Patronen Doorbreken: Het Ultieme Boek!

Gewoontes Veranderen Doe Je Zo – Handboek Voor Verandering: Slechte Gewoontes Veranderen & Patronen Doorbreken

Eerste druk, september 2023

© Rubin Alaie, Het NLP College
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm en op enige wijze, zonder voorafgaande toestemming van de auteur.

ISBN
9789493347267

Colofon
Auteur & uitgever: Rubin Alaie, Het NLP College
Foto omslag: Unsplash, Pexels & Pixabay
Foto’s binnenwerk: Unsplash, Pexels & Pixabay

Bronvermelding
Voor de totstandkoming van dit boek is gebruik gemaakt van onderzoek & persoonlijke ondersteuning van docenten in dit vakgebied, onder andere: Saskia Janssen, Peter Dalmeijer en dr. Vincent van der Burg PhD. Met extra dank aan: Saskia Janssen, Peter Dalmeijer & Vidarte.

Inhoudsopgave

Inleiding

Zo werkt dit boek

Extra steun bij dit boek

Kerndeel van dit boek

Praktische inspiratie om patronen te doorbreken

Tip 1 – Humor en provocatie doorbreken patronen

Tip 2 – Doorbreek iets wat 100% van de keren op dezelfde manier gedaan wordt

Tip 3 – Doe niet wat je zegt

Tip 4 – Doe het tegenovergestelde van wat iemand zegt

Tip 5 – Ga naar een andere ruimte, plaats en tijd (door middel van een verhaal)

Tip 6 – Begin (opeens) een ander gespreksonderwerp

Tip 7 – Begin met een ‘vreemd’ ander gespreksonderwerp

Tip 8 – Zeg of doe lekker gekke dingen

Tip 9 – Overlading van de kritische factor

Tip 10 – Gebruik verwarring om patronen te doorbreken

Tip 11 – Dans en beweeg

Tip 12 – Schakel met je aandacht tussen interne en externe ervaringen

Tip 13 – Focus op een andere emotie

Tip 14 – Praat over afleiding / vergeetachtigheid

Tip 15 – Verander van representatiesysteem

Tip 16 – Neem een ander perspectief aan

Tip 17 – ‘Wat is dat daar achter je?’

Tip 18 – Gebruik heel veel dubbel negatieve formuleringen

Tip 19 – Doorbreken een verwachtingspatroon dubbel

Tip 20 – Doe onderzoek naar de patronen van de ander

Tip 21 – Vestig de aandacht op iets onbelangrijks als patroononderbreking, waardoor je het probleem geen aandacht meer geeft

Tip 22 – Geef iemand opeens een omhelzing als liefdevolle patroononderbreking

Tip 23 – Chunk up en Chunk down

Tip 24 – ‘Laten we even pauzeren' (Pauzes zijn patroononderbrekingen!)

Tip 25 – Gebruik Ambiguiteiten

Tip 26 – Gooi met iets over

Tip 27 – Hoofd, schouders, knie en teen!

Tip 28 – Maak een opdrachtje

Tip 29 – Doe een snelle elicitatie van een TOTE-strategie

Tip 30 – Denk aan een koude douche

Tip 31 – Doe een maandje aan ‘intermittent fasting'!

Tip 32 – Zie alleen de goede dingen in een ‘slechte' situatie

Tip 33 – Doe een kinesthetische swish-techniek

Tip 34 – Losschudden!

Tip 35 – Beweeg maar met je tenen en vingers

Tip 36 – Stamp met een voet, draai 360 graden, stamp met de andere voet, maak een Y met je lichaam

Tip 37 – Doe NLP New Code Games

Tip 38 – Doe klassieke NLP-interventies

Tip 39 – Gebruik omdenk-technieken

Tip 40 – Gebruik je ademhaling en andere simpele Mindfulness-technieken

Tip 41 – Focus opeens op iets heel anders met je ogen

Tip 42 – Doe gewoon eens iets op een andere manier dan je gewend bent

Tip 43 – Doe iets anders: iets dat je normaal gesproken niet doet (en het liefst dagelijks)

Tip 44 – Klop met je handen heel snel op je lichaam en adem luid uit

Tip 45 – Verwerk oude emoties

Tip 46 – Zet een stoelen-opstelling eens anders neer

Tip 47 – Leef je leven in setjes van 30 dagen durende experimenten

Tip 48 – Choqueer en speel met emoties

Tip 49 – Gebruik schematherapie

Tip 50 – Richt je op iets positiefs: voel je dankbaar

Tip 51 – Doe vaak een patroononderbreking

Dat waren alvast een aantal snelle tips om patronen te doorbreken – Laten we nu op de theorie ingaan

Verwarring en ‘overload' zijn belangrijke tools om patronen te doorbreken, maar waarom?

Hoe zorgt verwarring voor een patroononderbreking?

De kritische factor omzeilen: hoe ga je te werk?

De ‘Break State' in NLP-interventies is een patroononderbreking

Belangrijke regel: zet de patroononderbreking steeds direct in

Waarom werkt een patroononderbreking?

Een stapje terug… Je kunt nu patronen onderbreken, maar hoe herken je ze?

Patronen herkennen: een leuke oefening

Herken patronen steeds vaker… En doorbreek die patronen vervolgens!

6 Essentiële Coachvaardigheden Om Patronen Te Doorbreken: Coach-Competenties Die Iedere Coach Moet Beheersen

Anti-coachvaardigheden: wat coaching zeker niet is…

Essentiële coach-competenties: doe deze 6 dingen als coach

Vaardigheid 1: langetermijnvisie en werken met jaartrajecten

Vaardigheid 2: concretiseren, implementeren en activeren door doe-werkwoorden te vinden

Vaardigheid 3: geef huiswerktaken

Vaardigheid 4: de ladder tegen de juiste muur zetten (Effectiviteit: heb je wel het goede gedaan?)

