Het leven werkt inside-out

Aan Nina, voor alles en altijd

© 2013 Michael Neill
Oorspronkelijke uitgave verschenen bij Hay House UK Ltd,
The Sixth Floor, Watson House, 54 Baker Street, London W1U 7BU.
© 2022 Nederlandse uitgave uitgeverij Samsara, Amsterdam
Oorspronkelijke titel The Inside-Out Revolution
Vertaald uit het Engels door Irene van Meijgaard
Vormgeving omslag Joyce Zethof
Vormgeving binnenwerk Erik Thé, erikthedesign.com

ISBN 978 94 93301 42 9
NUR 770

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd zonder
de uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van uitgeverij
Samsara, Amsterdam.
www.samsarabooks.com

“Als het enige wat mensen leerden was
om niet bang te zijn voor hun ervaring,
zou dat alleen al de wereld veranderen.”

Syd Banks

VOORWOORD

Dertig jaar geleden kwam ik Sydney Banks tegen en legde ik met hem de basis voor een nieuw paradigma in de psychologie dat zich sindsdien stilletjes over de hele wereld heeft verspreid. Tot nu toe is deze benadering, hoe revolutionair ook, een bijzonder goed bewaard geheim gebleven. In dit nieuwe boek introduceert Michael Neill de grondbeginselen achter dit veld bij het grote publiek, zodat mensen nu kunnen leren hoe ze deze radicale nieuwe zienswijze voor hun eigen leven kunnen inzetten. Zijn doelgroep: iedereen, ongeacht wat je doet in het leven en hoe gelukkig of zorgelijk je nu bent. Het is gewoon een ‘goed voor alle klachten’-boek als het gaat om innerlijk welzijn en effectief handelen.

Iedereen voelt zich weleens beperkt en gehinderd door negatieve gevoelens, en meer dan hem of haar lief is. We komen allemaal ongewenste gevoelens van stress en verdriet tegen en verzuipen er ook weleens in. Die lijken willekeurig te bepalen hoe we van ons leven genieten, presteren op ons werk en de kwaliteit van onze relaties ervaren. Iedere goede verkoopleider kan je vertellen dat een doorlopend gevoel van ontmoediging het grootste obstakel is voor het behalen van verkoopresultaten; elke ervaren therapeut kan je uitleggen dat gevoelens van hopeloosheid een aanslag doen op de energie van mensen. Ze vertroebelen hun oordeel en leiden tot een neerwaartse spiraal van depressie. Het lijkt me vanzelfsprekend dat chronische negatieve gemoedstoestanden het menselijk potentieel inperken.

Maar het tegenovergestelde is ook waar. Iedereen ervaart momenten van mentale helderheid en welzijn, tot momenten van totale genialiteit. Zelfs bij de ergste geestesziekte heeft iedere patiënt wel momenten van ‘normaalheid’, onafhankelijk van de ernst van de stoornis. Op een meer persoonlijk niveau kennen we allemaal de ervaring van inspiratie en oplossingen die uit het niets opduiken om ons uit de brand te helpen. Soms gaat de wijsheid van onze kinderen veel verder dan hun kennisniveau en levenservaring. En we zien altijd ook weer hoge niveaus van welzijn, welwillendheid en hoop opkomen in tijden van crises als overstromingen en aardbevingen, en zelfs bij mensen die het bericht hebben gekregen dat ze terminaal ziek zijn. Dus het zou evengoed vanzelfsprekend moeten zijn dat het menselijk potentieel voor levensvreugde, helderheid van geest, creativiteit en vervullende relaties aanzienlijk groter is dan we in ons dagelijks leven laten zien. Wat dat potentieel is, waar het vandaan komt en hoe je ermee in contact komt, dat zijn de vragen die Michael Neill in dit boek beantwoordt.

Het gangbare denken geeft een waslijst aan verklaringen voor de redenen waarom mensen voelen en handelen zoals ze doen. Dat varieert van genetica en gezinsconditionering tot jeugdtrauma, uitdagende levensomstandigheden en zelfs het weer. Elk van deze verklaringen barst van de uitzonderingen en afwijkingen. En misschien nog belangrijker: geen van die verklaringen helpt mensen om hun gebruikelijke gemoedstoestand te verbeteren of leidt tot duurzame verbeteringen in gedrag.

Daarentegen bieden de grondbeginselen die Michael in dit boek presenteert een uitleg van de menselijke ervaring en gemoedstoestanden die alomvattend is, geen uitzonderingen kent en buitengewoon nuttig is voor bijna iedereen die ermee in aanraking komt.

