maar pas nadat ik hem fijntjes had laten weten dat een ‘nee, dank je’ voldoende zou zijn geweest. Hij had alleen zijn schouders opgehaald, een onverschillige blik in zijn ogen. Het begrip latin lover mag dan in positieve zin slaan op mannen uit Zuid-Europese landen, het is op hem in ieder geval niet van toepassing. Wat een botterik, wat een arrogante, onsympathieke cazzo. Het huilen stond me nader dan het lachen, maar dat heb ik hem uiteraard niet laten merken. De tranen bewaarde ik voor thuis.

Die avond, nadat ik een zinloze stroom tranen had vergoten en een troostrijk heet bad had genomen, kon ik de situatie gelukkig in een juist perspectief plaatsen. Die gast was mijn aandacht, laat staan mijn, eh… – hoe zeg je dat netjes? – amoureuze gevoelens helemaal niet waard, prentte ik mezelf in terwijl ik me eens uitgebreid bekeek in de standspiegel in mijn slaapkamer. Ik, onaantrekkelijk? I beg to differ, signore Florio. Voor me zag ik een slanke jonge vrouw van vijfentwintig jaar. Donkerblond lang haar, groene ogen en een volle mond, vrij van siliconen, puur natuur. Ik herinnerde me dat ik als puber de spiegel in de badkamer zoende, om te imiteren wat ik op films zag gebeuren. Ik was zo jaloers op vriendinnetjes die allang hadden getongzoend en vertelden hoe lekker en opwindend ze dat vonden. Ik was vijftien en had dat nog nooit gedaan maar verlangde er natuurlijk vurig naar. De herinnering deed me in de lach schieten. De schade heb ik later wel ingehaald hoor, maar al dat zoenen is nooit ‘uitgemond’ in een relatie. Dat wil zeggen, tot nu toe duurden ‘relaties’ nooit langer dan een paar maanden.

Natuurlijk was ik opgelucht dat ik mijn zelfvertrouwen niet was kwijtgeraakt door zijn opmerking maar dat het slechts een kleine knauw had gekregen. Fuck him, ik was niet van plan me nog iets aan te trekken van die hufterige afwijzing.

Maar toch… Het is niet anders. Het is gewoon zo’n lekker ding, ik viel gewoon op hem. Hij zal zelf wel op blond vallen zoals het gros van de Italianen. Of generaliseer ik nu? Denk het niet. Kijk maar op Rai Uno, allemaal platinablond die ‘sexy’ dames en allemaal even fake as fuck.

Terwijl ik nog een beetje na-foeterend naar zo’n tv-programma zat te kijken, waarin mensen alle schepen achter zich verbranden en in een ander land hun geluk gaan beproeven, ontsproot er spontaan een superuitdagend idee aan mijn brein. En dat idee, dat inmiddels al heel concreet vorm heeft gekregen, ga ik mijn lieve moeder voorleggen.

Moed verzamelend kijk ik om me heen. Het ooit zo tiptop verzorgde appartement van mijn ouders aan het Jan Willem Friso Hof in Den Haag ziet er verwaarloosd uit. Op een salontafel ligt een stapel ongeopende post, waaronder blauwe enveloppen. Oei, toch geen belastingschuld, hoop ik. Nee, vast niet. Ik weet zeker dat papa haar goed verzorgd heeft achtergelaten. Zo was hij. En ik weet ook dat Pieter Dijkstra, zijn partner van importonderneming Van Duinen & Dijkstra, mama voor een mooie som heeft uitgekocht. Nee, ze zit er vast warmpjes bij. Wat dat betreft geen zorgen. Ik neem me wel voor die enveloppen straks te openen en de inhoud ervan met haar door te nemen. Misschien heeft ze mijn hulp nodig.

De vloerbedekking ziet eruit alsof er in geen weken gestofzuigd is en op de schoorsteen ligt een laagje stof. In de open keuken staat een vaat van dagen te wachten. De ramen moeten nodig gelapt. Op een stoel staat een wasmand met was die gevouwen moet worden. Gelukkig ziet ze er zelf redelijk verzorgd uit, hoewel er geen spoortje van haar onafscheidelijke rode lippenstift te bespeuren is, maar het huishouden kan ze duidelijk niet meer aan. Ze was op dat punt sowieso al erg afhankelijk van papa. Hij kookte altijd, dat deed hij gewoon veel beter dan zij. En verder lapte hij de ramen. Ik schaam me. Ik had veel vaker moeten komen om haar te helpen. Altijd maar druk, druk, druk… Geen excuus, maar ook weer niet zo gek natuurlijk als je junior associate bent bij een succesvol advocatenkantoor op de Amsterdamse Zuidas. In een andere stad dus ook nog. Soms werk ik wel zestig uur per week! Bizar. Belachelijk. Idioot. Na een werkdag plof ik dan ook meestal doodmoe op de bank neer met een magnetronmaaltijd of maaltijdsalade van Albert Heijn.

Een ding weet ik zeker: dat wil ik niet meer. Waarschijnlijk ben ik niet ambitieus genoeg om ooit partner van de maatschap te worden. Wie weet ben ik na papa’s dood meer gaan nadenken over het leven en, vooral, de eindigheid ervan. Hij was pas vijfenvijftig! Hij had nog een heel leven voor zich moeten hebben. Het was hem niet gegund, en ik moet het nu doen zonder mijn lieve wijze vader die ik zo vaak zo heel erg nodig had en heb. Het leven kan zomaar ineens voorbij zijn.

Ik ben dan ook vastbesloten om een droom te verwezenlijken die ik heb sinds mijn laatste trip naar Frankrijk een jaar geleden met mijn beste vriendin Koosje, en ik wil mama erin betrekken. Haar leven hier lijkt voorbij en dat van mij biedt me geen bevrediging meer, niet echt. Het wordt hopelijk geen ‘Ik vertrek’ maar een ‘Wij vertrekken’.

‘Wat zou je ervan vinden als ik naar Frankrijk verhuisde, mama?’