Vaardigheid 5: daadwerkelijk de ladder op klimmen (Efficiëntie: heb je het wel goed gedaan?)

Vaardigheid 6: ga niet psychologiseren maar geef een schop onder de kont

59 Krachtige Coaching-Tips

Coaching-tip 0 – Stel een duidelijk doel… dit is 80 procent van het werk

Coaching-tip 1 – Span je in, want je bent niet zomaar gezellig een gesprekje aan het voeren

Coaching tip-2 – Onderneem direct actie en onderneem veel – herhaalde – actie

Coaching-tip 3 – Succesvolle coaches onderscheiden zich niet met technieken, maar met hun verbinding en aanwezigheid

Coaching-tip 4 – Let op de vorm en benoem de patronen die je daarin aantreft

Coaching tip 5 – Ontwerp(!) huiswerk (of laat de client het huiswerk bedenken)

Coaching tip 6 – Laat je cliënt focussen op wat hij/zij wil

Coaching-tip 7 – Wees geen zachte heelmeester

Coaching tip 8 – Verplaats je cliënt fysiek

Coaching tip 9 – Stelt de client een vraag? Zoek naar de juiste vraag áchter die vraag

Coaching tip 10 – Coachen met babystapjes (Kaizen)

Coaching tip 11 – Heb een bewijs-procedure voor het behalen van het doel van de client: meten is weten

Coaching-tip 12 – Blijf continu checken bij de cliënt

Coaching-tip 13 – Je kunt op ieder moment de congruentie en ecologie checken

Coaching-tip 14 – Maak het klein en behapbaar

Coaching-tip 15 – Je gemoedstoestand lost al een heleboel op: analyseer later pas het probleem/doel

Coaching-tip 16 – Zorg voor een goed begin: de eerste stappen bij het voorbereiden van een interventie…

Coaching tip 17 – Gebruik de NLP-spirit door te vragen: ‘Hoe?'

Coaching tip 18 – Zet een stevig begin neer met de volgende tools

Coaching tip 19 – Heb stiltetolerantie

Coaching tip 20 – Installeer een filter ter bescherming voor jezelf

Coaching tip 21 – Ken een goede balans tussen permissief en autoritair

Coaching tip 22 – Praat (en schrijf!) even na met de client

Coaching-tip 23 – Laat aan de cliënt weten hoe belangrijk coaching is

Coaching tip 24 – Pseudo orient in time voor minder weerstand

Coaching tip 25 – Raak de client aan

Coaching tip 26 – ‘Go First'

Coaching tip 27 – Subtiel knikken voor volgzaamheid – De interne ja-ladder

Coaching tip 28 – Wat mensen zeggen over anderen zeggen, slaat op hunzelf

Coaching tip 29 – Spiegel de client om hem of haar iets af te leren

Coaching tip 30 tot en met 59

Laten we dit hoofdstuk afsluiten met een affirmatie voor coaches

Het Belangrijkste Coach-Model: Het Outcome Model [Volledig Stappenplan!] [Grow-Model]

Stap 0 – Begin nooit zomaar met een model: maak eerst ‘rapport' met de cliënt

Stap 1 – Alvast ‘model-loos' vragen wat het doel is

Stap 2 – Tijdlijn neerleggen (optioneel)

Stap 3 – Structuur uitleggen

Stap 4 – ‘Permissieve’ elementen

Stap 5 – De vier punten van het model aflopen:

Punt 1 – Huidige situatie (HS)

Punt 2 – Gewenste situatie (GS)

Punt 3 – Obstakels (OB)

Punt 4 – Hulpmiddelen/Hulpbronnen (HB)

Stap 6 – Gesprek samenvatten in wij-vorm

Stap 7 – Het doel installeren op de tijdlijn

Stap 8 – Afsluiten met een vooronderstelling dat de client iets meeneemt

Ecologie-check

Huiswerk opgeven aan de client

Intakegesprek: stel deze vragen [Voorbeeldformulier & Stappenplan]

Coachplan opstellen: voorbeeld

Welke elementen horen in een intakegesprek?

De Échte Coachvraag Helder Krijgen? 3 Confronterende Coachvragen

Vraag 1: de schaamte-vraag

Vraag 2: de anders-werk-ik-niet-met-je-vraag

Vraag 3: de upchunk-vraag: Wat krijg je als je het doel hebt behaald?

Pijn & Plezier Als Coach-Middel

Wat is het pijn-plezier-principe, het belangrijkste onderdeel van NAC?

De verschillende namen van het pijn-plezier-principe…

Waarom werkt het pijn-plezier-principe?

Wat zijn de stappen om dit principe (de Dickens-techniek) toe te passen?

Hoe Motiveer Je Iemand? 20 Krachtige Tips [Bemoedigen & Motiveren]

Tip 1 – Hoe werkt motivatie het beste? Gebruik pijn en plezier!

Tip 2 – Motiveer en bemoedig met de ‘Wat als…'-techniek!

Tip 3 – Positief gedachten lezen

Tip 4 – Bemoedig op hogere logische niveaus

Tip 5 – Bemoedig ook op growth mindset, dus lagere niveaus

Tip 6 – Motiveer door niks voor te kauwen

Tip 7 – Weet je wat goed werk? Er überhaupt al zijn voor die persoon

Tip 8 – Jezelf motiveren? Hoeft helemaal niet! Ontvang lekker hulp!

