Pieter Lesaffer

Stephanie Suarez

Als Stella slaapt

Cover: Tim Bisschop

Een project van WIL.T voor © Willems Uitgevers, Noorderwijk, 2022

Web: https://boeken.cafe

ISBN e-book 978 949 3306 332

ISBN print 978 949 3242 968

Elke gelijkenis met bestaande gebeurtenissen en/of personages in dit boek berust op louter toeval.

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of worden openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke (elektronische of mechanische) wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever of auteur.

‘Misschien zijn er in het verleden of in de toekomst mooiere tijden, maar dit is onze tijd.’

Jean-Paul Sartre

1

Sarah Janssens. Het is wel degelijk haar naam die er staat. Frederik probeert er losjes overheen te lezen. Het zou ook gewoon toeval kunnen zijn. Zij is ongetwijfeld niet de enige met die naam. Maar de letters die hij al zo lang niet meer in die volgorde heeft gezien, houden zijn ogen in een houdgreep. Voorzichtig gluurt hij naar de kolom met de geboortedata. Frederik verstijft. Alleen zijn ogen bewegen nog, heen en terug tussen haar naam en de exacte geboortedatum. Dit is geen toeval. Zijn hele gezichtsveld wordt wazig. Er trekt een mist over de tientallen andere namen op het computerscherm. Ook de collega’s achter hun halfhoge tussenschotten ziet of hoort hij niet meer. De hele open kantoorruimte verdwijnt in een waas. Maar enkele vierkante centimeter ziet hij nog scherp: naam Sarah Janssens, geboortedatum 14/06/2009.

Frederik voelt dat zijn gezicht rood is geworden. Of wit, dat kan ook. In ieder geval te gekleurd om bij anderen geen vragen op te roepen. Er schieten ongecontroleerd flarden vragen door zijn gedachten. Waarom zou het overlijden van Sarah in godsnaam ‘onregelmatig’ kunnen zijn, zoals de titel van deze tabel zo genadeloos omschrijft? Heeft hij iets gemist? Is er iets gebeurd wat hij niet weet? Wat is de bedoeling van deze lijst? Of is dit misschien een grap? Een ziekelijke grap van een jaloerse collega? Heeft iemand op het ministerie hun relatie ontdekt en wil die Frederik chanteren?

Ze waren toch voorzichtig geweest? Té voorzichtig zelfs, zoals Sarah soms zei wanneer ze in een kribbige bui was. O, wat haatte hij die kribbige buien. Niet dat ze vaak voorkwamen, maar toch wel vaker dan hem lief was, zeker naar het einde toe. Dan veranderden de liefdevolle, geile ogen waarvoor hij was gevallen in twee dodelijke gifspuiten die hem zo spottend aankeken dat hij alleen nog wilde wegvluchten. Dan voelde hij zich niet langer Frederik De Grote, zoals ze hem tijdens het vrijen weleens noemde, maar Frederik de Petieterige Zieligaard. De walgelijke versie van zichzelf.

Frederik herinnert zich dat dergelijke buien meestal vlak voor hun afscheid plaatsvonden. Dan stond hij met zijn jas in de hand, klaar om te vertrekken. Hij vond het altijd romantisch om Sarah nog een laatste keer te kussen, alsof hij thuis vertrok. Wat ook niet helemaal gespeeld was, want hij voelde zich ook echt thuis in haar appartement. Het was nochtans een doorsnee flat, maar om een of andere reden kon Frederik er altijd helemaal tot rust komen. Iets wat hem in zijn echte thuis in die periode nauwelijks lukte. De grote sofa in de living was zijn favoriete plek. Het was eigenlijk meer een bed dan een sofa, zelfs drie volwassen mensen zouden er languit naast elkaar kunnen liggen. Hij genoot ervan om Sarah daar in zijn armen te houden. Dan lag ze met haar hoofd op zijn borst, haar halflange zachte haren in zijn oksel, en wreef hij zacht over haar rug. Samen keken ze dromerig in de richting van het abstracte schilderij dat in de hoek hing, op de plaats die waarschijnlijk ooit voor een televisiescherm was bedoeld. Zij luisterde en hij vertelde honderduit. Over de ontwikkelingen op het ministerie, over zijn ambitie om door te groeien naar het kabinet van de minister, over het potentieel dat hij nog had...

Wanneer Sarah hem dan bruusk onderbrak, haar badjas met stugge bewegingen aantrok en de afscheidskus verving door die spottende blik, die ze bovendien aanhield tot hij helemaal was buiten gewerkt, dan volgde het zeldzame moment waarop hij zichzelf verwenste voor zijn bedrog. Dan wilde hij maar één ding. Zo snel mogelijk naar zijn gezin, zijn huis, zijn dorp. Terug naar de geborgenheid van het leven dat hij daar netjes had opgebouwd.

Voor hij zijn auto ontgrendelde, stond hij dan altijd even stil op het trottoir voor Sarahs appartement en keek omhoog. Dat was helemaal tegen zijn gewoonte. Normaal vertrok Frederik net snel, met een gespeelde vlotte tred zodat eventueel argwanende passanten zouden denken dat hij daar woonde. Maar na zo’n kribbige bui stopte hij en keek naar haar raam op de eerste verdieping alsof hij plechtig afscheid nam, met de bedoeling om nooit meer terug te komen. Iets wat hij de eerste keer ook zelf echt geloofde. De keren daarna wist hij dat zijn plechtstatige blik niet meer was dan een loze belofte aan zijn zwakke zelf.