Ze slaat een hand voor haar mond en kijkt me met grote ogen aan. ‘Dat zou ik vreselijk vinden, kindje. Ik vind Amsterdam al zo ver. Een grapje zeker?’

‘Nee hoor, ik ben bloedserieus. Ik heb mijn huis verkocht en daar zelfs al een huis gekocht.’

‘Wat? Zonder mij ook maar iets te vertellen?’ Ze schudt haar hoofd, een blik vol ongeloof in haar ogen.

Die reactie had ik kunnen verwachten, stom van me. ‘Ik was bang dat je me zou tegenhouden, dat je het idee uit mijn hoofd zou praten.’

‘Dat had ik zomaar kunnen doen, Daantje. Wat bezielt je in hemelsnaam?’

O jee, er wellen tranen op in haar ogen. Ik mag haar niet langer in onwetendheid laten, maar toch kan ik het niet nalaten de spanning nog een beetje op te voeren. ‘Ik ga niet alleen hoor. Ik neem iemand mee.’

‘O,’ zegt ze mat. ‘Ik wist niet eens dat je een relatie had.’ Ze ziet niet dat ik met mijn hoofd schud en draaft door: ‘Fraai is dat. Niemand vertelt mij ooit wat.’ Nu rolt er werkelijk een traan over haar wang. ‘Laat mij maar achter met Darcy, de enige van wie ik nog een béétje liefde krijg, nietwaar, Darcy?’ Ze geeft het hondje een aai over zijn kleine bol.

‘Je weet dat dat niet waar is, mama. Je weet best hoeveel ik van je houd. Dan ga ik je nu verklappen wie ik wil meenemen, zelfs dolgráág wil meenemen.’

‘Ik brand van nieuwsgierigheid,’ zegt ze met haar ogen sarcastisch ten hemel gericht.

‘Jou.’

‘Nou, zeg het dan. Wie?’

Het dringt blijkbaar niet tot haar door. ‘Jóú, mama!’ zeg ik nu luider en ik wijs haar nadrukkelijk met mijn wijsvinger aan.

‘Hè? Mij? Je laat me al die tijd in onwetendheid terwijl je mij nota bene wilt meenemen? Ik begrijp steeds minder van je.’ Ze kijkt me stomverbaasd aan. ‘En hoe weet je nou of ik dat wel wil? Sinds wanneer wordt er voor mij beslist?’ vraagt ze kregelig.

‘Het spijt me, mama. Ik begrijp dat het vreemd op je overkomt, maar toen ik mijn plan in gang had gezet wist ik in het begin nog helemaal niet zeker of ik wel realistisch bezig was. En…’ Hier aarzel ik even. Ze heeft natuurlijk gelijk, het was stom van me om niets te vertellen, behoorlijk egoïstisch zelfs. ‘… er zijn twee redenen. Ten eerste je verdriet om papa en ten tweede was ik bang dat je advocaat van de duivel zou hebben gespeeld, zoals je in het verleden wel vaker deed als ik met een plan op de proppen kwam waar jij niks in zag. ’

‘Heb ik dat ooit gedaan?’ vraagt ze met gefronst voorhoofd.

‘Zeker weten. Bijvoorbeeld toen ik voorstelde te gaan backpacken in mijn eentje. Wat heb je destijds je best gedaan om me tegen te houden! Ik wilde gewoon geen tegengas, denk ik.’ Ik houd verontschuldigend mijn handen op. ‘Veel eerder dan ik dacht kwam alles ook nog eens in een stroomversnelling terecht en bedacht ik hoe geweldig het zou zijn als jij met mij dit avontuur zou willen aangaan. De rest is geschiedenis,’ besluit ik lachend in de hoop een wat ontspannener sfeer te creëren. ‘Maar ik beslis niet voor jou, natuurlijk niet. Ik hoop je er lekker voor te kunnen maken als ik je meer over mijn plannen vertel. Want… om die te kunnen uitvoeren heb ik jou best wel hard nodig en daarnaast wil ik je sowieso in mijn buurt hebben.’

‘Hm. Ik blijf het raar vinden, vooral omdat je zegt me nodig te hebben. Je wilt me in de buurt hebben. Sinds wanneer? Zo vaak zie ik je anders niet. Ben héél benieuwd waarom opeens.’

‘Oké, mam, ik had het eerder moeten vertellen en ik weet ook dat ik vaker had kunnen komen, zeker na papa’s overlijden.’ Ik pak haar hand beet. ‘Maar je weet ook dat ik me uit de naad werk. Soms meer dan zestig uur per week.’

‘De kinderen van tegenwoordig; alleen maar werken, werken en nog eens werken,’ verzucht ze.

‘Klopt, in sommige branches is het gewoon een ratrace.’ Ik haal mijn schouders op. ‘Maar aan mijn ratrace ga ik een einde maken, en ik zou het geweldig vinden om samen met jou aan een nieuwe toekomst te bouwen.’

‘Maar waarom denk je dat ik dat zou willen?’

‘Omdat je hier niet veel meer hebt, mama.’

Deze opmerking is blijkbaar te confronterend voor haar. ‘En mijn werk dan?’ zegt ze fel, waardoor Darcy schrikt en begint te blaffen. ‘Sst, schatje, niks aan de hand,’ zegt ze, zijn kopje kroelend. En vervolgens: ‘Mijn vrienden en kennissen? En, niet in de laatste plaats, wat zullen oma en opa Maretak hiervan vinden?’

‘Pff. Oma en opa zijn sinds hun pensionering voortdurend op reis.’ Ik tel op mijn vingers af: ‘Eens per jaar een cruise, dan weer zo’n culturele groepsreis via de NRC, hun lijfblad, een stedentrip of twee, drie met de HSL of gewoon met de auto eropuit. Je ziet ze nauwelijks nog in Den Haag,’ zeg ik vriendelijk. Het is gewoon waar. Mijn oma en opa zijn ongelooflijk vitale zeventigers en leiden heel erg hun eigen leven. ‘En wat je vrienden en kennissen betreft, heb je zelf niet gezegd dat je je een beetje in de steek gelaten voelt?’