Tip 9 – Goed leren bemoedigen? Richt je op eigenwaarde!

Tip 10 – Voordat je iemand kunt motiveren, moet die persoon jou vertrouwen

Tip 11 – Laat je discipline groeien

Tip 12 – Stel doelen

Tip 13 – Zet kleine stapjes

Tip 14: Het mega-cliché: weest trots en beloon jezelf

Tip 15: Muziek geeft een moraalboost

Tip 16: Blijf lief en mild voor jezelf

Tip 17: “outside the box” denken door iets op een nieuwe manier te doen

Tip 18: Een positief voorbeeld vinden

Tip 19: Werk met to-do lists en werk deze ook af

Tip 20: Geniet van je taak: ontvlucht je taak niet

Positieve Intentie Herkaderen: Belangrijke Coachmechaniek

Positieve intenties en behoeften kunnen op waardevolle én waardeloze manieren vervuld worden

(H)erken dus de fundamentele behoefte/positieve intentie!

Fundamentele behoefte 1: Zekerheid, veiligheid en controle

Fundamentele behoefte 2: Onzekerheid, variatie, vrijheid en zelfstandigheid

Fundamentele behoefte 3: Belangrijkheid en erkenning

Fundamentele behoefte 4: Liefde en connectie

Fundamentele behoefte 5: Groei

Fundamentele behoefte 6: Bijdragen

Herken je een disfunctionele manier voor een positieve behoefte/intentie? Herkader hem als volgt!

Manier 1: scheid gedrag van intentie

Manier 2: vind het probleem achter het probleem met de vraag: “Waar loop ik voor weg? Wat wil ik niet voelen?”

Manier 3: extra vragen die je kunt stellen om een positieve intentie-herkadering uit te voeren

Gedrag Veranderen: Slechte Gewoontes Afleren & Doorbreken

Tip 1 – Hoe kom je van slechte gewoontes af? Begin met de ‘hoe-vraag' om tot zelfkennis te komen

Tip 2 – Nu je weet waar het ‘mis gaat', kun je het patroon gericht doorbreken

Tip 3 – Doorsta de initiële pijn om dat ongewenste patroon te doorbreken

Tip 4 – Gebruik de kracht van ‘nieuwigheid' om gewoontes te veranderen

Tip 5 – Doorbreek ongewenste gewoontes niet met je gedachten, maar wel met daden

Tip 6 – Neem babystapjes door de Kaizen-methode toe te passen

Tip 7 – Wees niet streng voor jezelf: er is niks mis en het gaat goed!

Tip 8 – Herkader de positieve intentie & vervul de fundamentele behoefte op een betere manier!

Tip 9 – Herkader de context van het ongewenste gedrag

Tip 10 – Vind brandstof! Analyseer jezelf met het pijn-plezier-principe

Tip 11 – Gewoonte afleren? Neem de regie over van het onstuimige reptielenbrein (dat wel een positieve intentie heeft)

Tip 12 – Vergroot je bewustzijn… en dat doe je door meditatie (alleen al ademen kan genoeg zijn!)

Tip 13 – Ook vergroot je jouw bewustzijn over oude gewoontes door te reflecteren en de reflecties op te schrijven

Tip 14 – Nieuwe gewoonte ontwikkelen? Staar je niet blind op het probleem, maar kijk naar wat je wilt

Tip 15 – Heb wat belangrijks in je leven

Tip 16 – Meer bewustzijn door een formeel doel te stellen

Tip 17 – Maak even een plaatje van je nieuwe gedrag: visualiseren (met fantasie!) en affirmeren

Tip 18 – Omring jezelf met excellente mensen

Tip 19 – Gebruik de kracht van de logische niveaus

Tip 20 – Neem verantwoordelijkheid, oftewel: wees proactief om je gedrag te veranderen

Tip 21 – Forceer je nieuwe gewoontes niet, maar gebruik ‘power' door te vertrouwen en los te laten

Tip 22 – Hoe lang duurt het om een nieuwe gewoonte aan te leren? Je kunt nu direct gewoon anders leven

Tip 23 – Onderhandel nooit met jezelf: pas de vijf-seconden-regel toe

Tip 24 – Onderhandel nooit met jezelf: doe het 100%

Tip 25 – Slechte gewoontes doorbreken? Niks is zo effectief als een coach

Tip 26 – Praat er met anderen over: zing je blues en geef het daarmee ruimte

Tip 27 – Dissocieer ervan

Ziektewinst: #1 Saboteur Van Succes [Definitie & Uitleg]

Wat is ziektewinst?

Voorbeelden van ziektewinst

De behandeling voor ziektewinst

Vragen om te stellen om rekening te houden met ziektewinst (behandelen door te voorkomen)

Behandelen via herkaderen (van de fundamentele behoeften)

Behandelen met intense pijn en intens plezier

Ook beperkende overtuigingen blijven hangen door ziektewinst

Bonushoofdstuk: Overzicht van alle bekende coachmodellen

Bonushoofdstuk: Verschillende coachingsstijlen

Bonushoofdstuk: Coachingmethodes Overzicht

Bonushoofdstuk: Wat Is NLP Coaching & Wat Doet Een NLP Coach?

Bonushoofdstuk: Provocatief coachen: 76 voorbeelden & technieken

Wat is provocatief coachen? De betekenis van provocatief coachen…

Het ontstaan van provocatief coachen (provocatieve gespreksvoering)

De 6 vooronderstellingen (principes) van provocatief coachen

Waarom werkt provocatieve therapie?