24 september 2036

Liefste Stella,

Ik heb beslist je te schrijven vanaf nu. Zo ben je snel weer op de hoogte van mijn levenswandel eens deze nachtmerrie voorbij is. Want zo voelt het voor mij: als een nachtmerrie. Die begon toen die vermaledijde zelfrijdende taxi je van het New Yorkse asfalt maaide en ze blijft sindsdien doorgaan alsof het nooit meer dag wordt.

Je daar als een stilleven te zien liggen in dat ziekenhuis, in die witte hel van empathie, het heeft er bij mij serieus ingehakt. Ik ben de hele week nauwelijks van je zijde geweken, zo hard hoopte ik dat je elk moment uit die verdomde coma zou ontwaken. De ontgoocheling die me elke avond overviel toen ik je weer slapend moest achterlaten, was overrompelend.

En al die tijd bleef het maar malen in mijn hoofd, een gedachtestroom die niet te stelpen was. Mijn hele leven is de revue gepasseerd. Ik ben alles in twijfel beginnen te trekken, heb beseft dat ik beter een voorbeeld aan jou zou nemen. Als ik kijk hoe jij altijd overal voor gaat. Niets heeft je ooit belet je dromen na te jagen. En hoewel je het niet altijd makkelijk hebt gehad, heb ik bij jou nog nooit een vleugje bitterheid bespeurd. Integendeel: je blaakt altijd van enthousiasme en levensvreugde. En die mis ik zo hard...

In een opwelling heb ik beslist om voor mezelf een nieuw pad uit te stippelen. Een gewone job zoeken is een eerste stap. Dat zal me regelmaat brengen en zal me weer zelfvertrouwen geven. Om mezelf een schop onder mijn kont te geven, heb ik zelfs van naast je ziekbed een eerste sollicitatiebrief verstuurd. Ik verwacht er niet veel van, maar voor mij was het haast symbolisch het op dat moment te kunnen doen, met jou aan mijn zijde. Zo wordt het een soort mijlpaal en de eerste stap van een nieuw begin. Een nieuw begin van een normaal, of toch normaler, leven.

Nu, sinds ik terug ben uit New York blijft het beeld van jou in dat bed me achtervolgen. Een soort foutmelding die in mijn hoofd blijft knipperen, mij continu herinnerend aan dat ene pijnlijke feit: jouw ongeluk, die verdomde coma, mijn zielsverwante en beste vriendin die ver weg in een anoniem ziekenhuisbed ligt te zieltogen. Onze niet-gevoerde dagelijkse videogesprekken zijn er de concrete, ondraaglijke symptomen van.

Vooral de gedachte aan je kwetsbaarheid kan ik maar niet vatten. Plots lig je daar als een ziek wezentje, overgeleverd aan de goede zorgen van mensen die je niet eens kent. Jij die altijd zo zelfredzaam bent geweest. Tegelijk sterkt het me. Je bent een vechter. Dit komt goed. En ik dwing mezelf om mijn nuchtere zelve te blijven door me aan de feiten te houden. Dat maakt me rustig. Ja, je ligt in coma. Maar er is geen zichtbare hersenschade en het is gewoon een kwestie van tijd. Dus wacht ik geduldig op een verlossend telefoontje. Charlene, je persoonlijke verpleegkundige, beloofde me te bellen zodra je je ogen opent.

Ik blijf hoopvol, Stella, je bent sterk. Ik weet zeker dat je het haalt. We spreken elkaar nog. En dankzij mijn brieven hoop ik dat zelfs weldra te kunnen doen alsof er nooit een onderbreking was...

27 september 2036

Liefste Stella,

Op selectiegesprek geweest vandaag. Voor die job waar ik vanuit jouw ziekenkamer voor solliciteerde, bij Sociale Zaken. Een mens moet iets doen om een maatschappelijk aanvaardbaar leven te leiden ;-).

Ik stapte een kwartier voor de afspraak het gebouw binnen. De vrouw aan het onthaal liet me een volle vijf minuten staan blinken. Haar eigenliefde moest wellicht de schijn wekken dat er achter die reusachtige desk zwaarwichtiger werk te verrichten viel. Uiteindelijk wees ze me ongeïnteresseerd een stoel toe.

Ik lette aanvankelijk niet op de kandidaten rond mij. Tot me een onbehaaglijk gevoel bekroop. De twee individuen naast me waren hun zenuwen nauwelijks meester. De een bleef maar aan haar oorbellen prutsen en leek niet te kunnen kiezen tussen een dot of een los kapsel. De ander, een man, leek een acute aanval van parkinson te ondergaan aan zijn rechterknie. Ik had een déjà-vu die me terugflitste naar de examens Procesrecht. Weet je nog? Hoe het alfabet toen had beslist dat ik vier jaar lang de tergende minuten voor elk mondeling examen zou doorbrengen met die twee notoire faalangstigen. Hun gehakketak over de meest onooglijke details in de cursus en het heen- en weergeloop riepen toen associaties op met de kippen die ik nonkel Romain ooit had zien slachten. Het wakkerde telkens een bepaalde moordlust in mij aan. Deze keer dus weer. In die mate dat ik uiteindelijk mijn toevlucht nam tot mijn beproefde dagdroom-techniek, blik en gedachten op oneindig. Na vier jaar oefenen beheers ik die strategie tot in de perfectie. Zelfbeheersing was mijn deel. Ik herbeleefde mentaal de voorgaande avond met Bruno.