‘Dat is waar, en het klopt ook dat oma en opa bijna permanent op reis zijn,’ antwoordt mama schoorvoetend. ‘Maar mijn huis dan? Al mijn herinneringen aan papa liggen hier. En hoe moet ik dan papa’s graf verzorgen?’

‘Ik begrijp je heel goed, mama, maar fijne herinneringen zijn niet per se aan een plek gebonden, zitten niet per se in bakstenen. Herinneringen blijven voor altijd bij je, in je hoofd en in dingen die je mee kunt nemen.’ Ik ga naast haar zitten en sla een arm om haar schouder. ‘Je kunt in een ander huis ook heus gelukkig worden, door je te omringen met spulletjes die je aan hem doen denken bijvoorbeeld. En wat dacht je van al je die leuke scrapbooks die je van jullie vakanties hebt gemaakt? Bovendien gaan we niet naar het einde van de wereld, het is nog geen zeven uur rijden. Je kunt papa’s graf blijven bezoeken en verzorgen.’

‘Jij hebt makkelijk praten,’ zegt ze met een snik in haar stem. ‘Je doet of het allemaal een fluitje van een cent is.’ Ze schudt verdrietig haar hoofd. ‘Ik mis papa zo.’

‘Ik ook, mama, ook voor mij is het moeilijk, ook ik mis papa verschrikkelijk. Het is allemaal zo oneerlijk. De beste vader van de hele wereld.’

‘En de liefste echtgenoot,’ vult mama aan.

Toen een aantal jaar geleden bij mijn vader leukemie werd vastgesteld, stortte onze wereld in. Het was een chronische variant en zijn specialisten vertelden hem dat hij met medicatie voorlopig normaal door kon leven. Ondertussen zou er gezocht worden naar een stamceldonor. Aangezien hij, net als ikzelf, enig kind was, kon er binnen zijn familie geen donor gevonden worden die geschikt was voor een stamceltransplantatie en werd er gezocht in de wereldwijde stamcelbank. Helaas tevergeefs, en we moesten leven met het vooruitzicht dat chronisch op zeker moment kon omslaan naar acuut. De eerste jaren merkten we inderdaad niets aan hem, maar hij had een tijdbom in zijn lijf, zoals zijn specialist voorspelde. De medicatie werkte op een gegeven moment inderdaad niet meer omdat de kankercellen er resistent tegen werden. Mama en ik deden ons best ons groot te houden, maar het verdriet om hem zo te zien aftakelen was ondraaglijk. Even ondraaglijk als ons eigen gevoel van machteloosheid. Buiten zijn medeweten huilden we dan ook tot we geen tranen meer overhadden. Er gaat een rilling door me heen. Mijn vader overleed ten slotte en de leegte die hij achterliet was en is niet te beschrijven. De man die onze rots in de branding was, de man die ons zoveel liefde gaf, was niet meer. Op den duur is de pijn wel wat minder geworden, maar het gemis blijft. De warme herinneringen aan hem koester ik, voor eeuwig en altijd.

‘Je werk?’ vervolg ik om het gesprek op gang te houden. ‘Mama, je klaagt al een tijd steen en been dat je baalt van je werk, dat je alles op de automatische piloot doet.’

Mama is docente Frans op een scholengemeenschap. Voor papa ziek werd, was ze dol op haar werk. Ze kon geweldig opschieten met haar leerlingen, ze snapte pubers met hun verwarrende kwetsbare brein als geen ander. Haar aanstekelijke opgewekte humeur maakte haar razend populair bij leerlingen en collega’s. Maar toen ze haar functie weer oppakte na papa maandenlang verzorgd te hebben, kon ze de energie en het plezier in haar werk van vóór zijn ziekte niet meer opbrengen.

‘Het brengt anders wel brood op de plank, Daantje.’

‘Dat is waar, maar wat ik in Frankrijk van plan ben ook, en daar kunnen we samen van gaan leven. Bovendien heb ik een flink sommetje gespaard de afgelopen twee jaar, dus we kunnen vooruit. En, last but not least, ik heb mijn appartementje met een megawinst kunnen verkopen.’

‘Wat ben je in hemelsnaam van plan in Frankrijk te gaan doen? Een advocatenkantoor beginnen om Nederlanders in Frankrijk bij te staan? Of wil je soms iets totaal anders? Schaapsherder worden, of zo? Wijnboer? Een B&B beginnen?’

‘Nope! Niets van dat alles,’ antwoord ik lachend. ‘Nou ja, het heeft wel iets te maken met wijn.’

‘Wat dan wel?’

Wat zal ze verrast zijn als ik het haar vertel. Het heeft namelijk alles te maken met… of, liever gezegd, mijn plan is geïnspireerd op wat papa zo’n dertig jaar heeft gedaan met zijn importonderneming. Het kan niet anders dan dat het haar aangenaam zal verrassen, ook al verwacht ik dat ze het zonde van mijn goedbetaalde baan zal vinden. Maar dat is het hem nu juist. Die baan boeit me niet meer, noch het werk noch het geld. Ik wil terug naar… hoe moet ik het zeggen – terug naar een eenvoudiger leven. Niet per se terug naar de natuur, maar wel naar een púúrder leven, een leven dat me meer vrijheid zal geven, meer ruimte om te… om te… ádemen. Meer mogelijkheden om mezelf als persoon te ontplooien. Misschien ga ik wel schilderen. Of saxofoon leren spelen, wat ik al zo lang wil. Wie weet word ik fanatiek vogelaar. O ja, en ik ga natuurlijk mijn Frans fors ophalen, ook al red ik me met mijn vwo-Frans tot nu toe best wel, zo is gebleken. We zien wel. Er moet natuurlijk ook geld verdiend worden, maar niet meer dan nodig voor mijn vanaf nu bescheiden behoeften.