Liefdevolle voorwaarden om te provoceren/plagen

Dus: leef eerst mee vóór je begint aan provocatieve gespreksvoering

Provocatieve techniek 1: Advocaat van de duivel – Voorschrijven van het symptoom / probleem

Provocatieve techniek 2: Advocaat van de duivel – Verdedigen van het probleem / het probleem ontkennen

Provocatieve techniek 3: Het doel betwisten / er geen geloof in hebben dat het goed komt

Provocatieve techniek 4: Stereotyperen! Bijvoorbeeld via de vier ‘Spreek-modi'

Provocatieve techniek 5: Absurde oplossingen en verklaringen

Provocatieve techniek 6: Liefdevolle omgekeerde psychologie (dit is zelfs non-provocatief)

Provocatieve techniek 7: Humor, spot en overdrijven (van het negatieve zelfbeeld van de cliënt)

Provocatieve techniek 8: Imiteren/nabootsen

Provocatieve techniek 9: Twee keer ‘jojo-en' tussen overdrijven en ontkennen

Provocatieve techniek 10: Tegen de gedragsregels van een professionele coach ingaan

Provocatieve techniek 11: Positief affirmeren op het eind

Bonushoofdstuk: 3 Voorbeelden Van Coachgesprekken

Bonushoofdstuk: Waarom Coaching?

Bonushoofdstuk: Waarom Coach Worden? 3 Redenen

Bonushoofdstuk: Hoe Word Ik Coach? Zo Word Je (Zakelijk) Succesvol Als Coach

Bonushoofdstuk: Coach-Praktijk Opzetten: 22 Tips Om Te Starten, Promoten & Verdienen

Bonushoofdstuk: 169 coachingsvragen voor in de toolbox van iedere coach

Meer van Rubin Alaie

Meer van Rubin Alaie

Inleiding

Hoe kun je patronen doorbreken? Hoe help je jezelf of iemand anders van slechte gewoontes af? Hoe komt verandering tot stand? In dit boek krijg je alle antwoorden.

Je vindt in dit boek namelijk honderden tools, tips, inzichten, stappenplannen en quotes om patronen effectief te doorbreken.

We beginnen dit boek eigenlijk op een heel simpele manier: je krijgt meteen 50 manieren om patronen te doorbreken. Dat is misschien een beetje te simpel, dus in de hoofdstukken die volgen, gaan we dieper in op allerlei coachingstechnieken waarmee patronen doorbroken kunnen worden.

Zo bespreken we tools als: noodzaak scheppen om te veranderen, concretiseren, doelen stellen, visualiseren, huiswerktaken meegeven, niet psychologiseren maar in beweging komen… en nog veel meer.

Zo zijn er volledige hoofdstukken gewijd aan motivatie, herkaderingen, gedragsverandering, ziektewinst en zelfs de provocaiteve manier om patronen te doorbreken.

Kortom: dit boek bevat alle tools om patronen succesvol te doorbreken.

Zo werkt dit boek

De uitnodiging van dit boek is om iedere dag een les of inzicht van dit boek als intentie mee te nemen in je dag.

Met andere woorden: dit boek werkt als volgt…

Op sommige dagen geeft dit boek jou letterlijk een handeling die je gedurende die dag doet. Je mag de tool, techniek of tip toepassen zoals het in het betreffende hoofdstuk beschreven staat.

Op sommige dagen geeft dit boek je een inzicht. Dit inzicht kun je als intentie meenemen in je dag: je leest de tekst die bij de nieuwe dag staat en neemt dat mee als intentie in je dag.

Na een aantal maanden kun je vervolgens het verschil in jouw ontwikkeling opmerken.

Extra steun bij dit boek

Omdat jij de commitment hebt gemaakt om aan dit boek te beginnen en daarmee jezelf te ontwikkelen, bied ik je graag wat extra steun.

Kun je bijvoorbeeld een extra stok achter de deur gebruiken om met de inhoud van dit boek aan de slag te gaan? Je mag op verschillende manieren jouw ervaringen en voortgang met me delen. Dat kan bijvoorbeeld via de volgende wegen:

Je mag me altijd mailen op hallo@rubinalaie.nl met al je vragen. Ook kun je me uiteraard gewoon vertellen dat je met dit boek begonnen bent en wat je intentie is. Intenties komen namelijk altijd uit, dus deel het gerust met me!

Je kunt met de andere lezers van mijn boeken in contact treden door een account te maken en berichtjes te plaatsen op mijn lezerscommunity: ga naar community.hetnlpcollege.nl. Ik reageer sowieso op ieder bericht, evenals mijn andere enthousiaste lezers. Dus voel je welkom om mee te praten!

Je kunt ook op Instagram aan me laten weten hoe het met je voortgang gaat. Dat kan via mijn account @rubin_alaie

Kerndeel van dit boek

Welkom in de kern van dit boek. Hier deel ik de belangrijkste lessen en bites met je.

Ik nodig je uit om iedere dag een inzicht, challenge, tool of tip uit dit hoofdstuk te lezen en als intentie te nemen…

Praktische inspiratie om patronen te doorbreken

In dit hoofdstuk leer je precies hoe je oude patronen kunt doorbreken en uit vicieuze cirkels kunt raken. Je vindt hier simpele, concrete technieken & oefeningen zodat je al die oude patronen kunt loslaten. Dankzij patroononderbrekingen kun je bijvoorbeeld negatieve gewoonten en gevoelens herkennen en veranderen. Lees verder…

Laten we direct beginnen met de tips om patronen te doorbreken

Bekijk eerst alle tips. Daarna gaan we uitgebreid in op de achterliggende werking van deze tips. Veel van deze tips kunnen op iemand anders toegepast te worden om het patroon van een ander persoon te doorbreken.