Je zult de grondbeginselen die hij hier uitlegt nergens anders in de psychologie, de media of de wereld van zelfhulp aantreffen. De enige andere mensen die deze zienswijze verspreiden hebben hem uit dezelfde bron gekregen. Het is gewoon een nieuw verlicht inzicht in waar de menselijke ervaring vandaan komt en hoe deze kan verbeteren zonder technieken, strategieën of voorgeschreven gedragingen.

Dit alleen al zou dit boek het lezen waard maken, hoe het ook was geschreven. Maar gelukkig is Michael een begenadigd schrijver. Hij schrijft in een hele onderhoudende persoonlijke stijl, alsof je in zijn huiskamer zit en luistert hoe hij zijn ideeën en verhalen deelt. En ik moedig je aan om dit boek op die manier te lezen. Probeer de eerste keer niet direct alles te begrijpen. Luister naar zijn boodschap zoals je naar een stukje muziek zou luisteren, geniet van het thema en laat het over je heen spoelen.

Ik weet uit eigen ervaring dat iedereen die de lessen uit dit boek begrijpt een onmiddellijke verbetering in zijn niveau van welzijn zal ervaren, ongeacht hoe goed je je misschien nu al voelt. Je gaat beter presteren in je leven en meer genieten van de vruchten van je arbeid dan je ooit hebt gedaan.

Wat je vertrekpunt ook is, alle boten gaan omhoog met het getij en een dieper begrip van de grondbeginselen in dit boek gaat je leven over de hele breedte verbeteren. Je gaat helderder denken, wordt veerkrachtiger (herstelt sneller bij verwarring), ervaart aanmerkelijk meer creativiteit en bent verder immuun voor een burn-out.

Ik realiseer me dat deze claims overdreven lijken, maar in meer dan 30 jaar ervaring in het verspreiden van de inzichten die Michael hier deelt, heb ik dit soort resultaten zo consistent gezien, dat ik niet eens meer verrast of onder de indruk ben. Kortom, dit boek is goud waard.

George Pransky, Ph.D.

La Conner, Washington

INLEIDING:

EEN PERSOONLIJKE
REVOLUTIE

Stel dat alles wat je ooit geleerd hebt over hoe de realiteit werkt gewoon niet klopt.

In 2007 dacht ik dat ik aan de top van mijn kunnen stond. Mijn coachingpraktijk bloeide, ik was zeer gerespecteerd in mijn specialisme van toegepaste psychologie, mijn eerste boek was een bestseller, en mijn tweede boek stond op het punt uit te komen in Amerika. Mijn vrouw Nina en ik waren inmiddels twintig jaar samen en onze drie kinderen waren alles waar we op gehoopt hadden.

Het enige probleem in mijn leven was dat Nina en ik voortdurend in discussie waren over de vraag of we wel of niet een ander huis moesten zoeken. Je zou het zeker een luxeprobleem kunnen noemen, maar dat weerhield me er niet van om erover te klagen tegen iedereen die wilde luisteren.

Een vriend van mij werd mijn gezeur beu en stuurde mij Het relatiehandboek van Dr. George Pransky, dat ik vast van plan was volledig te negeren. Ik ben geen fan van relatieboeken, want ik vind dat ze over het algemeen gevuld zijn met prachtige adviezen die geweldig werken als je toevallig de auteur bent. Maar ik opende het boek om het eerste hoofdstuk te lezen en raakte gefascineerd door Dr. Pransky’s beschrijvingen van ‘goedhumeurtherapie’ en ‘onderhoudsvrije relaties’.

Aan het eind van die dag had ik het hele boek gelezen en me voorgenomen om er, de volgende keer dat iemand voorstelde iets te lezen dat goed voor me zou zijn, meer voor open te staan.

Ik dacht er niet meer aan, tot mijn vriend vroeg hoe het nu ging met Nina.

Ik zei: “Wat bedoel je?”

“Nou, hoe gaat het nu met jullie?”

“Geweldig. Waarom vraag je dat?”

Het kostte hem nog een half dozijn vragen voordat ik me herinnerde dat we minder dan een week daarvoor een van de ergste ruzies in jaren hadden gehad. Op dat moment voelde ik een koude rilling over mijn rug lopen. Iets in dat boek had geleid tot geheugenverlies over mijn grootste probleem. Tot mijn verbazing kon ik me er, zelfs nadat ik het me herinnerde, niet meer over opwinden. Vreemd genoeg leek het ook voor Nina geen groot probleem meer te zijn, zonder dat we er zelfs maar over spraken. Het huizenprobleem loste zichzelf na verloop van tijd op, en ik was gegrepen. Ik moest hier meer over te weten komen.