Maar eerst het maison à pans de bois, ofwel het vakwerkhuis dat ik een maand geleden in Frankrijk heb gekocht, opknappen en dan het bedrijf dat ik wil beginnen op poten zetten. Allemaal met mijn moeder. Ik kan me niet voorstellen dat ze een verhuizing met haar enige kind naar Troyes zou kunnen weerstaan, een van de mooiste steden in een van de gaafste regio’s van Frankrijk, de Champagne.

‘Ik wil een winkel beginnen die gespecialiseerd is in Nederlandse kaas en wijn.’

Hierop volgt de eerste schaterlach van mijn moeder sinds maanden.

hoofdstuk 2

Iris

‘Goed, lieve schat, ik ga er serieus over nadenken,’ zeg ik tegen Daantje als ik afscheid van haar neem. Wat heeft die dochter van mij een fantasie, denk ik glimlachend. Een winkel gespecialiseerd in Nederlandse kaas en wijn! Dat was wel het laatste wat ik had verwacht. Hoe verzint ze het? Onwillekeurig schud ik glimlachend mijn hoofd.

Met Darcy in mijn armen loop ik met haar mee naar de entree van het appartementsgebouw waar ik woon en zwaai haar uit, nadat we elkaar nog een keer stevig omhelsd hebben. Terug in mijn appartement blijf ik in de deuropening van de woonkamer met open keuken staan. Heeft Daantje gelijk? Zou ik van een heel andere plek, in een ander land mijn thuis kunnen maken? Maakt het voor je herinneringen niet uit waar je woont? Ik weet het niet hoor, ik kan me er op dit moment niets bij voorstellen. Ook al was het een schok, ik ben evengoed ook trots op haar dat ze zo’n avontuur aandurft.

Jemig, Gijs, wat zou ik je advies op dit moment goed kunnen gebruiken.

Ik moet een beetje lachen om mijn gedachte. Als Gijs nog zou leven, zou deze kwestie helemaal niet aan de orde zijn. Dan zou ik hem nog bij me hebben, dan zouden we ’s avonds gezellig bij elkaar op de bank kruipen met een glas wijn en zou ik het nog lekker warm in bed hebben dicht tegen hem aan. We zouden het alleen over Frankrijk hebben als we vakantieplannen bespraken of als hij er weer op zakenreis naartoe zou moeten. Ik voel de tranen alweer in mijn ogen opwellen. Ik dring ze terug, ik wil niet huilen, niet in mijn eentje. Niet meer. Het lucht me niet meer op.

Het is nog steeds zo moeilijk te geloven dat ik geen toekomst meer met hem heb.

Als ik het aanrecht vol vaat in het vizier krijg en vervolgens de enorme berg te vouwen was, slaak ik een diepe zucht. Daantje heeft me in ieder geval alvast heel duidelijk gemaakt dat het zo niet verder kan. En als ik heel eerlijk tegen mezelf ben, moet ik toegeven dat ze eigenlijk wel een beetje gelijk heeft. Er is niet zo heel veel meer wat me aan Den Haag bindt. Natuurlijk, mijn baan, maar die boeit me niet echt meer. Voor het geld hoef ik het sowieso niet meer te doen, ik zit er warmpjes bij sinds Pieter het leeuwendeel van mijn aandelen in het bedrijf heeft overgenomen en ik van de rest nog dividend uitgekeerd krijg. Bovendien moet ik oppassen dat ik niet vereenzaam. Net na het overlijden van Gijs had ik aanloop genoeg, soms werd het me zelfs een beetje te veel. Maar allengs liep de aandacht terug. Sommigen lieten me ‘subtiel’ weten, soms met iets van ongeduld zelfs, dat ik nu toch echt eens vooruit moest gaan kijken. Die mensen snappen echt niet hoe verschrikkelijk eenzaam je je sowieso al voelt, en na zo’n opmerking nog meer. Een rouwproces is toch zeker niet iets wat je van het ene op het andere moment gewoon kunt ‘uitzetten’ als een radio of tv? Dat je simpelweg de knop omdraait en doorgaat met je leven? Ik ben nog in de rouw om het overlijden van mijn grote liefde, mijn Gijs. De liefste man ever. Een gemis dat niet te bevatten is voor mensen die het niet zelf hebben ondervonden. Ik ben niet alleen mijn liefste kwijt, maar ook mijn vriend, mijn klankbord en, ja, de man die altijd volstrekt eerlijk op vragen antwoordde die ik over mezelf had. Voor mij is dat laatste juist een teken van ware liefde, kritiek durven geven maar jou toch nemen zoals je bent. Ik voelde me vrij bij hem, hij gaf me zelfvertrouwen. Ik voelde me zó geliefd. En dat is weg, voor altijd. Nooit, echt nooit zal ik zoveel van een man kunnen houden als ik van Gijs hield.

En nu komt Daantje met haar volslagen onverwachte waanzinnige voorstel. Waanzinnig? Hm. Een gedurfd plan, zeker. Hoe meer ik er echter over nadenk, hoe minder waanzinnig ik het eigenlijk begin te vinden, ook al blijf ik het raar vinden dat ze me er al die tijd buiten heeft gelaten.

Is een nieuw begin niet juist iets om door te kunnen gaan, om verder te kunnen met mijn leven? Een heel ander leven, maar met Gijs voor altijd in mijn hart en mijn dochter Daantje naast me? Ik voel dat er een glimlach om mijn mond verschijnt.

Ik zet Darcy in zijn mandje en pak het portret van Gijs in de zilveren lijst van het dressoir. ‘Wat zou jij ervan vinden, lieve Gijs?’ zeg ik hardop. Natuurlijk antwoordt hij niet, maar ik weet zelf ook wel dat er tal van argumenten te bedenken zijn waarom ik juist wel in dit avontuur zou moeten stappen, en dat hij het er vast mee eens zou zijn. Mijn hart begint sneller te kloppen bij de gedachte.