Plots hoorde ik mijn naam. Ik ontwaakte uit mijn dagdroom. Blijkbaar was er al wat tijd over gegaan want ik zat nog alleen in de wachtruimte. Een grijzende man in hoogblauw pak wachtte uitnodigend aan de onthaaldesk. Ik stond recht en volgde hem.

Het gesprek vond plaats in een vergaderzaal die eigentijds en strak was ingericht. In de hoek een zieltogende ficus, dat wel. Een tweede man veerde prompt recht om me te begroeten. Het was geen onsmakelijk type. Donker haar en donkere, onpeilbare blik. Zijn donkerblauwe pak met dito das verhulde met enige moeite een sportief ogend lichaam. Ik zag zijn ogen oplichten toen hij me in zich opnam. De gloed die over zijn pupillen gleed was onmiskenbaar. Het lichtte een tipje van de passie die toch moet sluimeren achter zo’n maatpak. Bingo, dacht ik, de blauwe fallus rond zijn nek heeft ontegensprekelijk een tegenhanger van vlees en bloed. Ik voelde dat alle mannelijke kandidaten instant verbleekten in de ranking. Fijn, zo’n gesprek starten in de kopgroep van het peloton.

Ik had vanmorgen ook mijn grootste troeven in de eyeliner gezet. Ik moest en zou opvallen, de zelfbewuste versie van mezelf zijn. Ik stak mijn haar op en drapeerde nog enkele lokken nonchalant langs mijn gezicht. Ik koos voor mijn indigoblauwe kleed: suggestief in al zijn subtiliteit, de kleur van mijn ogen accentuerend en sober genoeg om een zekere sérieux uit te stralen.

Beide mannen bleven het hele gesprek netjes in hun fatsoenlijk gestreken plooi. Ambtenarij oblige. Ik werd niet onderworpen aan lastige vragen en ze grepen niet terug naar bepaalde antwoorden op het assessment, wat ik wel had verwacht. Ze peilden naar mijn studies, mijn interesses en mijn jeugd, zonder al te persoonlijk te worden. Zelfs mijn weinig ambitieuze jaren als dienster bij Poké Poké wierpen geen kritische vragen op. Het was alsof ze een verplicht nummertje opvoerden en dat bracht me aan het twijfelen. Zouden ze de functie al aan een interne kandidaat beloofd hebben en was dit een pro forma nummertje? Of maakte ik zo’n indruk dat ze mij sowieso al wilden? Het kan alle kanten uit. Ach... Ik heb beslist er niet over te piekeren.

29 september 2036

Liefste Stella,

Wens me proficiat, Stella! Ik kreeg vanmiddag een verlossend telefoontje van het ministerie. Volgende week begin ik. Data-input. Ik weet dat ik je kwaad maak door dit te zeggen, maar ik voel me toch weer een beetje zielig in het licht van wat jij als VN-diplomate al hebt bereikt. En ja: het is weer zo’n moment waarop ik mezelf verfoei omdat ik mijn masterproef nooit heb afgewerkt. Maar soit, het lijkt me een waardevolle eerste stap en een mooie afwisseling in mijn leven.

2

Terwijl Frederiks blik in de greep blijft van de lijst ‘onregelmatige overlijdens’ op zijn scherm, flitst onwillekeurig de begrafenis van Sarah door zijn gedachten. Dat is intussen meer dan twee jaar geleden, maar Frederik kan zich het moment nog levendig voor de geest halen. Er waren niet veel mensen, maar toch meer dan hij had gedacht. Hij was ernaartoe gegaan als vertegenwoordiger van het ministerie van Sociale Zaken. De secretaris-generaal zelf wilde niet gaan, uit vrees dat dit achteraf tegen haar gebruikt zou worden. De jaren voordien hadden al enkele rechtszaken plaatsgevonden van werknemers die zelfmoord hadden gepleegd en de werkgever werd mee verantwoordelijk gesteld. Zo had het ministerie van Dierenwelzijn miljoenen euro schadevergoeding moeten betalen omdat een jonge ambtenaar in zijn afscheidsbrief had geschreven dat de werkdruk hem te veel was geworden. Om zoiets te voorkomen, had de secretaris-generaal na Sarahs dood juridisch advies ingewonnen. Daaruit bleek dat haar aanwezigheid mogelijk als een schuldbekentenis geïnterpreteerd zou kunnen worden, als het ook hier tot zo’n rechtszaak kwam. Frederik had zijn kans geroken en had zich als vrijwilliger aangeboden. Hij was tenslotte geen rechtstreekse overste van Sarah en dus geen betrokken partij.

Zodra Frederik het rouwcentrum binnenkwam, begeleidde een medewerker hem naar zijn plaats. Doordat hij te vroeg was, belandde hij helemaal op de eerste rij. Zo prominent hoefde nu ook weer niet. Hij had gehoopt zich discreet te kunnen opstellen, helemaal achteraan. Hij knikte halvelings naar de man van middelbare leeftijd op dezelfde bank. Zou dat haar vader zijn? Hij had in ieder geval soortgelijke blauwe ogen. Ook de leeftijd kon kloppen. Alleen zag hij verder geen gelijkenissen tussen zijn Sarah en deze gebronzeerde dandy. De man was gekleed in een stijl die subtiel liet voelen dat hij veel centen had. Terwijl Sarah eerder de indruk gaf van eenvoudige komaf te zijn. De man was ook scherper, peziger. Zijn ene been wipte zenuwachtig op en neer. Frederik nam zich voor om achteraf te vragen of hij de papa was. Het leek hem niet gepast om dat nu al te doen.