STEEDS NIEUWSGIERIGER

Toen ik online ging om onderzoek te doen naar de basis voor het boek, was ik verbaasd om een breed scala van producten te vinden in een voor mij nieuw vakgebied binnen de psychologie. Het begon vanaf de late jaren 70 in de literatuur te verschijnen onder hele verschillende namen, variërend van ‘Psychology of Mind’ tot ‘Health Realization’ tot ‘The Three Principles’. Richard Carlson, auteur van de bestsellerserie Don’t Sweat the Small Stuff, was verreweg de beroemdste beoefenaar ervan, maar voor zover ik kon zien dreef hij weg van deze stroming rond de tijd dat hij succesvol begon te worden.

Toen ik me er meer in verdiepte, ontdekte ik dat de primaire invloed achter deze benadering een Schotse lasser was, genaamd Syd Banks. Hij had een verlichtingservaring gehad en was van een ongeschoolde arbeider in een Canadese pulpfabriek getransformeerd in een wereldvermaarde goeroe en leraar. Iedereen in dat vakgebied met wie ik sprak had een verhaal over hoe een ontmoeting met Syd of het lezen van zijn boeken een transformerend moment in hun leven was geweest. Ik werd meer en meer geïntrigeerd door het feit dat ik, na bijna 20 jaar studie op het gebied van psychologie en persoonlijke ontwikkeling, nog nooit van hem of de door hem geïnspireerde gebieden had gehoord.

Om het nog verwarrender te maken, vertrouwde iedereen met wie ik sprak mij toe dat er geen ‘techniek’ achter hun transformatie zat – je luisterde gewoon naar een lezing van Syd, of van een van de mensen die getraind was in zijn werk, over drie eenvoudige principes, en op een bepaald moment vond er een transformatie plaats en was je leven nooit meer hetzelfde.

De beweringen van deze vakmensen wezen op geloofsovertuiging. Voormalige bendeleden werden positieve rolmodellen binnen hun gemeenschap. Alcoholisten stopten met hun verslaving zonder jaren van strijd of therapie. Twee sociale-huisvestingsprojecten met de hoogste moordcijfers in Amerika werden binnen drie jaar vrij van misdaad, nadat de bewoners werden blootgesteld aan deze principes.

Ik sprak met een CEO die zijn bedrijf van miljoenen naar miljarden dollars omzet had gebracht door het begrip ‘inside-out’ te leren aan zijn personeel en de cijfers voor zichzelf te laten spreken. En in tegenstelling tot de ‘experts’ die ik in de meeste andere gebieden van de psychologie tegenkwam, was bijna iedereen die ik ontmoette gelukkig getrouwd, in harmonie met hun kinderen en nog steeds geïnspireerd door hun werk, na meer dan 30 jaar in het werkveld.

Ik besloot mijn objectiviteit op te geven en vloog naar een klein stadje bij de Canadese grens om deze benadering voor mezelf te onderzoeken.

Wat ik daar meemaakte keerde mijn leven binnenstebuiten, zette mijn carrière op zijn kop en veranderde de manier waarop ik de wereld zag.

En dit alles gebeurde niet door een speciale techniek of magische pil, maar gewoon door deel te nemen aan een heel bijzonder soort gesprek. Dat gesprek is nu de basis van al het werk dat ik met mijn cliënten doe, en het is het gesprek dat jij en ik samen zullen hebben in de loop van dit boek.

EEN VOORPROEFJE VAN DE KOMENDE ATTRACTIES

In de tijd die we samen gaan optrekken zal ik een paradigma delen dat het grootste deel van de psychologie op zijn kop zet. Door drie fundamentele principes achter elke menselijke ervaring te herkennen, wordt het mogelijk om een diepere intelligentie achter het leven aan te boren die onze mentale gezondheid bepaalt, ons voorziet van voortdurende wijsheid en begeleiding, en ons in staat stelt een ongelooflijke creatieve kracht te ontketenen in de wereld. We zullen kijken naar een terugkeer tot ‘oorspronkelijke genade’, en onderzoeken hoe het inside-out-paradigma ons in staat stelt de uitdagingen van het leven met gemak en kracht aan te gaan, het spel van het leven voluit en onbevreesd te spelen en verder te gaan dan empowerment, om zo onze plaats te vinden in het grotere geheel.