Het avontuur brengt ons naar het land waarvan ik hou, Frankrijk. Ik ben nog nooit in Troyes geweest, maar komt Chrétien de Troyes daar niet vandaan? De middeleeuwse dichter die we kennen van Parzival en de heilige graal en van Lancelot met de kar? We hebben het dus over een heel oude stad. Dat was trouwens al aan de foto’s af te lezen die Daantje me liet zien. Mijn voorliefde voor de Franse taal en cultuur alleen al is een uitstekend argument om de sprong te wagen, bedenk ik, terwijl ik een kusje druk op Gijs’ portret en het vervolgens terugzet op het dressoir.

Op een of andere manier begint de energie, waaraan ik de afgelopen maanden een chronisch gebrek had, terug te stromen in mijn lijf. En wonder boven wonder krijg ik opeens weer zin om aan de slag te gaan in huis.

Eerst de vaat. Ik betrap mezelf erop dat ik neurie tijdens het afwassen. Ik schud glimlachend mijn hoofd. Na de afwas stort ik me op de was en daarna op de woonkamer: rondslingerende spullen opruimen, stoffen, stofzuigen.

Wow, wat voel je jezelf ook een stuk opgeruimder als je leefomgeving er opgeruimd uitziet, denk ik als ik de stofzuiger uitzet en tevreden om me heen kijk. Het werd tijd. Hóóg tijd.

Vervolgens ga ik naar boven, naar onze slaapkamer. In de deuropening blijf ik even staan en werp een blik op het bed. Het bed waar we hartstochtelijk de liefde hebben bedreven, het bed waar we lepeltje lepeltje sliepen, waar we ’s ochtends onze eerste koffie dronken en, last but not least, waar ons enige kind Daantje is verwekt en geboren. Een tweede kind is er nooit gekomen. We wilden het wel, maar het wilde niet meer lukken. Ik kreeg twee akelige miskramen en durfde het daarna niet meer te proberen. Het verdriet erom was te groot, ik ging eraan onderdoor. We vonden het jammer, natuurlijk, vooral voor Daantje. Het leek ons wat eenzaam voor haar om als enig kind op te groeien, maar dat heeft ze altijd ontkend. Onze deur stond wagenwijd open voor haar vriendjes en vriendinnetjes, en als ze bij een vriendinnetje had gespeeld was ze meestal blij weer thuis te zijn. Niet dat ze het er niet leuk vond, maar ze kon niet zo goed tegen de drukte van grote gezinnen.

Ik weet wel dat ik bang was dat ze alle mogelijke ellende van haar ouders in haar eentje op haar smalle schoudertjes zou moeten dragen. Vóór Gijs’ ziekte tot aan zijn overlijden was dat echter niet aan de orde. We hebben haar een fijne jeugd kunnen bezorgen. Wat was Gijs trots op zijn meisje, en wat ben ik blij dat hij haar in ieder geval heeft meegemaakt tot de geweldige volwassen jonge vrouw die ze is geworden. Een advocate bij een groot advocatenkantoor. Het was altijd zijn droom een kind te hebben dat ging studeren. Hij had het zelf gewild, maar na de plotselinge dood van zijn vader moest hij zijn studie aan de London Business School afbreken en terugkeren naar Den Haag om de zaak van zijn vader over te nemen. Hij was pas eenentwintig. En precies in die periode ontmoette ik hem, gewoon op een feestje van wederzijdse vrienden. Ik weet nog dat ik de deur opendeed toen er wat later op de avond aangebeld werd. Ik was dankzij de lekkere bubbels al een tikkeltje boven mijn theewater, maar werd op slag nuchter toen ik hem zag staan. Wat een onvoorstelbaar lekker ding. Ik was totaal overdonderd en, denk ik, op slag tot over mijn oren verliefd. Donkerbruine ogen, dik, golvend, bijna mahoniekleurig haar, en lang en slank. Helemaal mijn type en ik wist op dat moment dat ik alles wat ik aan verleidingskunsten in me had in de strijd zou werpen om zijn aandacht op mijn persoontje te vestigen.

En wat lukte me dat goed. Liefde op het eerste gezicht bestaat. Glimlachend schud ik mijn hoofd. Ik herinner het me als de dag van gisteren. We weken geen moment van elkaars zijde; dronken, praatten, dansten en bedreven de liefde. Ja, diezelfde nacht nog. En… dat alles bleven we doen, tot die vreselijke diagnose. Gedurende de jaren die erop volgden leefden we tussen hoop en vrees tot er geen hoop meer was, alleen nog maar vrees.

Daantje heeft gelijk, herinneringen zitten niet vastgebakken aan een plek. Die neem je mee waar je ook gaat. Gijs’ ouders zijn al overleden en die van mij zijn eeuwig op pad. Voor hen zal het niet uitmaken of ik in Den Haag of in Troyes woon. Ze pakken de auto er wel naartoe.

Nou ja, genoeg gemijmerd, het eerste wat ik doe in de slaapkamer is het bed verschonen. Vervolgens verzamel ik de her en der verspreid liggende kledingstukken en berg ze in mijn kledingkast op of stop ze in de wasmand. Daarna haal ik de stofzuiger naar boven. Als ik de voet van de stofzuiger onder het bed steek, voel ik een obstakel. Ik kijk onder het bed en zie een paar schoenen van Gijs staan. Jemig, heb ik daar zo lang al niet meer gestofzuigd? Ik haal ze onder het bed vandaan. Een paar full brogues die hij altijd droeg als hij een belangrijke meeting had met een klant. Ik zet ze naast zijn andere schoenen in zijn klerenkast bij al zijn pakken, overhemden, truien en vrijetijdskleding. Sokken en ondergoed liggen keurig in laden. Ik steek er mijn neus zo nu en dan in om zijn geur op te snuiven die er nog vaag in hangt, vermengd met de subtiele geur van Diors Eau Sauvage. Als ik de kastdeur heb dichtgedaan blijf ik er nog even voor staan. Hij zal er nooit meer iets van dragen, en ik vraag me af of het geen tijd is om de kleren een goede nieuwe bestemming te geven. Ik kan er niets meer mee, maar kon het tot nu toe niet opbrengen om ze weg te doen. Het Leger des Heils kan ik er vast blij mee maken. Misschien is het nog beter om ze te schenken aan een interessant initiatief als Dress for Success. Een organisatie die mensen die moeilijk aan de bak komen van representatieve kleding voorziet om tijdens een sollicitatie goed voor de dag te kunnen komen. Waarom niet? Hm. Goed idee. Ik ga erachteraan.