Zonder zich helemaal om te draaien, keek Frederik de kleine zaal rond. Het eerste wat hem te binnen schoot, was dat hij hier zelf nooit begraven zou willen worden. Het verkeer op de drukke steenweg was hoorbaar tot binnen, de muren waren toe aan een lik verf en de lucht was klam. Het sfeerlicht bracht allesbehalve sfeer, op het podium stonden plastic bloemen. Tegen de achterwand hingen nog meer van die gedrochten en daarnaast in kitscherige letters een songtekst van wel veertig jaar oud, die vaker bij begrafenissen opdook:

Afscheid nemen bestaat niet!

Ik ga wel weg maar verlaat je niet!

Lief, je moet me geloven, al doet het pijn.

Intussen druppelden de schaarse andere bezoekers binnen. Een ouder koppel ging een eindje verderop zitten, een gezin met twee jonge kinderen begroette zijn buurman en nam naast hem plaats. De vrouw was waarschijnlijk een zus of een nicht, al zag hij niet onmiddellijk fysieke gelijkenissen. Van het ministerie was er behalve hijzelf alleen nog Mireille, de directiesecretaresse. Meer had Frederik ook niet verwacht. Sarah was de laatste maanden voor haar dood hoe langer hoe meer in zichzelf gekeerd op kantoor. Vrienden had ze er nooit echt gemaakt.

Van de teksten tijdens de dienst herinnert Frederik zich bijna niks meer. Alleen dat een medewerkster van het rouwcentrum ze had uitgesproken en dat sommige passages hem bekend in de oren klonken van een andere uitvaart. Frederik pijnigt zijn hersenen. Stond er iets in die teksten dat, achteraf bekeken, een aanwijzing kon zijn voor mogelijke onregelmatigheden? Had hij iets gemist? Hij laat de film van die dag nog eens afspelen.

Hij ziet Sarahs vermoedelijke vader die, vanuit Frederiks ooghoek bekeken, meer kwaad dan verdrietig leek. Hij hoort haar zus of nicht snikken naast hem. Maar dat is toch allemaal niet abnormaal? Achteraf had Frederik nog wel even met de andere aanwezigen willen spreken. Maar hij was, zonder het te beseffen, net iets te lang op zijn bank op de eerste rij blijven zitten. Toen hij uiteindelijk als laatste buitenkwam, zag hij iedereen al wegstappen. Eén man was op de stoep blijven staan om een ouderwetse sigaret op te steken, ook al was dat verboden. Maar zodra Frederik in zijn richting keek, draaide die zich om. Ook Mireille was al weg. Hij speurde het parkeerterrein nog af, tevergeefs. Misschien was dat allemaal een beetje raar, dat niemand bleef napraten. Maar zoiets maakt haar dood toch niet meteen ‘onregelmatig’?

Ook over de doodsoorzaak zelf is achteraf nooit twijfel geweest. Er was een onderzoek gevoerd en daaruit bleek dat de stoffen in het bloed overeenkwamen met het medicijn op haar salontafel. De enige mogelijkheid om zelfmoord uit te sluiten, was dat iemand anders haar de overdosis medicijnen zou hebben gegeven. Maar er was geen spoor van inbraak of een aanwijzing dat iemand anders in het appartement was geweest. Ook Frederik achtte dat niet mogelijk. Daarvoor kende hij Sarah te goed. Haar appartement was haar heiligdom. Ze liet nooit mensen binnen die ze niet kende of vertrouwde. Zelfs Frederik had lang moeten aandringen om in haar appartement af te spreken. Het lukte pas nadat een bezoek aan een rendez-voushotel helemaal fout was gelopen.

Frederik had dat hotelletje al eerder gespot, vlak bij het ministerie. Hij was er zelfs al eens achteloos voor de deur gaan staan om de prijslijst te bekijken. Het was veel betaalbaarder dan hij had gedacht en op een ochtend nam hij Sarah er mee naartoe. Hij wilde een stap verder gaan dan het gefriemel in de auto of in een toilet. Maar eens in de hotelkamer voelde hij zich zodanig op zijn ongemak dat ook de seks – of beter: de poging tot – ongemakkelijk werd. Met de kamer zelf was nochtans niks mis. Propere lakens, een badkamertje met toilet, zelfs een groot scherm om in te pluggen. Maar in de plaats van languit te gaan liggen en te genieten van veruit de mooiste vrouw die hij ooit had kunnen krijgen, begon hij aan Anne en de kinderen te denken. En ook aan het zaad dat alle mannen voor hem op dat bed hadden achtergelaten. En aan zijn overdreven boosheid die ochtend, toen zijn twee zonen niet snel genoeg uit hun bed kwamen, iets wat hij later nog wilde goedmaken. En aan het werk dat hem die dag nog te wachten stond. Allemaal gedachten waarop hij niet had gerekend toen hij zich al wekenlang op voorhand zo’n hotelbezoek had voorgesteld.