Als je constant gedragingen, gemoedstoestanden of andere patronen onderbreekt terwijl ze zichzelf in gang willen zetten, kan het patroon onmogelijk nog afgevuurd en doorgezet worden. Maak een kras in de cd. Hierdoor kan het liedje niet meer afgespeeld worden als je het in je cd-speler doet.

Ook vind je hieronder veel tips die je op jezelf kunt toepassen. Weet in ieder geval dat je met onderstaande tips patronen kunt doorbreken, én dat je daarna een nieuw patroon ervoor in de plaats kunt gaan zetten. Dat leer je na alle tips…

Als patronen zijn doorbroken, ontluiken er nieuwe werelden…
– Tuli Kupferberg

Tip 1 – Humor en provocatie doorbreken patronen

Humor is een geweldige manier om de aandacht af te leiden en op die manier patronen te doorbreken. Bijkomend voordeel is dat dit meteen een bronvolle gemoedstoestand veroorzaakt, namelijk eentje waarin gelachen wordt.

Een goed voorbeeld is Jurgen Klopp, die met humorvolle patroononderbrekingen zijn team in een goede gemoedstoestand brengt voor belangrijke prijzen en daar zelfs de champions league mee won.

“Hij opende de lockerroom-meeting met zijn shirt in zijn Cristiano Ronaldo-boxer”, lacht Wijnaldum in gesprek met The Athletic. Ronaldo was dé man om te vrezen en zat in het team van de tegenstander.

“De hele kleedkamer lag dubbel van het lachen. Dat brak het ijs. Normaal gesproken is men in zulke situaties erg serieus en geconcentreerd. Maar hij was juist relaxed en maakte deze grap”, aldus Wijnaldum,

“Hij heeft wel honderd van zulke grappen uitgehaald. Als je ziet dat je manager vol vertrouwen is en ook heel relaxed is, dan heeft dat een effect op de spelers. Hij is in dat soort dingen een vaderfiguur voor de spelers. Met zijn grappen en zijn lichaamstaal neemt hij de druk weg bij de spelers.”

Ook provocatief coachen doorbreekt patronen. Dit werkt fantastisch, en het is ook nog eens erg humorvol. Lees het hoofdstuk over provocatieve coaching (met veel tips en voorbeelden)!

Tip 2 – Doorbreek iets wat 100% van de keren op dezelfde manier gedaan wordt

Een goed voorbeeld hiervan is handen schudden. Wanneer je de hand van de andere persoon schudt, verwacht hij een normale handdruk omdat dat altijd gebeurt. Als je opeens iets heel anders gaat doen terwijl jullie elkaars handen vasthebben, is het patroon doorbroken waardoor de ander in de war is. En in de war raken is gezond! Dat leer je nadat we alle tips hebben gehad…

Sporters zetten ook vaak een patroon op. De tegenstander zal steeds op dezelfde manier reageren. Daarna doorbreken ze het patroon. Denk aan keepers of penaltynemers tijdens een penaltyreeks.

Ook in de supermarkt is het echt nodig dat er een bepaalde patronen doorbroken worden. Caissières hebben geen aandacht voor de klant en zeggen blindelings steeds hetzelfde. Onderbreek dit patroon door iets te zeggen wat totaal anders is dan verwacht wordt: ‘Je denkt toch niet dat ik ga betalen…'

Nog een laatste voorbeeld: Milton Erickson wist dat probleemkinderen steeds hetzelfde patroon te horen kregen van boze ouders. Dus wat deed Erickson? Hij doorbrak het patroon door het juist te gaan bemoedigen en zelfs door mee te doen met het kind door het kind te gaan spiegelen.

Tip 3 – Doe niet wat je zegt

Je kunt ook aankondigen iets te gaan doen, terwijl je in de praktijk iets anders gaat doen of datgene eerder gaat doen. Bijvoorbeeld:

Als je zegt dat je tot 10 gaat tellen en bij 10 “Ga in trance” gaat zeggen, kun je dat in de praktijk al bij 6 doen om het bewuste van de client daadwerkelijk van zijn apropo te brengen.

Je vertelt de andere persoon dat hij tegen je hand aan moet drukken, en na een paar keer geef je geen weerstand meer maar ga je met de kracht van de ander mee in de richting waarin de ander drukt.

Tip 4 – Doe het tegenovergestelde van wat iemand zegt

Vraagt iemand je heel specifiek om iets te doen, en als jij dan precies het tegenovergestelde doet, zal er verwarring optreden bij degene die je de opdracht gaf. Een patroon (doen wat verwacht wordt) is succesvol doorbroken!

‘Dit is te roze.'
‘Het is oranje.'

Tip 5 – Ga naar een andere ruimte, plaats en tijd (door middel van een verhaal)

Je kunt iemand verwarren door de ander in de tijd te oriënteren door het verleden, het heden, de toekomst, het nu, straks of wat dan ook.

Leid dus af naar een andere ruimte, plaats en tijd. Bijvoorbeeld door een verhaal of metafoor te vertellen of door het over een andere herinnering te hebben. Als je een verhaal of een anekdote vertelt ben je de persoon in een andere locatie en tijd aan het brengen, waardoor ze niet kritisch hoeft na te denken. “Ik neem je mee naar een tijd in het verre verleden, in land hier ver vandaan.”

Tip 6 – Begin (opeens) een ander gespreksonderwerp

Begin een ander onderwerp om op te focussen. Stel hierbij bijvoorbeeld een open vraag.

Een docent geeft het huiswerk op en wisselt daarna abrupt van onderwerp. De leerlingen zullen het zich niet bewust herinneren, dus ze zullen er geen bewuste weerstand tegen hebben. Ze zullen het huiswerk wel maken.