Jemig, wat heeft Daantje vandaag een verandering teweeggebracht. Ik voel me een stuk beter, haar voorstel vind ik met de minuut aantrekkelijker worden en ik ben er zelfs aan toe om afstand te doen van Gijs’ kleren en schoenen.

En opeens weet ik het: ik doe het. Impulsief of niet, ik waag de sprong. Ik hoef er niet meer over na te denken. Ik ga met Daantje mee. Morgen neem ik ontslag.

hoofdstuk 3

Daantje

‘Met mevrouw Van Duinen.’

‘Maar, mama! Je ziet toch op je telefoonscherm dat ik het ben,’ zeg ik met een oogrol die ze niet kan zien. ‘Zet je facetime even aan, oké?’

‘Ach ja, natuurlijk. Macht der gewoonte, lieverd. Eh, facetime, even kijken. Ja, daar is het. Vertel.’

‘Nee, mama, jij moet vertellen. Heb je erover nagedacht?’

Het is alweer twee dagen geleden dat ik mijn plannen voor het eerst met haar heb besproken en ze beloofde me er serieus over te zullen nadenken. Ik wil haar niet opjagen, maar de tijd begint een beetje te dringen. Zojuist gezoomd met aannemer Alain Brique en zijn zoon Olivier over de verbouwing. Verder heb ik mailcontact gehad met een gemeenteambtenaar over de benodigde vergunningen. Ook in dat opzicht kan ik mama, die vloeiend Frans spreekt, goed gebruiken. Toen ze hoorde wat ik met het pand wil gaan doen, een winkel beginnen die gespecialiseerd is in Nederlandse kaas en wijn, schoot ze in de lach. De eerste schaterlach die ik van haar meemaakte sinds papa’s overlijden. Ook al was duidelijk dat ze me een beetje uitlachte, ik was er toch dolgelukkig om en vloog haar in de armen. ‘Mama, je kunt weer lachen,’ had ik blij uitgeroepen. ‘Al gaat dat dan ten koste van je enige kind.’

In de directe omgeving heb ik een appartementje kunnen huren waar ik ga wonen als mijn ontslagperiode voorbij is. Ik ga er over een week heen voor overleg. Met of zonder mama.

‘Ja, schat, ik heb erover nagedacht. Ik vind je plan behoorlijk, eh… ambitieus, en ook wel komisch dat je precies hetzelfde van plan bent te gaan doen als papa maar dan omgekeerd. Je hebt duidelijk de handelsgeest en fantasie van je vader geërfd.’

‘En? Zie je er iets in?’ Jemig, wat laat ze me in spanning.

‘Lieverd, ik heb na lang wikken en wegen besloten om er samen met jou voor te gaan. Nee, dat is niet helemaal waar. Nadat je vertrokken was, wist ik het eigenlijk al heel snel,’ zegt mama grinnikend. ‘Je hebt gelijk, er is niet zoveel meer wat me hier bindt, en wat er nog is of wie er nog zijn, een afstand van ruim vijfhonderd kilometer is niet onoverbrugbaar. Allesbehalve dat.’

‘Mama! Je bent de beste en liefste moeder ooit.’ Ik weet niet hoe ik mijn blijdschap onder woorden kan brengen. Ik maak een paar huppelpasjes door mijn kamer. Jemig, wat ben ik blij. ‘Ik weet zeker dat je er gelukkig wordt. Ik ga er in ieder geval alles aan doen om dat te bewerkstelligen. Reken maar.’

‘Al goed, al goed, lieverd,’ zegt mama lachend. ‘Ik heb het ijzer maar gesmeed terwijl het heet was en heb ontslag genomen. Ze waren niet blij, om het zacht uit te drukken, want er is een nijpend lerarentekort, dus is vervanging vinden heel lastig op het moment. Ik heb ze gezegd dat niemand onmisbaar is en dat er heus wel een oplossing komt.’

‘Jij anders wel.’

‘Wat bedoel je?’

‘Voor mij ben je absoluut wel onmisbaar.’

‘Gekkie. Nou, vertel, hoe gaan we dit allemaal organiseren?’

Jemig, ik heb mama in geen tijden zo energiek gezien. Zo opgewekt. Little me heeft mama uit haar dip gehaald. Ik vind dat ik een schouderklopje verdien en geef het mezelf in gedachten. Zaterdag over een week heb ik kunnen afspreken met aannemer Alain, zijn zoon en een gemeenteambtenaar, ene Robert Petit. Het was met enige tegenzin omdat het weekend is, en Alain Brique schijnt dan met zijn maten te sporten. De gemeenteambtenaar had sowieso niet veel zin om in het weekend te werken, maar ook hij heeft zijn hand over het hart gestreken toen ik liet weten dat ik door de week echt niet kan wegblijven van mijn werk. Alain Brique is heel aardig. En knap ook! Iets voor mama? Wat zeg ik nou weer! Die man is vast getrouwd.

Trouwens, die zoon, die Olivier…

Ik verdring de absurde gedachte. Hoe dan ook, ik heb hem gezegd dat ik mijn moeder zou meenemen. ‘Ga je met me mee, mama? Zaterdag over een week? Zondag weer terug, want we moeten voorlopig nog even aan het werk in Nederland tot onze opzegtermijn voorbij is.’

‘Geen probleem. Hoe wilde je gaan?’

‘Gewoon, met de auto.’