Frederik bleef wat ongemakkelijk met Sarah op zijn schoot zitten. Hij liet haar kussen half onbeantwoord en keek haar ongemakkelijk aan. ‘Sorry, ik weet niet wat ik heb. Ik heb hier zo lang naar uitgekeken, maar ik weet niet...’ Sarah werd niet boos, integendeel. Ze begon hem zacht te strelen en te masseren, maar ook zij kreeg de zaak niet meer rechtgetrokken. Een kwartier later stonden ze weer in de inkomhal, klaar om apart buiten te gaan, voor het geval een collega hen zou zien. De dag nadien stuurde Sarah hem een berichtje waarin ze zelf voorstelde om bij haar thuis af te spreken.

2 oktober 2036

Liefste Stella,

Ik heb vanavond eens door de fotoalbums van al onze reizen samen gesnuisterd. Het verscherpte mijn gevoel van gemis maar tegelijk deed het me op een vreemde manier goed. Een beetje zoals je kunt opgelucht zijn na een huilbui. Wat hebben we toch prachtige momenten beleefd samen! Ik hoop dat er zo nog vele zullen komen. Maar wat mis ik je... als klankbord, als steun, als toeverlaat...

Ik bel morgen nog eens naar het ziekenhuis om te horen hoe het met je is.

6 oktober 2036

Liefste Stella,

Eerste werkdag vandaag. De hele dag achter zo’n scherm... vrolijk wordt een mens er niet van. Maar goed, ik werd onthaald door mijn diensthoofd, Didier, het minst sportief ogende exemplaar van het selectiegesprek. Die leidde me rond en stelde me voor aan de andere collega’s op de verdieping. Daar viel veel beleefdheid te rapen, maar weinig diepgang. Ik voelde vooral onderzoekende blikken eens ik mijn rug had gedraaid, de hypocriete wezels.

Ik denk dat ik mezelf ga amuseren met een observatie van de menselijke verhoudingen op die werkvloer. Dat zal het afstompende werk wat compenseren.

7 oktober 2036

Liefste Stella,

Ik weet niet hoe het komt, maar de avonden met Bruno worden almaar eentoniger. Hij neemt me nog zelden mee uit. De laatste keer was naar Wonders, een wellness waar ik je ook eens mee naartoe wil nemen zodra je weer de oude bent. Maar dat is ondertussen ook al drie maanden geleden. En als ik heel eerlijk ben, mis ik zijn charme en humor. Die maakten onze relatie voor mij redelijk uniek. Het was ook de reden waarom ik hem als vaste klant heb aangenomen. Een zekerheid naast wat Patrick & Les Filles me biedt. Maar nu het back to basics is, is er nog weinig verschil met andere klanten. En hoezeer ik ook mijn best doe, zelfs de seks is mechanischer dan ooit. Ik vraag me af wat er met hem aan de hand is...

3

‘De lijst gezien? De moeite, hè?’ Frederik schiet uit zijn trance van herinneringen aan Sarah. Het is zijn collega-diensthoofd Didier. Hij heeft er de jongste tijd een sport van gemaakt om na elke verstuurde e-mail een woordje uitleg te komen geven. Frederik vond dat aanvankelijk een vervelende onderbreking van zijn werk, maar stilaan is hij er toch de voordelen van gaan inzien. Didier is altijd net iets beter op de hoogte dan de anderen en tijdens deze e-mailnagesprekjes deelt hij zijn extra informatie ook graag. Dat heeft Frederik zelfs al enkele keren geholpen om de strategie van de secretaris-generaal tijdens de daaropvolgende vergadering te doorzien.

Tegelijk frustreert het hem dat hij zo afhankelijk is van Didier om die informatie te hebben. Frederik en Didier zijn ongeveer in dezelfde periode diensthoofd geworden. In het begin was er voor Frederik geen enkele twijfel over wie de beste van de twee zou worden. Hijzelf was met grote onderscheiding afgestudeerd, hij was ook een harde werker en de secretaris-generaal had hem als nieuwkomer zelfs eens in haar nieuwjaarstoespraak genoemd. Niet bij naam weliswaar, maar het was wel duidelijk over wie het ging. Didier daarentegen is in de ogen van Frederik een windbuil. Een praatjesmaker die meer in de koffiehoek zit dan aan zijn bureau. Veel vaker dan anderen gaat Didier ook ’s middags buitenshuis lunchen. Wat hem een reputatie van wandelende restaurantgids geeft. Elke collega die een restaurant in de buurt zoekt, komt hem om tips vragen.

Alleen, en dat is voor Frederik het pijnlijke aan de zaak, is Didier intussen wel al verder geraakt dan hijzelf. Tot zijn ergernis haalt Didier met zijn afdeling niet alleen betere resultaten, hij heeft ook veel betere contacten met de kabinetsmedewerkers van de minister. Vooral dat laatste steekt enorm bij Frederik. Het is zijn ultieme ambitie om naar het kabinet van de minister door te groeien, maar hij weet dat dit via persoonlijke contacten moet gaan. Hij kent wel enkele kabinetsleden, maar niet zo close als Didier. In ieder geval weet Frederik nu al dat de dag waarop Didier naar het kabinet zou worden gedetacheerd, het dieptepunt van zijn loopbaan wordt.

‘Ik weet ook niet goed waarom ze die lijst nodig hebben’, zegt Didier, nog voor Frederik iets kan vragen. ‘Ik moest van de secretaris-generaal een overzicht maken van alle foutmeldingen in Sectie 2, ter en dit zijn ze. Meer kan ik er voorlopig ook niet van maken.’ Hij wijst naar het computerscherm van Frederik. ‘Maar wel indrukwekkend, hè, hoe snel wij dat voor elkaar hebben gekregen. Heb je trouwens gezien wie er ook tussen staat?’