Tip 7 – Begin met een ‘vreemd’ ander gespreksonderwerp

Zeg iets dat helemaal niks met het huidige onderwerp te maken heeft en zeg het serieus, betekenisvol en absoluut congruent. De andere persoon probeert de betekenis, die hij niet kan begrijpen omdat die er niet is, alsnog te begrijpen. Dit is een prachtige ingang voor trance en suggesties.

In een video op Youtube – Eric Cantona gives a bizarre yet brillliant speech – zie je hoe voetballegende Eric Cantona tijdens een prestigieus gala zijn speech geeft na het winnen van een prestigieuze prijs. Hij wist met zijn patroon-doorbrekende speech de hele zaal met fronsende wenkbrauwen in trance te krijgen omdat alle speeches tijdens dit gala al decennia op dezelfde manier gaan.

Midden in een gesprek kun je het opeens over een willekeurig ander onderwerp hebben, zoals het checken van de remmen van je auto bij het rijden op bergachtige wegen. Ga er heel congruent, heel gedetailleerd erop in. Je kunt overal mee wegkomen als je het congruent doet.

“Weet je, ik weet echt niet waar die vogel vandaan kwam. Eerst vloog hij naar links, en daarna vloog hij helemaal naar rechts en daarna cirkelde hij rond, en toen… ik weet niet waar hij toen naartoe ging.”

“Ik hou ook niet van de sneeuw als ik met de trein moet reizen.”

Zitten mensen in een verhitte discussie? Dan kun je leuke patroononderbreking toepassen door je telefoon te pakken en gezellig foto's te maken van iedereen. Er ontstaat spontaan een gezellige en memorabele fotosessie!

Tip 8 – Zeg of doe lekker gekke dingen

Mijn god, er groeit een olifant uit je paarse top (de client draagt een heel andere kleur).

Ik weet wat je aan het denken bent: ik houd ook van rode kool.

Trek een gek gezicht.

‘Fijne Pasen' (terwijl het juni is).

Tip 9 – Overlading van de kritische factor

Je bewuste brein (kritische factor) kan zich met niet meer dan 7 plusminus 2 stukjes informatie tegelijk bezighouden. Als de kritische factor simpelweg teveel informatie te verduren krijgt, zal het dermate bezet zijn dat het niet meer kan functioneren als afweermechanisme tegen bijvoorbeeld (ingesloten) suggesties. Zodra dat is gebeurd, kun je meteen doorgaan met het presenteren van je gewenste eindresultaat: het nieuwe patroon om het oude te doorbreken.

Voorgaande tips zijn hier ook al voorbeelden van geweest, en hieronder vind je nog meer voorbeelden van een ‘overload' van de kritische factor.

Met details, zoals veel cijfers of feiten die de andere persoon moet onthouden. Of namen en hun familierelaties, hun (karakter)eigenschappen, kleuren, statistieken etc.
“Mijn vriend John, met wie ik in 1983 op de opleiding in Utrecht had gezeten, ging op vakantie met mij vorig jaar, en hij ging op de derde dag naar het strand om zijn broer te ontmoeten die Pieter heet en een 43 jaar oude vissersvloot bezit. En op die vissersboot, die Marie Celesta heet, heeft hij een werknemer werken die David heet, en Davids zus Debbie is een heel interessant persoon want zij groeide op in een huishouden waar de ouders altijd zeiden: ontspan je… voel je rustig en op je gemak. En ik heb Marie altijd als een ontspannen persoon gezien.“

Je kunt ook alle 3 de representatie systemen aan het werk zetten. Je kunt de client bijvoorbeeld laten aftellen van 100 naar 1 in stappen van 3 tellen. Daarbij laat je haar meetikken en alle cijfers visualiseren. Bij iedere 3 tellen moet ze een nieuwe kleur zien.“Met ieder nummer ga je dieper.”

Doordat je in je verhaal herhaaldelijk wisselt tussen het verleden, het heden de toekomst en het nu, overlaad en verwar je de client ook.

Je kunt ook veel vooronderstellingen (implicaties) gebruiken een voor overflow van de kritische factor. Hoe meer vooronderstellingen in een zin, hoe meer er vooronderstelt wordt, hoe moeilijker voor de luisteraar om het te ontrafelen.
“En ik weet niet hoe snel je gaat realiseren wat je onderbewuste al heeft geleerd,  want het is niet belangrijk dat je dat weet voordat je…”

Je kunt ook een moeilijke fysieke taak aan de client geven om de kritische factor te overladen. Laat hem bijvoorbeeld je hand volgen, niet alleen met zijn ogen maar ook met zijn hoofd, terwijl je met je andere hand ook een van zijn handen vastpakt om zijn armen ook te bewegen.

Aanraken en opnoemen van de vingers van de ander. Hij moet vervolgens fouten opsporen. Je noemt zijn ringvinger bijvoorbeeld zijn pink. Maak steeds meer fouten tot het te moeilijk wordt en er een overload plaatsvindt.

Tip 10 – Gebruik verwarring om patronen te doorbreken

Het doel van de verwarringstechniek is dat je het huidige problematische kader gaat deconstrueren, zodat je daarna kunt leiden naar: oneindige mogelijkheden. Alles is mogelijk.

Hoe dat werkt? Verwarring is een mentale staat van desoriëntatie en een onvermogen om helder na te denken. Iemand die in de war is, heeft moeite om logisch nadenken. En dat logisch nadenken, dat is precies waar we vanaf willen om tot oneindige mogelijkheden te komen, te dromen, te geloven en nieuwe suggesties aan te nemen. Dit wordt ook wel een staat van inductie genoemd, in tegenstelling tot deductie.