‘Laten we dan papa’s SUV nemen. Ik heb er nog geen afstand van kunnen doen, wat nu goed uitkomt. Vooruitziende blik zeker.’ Ze geeft me een knipoog. ‘Lekker comfortabel joh. Ik zie jouw Audi-sportwagentje of mijn Peugeotje 107 niet zo zitten. Heb best wel zin om met die grote bak over de Franse autoroutes te scheuren. La France, on arrive!’

‘Helemaal te gek, mama.’ Ik geloof gewoon mijn oren niet en kan wel lachen en huilen tegelijk van puur geluk. Mama kijkt weer vooruit. Ze lijkt er echt zin in te hebben. Wat geweldig! Ik heb haar een positief duwtje in de rug kunnen geven. Het bezorgt me een gevoel van trots ook. Dit gaat een doorslaand succes worden, ik voel het aan mijn water. En ik ben er zo van overtuigd dat ze er gelukkig wordt. Ik bedoel niet per se met een man, daar zal ze waarschijnlijk nog geen behoefte aan hebben, maar wel dankzij ons geweldige doel dat haar in haar geliefde Frankrijk weer ouderwets levenslustig zal maken, zoals ik haar altijd heb gekend.

Als we de verbinding verbroken hebben, heb ik een glimlach om mijn mond die ik de hele avond waarschijnlijk niet meer kwijtraak. Onder het genot van een lekker wit wijntje zit ik met mijn laptop op schoot vervolgens allerlei Franse juridische kwesties te bestuderen. Ik zal straks immers goed beslagen ten ijs moeten komen, wil ik niet voor allerlei onaangename verrassingen komen te staan. De koop van het pand, dat ik voor Nederlandse begrippen voor een appel en een ei heb kunnen kopen, is prima gegaan met de tussenkomst van een Nederlandstalige makelaar ter plekke. Toen ze me de sleutel overhandigde dacht ik even dat ik uit elkaar zou klappen van trots. Ik heb een fokking winkelpand met bovenwoning in Frankrijk gekocht! Zó te gek! Maar met de aankoop alleen ben ik er nog niet. Er moet verbouwd worden, en de verbouwing zal aan allerlei regels moeten voldoen. Alsof dat nog niet lastig genoeg is, moet er ook een bedrijf op poten gezet worden. Dat ontstaat natuurlijk niet zomaar met de slag van een toverstokje. Kortom, er is waanzinnig veel werk aan de winkel, om over de verhuizing nog maar te zwijgen. Er moeten vergunningen aangevraagd worden, ik moet me als bedrijf laten inschrijven bij de Franse Kamer van Koophandel en ik wil lid worden van de Frans-Nederlandse Kamer van Koophandel. Verder krijg ik te maken met de EU en Franse importregels. Ten slotte moet ik de hele rataplan in de Franse markt zetten en dan… de boel aan de man brengen natuurlijk.

Vanaf het moment dat ik mijn plannen begon uit te werken heb ik me natuurlijk uit en te na georiënteerd en ik viel van de ene verbazing in de andere. Relatief doen we gewoon niet onder voor Frankrijk op kaasgebied. Wat wijn betreft zijn we natuurlijk een kleine speler, maar er zijn zulke goede Nederlandse wijnen, dat het best tijd is om er meer ruchtbaarheid aan te geven. Na alle proeverijen die ik heb bezocht, voor zover mogelijk met mijn vriendin Koosje, de wijnexpert, ben ik daarvan wel overtuigd geraakt. De Fransen chauvinistisch? Nou, ik kan er tegenwoordig ook wat van.

En wat ben ik blij dat ik op handelsgebied veel van mijn vader heb geleerd. Papa was importeur van Franse wijnen en Franse kaas. Ik ga het omgekeerde doen, in Frankrijk Nederlandse wijnen en Nederlandse kaas importeren. Later eventueel andere Nederlandse producten, die mijn moeder en ik zelf kunnen maken zoals typisch Nederlandse snacks; kroketten bijvoorbeeld of gevulde speculaas tijdens de feestdagen. En dat alles ga ik in mijn eigen winkel in Troyes verkopen en, wie weet, zelfs doorverkopen als tussenpersoon.

Op kantoor dachten ze dat ik van de pot gerukt was. Ze begonnen te twijfelen aan mijn geestelijke vermogens. ‘Weer zo’n Ik vertrek-catastrofe,’ had een van mijn collega’s ‘opgewekt’ opgemerkt. Anderen hadden gegierd van het lachen. ‘Ja hoor, de Fransen zitten echt op onze wijn en kaas te wachten, hebben ze zelf niet genoeg van.’ ‘Hoe verzin je het!’ ‘Dat wordt geheid een doodgeboren kindje.’ ‘Zoiets onzinnigs heb ik nog nooit gehoord. Ben je wel lekker in je bovenkamer?’ ‘Blijf nou maar gewoon hier, dat zal je behoeden voor een giga-afgang…’ ‘Zou je zoiets beginnen in de Dordogne of Ardèche waar het in de zomer vergeven is van de Nederlanders, oké, maar in de Champagne? Dat gaat toch niet werken?’ En zo voort en zo verder.

Ik heb het allemaal met een ónoprechte glimlach om mijn mond aangehoord. Hoe meer ze me voor gek verklaarden, hoe harder ze lachten, hoe meer ik ervan overtuigd raakte dat ik zou slagen en dat ik niet alleen de Fransen maar ook mijn oud-collega’s een poepie of, liever gezegd, een stuk Limburgse hervekaas zou laten ruiken. ‘Bedankt voor jullie “bemoedigende” woorden, collega’s. Ik krijg er steeds meer zin in.’ Vervolgens had ik me omgedraaid en was vertrokken met mijn neus in de lucht, een vastberaden blik in mijn ogen en een triomfantelijke glimlach om mijn mond.

hoofdstuk 4

Daantje

‘Ik vind je plan echt superorigineel. Even gedurfd als origineel, eigenlijk,’ zegt Koosje als we in onze stamkroeg genieten van een welverdiende vrijmibo en babbelen over mijn komende vertrek naar Frankrijk. ‘Maar jezus, wat zal ik je missen. Dus ergens kan ik mezelf wel voor mijn kop slaan dat ik je met de Champagnestreek heb laten kennismaken.’ Ze geeft me een knipoogje.