Frederik voelt de blos van daarnet weer opkomen. Hij blijft ongemakkelijk voor zich uit kijken en probeert snel te bedenken welk antwoord het minste argwaan zou wekken. Als hij ‘ja’ zegt, verraadt hij misschien hun relatie. Maar doen alsof hij niks heeft gezien, komt ook raar over. De lijst staat al minutenlang voor zijn neus open. Didier wijst met zijn harige wijsvinger vlak onder haar naam. ‘Wie had dat verwacht, hè, ons Sarah’tje.’

Frederik vindt stilaan zichzelf terug. Het is niet abnormaal dat Didier haar naam ook heeft gezien. Ze heeft tenslotte iets meer dan een jaar voor hem gewerkt. Frederik schraapt zijn keel om te vragen wat nu precies de bedoeling is van die lijst, maar Didier geeft het antwoord al nog voor hij de vraag kan stellen. ‘Pas morgen op de vergadering weten we meer, blijkbaar. Ik heb de lijst moeten maken, maar zelfs op het kabinet wilden ze mij niet zeggen waarom precies.’

Wanneer Frederik van het ministerie thuiskomt, haast hij zich normaal gezien altijd snel van de oprit doorheen de tuinpoort naar de achterdeur. Nu laat hij de auto zich uitschakelen, houdt zijn handen op het stuur en sluit de ogen. Dit is het eerste rustige moment sinds hij Sarah die namiddag heeft teruggezien. Want zo voelt het. Alsof het niet gewoon haar naam in pixels op een scherm was, maar wel Sarah zelf. Alsof ze uit de doden is opgestaan en met zelfzekere tred op hem is afgestapt.

Frederik ziet haar weer helemaal voor zich, in het groene, strakke kleedje dat ze in de zomer soms droeg. Een soort Maria-verschijning, maar dan de sexy versie ervan. Hij ziet haar borsten op en neer gaan, deinend op de tred van haar hoge hakken. Ze kijkt hem uitdagend aan. Hoe dichter ze komt, hoe meer hij de spanning uit hun begindagen weer voelt opkomen. Hij ziet flarden van vrijpartijen als flashbacks terugkomen. Hoe hij haar zachte huid met de handen streelt. Hoe heerlijk zoet haar haar ruikt wanneer hij haar nek kust. Hoe opgewonden zij wordt wanneer hij haar perfecte borsten vastgrijpt, zacht maar toch stevig genoeg, en haar tepel liefkozend in de mond neemt. Hoe zij hem altijd kreunend vastgrijpt wanneer hij bij haar binnenkomt. Hoe gaaf haar lichaam is wanneer ze verstrengeld in elkaar liggen. Hoe ze elkaar soms de kleren van het lijf trekken zodra hij binnenstapt en hoe zij daarna hijgend op de keukentafel klaarkomt. Hoe hij siddert van genot wanneer ze traag met haar mond over zijn hele lichaam gaat. Hoe haar prachtige naakte lichaam meewiegt terwijl ze hem steeds sneller pijpt.

Frederik doet zijn ogen half open. In al zijn fantasie heeft hij niet gezien dat de klimaatschotten aan de garagepoort weer zijn dichtgeschoven. Hij heeft die vorig jaar na de grote overstromingen laten installeren. Normaal zouden ze alleen dichtgaan zodra de neerslag het alarmpeil bereikt, maar die dingen blijken zo overgevoelig dat ze al op het minste spatje reageren. Frederik stapt uit om ze handmatig weer weg te krijgen.

13 oktober 2036

Liefste Stella,

Ik heb vandaag kennisgemaakt met de directie-secretaresse van onze dienst. Toen ik tijdens de middagpauze de lift in dook om te gaan lunchen, bleek die al bevolkt met een gezette vrouw van middelbare leeftijd. Ze had een zwerm kraaienpootjes rond de ogen en bekeek me met oprechte belangstelling. ‘Jij bent wellicht ons nieuwke van data-input?’ vroeg ze zonder omwegen. ‘We hebben elkaar nog niet eerder gezien want ik ben net terug uit vakantie. Je aankomst is al gesignaleerd tot de bovenste verdieping. Ze zeggen altijd dat vrouwen viswijven zijn, maar de mannen kunnen ook wel weg met een tamtam, hè. Enfin, ik zal je de details besparen, maar je valt duidelijk in de smaak bij het heerschap.’

Het mens heeft een aanstekelijke lach. Ze stelde zich dus voor als ‘Mireille, de directiesecretaresse’ en vroeg of ik mee ging eten in de kantine. Hoewel ze uiterst sympathiek was, schudde ik een excuus-afspraak uit mijn mouw en vluchtte de straat op, naar Carlito’s, een pokézaak in de buurt. Ik bestelde een Hawaiian en een cola (of course) en zocht een tafeltje in de verste hoek, achter een oversized bananenplant.

Terug op kantoor ging ik naarstig aan het werk tot er – ik weet niet precies hoe lang ik al bezig was – plots een aanwezigheid rechts van mij voelbaar werd. Het bleek Frederik te zijn, de kerel die mijn diensthoofd had bijgestaan tijdens het selectiegesprek. Hij kwam polsen hoe mijn eerste werkdag verliep. Hij deed hard zijn best zakelijk te klinken en nam gestunteld nonchalant plaats op de rand van mijn bureau. Het gaf hem een licht paternalistische en toch flirterige uitstraling. Zijn blik klampte net iets te lang de mijne vast. Hoe subtiel, dacht ik. Ik antwoordde kort. Hij leek wakker te schieten uit een droom, stond weer op, bracht zo luchtig mogelijk ‘allez, succes nog’ uit en verdween naar de lift.