Sinds ik in mijn eigen leven tegen dit revolutionaire nieuwe paradigma aangelopen ben, heb ik het geïntroduceerd bij duizenden mensen over de hele wereld en honderden mensen persoonlijk gecoacht om fundamenteel anders te kijken, te leren gedijen, en inside-out te gaan leven. Mijn cliënten en studenten hebben positieve en soms ingrijpende veranderingen doorgemaakt in hun relaties, financiën, mentale en fysieke gezondheid, en welzijn. Ze zijn gelukkiger geworden, zekerder van zichzelf, en meelevender met anderen.

Maar velen van hen zijn ook oog in oog komen te staan met uitdagende omstandigheden. Sommigen van hen hebben hun baan verloren, gingen failliet, werden ziek, en kregen te maken met crises in hun familie die me nog steeds tot tranen roeren. Bijna zonder mankeren hebben ze diepe reserves van veerkracht en creativiteit aangeboord. Deze stelden hen in staat om moeilijke omstandigheden tegemoet te treden met een mate van gemak en gratie die ze voorheen nooit voor mogelijk hadden gehouden.

Als je met hen zou praten, zou je merken dat ze net zo van elkaar verschillen als mensen maar kunnen – man en vrouw, jong en oud, rijk en arm. Maar vanaf het moment dat ze het inside-outparadigma voor zichzelf begrepen, is de kans groot dat je bij allemaal twee dingen zou opmerken: een twinkeling in hun ogen en een heerlijk gevoel in hun aanwezigheid.

Sommige mensen beschrijven deze transformerende verschuiving als van een ritje in een achtbaan naar drijven in een rivier; anderen als het geschenk van zichzelf voor de eerste keer ontmoeten. “Het is alsof ik weer op het lichtnet ben aangesloten,” zei een cliënt tegen me. Verreweg de meest voorkomende beschrijving is een gevoel van thuiskomen na lange tijd weg te zijn geweest. Hoewel jouw ervaring uniek zal zijn voor jou, maken het ontwaken van je innerlijke vonk en een gevoel van heraansluiting op de energie van het leven deel uit van de belofte en het doel van onze tijd samen.

Hoewel de aard van een boek is dat ik het meest zal praten, is jouw taak even belangrijk – te luisteren met een open geest. Doe je best om in de richting te kijken die ik aanwijs en bovenal om tot het einde bij het gesprek te blijven. In feite is de enige manier om niet iets van waarde uit dit gesprek te halen, af te haken voordat je hebt gezien wat er aan de andere kant van de regenboog te zien is.

Er zijn geen technieken in dit boek – er is niets voor jou om te leren, te onthouden, te oefenen of te doen. Ik ga je wijzen op enkele fundamentele waarheden over het leven en we zullen zien wat we kunnen zien. Soms kan het voelen alsof we nergens komen, of zelfs achteruitgaan. Dan weer zullen nieuwe inzichten zo snel door je heen gaan dat je moeite hebt om ze bij te houden.

Maar als je blijft lezen met een open geest en een hoopvol hart, beloof ik je dat niet alleen jouw leven ten goede zal veranderen, maar ook het leven van de mensen om je heen, op manieren waar je nu alleen nog maar van kunt dromen.

Van een jonge vrouw die deelnam aan mijn Living from the Inside Out-onlineprogramma ontving ik, toen haar leven er erg slecht voorstond, deze brief:

“Toen ik voor het eerst over de principes achter het inside-outparadigma hoorde, was ik op zoek naar manieren waarop ik een einde aan mijn leven kon maken. Door jouw lessen had ik binnen slechts een paar korte dagen zoveel helderheid en vrede bereikt. Inspiratie kwam door me heen en waar ik dacht dat ik nooit meer gevoelens van liefde zou ervaren, werd mijn hele wezen liefdevol en levendig.

Ik merk dat ik, ondanks enkele vrij moeilijke omstandigheden, in een staat van kalmte leef. Ik ga ruzies aan met zachtmoedigheid en geef mijn antwoorden direct vanuit mijn innerlijke gevoel van welzijn. Omdat ik niet langer gevangenzit in mijn eigen denken, kan ik me verplaatsen in andere mensen en zien hoe zij zich voelen. Het is bijna alsof zich een soort van zesde zintuig geopend heeft.

Ik zie de wereld met een nieuwe blik, niet elke dag de hele dag, maar bijna.

En het beste van alles is dat deze eenvoudige ideeën mij in staat hebben gesteld om aan te boren wie ik werkelijk ben. Wat er ook om me heen gebeurt, ik heb altijd een gevoel van veiligheid en vrijheid. Dat kan soms wankelen, maar komt altijd terug. En ik ben iemand die niet langer kijkt naar manieren om mijn leven te beëindigen.”