De voorgaande tips zijn hier ook al voorbeelden van geweest, en hieronder vind je nog meer voorbeelden van verwarring als middel om patronen te doorbreken:

Verwarring opwekken met onwaarheden:
“Een stoel kan gevoelens hebben….”
“Er zijn 3 dingen (laat voor de zekerheid zien met vingers) om te onthouden. Het tweede is…”
“Vertel nog eens over je 2 kinderen en je nieuwe baan bij Philips!” (In werkelijkheid heeft ze geen kinderen en had ze een totaal andere baan.)
“Ik, wij drieën dus, zijn hier allemaal voor je.”

En als je vergeet te onthouden dat je moet onthouden wat je wil vergeten te onthouden van alle dingen die je wil onthouden.

Je kunt straatpromotors verwarren door precies datgene wat ze aan je aandelen, terug aan te bieden aan de promotor. Ze proberen te verwerken wat er aan het gebeuren is, voordat ze bedenken dat ze dat niet willen.

Wanneer je mensen voor de allereerste keer ontmoet, kun je zeggen: “Leuk je weer te zien!”

Reik de client een willekeurig object aan. Loop daarna weg.

Zinnen niet afmaken of woorden uit de zin weghalen: ‘En dan weet je niet of je linker of rechter hand omhoog gaat of dat het… En dan zal je weten dat je niet weet wat er dan gaat gebeuren.'

Bij de kassa: ‘Dacht je echt dat ik ging betalen?'

Als de conducteur je treinkaartje komt controleren, geef dan een ander kaartje.

Benoem synoniemen als verschillende dingen: ‘Wil je liever nu in hypnose… of wil je in trance?'

Tip 11 – Dans en beweeg

Of je nou gaat dansen of eventjes gaat lopen, je zal merken dat je direct in een frisse gemoedstoestand bent, klaar voor nieuwe mogelijkheden en klaar om er weer tegenaan te gaan! Zet bijvoorbeeld opeens de foute playlist aan en doe samen een gek leuk dansje.

Tip 12 – Schakel met je aandacht tussen interne en externe ervaringen

Je gaat abrupt de aandacht op iets anders richten. Wijs naar iets in de omgeving. Als je van interne naar externe ervaringen schakelt wordt de aandacht gefractioneerd. Laat de andere persoon focussen op een willekeurig detail.

Bijvoorbeeld nadat de cliënt na een hypnose-sessie vol interne ervaringen zijn ogen opent. “Merk op hoe stil het is in de kamer.”

Ruik je ook de bloemen uit de tuin?

“Ruik je ook popcorn?”

Zie je al die mensen daar?

O, ja, we zitten hier, in deze kamer!

Merk het gevoel in je voet en welke lichter is.

Tip 13 – Focus op een andere emotie

Neem een andere emotie om op te focussen. Ook dit is fractioneren: als je steeds van emoties wisselt, wordt de aandacht enorm afgeleid: het patroon is doorbroken.

Tip 14 – Praat over afleiding / vergeetachtigheid

Als je opeens afgeleid raakt, is het patroon waar je in zat, opeens verbroken! Ook is het patroon per definitie verbroken als je in een vergeetachtige gemoedstoestand raakt. Breng een ander dus in deze gemoedstoestand door bijvoorbeeld over deze toestand te praten:

“Iedereen heeft wel eens ervaren van afgeleid te zijn. Je was aan het praten met iemand over een bepaald onderwerp, en het onderwerp verandert. Waar was je ook alweer over aan het praten? Je weet het niet echt. Het is volkomen natuurlijk om afleiding toe te staan effect op je te hebben. En je staat op en je gaat naar de keuken om iets te halen. Iets verschrikkelijk belangrijks. Als je er bent vergeet je wat je wilde halen, of wat je wilde doen.  Het is niet voordat je weggaat en teruggaat naar de eerste kamer en je herinnert het je opeens weer.”

“We vergeten allebei wel eens iets… Nu, straks… Toen jij… Zoals jij nu-straks kon/zal vergeten waar je je fietssleutel gelaten had, of waar je fiets überhaupt staat, net zoals we vergeten zijn wat we net gezegd hebben…”

Praat over dat ene boek dat je niet meer kon vinden nadat je verhuist bent… Of dat boek waarvan je de titel niet meer weet… Wat was de titel ook alweer, en hoe zag de kaft er ook alweer uit?

Tip 15 – Verander van representatiesysteem

Leid de client met je handen naar een andere oogrichting dan waar de informatie bewaard is. Of zwaai de beelden (met je handen voor hun gezicht) letterlijk weg waar mensen naar kijken. Eventueel kun je de positieve beelden over een persoon of voorwerp heen trekken. Zo kan de client niet meer in dat deel van zijn denken zoeken waar bepaalde informatie opgeslagen is: het veranderen van representatiesysteem wordt gebruikt als middel om patronen te doorbreken.

Een vrouw met hoogtevrees visualiseerde dat ze viel toen ze bij het raam stond: ze betrad het visuele representatiesysteem om haar negatieve patroon te kunnen uitvoeren. Bandler: “Zing het volkslied in je hoofd terwijl je weer naar het raam loopt.”

Het tegenovergestelde kun je ook doen als je juist makkelijker info wilt opzoeken.

Hoe ruikt jouw auto?

Welke kleur zijn je sokken?

Wat had je voor ontbijt vandaag?

Tip 16 – Neem een ander perspectief aan

Neem een ander perspectief aan: een andere waarnemingspositie. Stel je bijvoorbeeld eens voor hoe de situatie voor een ander is, of voor een neutrale vlieg op de muur.