Ik ging weer aan het werk maar mijn lijst smolt als sneeuw voor de zon. Ik was veel te vroeg klaar.

15 oktober 2036

Liefste Stella,

Ik blijf erbij, er klopt iets niet met Bruno. Hij loopt er al een paar weken heel afwezig bij. Er moet iets zijn wat hem bezighoudt. Nu ik erover nadenk, besef ik dat hij ronduit chagrijnig loopt. Pas op, in die vijf jaar dat ik hem ken, heb ik natuurlijk al een paar onvolmaaktheden ontdekt achter zijn onberispelijke façade. Het is niet al charme en humor bij dokter Vergote. En het intrigeert me al langer hoeveel tegenstellingen in hem vervat zitten. Maar al dat kleins komt de laatste tijd almaar meer bovendrijven. Ik denk dat het te maken heeft met een soort patroon waarin we al een hele tijd verwikkeld zijn geraakt. Na de (vaak middelmatige) seks ligt hij meestal nog een half uur naar het plafond te staren. Dan begint hij te praten en zit er voor mij niet veel meer in dan knikken en ‘hummen’. Het plafond vervult de rol van een biechtstoel, heb ik de indruk, en ik ben de priester achter het gordijn.

Het is soms ontluisterend om zijn gedachtegang te volgen. Intelligent zal hij wel zijn. Tegelijk vind ik hem een tikkeltje wereldvreemd en soms zo beperkt in zijn denken. De manier waarop hij alles en iedereen in een vakje parkeert bijvoorbeeld. Alsof de mensheid bestaat uit enkele templates en elk individu in een ervan past. Wat niet in de template hoort, wordt genegeerd of zo geïnterpreteerd dat het beeld klopt. En omdat hij een persoonlijkheid heeft die als een bulldozer over je heen walst, heb je de neiging braaf in je template te kruipen. Als een hond die zich oprolt in een te kleine mand. Nu, mij hindert het niet, integendeel. Ik rol me met plezier op in de template die hij uiteraard op mij plakt: die van hersenloos lustobject, occasioneel pronkstuk en praatpaal met dienst.

Wat me ook al lang verbaast, is hoe weinig hij zichzelf en zijn wereldbeeld in twijfel trekt. Het maakt alles schijnbaar simpeler. In werkelijkheid botst hij geregeld tegen de grenzen van zijn eigen, beperkte blik. Een bromvlieg die telkens opnieuw tegen hetzelfde raam op botst, zich nukkig vasthoudend aan de overtuiging dat hij zo naar buiten kan vliegen. Nooit komt het in hem op eens wat verder rond te kijken en andere uitwegen te overwegen. Hoeveel keer heb ik hem al hetzelfde, frustrerende verhaal horen vertellen over assistentes? De naam verandert om de zoveel maanden, dat wel, maar de verhalen zijn copy-paste. Bij de start slikt hij ze als het ware in en zijn alleen superlatieven goed genoeg om ze te beschrijven. Tot er iets gebeurt wat hem niet aanstaat. Dan spuugt hij ze weer uit en kan er ineens geen positief woord meer aan die persoon worden gespendeerd. Telkens opnieuw denk ik dat hij toch stilaan zal beseffen dat het geen toeval kan zijn. Dat hetzelfde patroon zich niet opnieuw en opnieuw kan voltrekken zonder dat hij er zelf aandeel in heeft. Quod non. Vreemd is dat.

17 oktober 2036

Liefste Stella,

Mireille, de directiesecretaresse van mijn diensthoofd Didier, werpt zich op als ‘La Mamma’ van de dienst. Ze is een van de anciens. Dat straalt trouwens op allerlei manieren van haar af. Haar bureau lijkt wel een verlengstuk van haar salon. Foto’s overal, kaartjes met van die levenswijze spreuken als ‘pluk de dag’ en dergelijke, kaders, planten en beeldjes. Er ligt een kussen met tekeningen van hondjes op haar stoel. En... inderdaad: ook een knuffel ontbreekt niet. Het is zo’n kitscherig geval. Een roze beer (godbetert!) met een vies rood tongetje dat uit zijn mond hangt, een of ander vreselijk truitje gespannen rond zijn buik met ‘love’ op. Jij zou er echt wild van zijn ;-). Enfin, je ziet ongeveer welk type die Mireille is, hè. Elke ochtend verschanst ze zich de eerste tien minuten achter haar beautycase en laat een heel arsenaal aan potjes en borsteltjes de revue passeren. Er komt zelfs een wimperkruller aan te pas, zo’n ding dat eruitziet als een middeleeuws marteltuig. Man, wat sleurt ze daarmee aan haar bovenste oogleden! Ik ben altijd bang dat haar oogbol eens uit haar oogkas zal floepen. Na die tien minuten verschijnt een gepoederde en beschilderde versie van Mireille achter dat deksel. Een soort Egon Schiele-uitgave van het origineel. En dan, na die dagelijkse make-over, neemt ze haar rol ten volle op. Dan ontfermt ze zich over mij, nieuw bloedje. Ze troont mij overal mee naartoe, als was ik een kostbare vondst.