De enige die wel meteen enthousiast reageerde op mijn plannen is mijn hartsvriendin. Koosje is vinoloog en werkt voor een onderneming die wijnen uit alle windstreken importeert. Daarvoor moet ze vaak op reis. Toen ze een jaar geleden naar de Champagnestreek werd gestuurd om nieuwe champagnemerken te beoordelen, vroeg ze of ik zin had om met haar mee te gaan. Ik had nog een paar vakantiedagen tegoed, dus het kon! Superleuk, want ik was er nog nooit geweest. De zomervakanties met mijn ouders hadden meestal een camping aan het Gardameer als bestemming of een appartementje ergens aan de Côte d’Azur. Later kreeg ik de smaak van het backpacken te pakken en verkende ik met niet veel meer dan een goedgevulde rugzak en twee creditcards op zak Australië, Zuid-Amerika en andere ver-van-mijn-bed-gebieden. Die verre reizen hielden op toen ik tijdens mijn studie als stagiaire terechtkon bij het advocatenkantoor waar ik later werd aangenomen.

Maar dankzij Koosje heb ik wat dichter bij huis de heerlijke Champagnestreek leren kennen en daar begonnen mijn plannen al min of meer onbewust vorm te krijgen. Zeker toen mijn oog viel op een waanzinnig gaaf winkelpand met woonruimte dat in het historische centrum te koop werd aangeboden Ik werd er smoorverliefd op en inmiddels mag ik me er de eigenaar van noemen.

‘Het is niet zo ver, lieverd. Ik vertrek niet naar Nieuw-Zeeland.’

‘Dat moest er nog eens bij komen! Give me a break!’ Dan pakt ze me bij mijn beide schouders. ‘Lieve schat, als je hulp nodig hebt met – weet ik veel – oud behang aftrekken, muren sausen, wat dan ook, dan ben ik je man.’

‘Dat houd ik in gedachten, engel. En voorlopig hoef je me nog niet te missen, want ik ben nog ruim een maand hier, opzegtermijn, weet je wel.’ Vervolgens vertel ik haar hoe mama reageerde, nadat ik haar over mijn plan had verteld.

‘Helemaal te gek!’ roept ze uit.

‘Ja hè? Ik heb haar uit een dal omhoog weten te trekken en daar ben ik hartstikke trots op.’

Koosje knikt beamend. ‘Het werd echt wel tijd. Ik heb zo te doen met je moeder. Zij en je vader waren een hecht stel, echt rolmodellen.’ Ze kijkt me vervolgens verschrikt aan. ‘Heb ook heel erg met jou te doen, hoor, dat weet je, hè?’

‘Natuurlijk weet ik dat, no worries. Maar ik begrijp je helemaal. Het is gewoon erger voor mijn moeder, haar wederhelft, zo’n ongelooflijk belangrijk deel van haarzelf is er niet meer. “Haar betere ik”, zoals ze hem zo vaak noemde. Als ik zo’n relatie zou hebben… ik weet het niet hoor.’ Ik drink mijn glas bier leeg. ‘Nog eentje?’

‘Graag. Wel de laatste, ik moet nog rijden.’

‘Nog twee pils, Loek,’ zeg ik tegen de barman. ‘En meteen afrekenen graag.’

‘Daantje, wat leuk om je hier te zien. Come sta?’

Gatver, het is Filippo. Hij praat lichtelijk met dubbele tong. De laatste die ik wil zien of spreken. Goh, wat heerlijk dat ik over die zak heen ben!

‘Leuk? Je meent het,’ zeg ik met een sarcastische ondertoon.

‘Ja, heel leuk. Die vriendin van je, ik wil graag met haar kennismaken. Hoe heet ze? Knap ding.’ Hij wankelt en zoekt steun bij de toog, waardoor hij bijna tegen me aan valt. Ik kan nog net de twee glazen bier wat hoger houden zodat ik de inhoud niet over me heen krijg.

Ik dreig mijn zelfbeheersing te verliezen van kwaadheid. Dat mag absoluut niet gebeuren. ‘Gaat je geen zak aan, eikel,’ antwoord ik. ‘Go fuck yourself.’ Vervolgens draai ik me om en loop met in iedere hand een pilsje naar Koosje, die een blik in haar ogen heeft van wat-gebeurde-daar-nou? Ik haal mijn schouders op. ‘Een of andere zatlap die tegen me aan stond te lullen.’

‘Wel een knappe zatlap,’ zegt Koosje.

‘Oké, ik wilde het eigenlijk niet zeggen, probeer hem juist te vergeten, maar het is een collega, bijna ex-collega, die me een blauwtje heeft laten lopen. Hij wilde jouw naam weten.’ Ik reik haar haar pilsje aan en neem vervolgens een flinke slok van dat van mij.

‘Wat? Die kleine opneuker heeft jou beledigd? Ik dacht even, hm, ik ga een praatje met hem maken, maar dat kan hij nu mooi vergeten. Mijn bestie afwijzen, is-ie nou helemaal van de pot gerukt? Weg met dat soort gasten.’

‘Daar drink ik op,’ zeg ik. ‘Weg met dat soort gasten.’

‘Weg met dat soort gasten. En vriendinnen voor eeuwig en altijd.’

‘Vriendinnen voor eeuwig en altijd.’

De volgende dag bel ik de aannemer om precies af te spreken hoe laat en waar we elkaar ontmoeten. ‘Monsieur Brique? Monsieur Alain Brique?’

‘Oui, le même, mademoiselle Van Duinen.’

Wat vind ik het accent waarmee hij mijn naam uitspreekt toch grappig. Maar dat vindt hij van mij vast ook als ik zijn naam noem. ‘Zegt u het maar.’

‘Ik bel om u te vertellen dat mijn moeder en ik morgenmiddag rond twee uur aankomen,’ zeg ik. ‘Schikt u dat?’