Tip 17 – ‘Wat is dat daar achter je?’

Door te doen alsof je naar iemand achter de andere persoon kijkt, wordt het patroon doorbroken, doordat er iets interessants achter de andere persoon aan het gebeuren is. Knijp je ogen daar ook bij.

Tip 18 – Gebruik heel veel dubbel negatieve formuleringen

“Ik heb niet een auto die het niet doet. Ik kan niet een auto niet hebben die het niet doet en jij kan beter dan nu gaan ontspannen nu (dat laatste is de suggestie) (van snel naar langzaam).

Tip 19 – Doorbreken een verwachtingspatroon dubbel

Milton Erickson had een keer een vrouw in de zaal die met opzet in volledig paars was gekleed omdat ze rekening hield met de kleurenblindheid van Erickson. Paars is namelijk de enige kleur die hij wel kon herkennen. Erickson vertelde de vrouw: “Ik heb geen idee welke kleur jurk je draagt, zou je het mij kunnen vertellen?” Ondertussen kon hij de kleuren van de kleren van alle andere mensen wel opnoemen. Haar verwachtingspatroon was dubbel doorbroken:

Erickson kon nu opeens wel paars herkennen en normaal niet.

Erickson kon nu opeens wel alle andere kleuren herkennen en normaal niet.

En de vrouw raakte hierdoor meteen in een trance.

Tip 20 – Doe onderzoek naar de patronen van de ander

In de wachtkamer van sommige therapie-praktijken worden bijvoorbeeld patiënten geobserveerd om waar te nemen in wat voor patronen de ze verzeild raken.

Tip 21 – Vestig de aandacht op iets onbelangrijks als patroononderbreking, waardoor je het probleem geen aandacht meer geeft

Milton Erickson deed dit vaak door zijn cliënten huiswerkopdrachten te geven waar alle aandacht op kwam te liggen. Een cliënt durfde nooit uit de stad de snelweg op te rijden. Erickson gaf het volgende mee als huiswerk: ‘Trek zondag je beste pak aan, rijd de snelweg op, stop op de vluchtstrook en ga vervolgens gedurende iedere kilometer in de goot langs de weg liggen.'

Deze patroononderbreking nam alle energie en aandacht weg van het probleem!

Tip 22 – Geef iemand opeens een omhelzing als liefdevolle patroononderbreking

Wil een straatverkoper maar niet ophouden? Is iemand al 10 minuten tegen je aan het zeuren? Kom je weer een lastig persoon tegen waar je steeds mee vast loopt?

Stop alles en geef de ander gewoon een vriendelijke knuffel. Dit onderbreekt het patroon direct, maar dan ook meteen op een warme, vriendelijke en liefdevolle manier.

Tip 23 – Chunk up en Chunk down

Een briljante manier om een uitweg te vinden uit een patroon of een cirkelredenatie, is door te chunken:

Downcunken: Hoe weet je dat?

Upchunken: Wat levert het je op?

Tip 24 – ‘Laten we even pauzeren' (Pauzes zijn patroononderbrekingen!)

Gebruik de kracht van koffiepauzes! Je kunt hierdoor de interventie bij de client doen wanneer hij het totaal niet verwacht: “Goed, laten we even pauzeren.” Nu verwacht hij niet meer dat je coachende oefeningen met hem aan het doen bent, dus de pauze is het moment om toe te slaan.

Hetzelfde effect kun je creëren door te zeggen: ‘We zijn nog niet begonnen hoor.' Of: ‘Dit is nog maar een test. Het is nog niet voor het echie'. De druk zal eraf zijn en het bewuste brein zal niet in de weg gaan zitten.

Voordat we beginnen… voel je je comfortabel? Ben je je ervan bewust dat je je comfortabel voelt? En terwijl je steeds meer van die comfort voelt, vraag ik me af welke andere bewustwordingen… creativiteit… nieuwsgierigheden… zich ook aan het tonen zijn… in het hoofd en lichaam. Ik weet het niet… maar je onderbewustzijn weet het…

Maar goed, wil je met de sessie beginnen?

– Milton Erickson

Tip 25 – Gebruik Ambiguiteiten

Ambiguities zorgen ook voor verwarring, maar op een erg leuke manier. Dit is een erg makkelijke en leuke techniek om mee te experimenteren. Ambiguities sluiten mooi aan bij de overload van de kritische factor omdat ze onder andere voor verwarring gebruikt kunnen worden, waardoor de kritische factor beziggehouden wordt. De deuren zijn dan wagenwijd open.

Dubbele betekenis

Een soort van ambiguities is wanneer twee woorden met verschillende betekenissen hetzelfde klinken.

moed en moet

ijs en eis

houd en hout

leiden en lijden

licht en ligt

Prime/seed je ambiguity in je cliënt voordat je hem gaat uitvoeren. Stel dat je van de dubbele betekenis van het woord ‘bloem’ gebruik wil maken. Zorg er dan voor dat je van te voren over bakken en taarten praat om vervolgens over ‘bloem’ als in een tuin te praten voor de verwarring. Benadruk het woord waar je gebruik van wil maken om de dubbele betekenis die het heeft.

Onduidelijke context

Als de betekenis of de toebedeling van een woord niet meteen bepaald kan worden door de context, de andere woorden in de zin.

“Sprekend tot jou als iemand die van goede gevoelens houdt/heel erg van leren houdt/graag investeert in leren.”

“Sprekend tot jou als iemand die geïnteresseerd is in hypnose.”

“Het bijten van honden kan gevaarlijk zijn.”

Einde van een zin = begin van volgende zin:

Het is zo dat ik snel mensen ver-geef me dat glas.