4

Het is lang geleden dat de secretaris-generaal haar diensthoofden nog eens fysiek heeft samengeroepen. Frederik is als eerste in de vergaderzaal aangekomen. Het ruikt er naar ontsmettende zeep. Door de hoge ramen heeft hij een goed uitzicht over de hoofdstad. Even volgt hij een pakjesdrone die opvallend laag vliegt. Wanneer die weer omhoogschiet, lijkt ze een andere drone bijna te raken. Al kan Frederik niet goed inschatten hoe ver ze van elkaar af vliegen, zijn dieptezicht laat hem in de steek. Intussen beginnen ook de collega’s binnen te druppelen. Iedereen knikt elkaar toe. Echt praten doen ze niet. Zij vormen niet het soort team zoals Frederik weleens over andere ministeries hoort, waarbij de diensthoofden een hechte groep vormen. Onder deze secretaris-generaal geldt eerder een concurrentiemodel. Frederik is allang gestopt om zich daar zorgen over te maken. Zijn resultaten zijn altijd naar behoren geweest, dat is het belangrijkste.

De SG laat opvallend lang op zich wachten. Het hologram met agendapunten staat al op. Behalve Didier zijn alle diensthoofden aangekomen. Elk zijn ze op hun eigen scherm met andere dingen bezig. Frederiks buurvrouw staart gebiologeerd naar haar horloge. Hijzelf scrolt door de berichten op zijn smartphone. Al doet hij dat vooral om zijn ongeduld te verbergen. Hij is sinds gisteren niet meer gestopt met aan Sarah te denken. Hij wil weten wat die lijst betekent en waarom zij daarop staat.

De secretaris-generaal heeft de reputatie een harde tante te zijn. Dat wordt binnen het ministerie ook gretig gedeeld met anekdotes en roddels. Frederik probeert zich daar altijd afzijdig van te houden. Voor een stuk uit loyauteit. Tenslotte was zij altijd de eerste om hem kansen te geven in zijn carrière. Maar ook omdat hij, in tegenstelling tot anderen, inziet dat zij meestal wel het goede voor heeft. Ze is inderdaad niet altijd de gemakkelijkste, maar wel om een hoger doel te dienen. Of toch wat zij als hoger doel ziet. In vergaderingen durft ze zelfs kritisch te zijn over het beleid van de minister. Al heeft ze daarmee nooit echt iets kunnen veranderen. Integendeel zelfs, want nu wordt ze bij politieke beslissingen niet eens meer betrokken. Voor haar verzet tegen de Solidariteitswetten indertijd was er in politieke kringen wel nog enig begrip, de SG was ook lang niet de enige die een verplichte euthanasie op drieëntachtig jaar te verregaand vond. Maar toen ze ook tegen de invoering van de ID-chips begon te ageren, ging de deur helemaal dicht. De minister heeft haar daarna uit wraak de campagne laten organiseren om de ID-chips bij de bevolking in te spuiten. Waarop de SG dan weer overijverig werd en de chipcentra zo goed uitbouwde dat heel Europa naar ons kwam kijken. Frederik kon het bijna niet aanzien toen diezelfde minister de SG publiekelijk feliciteerde omdat ons land in de top vijf van hoogste chip-graad zat. De secretaris-generaal zelf is er daarna nooit meer op teruggekomen, maar Frederik voelde dat er toen een verbittering in sloop. En die zal er tot haar pensioen binnenkort waarschijnlijk ook niet meer uitgaan.

‘Laten we meteen ter zake komen.’ Frederik schrikt. Hij had de secretaris-generaal niet zien binnenkomen. Ook Didier is aangekomen. De twee gaan zitten. Zouden die twee iets hebben bekokstoofd? Terwijl de SG de bestanden in het hologram opent, bijt ze op haar onderlip. Frederik weet wat dat betekent. De vrouw die nooit haar emoties laat zien, heeft een eigen, kleine codetaal die Frederik intussen herkent. De onderlip staat voor een dossier waar ze het inhoudelijk moeilijk mee heeft, maar waarover ze geen openlijke discussie wil voeren. Correct afhandelen is het devies, maar verder niet te veel belang aan hechten. ‘Ik neem aan dat ik Sectie 2, ter hier niet meer hoef uit te leggen’, zegt ze. ‘En ook niet dat wij op voorhand hebben gewaarschuwd voor mogelijke misbruiken net in dit onderdeel?’ Sectie 2, ter gaat over de procedure bij overlijden. Bij de uitrol van de chips was hiervoor heel weinig politieke interesse, waardoor de procedure in de wetgeving heel vaag is uitgewerkt.

‘De minister heeft ons gevraagd een overzicht te geven van overlijdens waarbij de chip zonder geldige reden ontbreekt in het lichaam. Dankzij Didier hebben we dat al snel tot slechts zevenenzestig verontrustende cases kunnen reduceren. Maar misschien kun jij dat zelf even toelichten, Didier.’

Frederik voelt zijn gezicht somber worden. Eerst komen ze samen binnen, nu doet de SG ook nog eens zo familiair tegen Didier. Vroeger deed ze tegen hem ook zo, maar die tijd lijkt definitief voorbij. Wanneer Didier het woord neemt, steekt hij weer zijn zelfde riedeltje af, over de succesvolle koppeling van databanken, de snelheid waarmee die werken en de analytische basis die zij hem bieden. Alsof die stomme databanken levende wezens zijn, of zelfs zijn bloedeigen kinderen. ‘Zijn hierover nog vragen?’ sluit de secretaris-generaal het betoog van Didier af.